Module also offered within study programmes:
General information:
Name:
Ochrona przed hałasem i wibracjami
Course of study:
2012/2013
Code:
DIS-1-607-s
Faculty of:
Mining Surveying and Environmental Engineering
Study level:
First-cycle studies
Specialty:
-
Field of study:
Environmental Engineering
Semester:
6
Profile of education:
Academic (A)
Lecture language:
Polish
Form and type of study:
Full-time studies
Course homepage:
 
Responsible teacher:
prof. dr hab. inż. Gołaś Andrzej (ghgolas@cyf-kr.edu.pl)
Academic teachers:
prof. nadzw. dr hab. inż. Wszołek Tadeusz (tadeusz.wszolek@agh.edu.pl)
dr inż. Ciesielka Wojciech (ghciesie@cyf-kr.edu.pl)
prof. dr hab. inż. Gołaś Andrzej (ghgolas@cyf-kr.edu.pl)
Module summary

Description of learning outcomes for module
MLO code Student after module completion has the knowledge/ knows how to/is able to Connections with FLO Method of learning outcomes verification (form of completion)
Social competence
M_K001 potrafi współdziałać w grupie i pracować zespołowo w zakresie przygotowania, realizacji i raportowania wyników kontroli stanu środowiska IS1A_K03 Report
M_K002 ma świadomość ważności i rozumie pozatechniczne aspekty i skutki działalności inżynierskiej w zakresie oddziaływania wibracji i hałasu, w tym jej wpływu na środowisko i związanej z tym odpowiedzialności za podejmowane decyzje; wykazuje postawę proekologiczną IS1A_K02 Report
Skills
M_U001 potrafi posługiwać się aktami prawnymi mającymi zastosowanie w pomiarach, ocenie i kontroli hałasu i drgań w środowisku IS1A_U01 Project,
Report
M_U002 potrafi wykorzystać metody analityczne i eksperymentalne z wykorzystaniem narzędzi matematycznych i symulacji komputerowych w zastosowaniu do oceny i kontroli klimatu akustycznego środowiska IS1A_U14 Report
M_U003 posiada umiejętność w zakresie opracowania i analizy wyników pomiarowych w zastosowaniu do oceny i kontroli środowiska akustycznego i wibroakustycznego IS1A_U12 Report
M_U004 potrafi wykonywać komputerowe symulacje rozprzestrzeniania się hałasu w środowisku oraz interpretować ich wyniki; umie wykorzystać symulacje komputerowe do rozwiązywania problemów ograniczania hałasu w środowisku IS1A_U13 Report
Knowledge
M_W001 ma elementarną wiedzę z zakresu hałasu i wibracji i ich wpływu na człowieka i środowisko oraz potrafi sparametryzować wielkości mające zastosowanie w ocenie klimatu wibroakustycznego środowiska IS1A_W25 Test
M_W002 ma ogólną wiedzę z zakresu metrologii wibroakustycznej, potrafi dobrać aparaturę i wykonać pomiary hałasu i wibracji w środowisku IS1A_W25 Test,
Execution of laboratory classes
M_W003 posiada ogólną wiedzę z zakresu prognozowania i redukcji drgań i hałasu w środowisku IS1A_W22 Test
FLO matrix in relation to forms of classes
MLO code Student after module completion has the knowledge/ knows how to/is able to Form of classes
Lecture
Audit. classes
Lab. classes
Project classes
Conv. seminar
Seminar classes
Pract. classes
Zaj. terenowe
Zaj. warsztatowe
Others
E-learning
Social competence
M_K001 potrafi współdziałać w grupie i pracować zespołowo w zakresie przygotowania, realizacji i raportowania wyników kontroli stanu środowiska - - + - - - - - - - -
M_K002 ma świadomość ważności i rozumie pozatechniczne aspekty i skutki działalności inżynierskiej w zakresie oddziaływania wibracji i hałasu, w tym jej wpływu na środowisko i związanej z tym odpowiedzialności za podejmowane decyzje; wykazuje postawę proekologiczną - - + - - - - - - - -
Skills
M_U001 potrafi posługiwać się aktami prawnymi mającymi zastosowanie w pomiarach, ocenie i kontroli hałasu i drgań w środowisku - - + - - - - - - - -
M_U002 potrafi wykorzystać metody analityczne i eksperymentalne z wykorzystaniem narzędzi matematycznych i symulacji komputerowych w zastosowaniu do oceny i kontroli klimatu akustycznego środowiska - - + - - - - - - - -
M_U003 posiada umiejętność w zakresie opracowania i analizy wyników pomiarowych w zastosowaniu do oceny i kontroli środowiska akustycznego i wibroakustycznego - - + - - - - - - - -
M_U004 potrafi wykonywać komputerowe symulacje rozprzestrzeniania się hałasu w środowisku oraz interpretować ich wyniki; umie wykorzystać symulacje komputerowe do rozwiązywania problemów ograniczania hałasu w środowisku - - + - - - - - - - -
Knowledge
M_W001 ma elementarną wiedzę z zakresu hałasu i wibracji i ich wpływu na człowieka i środowisko oraz potrafi sparametryzować wielkości mające zastosowanie w ocenie klimatu wibroakustycznego środowiska + - - - - - - - - - -
M_W002 ma ogólną wiedzę z zakresu metrologii wibroakustycznej, potrafi dobrać aparaturę i wykonać pomiary hałasu i wibracji w środowisku + - - - - - - - - - -
M_W003 posiada ogólną wiedzę z zakresu prognozowania i redukcji drgań i hałasu w środowisku + - - - - - - - - - -
Module content
Lectures:
  1. Sygnał akustyczny i drganiowy. Parametry opisujące drgania i hałas w środowisku.

    Podstawowe pojęcia z zakresu fal akustycznech i drganiowych. Ciśnienie akustyczne i poziom dźwięku. Parametry mierzalne sygnału drganiowego i akustycznego. Wielkości opisujące klimat akustyczny środowiska. Poziom równoważny dźwięku. Wielkości opisujące drgania w środowisku – przemieszczenie, prędkość i przyspieszenie drgań. Widmo drgań i hałasu.

  2. Wpływ hałasu i wibracji na człowieka i środowisko.

    Oddziaływanie hałasu na człowieka oraz wibracji na człowieka i obiekty budowlane. Oddziaływanie doraźe i długofalowe. Kryteria oceny drgań i hałasu w środowisku.

  3. Metody pomiaru i oceny drgań w środowisku. Aparatura pomiarowa do pomiarów wibroakustycznych.

    Parametry mierzalne sygnału drganiowego stosowane w ocenie drgań w środowisku, oddziałujących na człowieka i obiekty budowlane. Metodyki pomiarowe i oceny drgań oddziałujących na ludzi w budynkach oraz drgań przenoszonych przez podłoże na budynki. Aparatura pomiarowa – własności i wymagania.

  4. Modelowanie hałasu drogowego, kolejowego, lotniczego i przemysłowego

    Podstawowe zasady tworzenia modeli akustycznych źródeł hałasu drogowego, kolejowego, lotniczego i przemysłowego. Modele źródeł hałasu: punktowe, liniowe i powierzchniowe; stacjonarne, niestacjonarne i impulsowe. Propagacja dźwięku w środowisku. Modele rekomendowane przez Dyrektywę 2002/49/WE. Przykłady oprogramowania wykorzystywane w ocenie i prognozowaniu hałasu komunikacyjnego i przemysłowego.

  5. Mapy akustyczne i systemy zarządzania środowiskiem akustycznym i wibroakustycznym

    Analiza aktów prawnych stosowanych w kontroli i ocenie hałasu i wibracji w środowisku. Mapy akustyczne. Część opisowa i graficzna mapy akustycznej.Mapy emisyjne i imisyjne. Rodzaje i wymagania stawiane dokumentacji mających zastosowanie w kontroli i ocenie hałasu i wibracji w środowisku pochodzących od instalacji i komunikacji. Monitoring hałasu. Systemy zarządzania środowiskiem akustycznym i wibroakustycznym.

  6. Metody redukcji hałasu i wibracji w środowisku.

    Metody redukcji drgań i hałasu – pasywne i aktywne. Zasady obliczania ekranów akustycznych, obliczania i doboru tłumików akustycznych, obudów dźwiękoizolacyjnych oraz doboru tłumików drgań. Metody aktywne redukcji drgań – ciężkie maszyny robocze, transport, budynki. Metody aktywne redukcji hałasu – falowody, transformatory, pojazdy, budynki i środowisko.

  7. Metody pomiaru i oceny hałasu w środowisku

    Parametry mierzalne hałasu – równoważny i ekspozycyjny poziom dźwięu A,C, widmo 1/1 i 1/3 oktawowe. Metodyki pomiarowe hałasu komunikacyjnego ( drogowego, kolejowego i lotniczego) oraz przemysłowego, rekomendowane przez Prawo ochrony środowiska.

Laboratory classes:
  1. Przetworniki do pomiarów sygnału akustycznego ( mikrofony) i drganiowego ( akcelerometry). Budowa, parametry, wymagania

    Budowa i zasada działania podstawowych czujników stoswanych w metrologii wibroakustycznej – mikrofonów pomiarowych i czujników przyspieszeń drgań. Podstawowe parametry i wymagania istotne z punktu widzenia ich zastosowania.

  2. Pomiary i ocena drgań oddziałujących na budynki i ludzi w budynkach

    Pomiary drgań oddziałujących na konstrukcje budynku, czyli drgań przenoszonych przez podłoże na budynki.
    Pomiary drgań oddziałujących na ludzi w budynkach, wg obowiązującyh polskich norm PN-B-02170:1985 oraz PN-B-02171:1988.

  3. Analiza i badania hałasu drogowego

    Analiza hałasu drogowego. Źródła hałasu drogowego, struktura ruchu, wpływ prędkości i natężenia ruchu drogowego, stan techniczny pojazdów, wpływ parametrów drogi : niweleta drogi, nawierzchnia i jej stan techniczny, wpływ zabudowy wokół drogi – jednostronna, dwustronna, niska wysoka, wpływ sygnalizacji świetlnej. Pomiary i ocena hałasu drogowego z zastosowaniem poziomów równowaznego ( LAeq) i ekspozycyjnego ( LAse).Zalecane metody prognozwania hałasu drogowego.

  4. Pomiar skuteczności ekranów akustycznych

    Ekran akustyczny. Typy i rodzaje ekranów akustycznych. Skuteczność ekranów akustycznych, izolacyjność, pochłanianie. Metody wyznaczania skuteczności ekranów akustycznych w warunkach terenowych oraz metody modelowe prognozowania skuteczności akustycznej ekranów.

  5. Mapy akustyczne i systemy zarządzania środowiskiem akustycznym i wibroakustycznym

    Mapa akustyczna. Część opisowa i graficzna mapy akustycznej. Identyfikacja i charakterystyka źródeł hałasu oraz terenów zagrożonych hałasem. Wykonywanie map charakteryzujących: hałas emitowany z poszczególnych źródeł, map stanu akustycznego środowiska, z zaznaczeniem terenów, na których występuje przekroczenie dopuszczalnych poziomów hałasu, z odniesieniem do miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, map terenów zagrożonych hałasem, map przedstawiające przewidywane rezultaty działań zmierzających do redukcji hałasu. Systemy zarządzania środowiskiem akustycznym i wibroakustycznym – wykorzystanie systemów GIS. Problem przy sporządzaniu map akustycznych.Analiza trendów zmian stanu akustycznego środowiska. Wnioski dotyczące działań w zakresie ochrony przed hałasem.

  6. Analiza i badania hałasu przemysłowego

    Analiza hałasu przemysłowego. Źródła hałasu przemysłowego. Praca ustalona, nieustalona i impulsowa źródeł dźwięku. Metody pomiaru hałasu przemysłowego w środowisku.Pomiary i ocena hałasu przemysłowego z zastosowaniem poziomów równowaznego ( LAeq) i ekspozycyjnego ( LAse). Zalecane metody prognozwania hałasu przemysłowego.

  7. Analiza częstotliwościowa podstawowych przebiegów czasowych

    Analiza częstotliwościowa podstawowych sygnałów akustycznych i drganiowych, tonalnych prostych (sinus) i zawierających wyższe harmoniczne (przebieg piłokształtny i prostokątny) oraz przebiegów szumowych – szum biały i różowy w analizie 1/3 oktawowej i FFT.

  8. Analiza i badania hałasu kolejowego

    Analiza hałasu kolejowego. Źródła hałasu kolejowego, struktura ruchu, wpływ prędkości i natężenia ruchu kolejowego, stan techniczny taboru, wpływ parametrów torowiska : niweleta szlaku kolejowego, rodzaje szyn i ich stan techniczny, wpływ lokalizacji torów w terenie zabudowanym i poza nim. Pomiary i ocena hałasu kolejowego z zastosowaniem poziomów równowaznego ( LAeq) i ekspozycyjnego ( LAse). Zalecane metody prognozwania hałasu kolejowego.

Student workload (ECTS credits balance)
Student activity form Student workload
Summary student workload 60 h
Module ECTS credits 2 ECTS
Participation in lectures 15 h
Participation in laboratory classes 15 h
Preparation for classes 10 h
Preparation of a report, presentation, written work, etc. 8 h
Realization of independently performed tasks 6 h
Examination or Final test 6 h
Additional information
Method of calculating the final grade:

Zaliczenie sprawozdań z ćwiczeń laboartoryjnych, przesyłanych elektronicznie na platformę UPEL – 25 %
Test zaliczeniowy na platformie UPEL obejmujący treści wykładów – 25 %
Kolowium zaliczeniowe – 50 %

Prerequisites and additional requirements:

Student powinien znać podstawowe zagadnienia z zakresu podstaw fizyki i metrologii oraz posiadać umiejętność posługiwania się komputerem wyposażonym w system Windows i sieć internet.

Recommended literature and teaching resources:

1. Zbigniew Engel – Ochrona środowiska przed drganiami i hałasem Wyd. 2, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa, 2001
2. Andrzej Gołaś – Metody komputerowe w akustyce wnętrz i środowiska Wydawnictwa AGH Kraków 1995
3. Directive 2002/49/WE of the European Parliament and of the Council of 25 June 2002 relating to the assessment and management of environmental noise. Official Journal of the European Communities L 189/12, 18.7.2002.
4. PN-ISO 1996-1:2006. Akustyka. Opis i pomiary hałasu środowiskowego. Część 1: Podstawowe wielkości i procedury
5. PN-ISO 1996-2:1999. Akustyka. Opis i pomiary hałasu środowiskowego. Zbieranie danych dotyczących sposobu zagospodarowania terenu.
6. PN-ISO 1996-3:1999. Akustyka. Opis i pomiar hałasu środowiskowego. Część 3: Wytyczne dotyczące dopuszczalnych poziomów hałasu
7. PN-ISO 9613-1:2000. Akustyka. Tłumienie dźwięku podczas jego propagacji na zewnątrz. Obliczenia pochłaniania dźwięku przez atmosferę.
8. PN-ISO 9613-2:2000. Akustyka. Tłumienie dźwięku podczas jego propagacji na zewnątrz. Ogólna metoda obliczania
9. Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 14 października 2002 r. W sprawie szczegółowych wymagań, jakim powinien odpowiadać program ochrony środowiska przed hałasem. Dz.U.02.179.1498 z dnia 29 października 2002 r.
10. Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 2 października 2007 r. w sprawie wymagań w zakresie prowadzenia pomiarów poziomów w środowisku substancji lub energii przez zarządzającego drogą, linią kolejową, linia tramwajową, lotniskiem, portem, Dz.U. Nr 192, poz.1392.
11. Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 4 listopada 2008 r. w sprawie wymagań w zakresie prowadzenia pomiarów wielkości emisji oraz pobieranej wody, Dz.U. Nr 206, poz. 1291
12. Rozporządzenie MS z dnia 14 czerwca 2007 r w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku, Dz.U. Nr 120 poz. 826.
13. Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 14 listopada 2002 r. w sprawie szczegółowych warunków, jakim powinna odpowiadać prognoza oddziaływania na środowisko dotycząca projektów miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego. Dz.U. 2002 nr 197 poz. 1667.
14. Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 14 grudnia 2006 r. w sprawie dróg, linii kolejowych i lotnisk, których eksploatacja może powodować negatywne oddziaływanie akustyczne na znacznych obszarach, dla których jest wymagane sporządzanie map akustycznych oraz sposobów określania granic terenów objętych tymi mapami Dz.U.2007 nr 1 poz.8.
15. Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 1 października 2007 r. w sprawie szczegółowego zakresu danych ujętych na mapach akustycznych oraz ich układu i sposobu prezentacji Dz.U. 2007 nr 187 poz. 1340
16. Ustawa Prawo ochrony środowiska z dnia 27 kwietnia 2001 r (Dz. U. Nr 62, poz. 627, z późn. zm.)
17. Materiały dostępne na stronie przedmiotu na platformie UPEL.

Scientific publications of module course instructors related to the topic of the module:

Additional scientific publications not specified

Additional information:

Zajęcia laboratoryjne odbywać się będą w pomieszczeniach laboratoryjnych i komputerowych Wydziału Inżynierii Mechanicznej i Robotyki oraz w terenie – aglomeracja Kraków.