Module also offered within study programmes:
General information:
Name:
Balneologia
Course of study:
2015/2016
Code:
BEZ-2-208-s
Faculty of:
Geology, Geophysics and Environmental Protection
Study level:
Second-cycle studies
Specialty:
-
Field of study:
Ecological Sources of Energy
Semester:
2
Profile of education:
Academic (A)
Lecture language:
Polish
Form and type of study:
Full-time studies
Course homepage:
 
Responsible teacher:
dr hab. inż. Rajchel Lucyna (rajchel@geolog.geol.agh.edu.pl)
Academic teachers:
Module summary

Description of learning outcomes for module
MLO code Student after module completion has the knowledge/ knows how to/is able to Connections with FLO Method of learning outcomes verification (form of completion)
Skills
M_U001 Student zna, rozumie i potrafi korzystać z ustaw, rozporządzeń, dyrektyw i wymagań dotyczących występowania oraz wykorzystania w lecznictwie, rekreacji i profilaktyce, oraz przemyśle rozlewniczymi wód mineralnych, leczniczych i termalnych, oraz ich ochrony. EZ2A_W03, EZ2A_U06, EZ2A_W06, EZ2A_W08
Knowledge
M_W001 Student zna, umie i potrafi wyjaśnić podstawowe pojęcia dotyczące balneologii, balneoterapii, wód termalnych, wód mineralnych i wód leczniczych, oraz zna podział surowców balneologicznych występujących w Polsce, podział anionowo-kationowy wód leczniczych, oraz podział wód leczniczych na podstawie składników swoistych EZ2A_W03, EZ2A_W05, EZ2A_W01, EZ2A_W02 Test
M_W002 Student ma wiedzę w zakresie budowy geologicznej Polski i na podstawie kryteriów geologiczno-strukturalnych potrafi scharakteryzować prowincje występowania surowców balneologicznych i potrafi wydzielić jednostki hydrogeologiczne. EZ2A_W03, EZ2A_W06, EZ2A_W01, EZ2A_W02 Test
M_W003 Student ma wiedzę na temat hydrogeologicznych i geochemicznych warunków tworzenia się wód leczniczych, genezy wód mineralnych i leczniczych, rodzaju i zakresu analiz chemicznych wód leczniczych, pochodzenia poszczególnych składników wód, oraz zna i potrafi przedstawić formy zapisu i graficznego przedstawienia składu chemicznego wód leczniczych. EZ2A_W04, EZ2A_W08, EZ2A_W01, EZ2A_W02 Test,
Report
M_W004 Student ma wiedzę na temat obecnego stanu i możliwości wykorzystania surowców balneologicznych udokumentowanych na obszarze Polski w balneoterapii (lecznictwo i rehabilitacja), profilaktyce i rekreacji EZ2A_W08, EZ2A_W01, EZ2A_W02, EZ2A_U04 Test
FLO matrix in relation to forms of classes
MLO code Student after module completion has the knowledge/ knows how to/is able to Form of classes
Lecture
Audit. classes
Lab. classes
Project classes
Conv. seminar
Seminar classes
Pract. classes
Zaj. terenowe
Zaj. warsztatowe
Others
E-learning
Skills
M_U001 Student zna, rozumie i potrafi korzystać z ustaw, rozporządzeń, dyrektyw i wymagań dotyczących występowania oraz wykorzystania w lecznictwie, rekreacji i profilaktyce, oraz przemyśle rozlewniczymi wód mineralnych, leczniczych i termalnych, oraz ich ochrony. + - - - - - + - - - -
Knowledge
M_W001 Student zna, umie i potrafi wyjaśnić podstawowe pojęcia dotyczące balneologii, balneoterapii, wód termalnych, wód mineralnych i wód leczniczych, oraz zna podział surowców balneologicznych występujących w Polsce, podział anionowo-kationowy wód leczniczych, oraz podział wód leczniczych na podstawie składników swoistych + - - + - - + - - - -
M_W002 Student ma wiedzę w zakresie budowy geologicznej Polski i na podstawie kryteriów geologiczno-strukturalnych potrafi scharakteryzować prowincje występowania surowców balneologicznych i potrafi wydzielić jednostki hydrogeologiczne. + - - + - - + - - - -
M_W003 Student ma wiedzę na temat hydrogeologicznych i geochemicznych warunków tworzenia się wód leczniczych, genezy wód mineralnych i leczniczych, rodzaju i zakresu analiz chemicznych wód leczniczych, pochodzenia poszczególnych składników wód, oraz zna i potrafi przedstawić formy zapisu i graficznego przedstawienia składu chemicznego wód leczniczych. + - - + - - - - - - -
M_W004 Student ma wiedzę na temat obecnego stanu i możliwości wykorzystania surowców balneologicznych udokumentowanych na obszarze Polski w balneoterapii (lecznictwo i rehabilitacja), profilaktyce i rekreacji + - - - - - + - - - -
Module content
Lectures:

1. Pojęcia podstawowe związane z balneologią, balneoterapią, surowcami balneologicznymi (wody mineralne i lecznicze, gazy lecznicze i peloidy)
2. Główne typy chemiczne wód mineralnych i leczniczych. Własności fizykochemiczne wód mineralnych, leczniczych i termalnych.
3. Hydrogeologiczne warunki tworzenia się wód mineralnych i leczniczych
4. Występowanie surowców balneologicznych w Polsce na tle budowy geologicznej oraz ich geneza.
5. Składniki swoiste i składniki fizjologicznie odżywcze wód mineralnych i leczniczych.
6. Gazy lecznicze i peloidy.
7. Wykorzystanie surowców balneologicznych w balneoterapii, rekreacji i profilaktyce oraz przemyśle rozlewniczym.
8. Uzdrowiska polskie i ich surowce balneologiczne.
9. Nowoczesna balneologia.
10. Obowiązujące akty prawne .

Project classes:

1. Przeliczanie otrzymanej analizy fizyko-chemicznej wody i określenie jej mineralizacji, typu hydrochemicznego, składników swoistych oraz wskazanie możliwości jej wykorzystania w balneoterapii.
2. Formy zapisu i graficzne przedstawienie składu chemicznego wód mineralnych i leczniczych metodą Udlufta i Kurłowa– student wykonuje i oddaje ćwiczenie.
3. Analiza obecnego stanu oraz wskazanie możliwości wykorzystania surowców balneologicznych w lecznictwie, rehabilitacji, rekreacji i profilaktyce zgodnie z obowiązującymi wymogami .
4. Surowce balneologiczne a profilaktyka zdrowotna.

Practical classes:

Rejon doliny Popradu – strefa hydrochemiczna karpackiej prowincji wód mineralnych. Wody mineralne typu szczaw i wody kwasowęglowe w dolinie Popradu w miejscowościach: Krynica, Muszyna, Jastrzebik, Złockie, Wierchomla, Łomnica, Piwniczna i Rytro. Budowa geologiczna, warunki hydrogeologiczne. Źródła i odwierty udostępniające wody mineralne i lecznicze. Metody eksploatacji. Unikatowe wody typu Zuber. Wykorzystanie wód typu szczawy w balneoterapii (kąpiele lecznicze, suche kąpiele gazowe i krenoterapia), oraz do produkcji CO2. Zagrożenia geogeniczne i antropogeniczne wód mineralnych i leczniczych. Współczesna rola uzdrowisk.
Rozlewnictwo naturalnych wód mineralnych -zwiedzanie najnowocześniejszej rozlewni wód mineralnych „Muszynianka” w Muszynie.
Mofeta w Złockiem-pomnik przyrody nieożywionej im. Prof. H. Świdzińskiego.
Zapoznanie się i wykonanie badań podstawową aparaturą do mierzenia parametrów fizyko-chemicznych w terenie z wykorzystaniem konduktometru, pehametru oraz karatu-zajęcia praktyczne w Łomnicy.
Wody siarczkowe w dolinie Roztoki Rycerskiej.
Uzdrowisko Swoszowice – walory balneologiczne i górnicze Swoszowic na tle budowy geologicznej, chemizm i geneza wód leczniczych Swoszowic oraz ich wykorzystanie w balneoterapii.
Subterraneoterapia – balneoterapeutyczna rola Kopalni Soli „Wieliczka”.

Student workload (ECTS credits balance)
Student activity form Student workload
Summary student workload 55 h
Module ECTS credits 2 ECTS
Participation in lectures 14 h
Realization of independently performed tasks 10 h
Participation in project classes 7 h
Preparation for classes 10 h
Participation in practical classes 14 h
Additional information
Method of calculating the final grade:

Ocena końcowa = ocenie z kolokwium ( wykłady + ćwiczenia projektowe + zajęcia praktyczne)

Prerequisites and additional requirements:

Znajomość budowy geologicznej Polski i podstaw hydrogeologii

Recommended literature and teaching resources:

1. Dowgiałło J., Karski A., Potocki I. (1969) Geologia surowców balneologicznych WG. Warszawa.
2. Franczukowski Z. (red.) (2008): Zdrowie i wypoczynek. Wielka Księga Polskich Uzdrowisk, Kąpielisk Nadmorskich i miejscowości o walorach klimatyczno-zdrojowych. Wyd. Mirex, Bydgoszcz.
3. Górecki W. (2006) Atlas zasobów geotermalnych na Niżu polskim. Formacja mezozoiku.
4. Górecki W. (2006) Atlas zasobów geotermalnych na Niżu polskim. Formacja paleozoiczna.
5. Górecki W. (red) 2011 Atlas zasobów wód i energii geotermalnej Karpat Zachodnich.
6. Macioszczyk A. (1987) Hydrogeochemia. WG Warszawa.
7. Paczyński B., Płochniewski Z. (1996) Wody mineralne i lecznicze Polski.PIG Warszawa.
8. Paczyński B., Sadurski A. (2007) Hydrogeologia regionalna Polski. Wody mineralne, lecznicze i termalne termalne oraz kopalniane.. PIG Warszawa.
9. Pazdro Z., Kozerski B. (1990) Hydrogeologia ogólna. WG.Warszawa
10. Ponikowska I. (2002) Kompendium balneologii. Wyd. A. Marszałek Toruń.
11. Ponikowska I., Ferson D. (2009) Nowoczesna medycyna uzdrowiskowa.
oraz :
Współczesne problemy hydrogeologii-wybrane artykuły
Balneologia Polska-wybrane artykuły.
Akty prawne dotyczące tematyki wód mineralnych i leczniczych

Scientific publications of module course instructors related to the topic of the module:

Rajchel L. & Rajchel J. (1999) – Karpackie źródła wód mineralnych i swoistych – pomnikami przyrody nieożywionej. Przegląd Geol., 47/10: 911-919.
d’OBYRN K. & RAJCHEL L. (2014) – Balneologiczne walory kopalni soli Wieliczka. Acta Balneologica, LVI, 4(138): 220-223.
Rajchel L. (2013) – Składniki swoiste szczaw i wód kwasowęglowych Karpat polskich. Acta Balneologia. T. 55 nr 3: 216.
Czop M., Rajchel L. (2013) – Geologiczne i hydrogeologiczne uwarunkowania inwestycji planowanych i realizowanych w uzdrowiskach górskich i podgorskich. Uzdrowiska górskie i podgórskie: Krynica Zdrój, 19-20 październik 2012. Okręgowa Izba Architektów RP: 45-56.
Waltoś J., Rajchel L. (2010) Zastosowanie wody leczniczej Zuber w leczeniu następstw refluksu żołądkowo-przełykowego u kobiet ciężarnych Polska . Acta Balneologica t. LII, 4; nr. 281-287.
Ciężkowski W., Chowaniec J., Górecki W., Krawiec A., Rajchel l., Zuber A (2010) -Mineral and thermal waters of Poland. Przegląd Geologiczny XXXVIII IAH World Congress on Groundwater Quality Sustainability, volume 58 No. 9/1 september 2010 ; 762-774..
Rajchel L. (2009) – Zagłębie rozlewnicze wód mineralnych w dolinie Popradu; Kwartalnik Geologia t.35; z.2/1; 279-289.
Czop M., Motyka J. & Rajchel L. (2008) – Zagrożenia środowiska wód mineralnych rejonu Piwnicznej przez turystykę narciarską. Przemiany środowiska naturalnego a rozwój zrównoważony. (W): Kotarba M. Przemiany środowiska naturalnego a rozwój zrównoważony. Towarzystwo badania przemian środowiska GEOSFERA, Kraków 2008: 175-189.
Rajchel L., Dulinski M. , Rajchel J. (2007) – Ziemia Muszyńska – dziedzictwo epok geologicznych. XIII Współczesne problemy hydrogeologii, cz. 4. Kraków-Krynica 21-23 czerwca 2007: 7-41.
Rajchel L. (2000) – Źródła wód siarczkowych w Karpatach polskich. Geologia, kwartalnik AGH, 26: 309-373.
Rajchel L., (2012) – Szczawy i wody kwasowęglowe Karpat polskich. Wyd. AGH . Kraków: 194.

Additional information:

None