Moduł oferowany także w ramach programów studiów:
Informacje ogólne:
Nazwa:
Religioznawstwo
Tok studiów:
2012/2013
Kod:
HKL-1-402-s
Wydział:
Humanistyczny
Poziom studiów:
Studia I stopnia
Specjalność:
-
Kierunek:
Kulturoznawstwo
Semestr:
4
Profil kształcenia:
Ogólnoakademicki (A)
Język wykładowy:
Polski
Forma i tryb studiów:
Stacjonarne
Osoba odpowiedzialna:
prof. dr hab. Pasek Zbigniew (pasek@agh.edu.pl)
Osoby prowadzące:
prof. dr hab. Pasek Zbigniew (pasek@agh.edu.pl)
Krótka charakterystyka modułu

Opis efektów kształcenia dla modułu zajęć
Kod EKM Student, który zaliczył moduł zajęć wie/umie/potrafi Powiązania z EKK Sposób weryfikacji efektów kształcenia (forma zaliczeń)
Wiedza
M_W001 Uczestnicy kursu zdobędą wiedzę o zróżnicowaniu religinym współczesnego świata, poznają zasady wiary najważniejszych religii świata i współczesnych ruchów religijnych. KL1A_W24 Egzamin
M_W002 Uczestnicy kursu nabywają wiedzę o tak waznym komponencie kultury jakim jest religia. Poznają historię i dziedziny religioznawstwa jako tej dziedziny współczesnej humanistyki, która zajmuje się wszechstronnym opisem życia religijnego. KL1A_W04, KL1A_W03, KL1A_W01 Egzamin
Umiejętności
M_U001 Uczestnicy kursu nabywają umiejętności odrózniania przekonań religijnych różnych religii. Potrafią rozpoznawać ich symbolikę religijną. Uczą się odpowiednich zachowań w różnych kontekstach kulturowych. KL1A_U21, KL1A_U20 Egzamin
Kompetencje społeczne
M_K001 Kurs jako całość wyrabia postawy tolerancyjne poprzez zrozumienie wielości postaw religijnych i róznorodności uwarunkowań kulturowych samego zjawiska relgii. KL1A_K08 Aktywność na zajęciach,
Egzamin
Matryca efektów kształcenia w odniesieniu do form zajęć
Kod EKM Student, który zaliczył moduł zajęć wie/umie/potrafi Forma zajęć
Wykład
Ćwicz. audyt.
Ćwicz. lab.
Ćwicz. proj.
Konw.
Zaj. sem.
Zaj. prakt.
Zaj. terenowe
Zaj. warsztatowe
Inne
E-learning
Wiedza
M_W001 Uczestnicy kursu zdobędą wiedzę o zróżnicowaniu religinym współczesnego świata, poznają zasady wiary najważniejszych religii świata i współczesnych ruchów religijnych. + - - - - - - - - - -
M_W002 Uczestnicy kursu nabywają wiedzę o tak waznym komponencie kultury jakim jest religia. Poznają historię i dziedziny religioznawstwa jako tej dziedziny współczesnej humanistyki, która zajmuje się wszechstronnym opisem życia religijnego. + - - - - - - - - - -
Umiejętności
M_U001 Uczestnicy kursu nabywają umiejętności odrózniania przekonań religijnych różnych religii. Potrafią rozpoznawać ich symbolikę religijną. Uczą się odpowiednich zachowań w różnych kontekstach kulturowych. + - - - - - - - - - -
Kompetencje społeczne
M_K001 Kurs jako całość wyrabia postawy tolerancyjne poprzez zrozumienie wielości postaw religijnych i róznorodności uwarunkowań kulturowych samego zjawiska relgii. + - - - - - - - - - -
Treść modułu zajęć (program wykładów i pozostałych zajęć)
Wykład:

1. Religioznawstwo jako dziedzina wiedzy
Zapomniana tradycja Rzeczpospolitej wielu religii. Wiedza o „innych” a tolerancja religijna.
Historia religioznawstwa jako dyscypliny naukowej. Szkoły religioznawstwa XX wieku. Klasycy religioznawa: R.Otto, W.James, M.Eliade, N.C.Smith i in. Poszukiwanie własnej metody badawczej religioznawstwa
2. Wokół terminologii: religia, religijność, sacrum, numinosum, duchowość; Dziedziny religioznawstwa: historia religii, fenomenologia religii, socjologia religii, psychologia religii, filozofia religii, geografia religii, politologia religii. Nauki pomocnicze religioznawstwa: archeoastronomia, neurobiologia, prawo wyznaniowe
3. Geneza wierzeń religijnych; szamanizm i religie ludów niepiśmiennych.
4. Hinduizm. Święte księgi hinduizmu – wedy, Upaniszady; panteon i atrybuty bogów, reinkarnacja i prawo karmiczne; nurty hinduizmu: wisznuizm i sziwaizm, rytuały hinduizmu, neohinduizm w Europie Zachodniej i Ameryce Północnej
5. Buddyzm. Założyciel buddyzmu, święte księgi, „Cztery szlachetne prawdy”; „Ośmioraka ścieżka”; buddyjska interpretacja prawa karmicznego i koncepcje reinkarnacyjne; bodhisattwa; Sangha i Dharma; monastycyzm buddyjski; siunjata; nurty buddyzmu: hinajana, mahajana, buddyzm tybetański (lamaizm); buddyzm chiński i buddyzm zen.
6. Konfucjanizm i taoizm. Konfucjusz – jego poglądy pisma i poglądy; konfucjanizm jako religia etyki społecznej odpowiedzialności; Lao-tsy twórca taoizmu; Daodejing; kluczowe terminy: tao, wu-wei; kosmologia oraz in i jang; taoizm magiczny i filozoficzny
7. Judaizm. Kształtowanie się historyczne ksiąg świętych judaizmu, Tora, Stary Testament, Talmud; Zasady wiary i praktyka religijna; Synagoga – symbolika; Nurty judaizmu. Gnoza i jej współczesna tradycja
8. Islam. Postać założyciela; Koran, pięć filarów islamu; główne nurty islamu: sunna i szyizm; islam współczesny
9. Geneza i różnicowanie się kulturowe chrześcijaństwa w I tysiącleciu. Główne różnice trzech nurtów chrześcijaństwa: prawosławia, katolicyzmu i protestantyzmu; Prawosławie – geneza wschodniego chrześcijaństwa, wpływ kultury na religię, główne różnice chrześcijańskich praktyk religijnych Wschodu i Zachodu; Monastycyzm wschodni; Instytucja autokefalii; Symbolika ikony – podstawowe wiadomości.
10. Protestantyzm; postać Marcina Lutra; zróżnicowanie nurtów reformacji; luteranizm, Kościoły reformowane, radykalna reformacja i Kościół Anglikański; Omówienie zasad wiary baptyzmu i metodyzmu; anglosaskie i niemieckie ruchy przebudzeniowe; ruch zielonoświątkowy.
11. Nowe ruchy religijne. Międzynarodowe Towarzystwo Świadomości Kryszny, Kościół Zjednoczeniowy; Ruch raeliański; ruchy neopogańskie; Religie w napięciu z współczesnym prawodawstwem Zachodu
12. Współczesny ezoteryzm, okultyzm i ruchy satanistyczne;
13. Duchowość; definicje i nakreślenie obszaru badawczego; zjawiska niereligijne w religijnych funkcjach; pogranicza religijności we współczesnej kulturze Zachodu
14. Religie i Kościoły w Polsce współczesnej
15. Statystyka religii światowych; Problematyka ruchu ekumenicznego i dialogu międzyreligijnego

Nakład pracy studenta (bilans punktów ECTS)
Forma aktywności studenta Obciążenie studenta
Sumaryczne obciążenie pracą studenta 107 godz
Punkty ECTS za moduł 4 ECTS
Egzamin lub kolokwium zaliczeniowe 2 godz
Samodzielne studiowanie tematyki zajęć 55 godz
Przygotowanie do zajęć 10 godz
Przygotowanie sprawozdania, pracy pisemnej, prezentacji, itp. 10 godz
Udział w wykładach 30 godz
Pozostałe informacje
Sposób obliczania oceny końcowej:

Na ocenę końcową skłąda sie przede wsztkim ocena z egzaminu, który sprawdza wiedzę o zasadach wiarty różnych relgii, założycielach i świętych księgach jak i wiedzę o symbolach religijnych i wnętrzach świątyń. Częścią egzaminu jest rozmowa o współczesnych uwarunkowaniach sytuacji religijnej świata.

Wymagania wstępne i dodatkowe:

Nie podano wymagań wstępnych lub dodatkowych.

Zalecana literatura i pomoce naukowe:

Podręczniki:
A:
G.Lanczkowski, Wprowadzenie do religioznawstwa, Warszawa 1986 (lub)
J.Waardenburg, Religia i religie. Systematyczne wprowadzenie do religioznawstwa, przeł. A.Bronk, Warszawa 1991
A.Bronk, Nauka wobec religii, Lublin 1996
B:
G. van der Leeuw, Fenomenologia religii, Warszawa 1997 (lub)
G.Windengren, Fenomenologia religii, Kraków 2008 (lub)
M. Eliade, Traktat o historii religii, Warszawa 2000
C:
M.Eliade, I.P.Couliano, Słownik religii, różne wydania
Encyklopedia religii świata, oprac. F.Lenoir, Y.Tardan-Masquelier, Warszawa 2002, t.1-2.
F.Konig, H.Waldenfels (red.), Leksykon religii, Warszawa 1997.

Literatura uzupełniająca:
W.Burkert, Stwarzanie świętości. Ślady biologii we wczesnych wierzeniach religijnych, Kraków 2006
A. Szyjewski, Etnologia religii, Kraków 2001
D.M. Wulff , Psychologia religii klasyczna i współczesna, Warszawa 1999
L. Dupre, Inny wymiar, Kraków 1991
R.R.Rappaport, Rytuał i religia w rozwoju ludzkości, Kraków 2007

Literatura internetowa:

Encyclopedia of Religion and Society
http://hirr.hartsem.edu/ency/

Religious Worlds
http://www.religiousworlds.com/

The Internet Sacred Text Archive
http://www.sacred-texts.com/index.htm

Believe Religious Information Source
http://www.mb-soft.com/believe/

Publikacje naukowe osób prowadzących zajęcia związane z tematyką modułu:

Nie podano dodatkowych publikacji

Informacje dodatkowe:

Problemy do egzaminu zostaną podane podczas zajęć.