Moduł oferowany także w ramach programów studiów:
Informacje ogólne:
Rocznik:
2013/2014
Kod:
WIN-2-001-IG-s
Nazwa:
Niekonwencjonalny gaz ziemny
Wydział:
Wiertnictwa, Nafty i Gazu
Poziom studiów:
Studia II stopnia
Specjalność:
Inżynieria gazownicza
Kierunek:
Inżynieria Naftowa i Gazownicza
Semestr:
0
Profil kształcenia:
Ogólnoakademicki (A)
Język wykładowy:
Polski
Forma i tryb studiów:
Stacjonarne
Strona www:
 
Osoba odpowiedzialna:
prof. dr hab. inż. Nagy Stanisław (nagy@agh.edu.pl)
Osoby prowadzące:
prof. dr hab. inż. Nagy Stanisław (nagy@agh.edu.pl)
Krótka charakterystyka modułu

Opis efektów kształcenia dla modułu zajęć
Kod EKM Student, który zaliczył moduł zajęć wie/umie/potrafi Powiązania z EKK Sposób weryfikacji efektów kształcenia (forma zaliczeń)
Wiedza
M_W001 Znac podstawy technologii wydobycia, orientować się w zagadnieniach ochrony środowiska, znać zasady przepływu w złozach, znac podstawy fizyki złóż: w tym desorpcji, dyfuzji oraz przepływów filtracyjnych w złozu IN2A_W01, IN2A_W02, IN2A_W07, IN2A_W10 Aktywność na zajęciach,
Kolokwium,
Projekt
M_W002 Umiec – ocenic jakość złóż niekonwencjonalnych pod katem wydobycia, umiec oszacować zasoby wydobywalne z otworu, umieć zaprojektować schemat wydobycia oraz schemat separacji powierzchniowej gazu; umieć określać opłacalność wydobycia gazu dla określonych założeń. Umieć ocenić zagrożenia ochrony środowiska występujące w procesie wydobycia. IN2A_W01, IN2A_W02, IN2A_W09 Aktywność na zajęciach,
Kolokwium,
Projekt
Umiejętności
M_U001 Potrafi pozyskiwać informacje z literatury, baz danych i innych źródeł, potrafi integrować uzyskane informacje, dokonywać ich interpretacji, a także wyciągać wnioski oraz formułować i uzasadniać opinie. IN2A_U01 Aktywność na zajęciach
Kompetencje społeczne
M_K001 Umie oszacować czas potrzebny na realizację zleconego zadania; potrafi opracować i zrealizować harmonogram prac zapewniający dotrzymanie terminów Rozumie potrzebę i zna możliwości ciągłego dokształcania się - podnoszenia kompetencji zawodowych, osobistych i społecznych. IN2A_K01, IN2A_K03, IN2A_K05 Aktywność na zajęciach
Matryca efektów kształcenia w odniesieniu do form zajęć
Kod EKM Student, który zaliczył moduł zajęć wie/umie/potrafi Forma zajęć
Wykład
Ćwicz. aud
Ćwicz. lab
Ćw. proj.
Konw.
Zaj. sem.
Zaj. prakt
Inne
Zaj. terenowe
Zaj. warsztatowe
E-learning
Wiedza
M_W001 Znac podstawy technologii wydobycia, orientować się w zagadnieniach ochrony środowiska, znać zasady przepływu w złozach, znac podstawy fizyki złóż: w tym desorpcji, dyfuzji oraz przepływów filtracyjnych w złozu + - - + - - - - - - -
M_W002 Umiec – ocenic jakość złóż niekonwencjonalnych pod katem wydobycia, umiec oszacować zasoby wydobywalne z otworu, umieć zaprojektować schemat wydobycia oraz schemat separacji powierzchniowej gazu; umieć określać opłacalność wydobycia gazu dla określonych założeń. Umieć ocenić zagrożenia ochrony środowiska występujące w procesie wydobycia. + - - + - - - - - - -
Umiejętności
M_U001 Potrafi pozyskiwać informacje z literatury, baz danych i innych źródeł, potrafi integrować uzyskane informacje, dokonywać ich interpretacji, a także wyciągać wnioski oraz formułować i uzasadniać opinie. + - - + - - - - - - -
Kompetencje społeczne
M_K001 Umie oszacować czas potrzebny na realizację zleconego zadania; potrafi opracować i zrealizować harmonogram prac zapewniający dotrzymanie terminów Rozumie potrzebę i zna możliwości ciągłego dokształcania się - podnoszenia kompetencji zawodowych, osobistych i społecznych. + - - + - - - - - - -
Treść modułu zajęć (program wykładów i pozostałych zajęć)
Wykład:

Konwencjonalne skały zbiornikowe – ich klasyfikacja i charakterystyka petrofizyczna.
Niekonwencjonalne skały zbiornikowe – charakterystyka geologiczna i warunki produkowania
węglowodorów. Model matematyczny filtracji płynu w ośrodku porowatym i porowato –
szczelinowym. Potencjał przepływu. Stany hydrodynamiczne złóż. Fizyka ośrodków o małej
przepuszczalności. Przepływ gazu w skałach łupkowych siecią nanopor połączonych z
mikroporami (uzyskanymi m. in. ze szczelinowania). Zjawiska desorpcji gazu i dyfuzji w
kerogenie do powierzchni kontaktu z nanoporami. Desorpcja, kondensacja kapilarna, układy
dwufazowe, równowaga ciecz – para układów wielkoskładnikowych gazu kondensatowego i
lekkiej ropy naftowej w złożach niekonwencjonalnych. Wiercenie otworów kierunkowych i
poziomych w złożach niekonwencjonalnych. Elementy uzbrojenia wgłębnego, elementy procesu
szczelinowania. Elementy procesu eksploatacji złóż gazowych (krzywe spadku wydobycia)
niekonwencjonalnych, zasoby wydobywane gazu. Ochrona środowiska w technologii wydobycia
gazu i kondensatu ze złóż niekonwencjonalnych. Elementy ekonomii wydobycia gazu.

Ćwiczenia projektowe:

Projekt eksploatacji.

Nakład pracy studenta (bilans punktów ECTS)
Forma aktywności studenta Obciążenie studenta
Sumaryczne obciążenie pracą studenta 60 godz
Punkty ECTS za moduł 2 ECTS
Udział w wykładach 15 godz
Udział w ćwiczeniach projektowych 15 godz
Dodatkowe godziny kontaktowe z nauczycielem 5 godz
Samodzielne studiowanie tematyki zajęć 10 godz
Wykonanie projektu 10 godz
Przygotowanie do zajęć 5 godz
Pozostałe informacje
Sposób obliczania oceny końcowej:

- poprawne wykonanie projektu – 60% oceny końcowej; – kolokwium zaliczeniowe z wykładu –
40% oceny końcowej.

Wymagania wstępne i dodatkowe:

Nie podano wymagań wstępnych lub dodatkowych.

Zalecana literatura i pomoce naukowe:

1. ARI, 2009: Vello A. Kuuskraa, Scott H. Stevens „Worldwide Gas Shales and Unconventional Gas: A Status Report, 2009
2.Davies, R.J. and Mathias, S.A. and Moss, J. and Hustoft, S. and Newport, L. (2012) ‘Hydraulic fractures : how far can they go ?’, Marine and petroleum geology. .
3. Dong Z., Holditch S.A., Macvay D.A., Ayers W.B, 2011: Global Unconventional gas Resource Assessment, paper CSUG/SPE 148365
4. Wilson A., 2012 – New Estimation techniques Shifts Assessment of Global Unconventional Gas Resources, JPT July 2012: – extract from: Dong Z., Holditch S.A., Macvay D.A., Ayers W.B, 2011: Global Unconventional gas Resource Assessment, paper CSUG/SPE 148365
5. EIA, 2011: World Shale Gas Resources: An Initial Assessment of 14 Regions Outside the United States, April 2011
6. Haskett, W.J., P.J. Brown, 2005: Evaluation of Unconventional Resource Plays, SPE 96879
7. Illk K, et al., 2011: Production Analysis in Unconventional Reservoirs — Diagnostics, Challenges, and Methodologies, presented at SPE North American Unconventional Gas Conference and Exhibition held in The Woodlands, Texas, USA, 14–16 June 2011. (SPE 144376 )
8. King G., 2012: Hydraulic Fracturing 101: What Every Representative, Environmentalist, Regulator, Reporter, Investor, University Researcher, Neighbor and Engineer Should Know About Estimating Frac Risk and Improving Fracturing Performance in Unconventional Oas & Oilwells, SPE 152596, presented at SPE Hydraulic Fracturing Technology Conference held in The Woodlands, Texas, USA, 6–8 February 2012.
9. Mayerhofer M. J. et al., 2008: What is Stimulated Reservoir Volume (SRV)? presentation at the 2008 SPE Shale Gas Production Conference held in Fort Worth, Texas, U.S.A., 16–18 November 2008, SPE paper 119890
10. MIT, 2011: Future of Natural Gas, An Interdisciplinary MIT Study, Massachusetts Institute of Technology, Boston
11. Nagy S., J. Siemek, 2011, Shale Gas in Europe: the state of the technology – challenges & opportunities, Arch. Min. Sci, Vol. 56, No. 4
12. Poprawa P., 2010: Poszukiwanie złóż gazu ziemnego w łupkach (shale gas) w Polsce
Wiadomości Naftowe i Gazownicze 2/2010
13. Shale Gas Primer, 2009: Modern Shale Gas -Development in the United States: A Primer, Ground Water Protection Council, Oklahoma City, ALL Consulting, April 2009
14. Siemek J., et al. 2011: Wpływ gazu łupkowego na rynek gazu ziemnego w Polsce, Rynek
Energii, październik 2011
15. Siemek S., S. Nagy, 2012: Energy Carriers Use in the World: Natural Gas – Conventional and Unconventional Gas Resources, Arch. Min. Sci, Vol. 57, No.2
16. Valko P., 2009: Hydraulic Fracturing, Short Course, Texas A&M University, College Station
17. WEO SP, 2012: Golden Rules in the Golden Age of Natural Gas, Report of IEA.

Publikacje naukowe osób prowadzących zajęcia związane z tematyką modułu:

Nie podano dodatkowych publikacji

Informacje dodatkowe:

Brak