Moduł oferowany także w ramach programów studiów:
Informacje ogólne:
Nazwa:
Wprowadzenie do systemu UNIX
Tok studiów:
2014/2015
Kod:
IIN-1-103-s
Wydział:
Informatyki, Elektroniki i Telekomunikacji
Poziom studiów:
Studia I stopnia
Specjalność:
-
Kierunek:
Informatyka
Semestr:
1
Profil kształcenia:
Ogólnoakademicki (A)
Język wykładowy:
Polski
Forma i tryb studiów:
Stacjonarne
Strona www:
 
Osoba odpowiedzialna:
Boryczko Krzysztof (boryczko@agh.edu.pl)
Osoby prowadzące:
Boryczko Krzysztof (boryczko@agh.edu.pl)
Krótka charakterystyka modułu

Opis efektów kształcenia dla modułu zajęć
Kod EKM Student, który zaliczył moduł zajęć wie/umie/potrafi Powiązania z EKK Sposób weryfikacji efektów kształcenia (forma zaliczeń)
Wiedza
M_W001 Student zna i rozumie znaczenie wszystkich pojęć omawianych w ramach modułu „Wstęp do systemu UNIX”. IN1A_W08 Kolokwium
M_W002 Student zna i rozumie działanie podstawowych poleceń omawianych w ramach modułu „Wstęp do systemu UNIX”. IN1A_W08 Kolokwium
M_W003 Student dysponuje aktualną wiedzą na temat wykorzystania dostępnych w różnych implementacjach systemów uniksowych poleceń systemowych i programów użytkowych. IN1A_W08 Kolokwium
Umiejętności
M_U001 Student potrafi uzyskać z systemu informacje dotyczące konfiguracji systemu, roli użytkownika w systemie. IN1A_U12 Kolokwium
M_U002 Student potrafi wykorzystać system dla potrzeb skompilowania, zainstalowania i wykonania programu. IN1A_U12 Kolokwium
M_U003 Student potrafi dokonać konfiguracji swojego środowiska pracy, określać wykorzystanie przez niego zasobów oraz wykorzystywać zasoby systemu dla potrzeb własnych procesów. IN1A_U12 Kolokwium
M_U004 Student potrafi zaproponować konfiguracje systemu operacyjnego, które w efektywny sposób wykorzystują moc obliczeniową sprzętu oraz spełniają podstawowe zasady bezpieczeństwa. IN1A_U12 Kolokwium
Kompetencje społeczne
M_K001 Student potrafi pracować w grupie użytkowników i współdzielić z nimi dostępne zasoby systemu komputerowego. IN1A_K03 Aktywność na zajęciach
Matryca efektów kształcenia w odniesieniu do form zajęć
Kod EKM Student, który zaliczył moduł zajęć wie/umie/potrafi Forma zajęć
Wykład
Ćwicz. aud
Ćwicz. lab
Ćw. proj.
Konw.
Zaj. sem.
Zaj. prakt
Zaj. terenowe
Zaj. warsztatowe
Inne
E-learning
Wiedza
M_W001 Student zna i rozumie znaczenie wszystkich pojęć omawianych w ramach modułu „Wstęp do systemu UNIX”. + - - - - - - - - - -
M_W002 Student zna i rozumie działanie podstawowych poleceń omawianych w ramach modułu „Wstęp do systemu UNIX”. + - - - - - - - - - -
M_W003 Student dysponuje aktualną wiedzą na temat wykorzystania dostępnych w różnych implementacjach systemów uniksowych poleceń systemowych i programów użytkowych. + - - - - - - - - - -
Umiejętności
M_U001 Student potrafi uzyskać z systemu informacje dotyczące konfiguracji systemu, roli użytkownika w systemie. - - + - - - - - - - -
M_U002 Student potrafi wykorzystać system dla potrzeb skompilowania, zainstalowania i wykonania programu. - - + - - - - - - - -
M_U003 Student potrafi dokonać konfiguracji swojego środowiska pracy, określać wykorzystanie przez niego zasobów oraz wykorzystywać zasoby systemu dla potrzeb własnych procesów. - - + - - - - - - - -
M_U004 Student potrafi zaproponować konfiguracje systemu operacyjnego, które w efektywny sposób wykorzystują moc obliczeniową sprzętu oraz spełniają podstawowe zasady bezpieczeństwa. - - + - - - - - - - -
Kompetencje społeczne
M_K001 Student potrafi pracować w grupie użytkowników i współdzielić z nimi dostępne zasoby systemu komputerowego. - - - - - - - - - - -
Treść modułu zajęć (program wykładów i pozostałych zajęć)
Wykład:
  1. Budowa systemu, podstawowe pojęcia i definicje (2 godz.).

    Definicja systemu operacyjnego. Rola systemu operacyjnego w systemie komputerowym. Informacje ogólne o budowie systemu operacyjnego UNIX. Jądro systemu operacyjnego. Funkcje systemowe, komunikacja ze sprzętem. SystemV, BSD, systemy komercyjne oraz linuksowe.

  2. Użytkownicy i grupy użytkowników w systemie UNIX (2godz.).

    Reprezentacja oraz atrybuty użytkownika w systemie operacyjnym. Podstawowe pliki konfiguracyjne użytkowników w różnych implementacjach systemu. Dodawanie, modyfikowanie wartości atrybutów użytkowników. Idea grup użytkowników. Grupa podstawowa i dodatkowe. Zakładanie, oraz modyfikowanie atrybutów grupy użytkowników. Dodawanie/usuwanie użytkownika do/z grupy. Ograniczanie zasobów systemu komputerowego przyznawanych użytkownikowi. Zasady bezpieczeństwa związane z administrowaniem użytkownikami. Moduł PAM. Usuwanie użytkowników oraz grup użytkowników z systemu.

  3. Podsystem pamięci masowej (4 godz.).

    Definicja i-węzła. Rodzaje oraz atrybuty plików. Modele praw dostępu. Struktury opisujące plik w jądrze systemu operacyjnego. Pojęcie systemu plików. Podział drzewa katalogów na systemy plików. Budowa dyskowych systemów plików na przykładzie systemu plików s5 oraz FFS. Budowa wewnętrzna systemów plików JFS, XFS, ext4 oraz RaiserFS. Zakładanie systemu plików z uwzględnieniem jego przeznaczenia (rozmiar bloku danych, długość listy i-węzłów). Montowanie i odmontowanie systemu plików. Programy narzędziowe do badania spójności wewnętrznej oraz naprawiania systemu plików. System kontyngentów (quota). Wykorzystanie systemów Logical Volume Manager (LVM) oraz GEOM. Wprowadzenie do macierzy dyskowych RAID.

  4. Podsystem zarządzania procesami (4 godz.).

    Pojęcie procesu. Opis struktur definiujących proces w systemie operacyjnym UNIX. Fazy życia procesu. Pojęcie trybu pracy: użytkownika i jądra. Kontekst pracy systemu operacyjnego. Pojęcie priorytetu procesu oraz roli parametru NICE. Algorytmy kolejkowania zadań w SystemieV oraz BSD. Interaktywne uruchamianie procesów. Wykorzystanie demona zegarowego cron dla jednorazowego oraz cyklicznego uruchamiania procesów. Podstawowe mechanizmy komunikacji międzyprocesowej. Metody ograniczania zasobów dostępnych dla procesów.

  5. Interpretery poleceń (2 godz.).

    Klasyfikacja interpreterów poleceń. Fazy działania interpretera poleceń. Znaki specjalne wiersza poleceń i ich znaczenie w różnych rodzinach interpreterów. Podstawowe zmienne specjalne oraz środowiskowe wybranych interpreterów poleceń. Historia wiersza poleceń. Zasady pisania i uruchamiania programów dla interpreterów poleceń. Podstawowe instrukcje: if-then-else, case, switch, do-while, for. Przykładowe skrypty.

  6. Podstawy rodziny protokołów TCP/IP (2 godz).

    Historia sieci w systemach uniksowych. Model ISO-OSI. Rodziny protokołów SNA oraz XNS oraz TCP/IP. Adres fizyczny. Protokół IP w wersji IV oraz VI. Adres IP. Protokoły ARP oraz RARP. Protokół DHCP. Protokoły TCP oraz UDP. Przestrzeń nazw, domena katalogu głównego, domeny najwyższego poziomu. Adres symboliczny. Usługa nazw domenowych. Model klient-serwer. Numer portu (usługi). Podstawy konfigurowania interfejsów sieciowych oraz tablic trasowania w różnych implementacjach systemu. Podstawowe aplikacje sieciowe.

Ćwiczenia laboratoryjne:

  1. Podstawowe polecenia w systemach unikowych. Pliki konfiguracyjne użytkowników i grup użytkowników. Składanie poleceń.
  2. Praca z systemami plików.
  3. Zarządzanie procesami.
  4. Konfiguracja środowiska pracy. Podstawowe zmienne środowiskowe, aliasy, pliki konfiguracyjne.
  5. Programowanie w językach interpreterów poleceń. Realizacja prostych skryptów ułatwiających prace w systemie operacyjnym.
  6. Podstawy konfiguracji sieciowych.

Nakład pracy studenta (bilans punktów ECTS)
Forma aktywności studenta Obciążenie studenta
Sumaryczne obciążenie pracą studenta 60 godz
Punkty ECTS za moduł 2 ECTS
Udział w wykładach 15 godz
Samodzielne studiowanie tematyki zajęć 15 godz
Udział w ćwiczeniach laboratoryjnych 15 godz
Przygotowanie do zajęć 15 godz
Pozostałe informacje
Sposób obliczania oceny końcowej:

1. Aby uzyskać pozytywną ocenę końcową niezbędne jest uzyskanie pozytywnej oceny z laboratorium oraz zaliczenia testu z części wykładowej.
2. Obliczamy średnią arytmetyczną z ocen z zaliczenia laboratorium i wykładów, uzyskanych we wszystkich terminach.
3. Wyznaczmy ocenę końcową na podstawie zależności:
if sr>4.75 then OK:=5.0 else
if sr>4.25 then OK:=4.5 else
if sr>3.75 then OK:=4.0 else
if sr>3.25 then OK:=3.5 else OK:=3

Wymagania wstępne i dodatkowe:

Umiejętność obsługi komputera, pracującego pod kontrolą dowolnego systemu operacyjnego, w podstawowym zakresie.

Zalecana literatura i pomoce naukowe:
  1. Bach M. J., „Budowa systemu operacyjnego UNIX”, WNT, Warszawa, 1993.
  2. Nemeth E., Snyder G., Hein T. R., Whaley B., „Unix i Linux. Przewodnik administratora systemów”. Wydanie IV, Helion, Gliwice, 2011.
  3. Boryczko K., „Budowa i administracja systemami Unix i Linux. T. 1”, Kraków, 2011.
  4. Von Hagen W., „Systemy plików w Linuksie”, Helion, Gliwice, 2003.
  5. Arthur L. J., Burns T., “Unix – programowanie w shellu”, Mikom, Warszawa, 2003.
Publikacje naukowe osób prowadzących zajęcia związane z tematyką modułu:

Nie podano dodatkowych publikacji

Informacje dodatkowe:

Brak