Module also offered within study programmes:
General information:
Name:
Przedmiot humanistyczny (obieralny) Wiedza o nauce
Course of study:
2015/2016
Code:
BGF-1-607-s
Faculty of:
Geology, Geophysics and Environmental Protection
Study level:
First-cycle studies
Specialty:
-
Field of study:
Geophysics
Semester:
6
Profile of education:
Academic (A)
Lecture language:
Polish
Form and type of study:
Full-time studies
Course homepage:
 
Responsible teacher:
dr Kurpiewski Wiesław (wieslaw.kurpiewski@agh.edu.pl)
Academic teachers:
dr Siciński Michał (sicinski@agh.edu.pl)
Module summary

Description of learning outcomes for module
MLO code Student after module completion has the knowledge/ knows how to/is able to Connections with FLO Method of learning outcomes verification (form of completion)
Social competence
M_K001 Student potrafi wykorzystywać wiedzę z zakresu metodologii nauk w toku studiów w zakresie przedmiotów kierunkowych GF1A_K07, GF1A_K01 Activity during classes,
Test
Skills
M_U001 Student umie formułować ogólne problemy filozoficzne i światopoglądowe wyłaniane przez naukę GF1A_U23, GF1A_U24 Activity during classes,
Test
M_U002 Student umie dostrzegać szczegółowe problemy metodologiczne głównych dyscyplin naukowych GF1A_U08, GF1A_U07, GF1A_U06 Activity during classes,
Test
Knowledge
M_W001 Student ma elementarną wiedzę na temat specyfiki nauk społecznych i dyscyplin humanistycznych GF1A_W12, GF1A_W15, GF1A_W13 Activity during classes,
Test
M_W002 Student posiada podstawowe wiadomości z zakresu ogólnej metodologii nauk przyrodniczych i technicznych oraz matematyki GF1A_W06, GF1A_W05, GF1A_W03 Activity during classes,
Test
M_W003 Student ma podstawową wiedzę na temat historii i specyfiki głównych dyscyplin naukowych, w szczególności przyrodniczych GF1A_W12, GF1A_W13 Activity during classes,
Test
FLO matrix in relation to forms of classes
MLO code Student after module completion has the knowledge/ knows how to/is able to Form of classes
Lecture
Audit. classes
Lab. classes
Project classes
Conv. seminar
Seminar classes
Pract. classes
Zaj. terenowe
Zaj. warsztatowe
Others
E-learning
Social competence
M_K001 Student potrafi wykorzystywać wiedzę z zakresu metodologii nauk w toku studiów w zakresie przedmiotów kierunkowych + - - - - - - - - - -
Skills
M_U001 Student umie formułować ogólne problemy filozoficzne i światopoglądowe wyłaniane przez naukę + - - - - - - - - - -
M_U002 Student umie dostrzegać szczegółowe problemy metodologiczne głównych dyscyplin naukowych + - - - - - - - - - -
Knowledge
M_W001 Student ma elementarną wiedzę na temat specyfiki nauk społecznych i dyscyplin humanistycznych + - - - - - - - - - -
M_W002 Student posiada podstawowe wiadomości z zakresu ogólnej metodologii nauk przyrodniczych i technicznych oraz matematyki + - - - - - - - - - -
M_W003 Student ma podstawową wiedzę na temat historii i specyfiki głównych dyscyplin naukowych, w szczególności przyrodniczych + - - - - - - - - - -
Module content
Lectures:

1. Wstęp. Geneza i specyfika nauki, typologie dyscyplin naukowych – 1 godz.
Pojęcie i cechy nauki, jej związki z innymi formami świadomości społecznej. Nauki formalne i faktualne, nauki nomologiczne i idiograficzne. Aprioryzm i empiryzm w poglądach na źródła wiedzy naukowej.
2. Podstawowe pojęcia i cechy metody naukowej – 1 godz.
Fakty naukowe a języki ich opisu, pojęcia empiryczne a pojęcia teoretyczne. Hipoteza, prawo naukowe, model teoretyczny, teoria. Typologie praw naukowych. Metoda aksjomatyczno-dedukcyjna, empiryczno-indukcyjna i hipotetyczno-dedukcyjna.
3. Mechanizmy rozwoju nauki. Wiedza naukowa a prawda – 1 godz.
Zagadnienie ciągłości rozwoju i kumulacji wiedzy w nauce. Paradygmaty, rewolucje naukowe, zasada korespondencji. Klasyczna definicja prawdy w nauce. Instrumentalizm i realizm w filozofii nauki.
4. Specyfika nauk formalnych – 2 godz.
Geneza metody matematycznej . Metoda aksjomatyczno-dedukcyjna jako idealizacyjny wzorzec poznania matematycznego. Struktura teorii matematycznej, teoria a modelowanie matematyczne. Spory wokół sposobu istnienia bytów matematycznych. Logika tradycyjna a współczesna logika formalna, znaczenie logicznych podstaw matematyki.
5. Specyfika zmatematyzowanego przyrodoznawstwa i nauk technicznych – 6 godz.
Geneza metodologii matematyczno-empirycznej: astronomia, fizyka, chemia. Rozwój wiedzy o wszechświecie od „obrotów sfer niebieskich” do współczesnej kosmologii. Narodziny zmatematyzowanej fizyki: eksperyment laboratoryjny, idealizacja, geometria analityczna i rachunek różniczkowy, metoda hipotetyczno-dedukcyjna. XX-wieczne rewolucje w fizyce: szczególna i ogólna teoria względności, mechanika kwantowa, teorie unifikacyjne. Ewolucja chemii i XX-wieczna redukcja jej podstaw do fizyki: od alchemii do chemii kwantowej.
6. Specyfika nauk o życiu – 2 godz.
Geneza i struktura nauk biologicznych: morfologia, anatomia porównawcza, systematyka, ewolucjonizm. Problem pochodzenia życia i człowieka. Początki genetyki: od owiec Jakuba do podwójnej helisy DNA. Współczesna inżynieria genetyczna: wielkie perspektywy i zagrożenia. Tzw. zagadka życia: witalizm i mechanicyzm, problem redukcji nauk o życiu do nauk o przyrodzie nieożywionej. Biologia i ewolucjonizm a współczesne spory światopoglądowe.
7. Specyfika nauk społecznych i humanistyki – 2 godz.
Praktyczne i teoretyczne aspekty wiedzy o społeczeństwie. Rola i status teorii w naukach przyrodniczych a w naukach społecznych. Marksistowski materializm historyczny: próba zobiektywizowanej teorii społeczeństwa i wyjaśnienia ideologicznych funkcji teorii społecznych.
Nauki humanistyczne jako dziedziny idiograficzne. Problemy interpretacji humanistycznej.Podsumowanie: nauka w świecie współczesnym.

Student workload (ECTS credits balance)
Student activity form Student workload
Summary student workload 55 h
Module ECTS credits 2 ECTS
Participation in lectures 15 h
Realization of independently performed tasks 30 h
Preparation for classes 8 h
Contact hours 2 h
Additional information
Method of calculating the final grade:

1. Zaliczenie pisemnego testu końcowego , z możliwością uzupełnienia lub poprawki w formie ustnej.
2. Aktywny udział w wykładach (dyskusji) oraz ewentualne przygotowanie eseju na wybrany temat umożliwia podwyższenie oceny o 1 stopień.
3. Ocena końcowa obliczana jest według obowiązujących w uczelni zasad określających relacje między odsetkiem opanowanego materiału a oceną, z uwzględnieniem punktu 2.

Prerequisites and additional requirements:

Ogólna wiedza matematyczna i przyrodnicza oczekiwana od maturzysty
Podstawowa znajomość matematyki, fizyki i chemii w zakresie aktualnie będącym przedmiotem nauki studenta w ramach jego kierunku studiów

Recommended literature and teaching resources:

1. Wł. Krajewski, Prawa nauki. Przegląd zagadnień metodologicznych i filozoficznych, KiW, W-wa 1998 (fragmenty)
2. M. Heller, Filozofia nauki. Wprowadzenie, OBI -Wyd. Nauk. PAT, Kraków 1992
3. A. Grobler, Metodologia nauk, Aureus – Znak, Kraków 2006 (fragmenty)
4. M. Kordos, Wykłady z historii matematyki, Wyd. Szkolne i Pedagogiczne, W-wa 1994 i późn. (fragmenty)
5. M. Heller, Mechanika kwantowa dla filozofów, Wyd. Biblos, Tarnów 1996 (fragmenty)
oraz fragmenty kursowych podręczników akademickich z zakresu matematyki i fizyki

Scientific publications of module course instructors related to the topic of the module:

Additional scientific publications not specified

Additional information:

Pożądany jest wybór formy zajęć obejmującej ćwiczenia (proseminarium) poświęcone lekturze i analizie testów oraz dyskusji.
Pożądany jest, w wypadku studentów mających w programie więcej niż jeden przedmiot humanistyczny, wybór przedmiotu Wiedza o nauce po przedmiocie Główne zagadnienia i kierunki filozofii.