Module also offered within study programmes:
General information:
Name:
Systemy zaopatrzenia w wodę i usuwania ścieków
Course of study:
2012/2013
Code:
DIS-1-603-s
Faculty of:
Mining Surveying and Environmental Engineering
Study level:
First-cycle studies
Specialty:
-
Field of study:
Environmental Engineering
Semester:
6
Profile of education:
Academic (A)
Lecture language:
Polish
Form and type of study:
Full-time studies
Course homepage:
 
Responsible teacher:
prof. dr hab. inż. Neverova-Dziopak Elena (elenad@agh.edu.pl)
Academic teachers:
dr hab. inż, prof. AGH Bergier Tomasz (tbergier@agh.edu.pl)
prof. dr hab. inż. Neverova-Dziopak Elena (elenad@agh.edu.pl)
dr hab. inż, prof. AGH Włodyka-Bergier Agnieszka (wlodyka@agh.edu.pl)
Module summary

Description of learning outcomes for module
MLO code Student after module completion has the knowledge/ knows how to/is able to Connections with FLO Method of learning outcomes verification (form of completion)
Social competence
M_K001 potrafi współdziałać i pracować w grupie, przyjmując w niej różne role IS1A_K03 Activity during classes,
Involvement in teamwork
M_K002 ma świadomość ważności i rozumie pozatechniczne aspekty i skutki działalności inżynierskiej, w tym jej wpływu na środowisko i związanej z tym odpowiedzialności za podejmowane decyzji, wykazuje postawy proekologiczne IS1A_K02 Activity during classes,
Participation in a discussion
Skills
M_U001 potrafi – zgodnie z zadaną specyfikacją – zrealizować proste procesy służące do oczyszczania wód i ścieków, używając właściwych metod, technik i narzędzi IS1A_U27, IS1A_U14 Execution of laboratory classes,
Test,
Report
M_U002 potrafi dobrać schemat technologiczny oczyszczania ścieków, sporządzić bilans jakościowy i ilościowy ścieków i osadów ściekowych IS1A_U21 Execution of a project
M_U003 potrafi wybrać odpowiedni sposób odprowadzania i oczyszczania ścieków deszczowych w zależności od uwarunkowań lokalnych; umie opracować alternatywny sposób gospodarowania wodami opadowymi IS1A_U20 Execution of a project
Knowledge
M_W001 ma szczegółową wiedzę w zakresie sposobów zaopatrzenia w wodę i odprowadzania ścieków; ma podbudowana teoretycznie wiedzę podstaw projektowania sieci wodociągowych i kanalizacyjnych IS1A_W20, IS1A_W19 Examination
M_W002 zna i rozumie procesy zachodzące w urządzeniach do oczyszczania wody i ścieków, zasady doboru odpowiednich technologii oczyszczania wody i ścieków IS1A_W20 Test
M_W003 ma podbudowaną teoretycznie wiedzę umożliwiająca dobór technologii wody i ścieków, projektowania konstrukcji i urządzeń do oczyszczania wody i ścieków, projektowania i stosowania systemów zaopatrzenia w wodę i usuwania ścieków oraz wyboru optymalnego sposobu odprowadzania ścieków deszczowych IS1A_W26, IS1A_W19 Examination
FLO matrix in relation to forms of classes
MLO code Student after module completion has the knowledge/ knows how to/is able to Form of classes
Lecture
Audit. classes
Lab. classes
Project classes
Conv. seminar
Seminar classes
Pract. classes
Zaj. terenowe
Zaj. warsztatowe
Others
E-learning
Social competence
M_K001 potrafi współdziałać i pracować w grupie, przyjmując w niej różne role - - + - - - - - - - -
M_K002 ma świadomość ważności i rozumie pozatechniczne aspekty i skutki działalności inżynierskiej, w tym jej wpływu na środowisko i związanej z tym odpowiedzialności za podejmowane decyzji, wykazuje postawy proekologiczne + - - + - - - - - - -
Skills
M_U001 potrafi – zgodnie z zadaną specyfikacją – zrealizować proste procesy służące do oczyszczania wód i ścieków, używając właściwych metod, technik i narzędzi - - + + - - - - - - -
M_U002 potrafi dobrać schemat technologiczny oczyszczania ścieków, sporządzić bilans jakościowy i ilościowy ścieków i osadów ściekowych - - + + - - - - - - -
M_U003 potrafi wybrać odpowiedni sposób odprowadzania i oczyszczania ścieków deszczowych w zależności od uwarunkowań lokalnych; umie opracować alternatywny sposób gospodarowania wodami opadowymi - - + + - - - - - - -
Knowledge
M_W001 ma szczegółową wiedzę w zakresie sposobów zaopatrzenia w wodę i odprowadzania ścieków; ma podbudowana teoretycznie wiedzę podstaw projektowania sieci wodociągowych i kanalizacyjnych + - - + - - - - - - -
M_W002 zna i rozumie procesy zachodzące w urządzeniach do oczyszczania wody i ścieków, zasady doboru odpowiednich technologii oczyszczania wody i ścieków + - + + - - - - - - -
M_W003 ma podbudowaną teoretycznie wiedzę umożliwiająca dobór technologii wody i ścieków, projektowania konstrukcji i urządzeń do oczyszczania wody i ścieków, projektowania i stosowania systemów zaopatrzenia w wodę i usuwania ścieków oraz wyboru optymalnego sposobu odprowadzania ścieków deszczowych + - - + - - - - - - -
Module content
Lectures:
  1. Sieci kanalizacyjne

    Sieci kanalizacyjne. Rodzaje ścieków odprowadzanych systemem kanalizacyjnym. Instalacje sanitarne wewnętrzne. Klasyfikacja i rodzaje systemów kanalizacji grawitacyjnej. Systemy kanalizacji ciśnieniowych i podciśnieniowych i zakresy stosowania. Analiza porównawcza poszczególnych systemów transportu ścieków. Trasowanie kanałów sieci kanalizacyjnych i ich sytuowanie wysokościowe. Podstawy projektowania sieci kanalizacyjnych: obliczenia hydrauliczne, wymiarowanie przewodów kanalizacyjnych. Materiały stosowane do budowy przewodów kanalizacyjnych. Elementy uzbrojenia sieci kanalizacyjnych. Pompownie kanalizacyjne. Lokalizacja i wykonawstwo kanałów kanalizacyjnych w przekroju poprzecznym ulicy. Wyloty kanalizacyjne. Wymagania i badania przy odbiorze sieci kanalizacyjnych. Podstawowe czynności eksploatacyjne sieci kanalizacyjnych. Odprowadzanie i retencjonowanie ścieków deszczowych, zbiorniki retencyjne na sieciach kanalizacyjnych: ich zadania i funkcji, przykłady rozwiązań projektowych. Ekonomiczne aspekty budowy i eksploatacji sieci kanalizacyjnych. Wymagania dotyczące ścieków wprowadzanych do kanalizacji. Zmiana składu i jakości ścieków transportowanych systemami kanalizacyjnymi.

  2. Sieci wodociągowe

    Systemy i elementy układów wodociągowych. Ujęcia wody. Zbiorniki magazynujące. Pompownie wodociągowe. Sieci wodociągowe: rozwiązania, obliczenia hydrauliczne, zasady wymiarowania sieci. Materiały stosowane do budowy sieci wodociągowych. Podstawowe zabiegi i zasady eksploatacji sieci wodociągowych.

  3. Oczyszczanie scieków

    Zasady gospodarki ściekami i osadami powstającymi podczas uzdatniania wody. Charakterystyka ścieków. Odbiorniki ścieków. Wymagania dotyczące ścieków odprowadzanych do wód powierzchniowych. Przepisy polskie i Dyrektywy UE. Procesy jednostkowe i urządzenia do mechanicznego, chemicznego i biologicznego oczyszczania ścieków. Usuwanie substancji biogennych ze ścieków. Gospodarka osadowa;bilans wodno-ściekowy Układy technologiczne oczyszczania ścieków. Oczyszczanie ścieków w warunkach naturalnych.

  4. Uzdatnianie wody

    Wymagania dotyczące wody przeznaczonej do spożycia. Usuwanie substancji rozpuszczonych, koloidalnych oraz zawiesin z wody. Metody, parametry technologiczne i skuteczność uzdatniania wody podziemnej powierzchniowej. Rodzaje, zasady działania i eksploatacji oraz parametry urządzeń stosowanych do uzdatniania wody. Dobór technologii oraz urządzeń zależnie od rodzaju uzdatnianej wody, jej jakości, zapotrzebowania i przeznaczenia.

Laboratory classes:
  1. Filtracja jako proces oczyszczania wód i ścieków

    Parametry złoża filtracyjnego – wyznaczenie porowatości złoża filtracyjnego, prędkości filtracji oraz efektywność procesu filtracji – zbadanie efektywności usuwania mętności i innych wskaźników zanieczyszczeń na złożach z różnymi wypełnieniami.

  2. Usuwanie mętności wody z wykorzystaniem procesów koagulacji i flokulacji

    Dobór koagulantu pod kątem usuwania z wody cząstek koloidalnych, wyznaczenie optymalnej dawki koagulantu, wyznaczenie optymalnego zakresu pH procesu koagulacji.

  3. Zagęszczanie osadów ściekowych

    Praktyczne zapoznanie się z procesami zagęszczania osadów. Badanie grubości osadu w zależności od czasu opadania cząstek oraz efektywności odwadniania powstałego osadu w zależności od dawki koagulantu i flokulantu. Wpływ dawki koagulantu i flokulantu na szybkość oddawania cieczy osadowej (czas ssania kapilarnego).

  4. Adsorpcja na węglach aktywnych

    Praktyczne zapoznanie się z procesem adsorpcji zanieczyszczeń na węglach aktywnych, jako jedną z podstawowych metod oczyszczania wód i ścieków. Określenie wpływu rodzaju węgla aktywnego na efektywność usuwania zanieczyszczeń z roztworów wodnych, uzależnienie efektywności oczyszczania od dawki węgla aktywnego i czasu kontaktu adsorbenta z adsorbatem. Wyznaczenie izotermy adsorpcji.

  5. Metody zmiękczania wody

    Praktyczne zapoznanie z metodami oznaczania wszystkich rodzajów twardości wody oraz ze sposobami obniżania twardości z wykorzystaniem metod termicznych oraz chemiczno-strąceniowych. Wyznaczanie optymalnych dawek chemikaliów przy zmiękczaniu wody metodą wapienno-sodową.

  6. Dezynfekcja wody

    Badania zapotrzebowania na chlor do dezynfekcji wody. Analiza chloru wolnego metodą spektrofotometryczną z DPD. Wyznaczanie krzywej zapotrzebowania na chlor. Wyznaczenie ilości wody chlorowej potrzebnej do zabezpieczenia wody pitnej w sieci wodociągowej przed wtórnym skażeniem.

Project classes:
  1. Inwentaryzacja gospodarki wodno-ściekowej

    Sporządzenie inwentaryzacji gospodarki wodno-ściekowej dla wybranej miejscowości (domyślnie miejscowości zamieszkania studenta). Zebranie, opisanie i przeanalizowanie informacji dotyczących urządzeń do ujmowania, uzdatniania i przesyłu wody, a także do zbierania i oczyszczania ścieków komunalnych. Szczególny nacisk położony jest na opis i analizę technologii uzdatniania wody i oczyszczania ścieków. Ocena gospodarki wodno-ściekowej, identyfikacja problemów do rozwiązania i/lub aspektów wymagających poprawy (zwłaszcza stopień zwodociągowania/skanalizowania, dostosowanie technologii uzdatniania wody do warunków lokalnych, skuteczność i efektywność oczyszczania ścieków komunalnych,
    gospodarka osadami ściekowymi. Prezentacja (‘obrona’) opracowania.

  2. Mechaniczne oczyszczanie ścieków komunalnych

    Wyznaczanie przepływów obliczeniowych ścieków z jednostki osadniczej. Dobór i wymiarowanie urządzeń mechanicznej części oczyszczalni ścieków komunalnych (kraty, piaskownik, osadnik wstępny, urządzenia towarzyszczące). Obliczenia ilości odpadów wytwarzanych w tych urządzeniach.

  3. Sieci wodociągowe

    Obliczenia hydrauliczne przepływu wody w sieci wodociągowej, straty lokalne i liniowe, wyznaczanie linii ciśnień dla różnych poborów wody w jednostce osadniczej.

  4. Oczyszczalnie hydrofitowe

    Projekt indywidualnej oczyszczalni hydrofitowej dla wybranego obiektu (dom jednorodzinny, pensjonat, budynki użyteczności publicznej), obliczanie wymiarów oczyszczalni, czasu zatrzymania, skuteczności oczyszczania ścieków, lokalizacja oczyszczalni.

Student workload (ECTS credits balance)
Student activity form Student workload
Summary student workload 150 h
Module ECTS credits 5 ECTS
Participation in lectures 30 h
Participation in project classes 15 h
Participation in laboratory classes 15 h
Contact hours 25 h
Realization of independently performed tasks 16 h
Examination or Final test 1 h
Preparation for classes 8 h
Completion of a project 30 h
Preparation of a report, presentation, written work, etc. 10 h
Additional information
Method of calculating the final grade:

Ocena końcowa obliczana na podstawie ocen z egzaminu, projektu oraz laboratorium z następującymi wagami:egzamin – 0,4, projekt – 0,3, laboratorium – 0,3.

Prerequisites and additional requirements:

Prerequisites and additional requirements not specified

Recommended literature and teaching resources:

Literatura podstawowa
1. Bauer A.: Poradnik eksploatatora systemów zaopatrzenia w wodę. Wyd. “Seidel-Przywecki”, Warszawa 2005.
2. Dymaczewski Z., Oleszkiewicz J.A., Sozański M.M. (red.): Poradnik eksploatatora oczyszczalni ścieków. PZITS 1997.
3. Imhoff K., Imhoff K.R.: Kanalizacja miast i oczyszczanie ścieków. Arkady, Warszawa 1982.
4. Kowal A.L., Świderska-Bróż M.: Oczyszczanie wody. Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1996.
5. Szpindor A.: Zaopatrzenie w wodę i kanalizacja wsi. Arkady, Warszawa 1998.
6. Poradnik eksploatatora oczyszczalni ścieków. Red. Zbysław Dymaczewski, Jan A. Oleszkiewicz, Marek M. Sozański. PZITS 1997.

Literatura uzupełniająca
1. Anielak A.: Odbarwianie ścieków pofarbiarskich w procesie współstrącania i sorpcji. Wydawnictwo Uczelniane Wyższej Szkoły Inżynierskiej, Koszalin 1995.
2. Bartkiewicz B.: Oczyszczanie ścieków przemysłowych. Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2002.
3. Bielewicz D., Bortel E.: Polimery w technologii płuczek wiertniczych. Uczelniane Wydawnictwa Naukowo-Dydaktyczne AGH, Kraków 2000.
4. Czetwertyński E., Utrysko B.: Hydraulika i hydromechanika. PWN, Warszawa 1969.
5. Dojlido J. R.: Chemia wód powierzchniowych. Ekonomia i Środowisko, Białystok 1995.
6. Justatowa J., Wiktorowski S.: Technologia wody i ścieków. Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1980.
7. Maćkiewicz J.: Flokulacja w procesach koagulacji i filtracji wód. Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1987.
8. Obarska-Pempkowiak H.: Oczyszczalnie hydrofitowe. Wyd. Politechniki Gdańskiej, Gdańsk 2002.
9. Ościk J.: Adsorpcja. PWN, Warszawa 1979.
10. Pracownia technologii wody. PWSZ 1976.

Scientific publications of module course instructors related to the topic of the module:

Additional scientific publications not specified

Additional information:

Obecność na wszystkich laboratoriach jest obowiązkowa.