Module also offered within study programmes:
General information:
Name:
Ochrona przyrody i krajobrazu
Course of study:
2012/2013
Code:
DIS-2-317-SI-s
Faculty of:
Mining Surveying and Environmental Engineering
Study level:
Second-cycle studies
Specialty:
Environmental Information Systems
Field of study:
Environmental Engineering
Semester:
3
Profile of education:
Academic (A)
Lecture language:
Polish
Form and type of study:
Full-time studies
Course homepage:
 
Responsible teacher:
dr hab. inż, prof. AGH Panek Ewa (epanek@agh.edu.pl)
Academic teachers:
dr hab. inż, prof. AGH Panek Ewa (epanek@agh.edu.pl)
Module summary

Description of learning outcomes for module
MLO code Student after module completion has the knowledge/ knows how to/is able to Connections with FLO Method of learning outcomes verification (form of completion)
Social competence
M_K001 ma świadomość ważności ochrony przyrody i skutków działalności inżynierskiej odnoszących się do środowiska przyrodniczego, odpowiedzialności każdego człowieka za ochronę przyrodę i podejmowanych w tym zakresie decyzji, wykazując przy tym postawę proekologiczną Activity during classes,
Participation in a discussion
Skills
M_U001 potrafi identyfikować zagrożenia wewnętrzne i zewnętrzne, naturalne i antropogeniczne dla wybranej formy ochrony przyrody IS2A_U01, IS2A_U04, IS2A_U14 Participation in a discussion,
Execution of exercises
M_U002 potrafi samodzielnie przygotować i zaprezentować referaty z zakresu wybranej formy obszarowej ochrony przyrody oraz wybranego gatunku flory i fauny objętego ochroną gatunkową IS2A_U01, IS2A_U04 Participation in a discussion,
Execution of exercises
Knowledge
M_W001 ma podbudowaną teoretycznie wiedzę z zakresu makrokomponentów środowiska przyrodniczego, ich wzajemnych powiązań i zagrożeń IS2A_W05 Test
M_W002 zna i rozumie podstawowe definicje i pojęcia związane z ochroną przyrody i ekologią, ma wiedzę z zakresu organizacji ochrony przyrody w Polsce i na świecie, wybranych konwencji międzynarodowych oraz aktów prawnych dotyczących ochrony przyrody w Polsce w ujęciu historycznym IS2A_W05 Test
M_W003 posiada wiedzę z zakresu form ochrony przyrody umożliwiającą zrozumienie funkcjonowania ochrony przyrody w Polsce oraz zintegrowanego systemu ochrony przyrody w krajach Unii Europejskiej IS2A_W05 Test,
Execution of exercises,
Participation in a discussion
M_W004 posiada wiedzę w zakresie charakterystyki, roli w środowisku przyrodniczym i funkcjonowania korytarzy ekologicznych IS2A_W05 Test,
Participation in a discussion
M_W005 zna przykładowe gatunki flory i fauny objęte ochroną ścisłą i częściową IS2A_W05 Test,
Participation in a discussion,
Execution of exercises
FLO matrix in relation to forms of classes
MLO code Student after module completion has the knowledge/ knows how to/is able to Form of classes
Lecture
Audit. classes
Lab. classes
Project classes
Conv. seminar
Seminar classes
Pract. classes
Zaj. terenowe
Zaj. warsztatowe
Others
E-learning
Social competence
M_K001 ma świadomość ważności ochrony przyrody i skutków działalności inżynierskiej odnoszących się do środowiska przyrodniczego, odpowiedzialności każdego człowieka za ochronę przyrodę i podejmowanych w tym zakresie decyzji, wykazując przy tym postawę proekologiczną + - - - - + - - - - -
Skills
M_U001 potrafi identyfikować zagrożenia wewnętrzne i zewnętrzne, naturalne i antropogeniczne dla wybranej formy ochrony przyrody + - - - - + - - - - -
M_U002 potrafi samodzielnie przygotować i zaprezentować referaty z zakresu wybranej formy obszarowej ochrony przyrody oraz wybranego gatunku flory i fauny objętego ochroną gatunkową - - - - - + - - - - -
Knowledge
M_W001 ma podbudowaną teoretycznie wiedzę z zakresu makrokomponentów środowiska przyrodniczego, ich wzajemnych powiązań i zagrożeń + - - - - - - - - - -
M_W002 zna i rozumie podstawowe definicje i pojęcia związane z ochroną przyrody i ekologią, ma wiedzę z zakresu organizacji ochrony przyrody w Polsce i na świecie, wybranych konwencji międzynarodowych oraz aktów prawnych dotyczących ochrony przyrody w Polsce w ujęciu historycznym + - - - - - - - - - -
M_W003 posiada wiedzę z zakresu form ochrony przyrody umożliwiającą zrozumienie funkcjonowania ochrony przyrody w Polsce oraz zintegrowanego systemu ochrony przyrody w krajach Unii Europejskiej + - - - - + - - - - -
M_W004 posiada wiedzę w zakresie charakterystyki, roli w środowisku przyrodniczym i funkcjonowania korytarzy ekologicznych + - - - - - - - - - -
M_W005 zna przykładowe gatunki flory i fauny objęte ochroną ścisłą i częściową + - - - - + - - - - -
Module content
Lectures:
  1. Makrokomponenty środowiska przyrodniczego

    Makrokomponenty (mikrosfery) środowiska przyrodniczego: litosfera, hydrosfera,atmosfera, biosfera, klimat, krajobraz – charakterystyka i zagrożenia.

  2. Ochrona przyrody – informacje podstawowe

    Definicje wybranych pojęć (ekologia, ochrona przyrody, ochrona środowiska, sozologia, inżynieria środowiska). Motywy i kierunki ochrony przyrody. Ochrona przyrody w Polsce. Ochrona przyrody na świecie. Organizacje międzynarodowe. Organizacje i organy ochrony przyrody w Polsce. Konwencje międzynarodowe (Konwencja Ramsarska, Konwencja Helsińska, Konwencja Bońska, Konwencja Berneńska, Konwencja z Rio)
    Akty prawne. Ustawa o Ochronie Przyrody. Różnorodność biologiczna (w obrębie gatunku, zróżnicowanie gatunków, zróżnicowanie ekosystemów). Rodzaje ochrony przyrody (rodzaje ochrony: in situ, ex situ, ścisła, czynna, częściowa).

  3. Obszarowe formy ochrony przyrody. Kategorie IUCN obszarów chronionych świata

    Obszarowe formy ochrony przyrody: park narodowy, rezerwat, park krajobrazowy, obszar chronionego krajobrazu –definicje, cele, zasady powoływania, plany ochrony, struktury organizacyjne, służby, obowiązujące zakazy i nakazy, przykłady form w Polsce i na świecie.
    Kategorie IUCN obszarów chronionych świata: kategoria I – rezerwaty ścisłe i oszary dzikiej przyrody, kategoria II – parki narodowe, kategoria III – pomniki przyrody, kategoria IV -obszary czynnej ochrony gatunków i siedlisk, kategoria V – obszary chronionego krajobrazu, kategoria VI – obszary czynnej ochrony zasobów przyrodniczych.

  4. Inne formy ochrony przyrody

    Pomnik przyrody, użytek ekologiczny, zespół przyrodniczo-krajobrazowy, stanowisko dokumentacyjne – definicje, cele, zasady powoływania, plany ochrony, struktury organizacyjne, służby, obowiązujące zakazy i nakazy, przykłady form w Polsce ze szczególnym uwzględnieniem Małopolski.

  5. Ochrona gatunkowa flory i fauny

    Endemit, relikt, gatunek na granicy zasięgu: definicje, przykłady. Różnorodność biologiczna Polski: uwarunkowania geograficzne i historyczne. Charakterystyka flory i fauny Polski. Ochrona gatunkowa flory. Ochrona gatunkowa fauny. Czerwona księga – ważniejsze informacje. Status gatunku – kategorie zagrożenia: wymarłe (EX, EXW, EXP), zagrożone CR, EN, VU, niższego ryzyka (NT, LC). Rodzaje ochrony ochrony gatunkowej: in situ, ex situ, ścisła, czynna, częściowa (ochrona łowiecka, rybacka-wędkarska).
    Ogrody zoologiczne, ogrody botaniczne: funkcje.

  6. Rezerwaty Biosfery MaB. Inicjatywy ekologiczne. Rezerwaty Ramsar. Tereny zieleni. Zadrzewienia

    Charakterystyka rezerwatu MaB, strefy, funkcje, cele, przykłady w Polsce. Inicjatywy ekologiczne: „Zielone Płuca Polski”, „Leśne Kompleksy Promocyjne”. Rezerwaty Ramsar. Tereny zieleni: definicja, przykłady. Zadrzewienia: definicja, przykłady, funkcje.

  7. Natura 2000

    Dyrektywa Ptasia. Obszary Specjalnej Ochrony Ptaków OSO. Kryteria powoływania OSO.
    Załącznik I Dyrektywy Ptasiej. Obszary Specjalnej Ochrony Ptaków OSO w Polsce ze szczególnym uwzględnieniem Małopolski. Dyrektywa Siedliskowa. Specjalne Obszary Ochrony Siedlisk SOO. Załączniki Dyrektywy Siedliskowej. Kryteria powoływania SOO. Obszary SOO w Polsce ze szczególnym uwzględnieniem Małopolski. Historia tworzenia sieci Natura 2000 w Polsce. Standardowy formularz Obszaru Natura 2000.

  8. Korytarze ekologiczne

    Definicje korytarza ekologicznego. Bariery ekologiczne. Funkcje korytarzy ekologicznych.
    Formy korytarzy ekologicznych. Parametry i charakterystyka korytarzy ekologicznych.
    Działania w odniesieniu do korytarzy ekologicznych. Europejska sieć ECONET. Elementy Sieci ECONET (biocentrum, obszar węzłowy, korytarz ekologiczny, obszar wymagający unaturalnienia). Zagrożenia sieci ECONET. Przykłady sieci ECONET PL ze szczególnym uwzględnieniem Małopolski. Przejścia dla zwierząt (dolne – tunele, górne – mosty, estakady).

Seminar classes:
  1. Wybrana forma obszarowej ochrony przyrody w Polsce

    Student referuje stan zagrożenia i potencjalne konflikty dotyczące wybranej formy obszarowej ochrony przyrody w Polsce (park narodowy lub rezerwat przyrody).

  2. Wybrany gatunek flory i fauny objęty ochroną gatunkową w Polsce

    Student referuje dla wybranego gatunku flory i fauny objętego ochroną gatunkową w Polsce rodzaj ochrony, wielkość populacji, występowanie (stanowiska, ostoje), zagrożenia i trendy zmian.

Student workload (ECTS credits balance)
Student activity form Student workload
Summary student workload 88 h
Module ECTS credits 3 ECTS
Contact hours 1 h
Preparation for classes 6 h
Preparation of a report, presentation, written work, etc. 24 h
Realization of independently performed tasks 12 h
Participation in seminar classes 45 h
Additional information
Method of calculating the final grade:

Ocena końcowa = średnia arytmetyczna ocen: z referatu(ów) na seminarium i z kolokwium z zakresu wykładów z uwzględnieniem ewentualnej aktywności na seminariach.

Prerequisites and additional requirements:

Prerequisites and additional requirements not specified

Recommended literature and teaching resources:
  1. Ustawa o ochronie przyrody z dnia 16 kwietnia 2004 roku. Dz.U. 2004, nr 92, poz. 880 z późn. zm.
  2. Zarzycki K. i Kaźmierczakowa P. (red.): Polska Czerwona Księga Roślin. PAN Kraków 2001.
  3. Głowaciński Z.(red.): Polska Czerwona Księga Zwierząt. Kręgowce. PWRiL, Warszawa 2001.
  4. Korytarze ekologiczne w Małopolsce. Instytut Nauk o Środowisku UJ, Instytut Ochrony Przyrody PAN, Kraków 2005.
  5. Liro A. (red.), Głowacka I., Jakubowski W., Kaftan J., Matuszkiewicz A., Szacki J.: Koncepcja krajowej sieci ekologicznej ECONET–Polska. Fundacja IUCN Poland, Warszawa 1995.
  6. Olaczek R., Głowaciński Z., Sokołowski A., Janecki J., Kapuściński R., Sikora A., Kurzec M.: Ochrona przyrody w Polsce. Liga Ochrony Przyrody, Warszawa 199.
  7. Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 28 września 2004 r. w sprawie gatunków dziko występujących zwierząt objętych ochroną. Dz.U. 2004, Nr 220, poz. 2237.
  8. Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 9 lipca 2004 r. w sprawie gatunków dziko występujących roślin objętych ochroną. Dz.U. 2004, Nr 92, poz. 880.
  9. Ustawa o lasach z dnia 27 czerwca 2000 r. Dz.U. 2000, Nr 56, poz. 679.
Scientific publications of module course instructors related to the topic of the module:

Additional scientific publications not specified

Additional information:

None