Moduł oferowany także w ramach programów studiów:
Informacje ogólne:
Nazwa:
Przedmiot humanistyczny (obieralny) Wiedza o nauce
Tok studiów:
2013/2014
Kod:
BGF-2-303-AG-s
Wydział:
Geologii, Geofizyki i Ochrony Środowiska
Poziom studiów:
Studia II stopnia
Specjalność:
Applied geophysics
Kierunek:
Geofizyka
Semestr:
3
Profil kształcenia:
Ogólnoakademicki (A)
Język wykładowy:
Polski
Forma i tryb studiów:
Stacjonarne
Strona www:
 
Osoba odpowiedzialna:
dr Siciński Michał (sicinski@agh.edu.pl)
Osoby prowadzące:
dr Siciński Michał (sicinski@agh.edu.pl)
Krótka charakterystyka modułu

Opis efektów kształcenia dla modułu zajęć
Kod EKM Student, który zaliczył moduł zajęć wie/umie/potrafi Powiązania z EKK Sposób weryfikacji efektów kształcenia (forma zaliczeń)
Wiedza
M_W001 Student posiada podstawowe wiadomości z zakresu ogólnej metodologii nauk przyrodniczych i technicznych oraz matematyki GF2A_W02, GF2A_W09 Aktywność na zajęciach,
Kolokwium
M_W002 Student ma elementarną wiedzę na temat specyfiki nauk społecznych i dyscyplin humanistycznych GF2A_W14 Aktywność na zajęciach,
Kolokwium
M_W003 Student ma podstawową wiedzę na temat historii i specyfiki głównych dyscyplin naukowych, w szczególności przyrodniczych GF2A_W03, GF2A_W04 Aktywność na zajęciach,
Kolokwium
Umiejętności
M_U001 Student umie dostrzegać szczegółowe problemy metodologiczne głównych dyscyplin naukowych GF2A_U04 Aktywność na zajęciach,
Kolokwium
M_U002 Student umie formułować ogólne problemy filozoficzne i światopoglądowe wyłaniane przez naukę GF2A_U01 Aktywność na zajęciach,
Kolokwium
Kompetencje społeczne
M_K001 Student potrafi wykorzystywać wiedzę z zakresu metodologii nauk w toku studiów w zakresie przedmiotów kierunkowych GF2A_K02, GF2A_K05, GF2A_K04 Aktywność na zajęciach,
Kolokwium
Matryca efektów kształcenia w odniesieniu do form zajęć
Kod EKM Student, który zaliczył moduł zajęć wie/umie/potrafi Forma zajęć
Wykład
Ćwicz. aud
Ćwicz. lab
Ćw. proj.
Konw.
Zaj. sem.
Zaj. prakt
Inne
Zaj. terenowe
Zaj. warsztatowe
E-learning
Wiedza
M_W001 Student posiada podstawowe wiadomości z zakresu ogólnej metodologii nauk przyrodniczych i technicznych oraz matematyki + - - - - - - - - - -
M_W002 Student ma elementarną wiedzę na temat specyfiki nauk społecznych i dyscyplin humanistycznych + - - - - - - - - - -
M_W003 Student ma podstawową wiedzę na temat historii i specyfiki głównych dyscyplin naukowych, w szczególności przyrodniczych + - - - - - - - - - -
Umiejętności
M_U001 Student umie dostrzegać szczegółowe problemy metodologiczne głównych dyscyplin naukowych + - - - - - - - - - -
M_U002 Student umie formułować ogólne problemy filozoficzne i światopoglądowe wyłaniane przez naukę + - - - - - - - - - -
Kompetencje społeczne
M_K001 Student potrafi wykorzystywać wiedzę z zakresu metodologii nauk w toku studiów w zakresie przedmiotów kierunkowych + - - - - - - - - - -
Treść modułu zajęć (program wykładów i pozostałych zajęć)
Wykład:

1. Wstęp. Geneza i specyfika nauki, typologie dyscyplin naukowych – 1 godz.
Pojęcie i cechy nauki, jej związki z innymi formami świadomości społecznej. Nauki formalne i faktualne, nauki nomologiczne i idiograficzne. Aprioryzm i empiryzm w poglądach na źródła wiedzy naukowej.
2. Podstawowe pojęcia i cechy metody naukowej – 1 godz.
Fakty naukowe a języki ich opisu, pojęcia empiryczne a pojęcia teoretyczne. Hipoteza, prawo naukowe, model teoretyczny, teoria. Typologie praw naukowych. Metoda aksjomatyczno-dedukcyjna, empiryczno-indukcyjna i hipotetyczno-dedukcyjna.
3. Mechanizmy rozwoju nauki. Wiedza naukowa a prawda – 1 godz.
Zagadnienie ciągłości rozwoju i kumulacji wiedzy w nauce. Paradygmaty, rewolucje naukowe, zasada korespondencji. Klasyczna definicja prawdy w nauce. Instrumentalizm i realizm w filozofii nauki.
4. Specyfika nauk formalnych – 2 godz.
Geneza metody matematycznej . Metoda aksjomatyczno-dedukcyjna jako idealizacyjny wzorzec poznania matematycznego. Struktura teorii matematycznej, teoria a modelowanie matematyczne. Spory wokół sposobu istnienia bytów matematycznych. Logika tradycyjna a współczesna logika formalna, znaczenie logicznych podstaw matematyki.
5. Specyfika zmatematyzowanego przyrodoznawstwa i nauk technicznych – 6 godz.
Geneza metodologii matematyczno-empirycznej: astronomia, fizyka, chemia. Rozwój wiedzy o wszechświecie od „obrotów sfer niebieskich” do współczesnej kosmologii. Narodziny zmatematyzowanej fizyki: eksperyment laboratoryjny, idealizacja, geometria analityczna i rachunek różniczkowy, metoda hipotetyczno-dedukcyjna. XX-wieczne rewolucje w fizyce: szczególna i ogólna teoria względności, mechanika kwantowa, teorie unifikacyjne. Ewolucja chemii i XX-wieczna redukcja jej podstaw do fizyki: od alchemii do chemii kwantowej.
6. Specyfika nauk o życiu – 2 godz.
Geneza i struktura nauk biologicznych: morfologia, anatomia porównawcza, systematyka, ewolucjonizm. Problem pochodzenia życia i człowieka. Początki genetyki: od owiec Jakuba do podwójnej helisy DNA. Współczesna inżynieria genetyczna: wielkie perspektywy i zagrożenia. Tzw. zagadka życia: witalizm i mechanicyzm, problem redukcji nauk o życiu do nauk o przyrodzie nieożywionej. Biologia i ewolucjonizm a współczesne spory światopoglądowe.
7. Specyfika nauk społecznych i humanistyki – 2 godz.
Praktyczne i teoretyczne aspekty wiedzy o społeczeństwie. Rola i status teorii w naukach przyrodniczych a w naukach społecznych. Marksistowski materializm historyczny: próba zobiektywizowanej teorii społeczeństwa i wyjaśnienia ideologicznych funkcji teorii społecznych.
Nauki humanistyczne jako dziedziny idiograficzne. Problemy interpretacji humanistycznej.Podsumowanie: nauka w świecie współczesnym.

Nakład pracy studenta (bilans punktów ECTS)
Forma aktywności studenta Obciążenie studenta
Sumaryczne obciążenie pracą studenta 55 godz
Punkty ECTS za moduł 2 ECTS
Udział w wykładach 15 godz
Samodzielne studiowanie tematyki zajęć 30 godz
Przygotowanie do zajęć 8 godz
Dodatkowe godziny kontaktowe z nauczycielem 2 godz
Pozostałe informacje
Sposób obliczania oceny końcowej:

1. Zaliczenie pisemnego testu końcowego , z możliwością uzupełnienia lub poprawki w formie ustnej.
2. Aktywny udział w wykładach (dyskusji) oraz ewentualne przygotowanie eseju na wybrany temat umożliwia podwyższenie oceny o 1 stopień.
3. Ocena końcowa obliczana jest według obowiązujących w uczelni zasad określających relacje między odsetkiem opanowanego materiału a oceną, z uwzględnieniem punktu 2.

Wymagania wstępne i dodatkowe:

Ogólna wiedza matematyczna i przyrodnicza oczekiwana od maturzysty
Podstawowa znajomość matematyki, fizyki i chemii w zakresie aktualnie będącym przedmiotem nauki studenta w ramach jego kierunku studiów

Zalecana literatura i pomoce naukowe:

1. Wł. Krajewski, Prawa nauki. Przegląd zagadnień metodologicznych i filozoficznych, KiW, W-wa 1998 (fragmenty)
2. M. Heller, Filozofia nauki. Wprowadzenie, OBI -Wyd. Nauk. PAT, Kraków 1992
3. A. Grobler, Metodologia nauk, Aureus – Znak, Kraków 2006 (fragmenty)
4. M. Kordos, Wykłady z historii matematyki, Wyd. Szkolne i Pedagogiczne, W-wa 1994 i późn. (fragmenty)
5. M. Heller, Mechanika kwantowa dla filozofów, Wyd. Biblos, Tarnów 1996 (fragmenty)
oraz fragmenty kursowych podręczników akademickich z zakresu matematyki i fizyki

Publikacje naukowe osób prowadzących zajęcia związane z tematyką modułu:

Nie podano dodatkowych publikacji

Informacje dodatkowe:

Pożądany jest wybór formy zajęć obejmującej ćwiczenia (proseminarium) poświęcone lekturze i analizie testów oraz dyskusji.
Pożądany jest, w wypadku studentów mających w programie więcej niż jeden przedmiot humanistyczny, wybór przedmiotu Wiedza o nauce po przedmiocie Główne zagadnienia i kierunki filozofii.