Module also offered within study programmes:
General information:
Name:
Hydrogeology
Course of study:
2015/2016
Code:
BIS-1-302-s
Faculty of:
Geology, Geophysics and Environmental Protection
Study level:
First-cycle studies
Specialty:
-
Field of study:
Environmental Engineering
Semester:
3
Profile of education:
Academic (A)
Lecture language:
Polish
Form and type of study:
Full-time studies
Course homepage:
 
Responsible teacher:
dr hab. inż. Postawa Adam (postawa@agh.edu.pl)
Academic teachers:
dr hab. inż. Postawa Adam (postawa@agh.edu.pl)
Module summary

Moduł pozwala zrozumieć zjawiska związane z krążeniem wód podziemnych i zapoznaje studenta z metodami prowadzenia badań hydrogeologicznych i hydrochemicznych.

Description of learning outcomes for module
MLO code Student after module completion has the knowledge/ knows how to/is able to Connections with FLO Method of learning outcomes verification (form of completion)
Social competence
M_K001 Rozumie skutki działalności techniczno-inżynierskiej w środowisku naturalnym oraz ma świadomość odpowiedzialności za podejmowane decyzje w tym zakresie IS1A_K02 Project
Skills
M_U001 Potrafi wykonywać podstawowe obliczenia przepływów w warstwie wodonośnej i dopływów do studni w prostych warunkach hydrogeologicznych IS1A_U07, IS1A_U11, IS1A_W21 Test,
Project
M_U002 Potrafi wykonać mapę hydrogeologiczną i przekrój hydrogeologiczny dla prostych warunków hydrogeologicznych; potrafi opracować wyniki analiz chemicznych próbek wód IS1A_U07, IS1A_U11, IS1A_W21 Project
Knowledge
M_W001 Ma podstawową wiedzę pochodzeniu wód podziemnych i kształtowaniu ich składu chemicznego oraz systematyce wód podziemnych IS1A_W21 Examination
M_W002 Zna i rozumie terminologię stosowaną w hydrogeologii oraz potrafi ją wykorzystywać IS1A_U12, IS1A_W21 Activity during classes,
Examination
M_W003 Zna podstawowe prawa ruchu wód podziemnych oraz podstawowe metody ujmowania i eksploatacji wód podziemnych IS1A_W11 Examination
M_W004 Zna podstawowe metody terenowych i laboratoryjnych badań hydrogeologicznych IS1A_U11, IS1A_W21 Examination
M_W005 Ma wiedzę na temat podstawowych parametrów hydrogeologicznych skał i metod ich wyznaczania IS1A_W21 Examination
M_W006 Ma podstawową wiedzę na temat metodyki opróbowania wód podziemnych IS1A_W21 Examination
M_W007 Ma podstawową wiedzę na temat hydrogeologii regionalnej Polski, Głównych zbiorników Wód Podziemnych, a także kartografii hydrogeologicznej IS1A_W21 Examination
FLO matrix in relation to forms of classes
MLO code Student after module completion has the knowledge/ knows how to/is able to Form of classes
Lecture
Audit. classes
Lab. classes
Project classes
Conv. seminar
Seminar classes
Pract. classes
Zaj. terenowe
Zaj. warsztatowe
Others
E-learning
Social competence
M_K001 Rozumie skutki działalności techniczno-inżynierskiej w środowisku naturalnym oraz ma świadomość odpowiedzialności za podejmowane decyzje w tym zakresie + - - + - - - - - - -
Skills
M_U001 Potrafi wykonywać podstawowe obliczenia przepływów w warstwie wodonośnej i dopływów do studni w prostych warunkach hydrogeologicznych + - - + - - - - - - -
M_U002 Potrafi wykonać mapę hydrogeologiczną i przekrój hydrogeologiczny dla prostych warunków hydrogeologicznych; potrafi opracować wyniki analiz chemicznych próbek wód + - - + - - - - - - -
Knowledge
M_W001 Ma podstawową wiedzę pochodzeniu wód podziemnych i kształtowaniu ich składu chemicznego oraz systematyce wód podziemnych + - - + - - - - - - -
M_W002 Zna i rozumie terminologię stosowaną w hydrogeologii oraz potrafi ją wykorzystywać + - - + - - - - - - -
M_W003 Zna podstawowe prawa ruchu wód podziemnych oraz podstawowe metody ujmowania i eksploatacji wód podziemnych + - - + - - - - - - -
M_W004 Zna podstawowe metody terenowych i laboratoryjnych badań hydrogeologicznych + - - + - - - - - - -
M_W005 Ma wiedzę na temat podstawowych parametrów hydrogeologicznych skał i metod ich wyznaczania + - - + - - - - - - -
M_W006 Ma podstawową wiedzę na temat metodyki opróbowania wód podziemnych + - - - - - - - - - -
M_W007 Ma podstawową wiedzę na temat hydrogeologii regionalnej Polski, Głównych zbiorników Wód Podziemnych, a także kartografii hydrogeologicznej + - - - - - - - - - -
Module content
Lectures:

Rola wody w przyrodzie, podstawowe definicje i klasyfikacje (2)
Pochodzenie wód podziemnych, warunki zasilania i krążenia wód podziemnych, obieg klimatyczny i litogeniczny, analiza paleohydrogeologiczna, systematyka wód podziemnych (2)
Bilans wodny, pomiar elementów bilansu wodnego. Zasoby wodne Polski, jako przykład bilansu dla obiegu klimatycznego (2).
Podstawowe właściwości hydrogeologiczne skał (2).
Wyznaczanie podstawowych parametrów hydrogeologicznych: współczynnik porowatości, współczynnik wodochłonności, współczynnik odsączalności (2)
Prawo filtracji. Metody wyznaczania współczynnika filtracji (2)
Obliczenia hydrogeologiczne (2)
Studnie i inne ujęcia wód podziemnych, obliczenia dopływów do studni, zasady konstruowania studni, metodyka prowadzenia próbnych pompowań i interpretacji ich wyników (2)
Metody polowych badań hydrogeologicznych – metody bezpośrednie: badanie źródeł, badanie warstw wodonośnych za pomocą otworów badawczych, studziennych i obserwacyjnych, badania w wyrobiskach górniczych (2).
Metody pośrednie w hydrogeologii: metody hydrologiczne, geofizyczne, wykorzystanie znaczników środowiskowych (2).
Ogólne wiadomości o składzie chemicznym wód naturalnych (2)
Normalna pionowa strefowość hydrogeochemiczna. Sposoby badania oraz przedstawienia składu chemicznego wód (2).
Źródła. Wody mineralne i lecznicze, wody termalne (2).
Regionalizacja hydrogeologiczna Polski. Główne Zbiorniki Wód Podziemnych (2).
Kartografia hydrogeologiczna (1).
Podstawowe przepisy prawne związane z wodami podziemnymi (1).

Project classes:

Pomiary i obliczenia wybranych składników bilansu wodnego (2). Określenie wielkości współczynnika filtracji na podstawie wyników badań laboratoryjnych (2). Uproszczone opracowanie wyników pomiarów hydrogeologicznych, konstrukcja mapy obszaru filtracji wód podziemnych i przekroju hydrogeologicznego (3). Podstawowe obliczenia jednoosiowego przepływu wód podziemnych dla warunków ustalonych w czasie (2). Obliczenia dopływów do studni w warunkach ustalonych (2). Interpretacja wyników próbnego pompowania w warunkach nieustalonych (2). Opracowanie i interpretacja wyników analizy chemicznej próbki wody (2).

Student workload (ECTS credits balance)
Student activity form Student workload
Summary student workload 129 h
Module ECTS credits 5 ECTS
Examination or Final test 2 h
Realization of independently performed tasks 42 h
Participation in lectures 28 h
Participation in project classes 14 h
Preparation for classes 15 h
Completion of a project 28 h
Additional information
Method of calculating the final grade:

Ocena końcowa = 0,5*ocena z egzaminu + 0,5* ocena z ćwiczeń

Prerequisites and additional requirements:

Znajomość geologii ogólnej, przygotowanie matematyczne i znajomość chemii na poziomie szkoły średniej.

Recommended literature and teaching resources:

Pazdro Z., Kozerski B. (1990) Hydrogeologia ogólna. Wyd. Geol. Warszawa.
Dowgiałło J., Kleczkowski A.S., Macioszczyk T., Różkowski A. [red] (2002) Słownik hydrogeologiczny. Wyd. PIG Warszawa
Paczyński B., Sadurski A. (2007) Hydrogeologia regionalna Polski. Wyd. PIG Warszawa
Macioszczyk A., Dobrzyński D. (2002) Hydrogeochemia strefy aktywnej wymiany wód podziemnych. Wyd. Naukowe PWN, Warszawa
Dąbrowski S., Przybyłek J. (2005) Metodyka próbnych pompowań w dokumentowaniu zasobów wód podziemnych. Bogucki Wyd. Nauk., Poznań.
Witczak S., Adamczyk A. (1995) Katalog wybranych fizycznych i chemicznych wskaźników zanieczyszczeń wód podziemnych i metod ich oznaczania. Biblioteka Monitoringu Środowiska Wyd. PIOŚ Warszawa.
Bajkiewicz-Grabowska E., Magnuszewski A., Mikulski Z. (1993): Hydrometria. Wyd. Nauk. PWN Warszawa.

Scientific publications of module course instructors related to the topic of the module:

A. J. Żurek, S. Witczak, M. Duliński, P. Wachniew, K. Różański, J. Kania, A. Postawa, J. Karczewski, W. J. Mościcki Quantification of anthropogenic impact on groundwater-dependent terrestrial ecosystem using geochemical and isotope tools combined with 3-D flow and transport modelling. Hydrology and Earth System Sciences ; ISSN 1027-5606. — 2015 vol. 19 no. 2, s. 1015–1033.
tekst: http://www.hydrol-earth-syst-sci.net/19/1015/2015/hess-19-1015-2015.pdf
E. Kret, A. Kiecak, G. Malina, I. Nijenhuis, A. Postawa: Identification of TCE and PCE sorption and biodegradation parameters in a sandy aquifer for fate and transport modelling : batch and column studies. Environmental Science and Pollution Research ; ISSN 0944-1344. — 2015 vol. 22 iss. 13, s. 9877–9888. tekst: http://link.springer.com/content/pdf/10.1007%2Fs11356-015-4156-9.pdf
P. Wachniew, S. Witczak, A. Postawa, Jarosław Kania, Anna Żurek, Kazimierz Różański, Marek Duliński: Groundwater dependent ecosystems and man: conflicting groundwater uses. Geological Quarterly ; ISSN 1641-7291. — 2014 vol. 58 no. 4, s. 695–706.
J. Motyka, A. Postawa: Impact of Zn-Pb mining in the Olkusz ore district on the Permian aquifer (SW Poland). Environmental Science and Pollution Research; ISSN 0944-1344. — 2013 vol. 20 no. 11, s. 7582–7589.
A. Postawa, J. Jeż-Walkowiak, A. Pruss, K. Wątor: Arsen w wodach podziemnych okolic Lublina — Arsenic in groundwaters near Lublin / Biuletyn Państwowego Instytutu Geologicznego = Geological Bulletin of the Polish Geological Institute ; ISSN 0867-6143. Hydrogeologia ; ISSN 1644-0870— Warszawa : PIG, 2011.

Additional information:

Wiedza i umiejętności zdobyte w ramach modułu zapewniają studentowi przygotowanie do prowadzenia badań naukowych w dziedzinie nauk technicznych w zakresie związanym z kierunkiem kształcenia Inżynieria Środowiska