Moduł oferowany także w ramach programów studiów:
Informacje ogólne:
Nazwa:
Systemy sygnalizacji i zarządzania
Tok studiów:
2014/2015
Kod:
ITE-1-501-s
Wydział:
Informatyki, Elektroniki i Telekomunikacji
Poziom studiów:
Studia I stopnia
Specjalność:
-
Kierunek:
Teleinformatyka
Semestr:
5
Profil kształcenia:
Ogólnoakademicki (A)
Język wykładowy:
Polski
Forma i tryb studiów:
Stacjonarne
Osoba odpowiedzialna:
dr inż. Wajda Krzysztof (wajda@kt.agh.edu.pl)
Osoby prowadzące:
dr inż. Chodorek Robert (chodorek@agh.edu.pl)
dr inż. Staniszewski Andrzej (stanisze@kt.agh.edu.pl)
dr inż. Wajda Krzysztof (wajda@kt.agh.edu.pl)
mgr inż. Rzym Grzegorz (rzym@agh.edu.pl)
Krótka charakterystyka modułu

Przegląd podstawowych problemów związanych z systemami sygnalizacyjnymi i systemami zarządzania w sieciach telekomunikacyjnych z uwzględnieniem definicji usług telekomunikacyjnych.

Opis efektów kształcenia dla modułu zajęć
Kod EKM Student, który zaliczył moduł zajęć wie/umie/potrafi Powiązania z EKK Sposób weryfikacji efektów kształcenia (forma zaliczeń)
Wiedza
M_W001 zna i rozumie funkcje protokołu zarządzającego SNMP, bazy MIB oraz konfiguracji agenta i zarządcy SNMP; TE1A_W15, TE1A_W14, TE1A_W07, TE1A_W13 Egzamin,
Odpowiedź ustna,
Wykonanie ćwiczeń laboratoryjnych
M_W002 zna i rozumie funkcje systemu zarządzania zgodnie z modelem funkcjonalnym FCAPS (Failure, Configuration, Accounting, Performance, Security); TE1A_W07 Odpowiedź ustna,
Egzamin
M_W003 zna mechanizmy sterowania ruchem w sieciach teleinformatycznych i sposób ich realizacji z zastosowaniem systemów sygnalizacji i zarządzania; TE1A_W16, TE1A_W17, TE1A_W07, TE1A_W13 Egzamin,
Aktywność na zajęciach
M_W004 zna budowę i fukcjonalność sygnalizacji SS7, współpracę z sieciami operatorskimi, stacjonarnymi i komórkowymi oraz uwarunkowania ewolucji systemów sygnalizacji; TE1A_W16, TE1A_W07 Zaliczenie laboratorium,
Egzamin
M_W005 zna architekturę sieci Internet; mechanizmy współpracy z sieciami operatorskimi; TE1A_W16, TE1A_W11, TE1A_W07, TE1A_W13 Zaliczenie laboratorium,
Egzamin
M_W006 zna ogólną strukturę sieci operatorskich, rolę systemów sygnalizacji i zarządzania, aspekty ewolucji protokołów transportowych; TE1A_W07, TE1A_W13 Egzamin
M_W007 ma uporządkowaną wiedzę z zakresu organizacji, roli i funkcji systemów zarządzania i sygnalizacji w sieciach, oraz ich współpracy; TE1A_W06, TE1A_W07, TE1A_W13, TE1A_W09 Egzamin
Umiejętności
M_U001 potrafi współdziałać w zespole w celu konfiguracji sprzętu i usług, potrafi zaplanować harmonogram prac: TE1A_U02 Wykonanie ćwiczeń laboratoryjnych
M_U002 potrafi konfigurować urządzenia sieciowe w celu realizacji funkcji systemu zarządzania; TE1A_U11 Wykonanie ćwiczeń laboratoryjnych
M_U003 potrafi określić sposób konfiguracji funkcji w urządzeniu sieciowym w celu realizacji usług zorientowanych na użytkownika; TE1A_U19 Wykonanie ćwiczeń laboratoryjnych
M_U004 potrafi pozyskiwać informacje z literatury, dokumentacji sprzętu sieciowego, baz zarządzania MIB i innych źródeł; TE1A_U01 Wykonanie ćwiczeń laboratoryjnych
Kompetencje społeczne
M_K001 zna zasady komunikacji, pracy grupowej i role w grupie; TE1A_K03 Wykonanie ćwiczeń laboratoryjnych
M_K002 rozumie potrzebę i ma motywację do ciągłego dokształcania się oraz poszukiwania informacji w dostępnych repozytoriach; TE1A_K01 Aktywność na zajęciach
Matryca efektów kształcenia w odniesieniu do form zajęć
Kod EKM Student, który zaliczył moduł zajęć wie/umie/potrafi Forma zajęć
Wykład
Ćwicz. aud
Ćwicz. lab
Ćw. proj.
Konw.
Zaj. sem.
Zaj. prakt
Zaj. terenowe
Zaj. warsztatowe
Inne
E-learning
Wiedza
M_W001 zna i rozumie funkcje protokołu zarządzającego SNMP, bazy MIB oraz konfiguracji agenta i zarządcy SNMP; + - + - - - - - - - -
M_W002 zna i rozumie funkcje systemu zarządzania zgodnie z modelem funkcjonalnym FCAPS (Failure, Configuration, Accounting, Performance, Security); + - + - - - - - - - -
M_W003 zna mechanizmy sterowania ruchem w sieciach teleinformatycznych i sposób ich realizacji z zastosowaniem systemów sygnalizacji i zarządzania; + - + - - - - - - - -
M_W004 zna budowę i fukcjonalność sygnalizacji SS7, współpracę z sieciami operatorskimi, stacjonarnymi i komórkowymi oraz uwarunkowania ewolucji systemów sygnalizacji; + - - - - - - - - - -
M_W005 zna architekturę sieci Internet; mechanizmy współpracy z sieciami operatorskimi; + - - - - - - - - - -
M_W006 zna ogólną strukturę sieci operatorskich, rolę systemów sygnalizacji i zarządzania, aspekty ewolucji protokołów transportowych; + - - - - - - - - - -
M_W007 ma uporządkowaną wiedzę z zakresu organizacji, roli i funkcji systemów zarządzania i sygnalizacji w sieciach, oraz ich współpracy; + - + - - - - - - - -
Umiejętności
M_U001 potrafi współdziałać w zespole w celu konfiguracji sprzętu i usług, potrafi zaplanować harmonogram prac: - - - - - - - - - - -
M_U002 potrafi konfigurować urządzenia sieciowe w celu realizacji funkcji systemu zarządzania; - - - - - - - - - - -
M_U003 potrafi określić sposób konfiguracji funkcji w urządzeniu sieciowym w celu realizacji usług zorientowanych na użytkownika; - - - - - - - - - - -
M_U004 potrafi pozyskiwać informacje z literatury, dokumentacji sprzętu sieciowego, baz zarządzania MIB i innych źródeł; + - - - - - - - - - -
Kompetencje społeczne
M_K001 zna zasady komunikacji, pracy grupowej i role w grupie; - - - - - - - - - - -
M_K002 rozumie potrzebę i ma motywację do ciągłego dokształcania się oraz poszukiwania informacji w dostępnych repozytoriach; + - - - - - - - - - -
Treść modułu zajęć (program wykładów i pozostałych zajęć)
Wykład:

1. Organizacja przedmiotu. Podstawowe informacje na temat płaszczyzny transmisji danych, sygnalizacji i zarządzania.
Informacje na temat sposobu prowadzenia przedmiotu oraz warunków uzyskania zaliczenia. Klasyfikacja i atrybuty usług. Poziom i jakość usług. Sterowanie w sieciach – obsługa wywołań, dobór trasy, realizacja połączenia i nadzór nad nim. Rola systemów sygnalizacji i zarządzania i ich wzajemne relacje. OAMP (Operation, Administration, Management, Provisioning). Adresacja w sieciach. Przykłady środowisk sieciowych.
2. Wprowadzenie do systemów sygnalizacji,
Podstawowe definicje związane z sygnalizacją. Funkcje realizowane przez systemy sygnalizacji. Korelacja między technikami transportu a sygnalizacją. Sygnalizacja w łączu dostępowym i sygnalizacja wewnątrzsieciowa. Wymagania stawiane systemom sygnalizacji. Fazy realizacji połączenia telefonicznego (ISDN).
3. Wprowadzenie do Systemu Sygnalizacji nr 7.
Podstawowe informacje o systemie sygnalizacji SS7. Architektura systemu, zależności funkcjonalne. Wymagania niezawodnościowe w SS7. Architektura modułu MTP. Funkcje warstw w module MTP. Blok ISUP i jego funkcje. Podstawy sygnalizacji dla sieci komórkowych i sieci NGN.
4, Usługi inteligentne, rozwój koncepcji.
Systemy IN i AIN, zbiory usług inteligentnych Capability Sets. Współczesne koncepcje realizacji usług. Sygnalizacja SIP oraz H322 dla usług multimedialnych. Wpływ wirtualizacji sieci i wprowadzania SDN.
5. Podstawy systemów zarządzania.
Specyfika zarządzania w telekomunikacji. Standaryzacja problematyki zarządzania z uwzględnieniem specyfiki podejścia International Telecommunication Union (ITU), IETF, TeleManagement Forum, European Telecommunication Standards Institute (ETSI).
6. Podstawowe metody formalne w zarządzaniu.
Opis elementów systemów zarządzania. Model zarządca-agent. Modelowanie informacji zarządzania. Zapis definicji obiektu. Modelowanie obiektowe. Model FCAPS. Podstawowe architektury zarządzania. Podstawy zarządzania sieciami telekomunikacyjnymi
7. Zarządzanie sieciami pakietowymi.
Notacja ASN.1. Specyfika zarządzania sieciami pakietowymi. Protokół SNMP i jego kolejne wersje. Podstawowe funkcje SNMP. Baza zarządzania MIB. Ewolucja zarządzania sieciami pakietowymi. Zastosowanie XML w zarządzaniu.
8. Przegląd trendów w systemach sygnalizacji i zarządzania.
Specyfika zarządzania w MPLS. Podstawowe informacje o sygnalizacji i zarządzaniu w GMPLS. Sygnalizacja i zarządzania w sieciach mobilnych. Przegląd technologii w zakresie sygnalizacji i zarządzania.

Ćwiczenia laboratoryjne:

1. Podstawy konfiguracji sygnalizacji i zarządzania w systemach VoIP.
2. Konfiguracja oprogramowania PBX Asterisk.
3. Podstawy konfiguracji protokołu SNMP. Analiza baz informacyjnych MIB.
4. Konfiguracja funkcji zaawansowanych w SNMP, trapy, notyfikacje.
5. Implementacja wybranej funkcjonalności protokołu SNMP.
6. Konfiguracja aplikacji stosującej protokół SIP.
7, Podstawy zastosowania techniki WebRTC.

Nakład pracy studenta (bilans punktów ECTS)
Forma aktywności studenta Obciążenie studenta
Sumaryczne obciążenie pracą studenta 60 godz
Punkty ECTS za moduł 2 ECTS
Udział w wykładach 14 godz
Samodzielne studiowanie tematyki zajęć 16 godz
Udział w ćwiczeniach laboratoryjnych 14 godz
Przygotowanie do zajęć 16 godz
Pozostałe informacje
Sposób obliczania oceny końcowej:

1. Aby uzyskać pozytywną ocenę końcową niezbędne jest uzyskanie pozytywnej oceny z ćwiczeń oraz zdania egzaminu końcowego, jest obliczana średnia (sr) z zaliczenia ćwiczeń (40%) oraz egzaminu (60%).
2. W przypadku wyliczania jakiejkolwiek oceny na podstawie uzyskanych punktów, stosuje się progi według §13, pkt. 1 Regulaminu Studiów. W przypadku wyliczania jakiejkolwiek oceny na podstawie średniej ważonej innych ocen stosuje się takie same progi jak zdefiniowane w §27, pkt. 4 Regulaminu Studiów.
3. W przypadku nieuzyskania zaliczenia ćwiczeń w podstawowym terminie studentowi przysługuje prawo do dwóch terminów poprawkowych, podobnie w przypadku egzaminu.

Wymagania wstępne i dodatkowe:

Znajomość podstawowych zasad funkcjonowania sieci telekomunikacyjnych i teleinformatycznych, realizacji usług multimedialnych

Zalecana literatura i pomoce naukowe:

1. Notatki do wykładów, http://www.kt.agh.edu.pl/~wajda
2. Rekomendacje ITU-T, dokumenty IETF oraz standardy IEEE
3. W. Stallings, Protokoły SNMP i RMON, Vademecum Profesjonalisty, Helion 2003.
4. Artykuły z IEEE Communication Magazine
5. Joseph D. Sloan, Narzędzia administrowania siecią, Wydawnictwo RM, Warszawa, 2002.
6. G. Danilewicz, W. Kabaciński, System sygnalizacji nr 7 : protokoły, standaryzacja, zastosowania,
Wydawnictwa Komunikacji i Łączności, Warszawa, 2005.

Literatura dodatkowa:
7. J. Ding. „Advances in Network Management” CRC Press, 2010.
8. M. Subramanian, Network Management, Principles and Practice, Addison-Wesley, 2000.

Publikacje naukowe osób prowadzących zajęcia związane z tematyką modułu:
  • Grzegorz Rzym, Krzysztof Wajda, Krzysztof Rzym,
    Analiza możliwości zarządzania ruchem w wielodomenowej sieci MPLS implementującej koncepcję sieci sterowanych programowo, [Analysis of traffic management options in multidomain MPLS network implementing software defined networks paradigm],
    Przegląd Telekomunikacyjny, Wiadomości Telekomunikacyjne; ISSN 1230-3496 — 2016 R. 88 nr 8–9, s. 960–969
  • Grzegorz Rzym, Krzysztof Wajda, Robert R. Chodorek, Agnieszka Chodorek,
    Ocena jakości działania systemu VoIP zrealizowanego z zastosowaniem programowej centrali Asterisk, [Quality assessment for VoIP system based on Asterisk software PBX],
    Przegląd Telekomunikacyjny, Wiadomości Telekomunikacyjne; ISSN 1230-3496 — 2016 R. 88 nr 8–9, s. 911–920
  • Grzegorz Rzym, Krzysztof Wajda, Robert R. Chodorek, Agnieszka Chodorek,
    Testy współpracy programowej centrali Asterisk z techniką WebRTC, [Tests of interworking between Asterisk software PBX and WebRTC technology],
    Przegląd Telekomunikacyjny, Wiadomości Telekomunikacyjne; ISSN 1230-3496 — 2016 R. 88 nr 8–9, s. 921–928
  • Janusz Gozdecki, Mirosław Kantor, Krzysztof Wajda, Jacek Rak,
    Methods of network resource provisioning for the Future Internet IIP Initiative,
    Telecommunication Systems ; ISSN 1018-4864. — 2016 vol. 61 iss. 2, s. 235–246
  • Grzegorz Rzym, Krzysztof Wajda, Krzysztof Rzym,
    Analysis of PCE-based path optimization in multi-domain SDN/MPLS/BGP-LS network,
    18th International Conference on Transparent Optical Networks (ICTON), Trento, Italy, July 10-14, 2016, DOI: 10.1109/ICTON.2016.7550505
  • Robert R. Chodorek, Grzegorz Rzym, Krzysztof Wajda, Agnieszka Chodorek,
    Analiza współpracy terminali mobilnych wykorzystujących technikę WebRTC z telefonią VOIP stosującą protokół SIP, [An analysis of cooperation between WebRTC-based mobile terminals with SIP-based VOIP telephony],
    Przegląd Telekomunikacyjny, Wiadomości Telekomunikacyjne; ISSN 1230-3496 — 2016 R. 88 nr 6, s. 340–343
  • Robert R. Chodorek, Grzegorz Rzym, Krzysztof Wajda, Agnieszka Chodorek,
    Współpraca techniki WebRTC z systemami wykorzystującymi SIP, [A cooperation of the WebRTC architecture with conferencing systems based on usage of SIP protocol],
Informacje dodatkowe:

Jeżeli studenci wyrażą zgodę, materiały do zajęć (slajdy, instrukcje laboratoryjne) mogą być
przygotowane w języku angielskim.