Moduł oferowany także w ramach programów studiów:
Informacje ogólne:
Rocznik:
2013/2014
Kod:
WGG-1-605-s
Nazwa:
Magazynowanie i transport ropy
Wydział:
Wiertnictwa, Nafty i Gazu
Poziom studiów:
Studia I stopnia
Specjalność:
-
Kierunek:
Górnictwo i Geologia
Semestr:
6
Profil kształcenia:
Ogólnoakademicki (A)
Język wykładowy:
Polski
Forma i tryb studiów:
Stacjonarne
Strona www:
 
Osoba odpowiedzialna:
dr hab. inż. Fąfara Zbigniew (fafara@agh.edu.pl)
Osoby prowadzące:
dr hab. inż. Fąfara Zbigniew (fafara@agh.edu.pl)
mgr inż. Pyrzak Paweł (pyrzak@agh.edu.pl)
Krótka charakterystyka modułu

Opis efektów kształcenia dla modułu zajęć
Kod EKM Student, który zaliczył moduł zajęć wie/umie/potrafi Powiązania z EKK Sposób weryfikacji efektów kształcenia (forma zaliczeń)
Wiedza
M_W001 Zna regulacje prawne dotyczące magazynowania i transportu dalekosiężnego paliw ciekłych. GG1A_W09, GG1A_W12, GG1A_W13, GG1A_W14, GG1A_W18 Kolokwium
M_W002 Posiada wiedzę na temat sztucznych zbiorników magazynowych na paliwa ciekłe, ich oprzyrządowania, opomiarowania i elementów gwarantujących bezpieczeństwo. GG1A_W09, GG1A_W12, GG1A_W13, GG1A_W14, GG1A_W16, GG1A_W21 Kolokwium,
Projekt
M_W003 Posiada wiedzę na temat możliwości składowania paliw ciekłych w zbiornikach naturalnych, w szczególności w kawernach solnych. GG1A_W09, GG1A_W12, GG1A_W13, GG1A_W14, GG1A_W16, GG1A_W21 Kolokwium
M_W004 Ma ogólną wiedzę na temat transportu rurociągowego, wad i zalet oraz problemów eksploatacyjnych. GG1A_W09, GG1A_W13, GG1A_W14, GG1A_W16 Kolokwium
M_W005 Zna elementy składowe rurociągu dalekosiężnego oraz technologie ich wytwarzania. GG1A_W09, GG1A_W13, GG1A_W14, GG1A_W16 Kolokwium,
Projekt
M_W006 Zna badania i próby wykonywane na etapie budowy rurociągu dalekosiężnego w celu zwiększenia jego bezpieczeństwa. GG1A_W09, GG1A_W12, GG1A_W13, GG1A_W14, GG1A_W16, GG1A_W21 Kolokwium
M_W007 Zna sposób układania rurociągu dalekosiężnego na lądzie, w tym przekraczanie małych przeszkód terenowych i szlaków komunikacyjnych. GG1A_W09, GG1A_W13, GG1A_W14 Kolokwium,
Projekt
M_W008 Posiada ogólną orientację w ochronie przeciwkorozyjnej zbiorników magazynowych i rurociągów dalekosiężnych. GG1A_W09, GG1A_W13, GG1A_W14, GG1A_W16 Kolokwium
M_W009 Potrafi wykonać analizę strat energii w transporcie dalekosiężnym i dobrać wymaganą moc i lokalizację agregatów pompowych. GG1A_U01, GG1A_U03, GG1A_U06, GG1A_U07 Projekt
Umiejętności
M_U001 Potrafi dobrać rodzaj zbiornika magazynowego na paliwa ciekłe z uwzględnieniem czynników technicznych, ekonomicznych i bezpieczeństwa. GG1A_U01, GG1A_U03, GG1A_U06, GG1A_U07 Kolokwium,
Projekt
M_U002 Potrafi zaprojektować sztuczny naziemny zbiornik magazynowy na paliwa ciekłe o zadanych parametrach pracy. GG1A_U01, GG1A_U03, GG1A_U06, GG1A_U07 Projekt
M_U003 Potrafi zaprojektować wyposażenie i oprzyrządowanie sztucznych zbiorników magazynowych na paliwa ciekłe dla zachowania bezpieczeństwa pracy. GG1A_U01, GG1A_U03, GG1A_U06, GG1A_U07 Projekt
M_U004 Potrafi dobrać elementy składowe rurociągu dalekosiężnego i technologie ich wytwarzania. GG1A_U01, GG1A_U03, GG1A_U06 Projekt,
Kolokwium
M_U005 Potrafi zaprojektować trasę przebiegu rurociągu dalekosiężnego, przekraczanie przeszkód terenowych i szlaków komunikacyjnych. GG1A_U01, GG1A_U03, GG1A_U06 Kolokwium,
Projekt
M_U006 Potrafi odpowiednio zwymiarować projektowany rurociąg dalekosiężny pod kątem wymaganej przepustowości i wytrzymałości. GG1A_U01, GG1A_U03, GG1A_U06, GG1A_U07 Projekt
Kompetencje społeczne
M_K001 Rozumie potrzebę ciągłego dokształcania sie z zakresu problematyki magazynowania paliw ciekłych i transportu rurociągowego. GG1A_K01, GG1A_K03, GG1A_K06, GG1A_K07 Aktywność na zajęciach
M_K002 Ma świadomość odpowiedzialności przy projektowaniu zbiornika magazynowego na paliwa ciekłe oraz odcinka rurociągu dalekosiężnego ze względów bezpieczeństwa, oddziaływania na środowisko naturalne i skutków ekonomicznych. GG1A_K01, GG1A_K02, GG1A_K03, GG1A_K05, GG1A_K06, GG1A_K07 Projekt
M_K003 Ma świadomość ważności roli inżyniera w przemyśle naftowym. GG1A_K02, GG1A_K03, GG1A_K05, GG1A_K06 Aktywność na zajęciach
M_K004 Potrafi działać w sposób profesjonalny i przedsiębiorczy przy podejmowaniu decyzji dotycząców sposobu magazynowania paliw ciekłych i pewnych aspektów transportu rurociągowego. GG1A_K02, GG1A_K03, GG1A_K04, GG1A_K05, GG1A_K06 Projekt
Matryca efektów kształcenia w odniesieniu do form zajęć
Kod EKM Student, który zaliczył moduł zajęć wie/umie/potrafi Forma zajęć
Wykład
Ćwicz. aud
Ćwicz. lab
Ćw. proj.
Konw.
Zaj. sem.
Zaj. prakt
Inne
Zaj. terenowe
Zaj. warsztatowe
E-learning
Wiedza
M_W001 Zna regulacje prawne dotyczące magazynowania i transportu dalekosiężnego paliw ciekłych. + - - + - - - - - - -
M_W002 Posiada wiedzę na temat sztucznych zbiorników magazynowych na paliwa ciekłe, ich oprzyrządowania, opomiarowania i elementów gwarantujących bezpieczeństwo. + - - + - - - - - - -
M_W003 Posiada wiedzę na temat możliwości składowania paliw ciekłych w zbiornikach naturalnych, w szczególności w kawernach solnych. + - - - - - - - - - -
M_W004 Ma ogólną wiedzę na temat transportu rurociągowego, wad i zalet oraz problemów eksploatacyjnych. + - - + - - - - - - -
M_W005 Zna elementy składowe rurociągu dalekosiężnego oraz technologie ich wytwarzania. + - - + - - - - - - -
M_W006 Zna badania i próby wykonywane na etapie budowy rurociągu dalekosiężnego w celu zwiększenia jego bezpieczeństwa. + - - - - - - - - - -
M_W007 Zna sposób układania rurociągu dalekosiężnego na lądzie, w tym przekraczanie małych przeszkód terenowych i szlaków komunikacyjnych. + - - + - - - - - - -
M_W008 Posiada ogólną orientację w ochronie przeciwkorozyjnej zbiorników magazynowych i rurociągów dalekosiężnych. + - - - - - - - - - -
M_W009 Potrafi wykonać analizę strat energii w transporcie dalekosiężnym i dobrać wymaganą moc i lokalizację agregatów pompowych. - - - + - - - - - - -
Umiejętności
M_U001 Potrafi dobrać rodzaj zbiornika magazynowego na paliwa ciekłe z uwzględnieniem czynników technicznych, ekonomicznych i bezpieczeństwa. + - - + - - - - - - -
M_U002 Potrafi zaprojektować sztuczny naziemny zbiornik magazynowy na paliwa ciekłe o zadanych parametrach pracy. + - - + - - - - - - -
M_U003 Potrafi zaprojektować wyposażenie i oprzyrządowanie sztucznych zbiorników magazynowych na paliwa ciekłe dla zachowania bezpieczeństwa pracy. + - - + - - - - - - -
M_U004 Potrafi dobrać elementy składowe rurociągu dalekosiężnego i technologie ich wytwarzania. + - - + - - - - - - -
M_U005 Potrafi zaprojektować trasę przebiegu rurociągu dalekosiężnego, przekraczanie przeszkód terenowych i szlaków komunikacyjnych. + - - + - - - - - - -
M_U006 Potrafi odpowiednio zwymiarować projektowany rurociąg dalekosiężny pod kątem wymaganej przepustowości i wytrzymałości. - - - + - - - - - - -
Kompetencje społeczne
M_K001 Rozumie potrzebę ciągłego dokształcania sie z zakresu problematyki magazynowania paliw ciekłych i transportu rurociągowego. + - - - - - - - - - -
M_K002 Ma świadomość odpowiedzialności przy projektowaniu zbiornika magazynowego na paliwa ciekłe oraz odcinka rurociągu dalekosiężnego ze względów bezpieczeństwa, oddziaływania na środowisko naturalne i skutków ekonomicznych. + - - + - - - - - - -
M_K003 Ma świadomość ważności roli inżyniera w przemyśle naftowym. + - - - - - - - - - -
M_K004 Potrafi działać w sposób profesjonalny i przedsiębiorczy przy podejmowaniu decyzji dotycząców sposobu magazynowania paliw ciekłych i pewnych aspektów transportu rurociągowego. + - - + - - - - - - -
Treść modułu zajęć (program wykładów i pozostałych zajęć)
Wykład:
  1. Wprowadzenie – magazynowanie paliw ciekłych

    Cykl życia ropy naftowej:

    • Kopalnia ropy naftowej
    • System transportu dalekosiężnego ropy naftowej
    • Rafineria
    • System transportu produktów finalnych
    • Bazy paliw
    • Stacje paliw

  2. Obowiązujące prawo

    Podstawowe pojęcia i definicje dotyczące magazynowania i transportu paliw ciekłych.
    Wymagania techniczne dotyczące magazynowania paliw ciekłych.
    Wymagania dotyczące dozoru technicznego.

  3. Rodzaje sztucznych zbiorników

    Rodzaje sztucznych zbiorników magazynowych na paliwa ciekłe:

    • Zbiorniki naziemne i podziemne.
    • Zbiorniki poziome i pionowe.
    • Parametry techniczne zbiorników magazynowych na paliwa ciekłe.
    • Klasyfikacja zbiorników magazynowych.
    • Budowa zbiornika naziemnego z dachem stałym.
    • Budowa zbiornika naziemnego z dachem pływającym.
    • Sztuczne zbiorniki podziemne.

  4. Cykl pracy sztucznego zbiornika magazynowego

    Cykl pracy sztucznego zbiornika magazynowego na paliwa ciekłe.
    Obowiązkowe wyposażenie zbiorników magazynowych – zawory oddechowe i bezpieczeństwa.
    Straty magazynowanych paliw ciekłych:

    • Parowanie węglowodorów.
    • “Mały oddech”.
    • “Duży oddech”.
    • Minimalizacja strat paliwa, metody.

    Wpływ składowania na jakośc paliw ciekłych:

    • Zanieczyszczenia stałe (mechaniczne i rozpuszczone sole).
    • Zanieczyszczenia ciekłe
    • Mikroorganizmy
    • Zapobieganie zanieczyszczeniom.

    Pomiar stopnia napełnienia sztucznego zbiornika magazynowego paliwem ciekłym.
    Oprzyrządowanie sztucznych zbiorników magazynowych na paliwa ciekłe.

  5. Naturalne zbiorniki magazynowe

    Naturalne zbiorniki magazynowe na paliwa ciekłe.
    Magazynowanie paliw ciekłych w kawernach solnych.

  6. Wprowadzenie – transport ropy naftowej

    Ogólne informacje na temat transportu rurociągowego. Zalety i wady.
    System ropociągów dalekosiężnych w Polsce. Rurociąg “Przyjaźń”. Rurociągi produktów finalnych. Bazy paliw.

  7. Elementy składowe rurociągów dalekosiężnych

    Elementy składowe rurociągów dalekosiężnych:

    • Rury przewodowe.
    • Armatura trasowa.
    • Komory wysyłania i odbioru czyszczaków.
    • Kształtki.
    • Kołnierze połączeniowe i izolacyjne.
    • Inne.

  8. Rury przewodowe

    Rodzaje rur przewodowych:

    • Rury stalowe
    • Rury z tworzyw sztucznych.

    Rury stalowe:

    • Produkcja rur stalowych.
    • Normy polskie i API.
    • Parametry wytrzymałościowe.
    • Typowe uszkodzenia rur stalowych.

    Rodzaje stali:

    • Wymagane parametry techniczne.
    • Stale niskostopowe i bezstopowe.

  9. Budowa rurociągu dalekosiężnego

    Metody kontroli połączeń spawanych na etapie budowy rurociągu:

    • Metoda wizualna.
    • Metoda radiograficzna.
    • Metoda ultradźwiękowa.
    • Metoda penetracyjna.
    • Metoda magnetyczna.
    • Metoda szczelności.
    • Badania obowiązkowe i dodatkowe.

    Badanie izolacji.
    Próby odbiorcze:

    • Próba drożności. Czyszczaki.
    • Standardowa próba odbiorcza – próba szczelności.
    • Specjalna próba odbiorcza – próba wytrzymałości.

    Układanie rurociągu na lądzie:

    • Wymagania prawne.
    • Roboty ziemne.
    • Kompensacja termiczna.

    Przekraczanie przeszkód terenowych (w tym wodnych):

    • Wymagania prawne.
    • Przekraczanie przeszkód górą.
    • Przekraczanie przeszkód wodnych pod dnem.
    • Schemat instalacji przejścia.

    Przekraczanie szlaków komunikacyjnych:

    • Wymagania prawne.
    • Wykonanie przejścia.
    • Schemat instalacji przejścia.

  10. Wady i zalety transportu rurociągowego

    Wady i zalety transportu rurociągowego.
    Oddziaływanie rurociągow dalekosiężnych na środowisko.
    Awarie rurociągów:

    • Nieszczelności.
    • Pęknięcia kruche.
    • Uszkodzenia mechaniczne.
    • Korozja.

    Problemy podczas eksploaracji rurociągów:

    • Zatrzymanie przepływu.
    • Uderzenie hydrauliczne.
    • Kawitacja.

  11. Wprowadzenie do ochrony przeciwkorozyjnej

    Korozja zbiorników magazynowych i rurociągów.
    Ochrona przeciwkorozyjna zbiorników magazynowych i rurociągów dalekosiężnych:

    • Profilaktyka przeciwkorozyjna.
    • Ochrona bierna.
    • Ochrona czynna.

    Badanie ubytków korozyjnych.

Ćwiczenia projektowe:
  1. Projekt sztucznego zbiornika magazynowego na paliwa ciekłe

    Wykonanie projektu sztucznego naziemnego cylindrycznego pionowego zbiornika magazynowego na paliwa ciekłe o zadanych parametrach:

    1. Dobów wymiarów geometrycznych zbiornika.
    2. Określanie grubości ścian – obliczenia wytrzymałościowe.
    3. Podgrzewanie ropy w zbiorniu magazynowym – projekt grzejnicy.

  2. Projekt lądowego odcinka rurociągu dalekosiężnego

    Projekt lądowego odcinka ropociągu dalekociężnego o zadanych parametrach:

    1. Dobór wewnętrznej średnicy rurociągu w zależności od wymaganej przepustowości.
    2. Określanie naprężeń w rurze rurociągu wywołanych ciśnieniem wewnętrznym.
    3. Dobór grubości ścianki rurociągu metodą stanów granicznych.
    4. Naprężenia spowodowane ciśnieniem zewnętrznym.
    5. Naprężenia spowodowane zmianami temperatury.
    6. Spadek ciśnienia w prostoliniowym odcinku rurociągu przy przepływie izotermicznym.
    7. Spadek ciśnienia w prostoliniowym odcinku rurociągu przy przepływie nieizotermicznym.
    8. Wybór mocy i lokalizacji agregatów pompowych.

Nakład pracy studenta (bilans punktów ECTS)
Forma aktywności studenta Obciążenie studenta
Sumaryczne obciążenie pracą studenta 84 godz
Punkty ECTS za moduł 3 ECTS
Udział w wykładach 14 godz
Samodzielne studiowanie tematyki zajęć 20 godz
Egzamin lub kolokwium zaliczeniowe 1 godz
Udział w ćwiczeniach projektowych 14 godz
Wykonanie projektu 20 godz
Dodatkowe godziny kontaktowe z nauczycielem 15 godz
Pozostałe informacje
Sposób obliczania oceny końcowej:

Zaliczenie treści wykładów – kolokwium zaliczeniowe po serii wykładów. Uzyskana ocena z kolokwium musi być pozytywna.

Zaliczenie ćwiczeń projektowych – do zaliczenia ćwiczeń projektowych należy samodzielnie wykonać dwa następujące projekty:

  • Projekt naziemnego sztucznego cylindrycznego pionowego zbiornika magazynowego na paliwa ciekłe o zadanych parametrach pracy.
  • Projekt lądowego odcinka ropociągu dalekosiężnego o zadanych parametrach pracy.
  • W ramach konsultacji projektowych projekty należy zaliczyć w indywidualnej rozmowie z prowadzącym.

Udział studenta w zajęciach uznanych przez prowadzącego za obowiązkowe jest konieczna. Usprawiedliwiona nieobecność musi być odrobiona na zajęciach z inną grupą lub w czasie konsultacji z prowadzącym w nieprzekraczalnym terminie podanym przez prowadzącego. Wykonane projekty należy oddać i zaliczyć w nieprzekraczalnym terminie podanym przez prowadzącego. Po przekroczeniu tego terminu projekty nie będą przyjmowane poza przypadkami opisanymi w RS AGH.

Ocena na zaliczenie ćwiczeń projektowych jest wypadkową:

  • Średniej oceny z zaliczenia dwóch projektów.
  • Przygotowania merytorycznego z tematyki projektów wykazanego w indywidualnej rozmowie z prowadzącym.

Ocena końcowa – średnia z oceny uzyskanej na kolokwium zaliczeniowym z treści wykładów oraz oceny stanowiącej zaliczenie ćwiczeń projektowych. Każda z tych dwóch ocen musi być pozytywna.

Wymagania wstępne i dodatkowe:

Wymagania uczestnictwa w zajęciach:

  • Ogólne orientowanie się w zagadnieniach chemii węglowodorów.
  • Znajomość składu i podstawowych właściwości ropy naftowej.
  • Ogólna znajomość procesu eksploatacji złóż węglowodorów.
  • Znajomość podstaw i praw fizycznych powiązanych z problematyką magazynowania paliw ciekłych i ich transportem.
Zalecana literatura i pomoce naukowe:

Zalecana literatura:

  1. Jewulski Jan – „Napowierzchniowe zagospodarowanie złóż kopalin ciekłych”. Wydawnictwa AGH, Kraków 2003.
  2. Jewulski Jan – „Zbiór zadań z eksploatacji złóż ropy naftowej”. Wydawnictwa AGH, Kraków 2000.
  3. Michałowski W. S., Trzop S. – „Rurociągi dalekiego zasięgu”. Wydanie I-V, wydawnictwo „Odysseum”, Warszawa 2006.
  4. Niepublikowane materiały ZZGNiG dotyczące magazynowania ropy naftowej i jej produktów. Zielona Góra.
  5. Materiały szkoleniowe ZZGNiG dotyczące magazynowania ropy naftowej i jej produktów. Zielona Góra.
Publikacje naukowe osób prowadzących zajęcia związane z tematyką modułu:

Nie podano dodatkowych publikacji

Informacje dodatkowe:

Sposób i tryb wyrównania zaległości powstałych wskutek nieobecności studenta na zajęciach:

  • Wykłady – obecność na wykładach zgodnie z Regulaminem Studiów.
  • Ćwiczenia projektowe – warunkiem niezbędnym do zaliczenia ćwiczeń projektowych jest zaliczenie wszystkich wymaganych projektów i kolokwiów (z możliwością wykorzystania godzin konsultacji); można opuścić jedne zajęcia bez konieczności ich odrabiania.

Nieobecność na więcej niż 3 zajęciach (ćwiczenia projektowe) wymaga powtarzania całego przedmiotu.