Module also offered within study programmes:
General information:
Name:
Soil science and remediation
Course of study:
2015/2016
Code:
BIS-1-404-s
Faculty of:
Geology, Geophysics and Environmental Protection
Study level:
First-cycle studies
Specialty:
-
Field of study:
Environmental Engineering
Semester:
4
Profile of education:
Academic (A)
Lecture language:
Polish
Form and type of study:
Full-time studies
Course homepage:
 
Responsible teacher:
dr inż. Skwarczek Marian (Marian.Skwarczek@agh.edu.pl)
Academic teachers:
Module summary

Description of learning outcomes for module
MLO code Student after module completion has the knowledge/ knows how to/is able to Connections with FLO Method of learning outcomes verification (form of completion)
Social competence
M_K001 Student jest wrażliwy na potrzebę ochrony jakości gleb i rekultywacji gleb zdegradowanych IS1A_K02 Examination,
Report
M_K002 Student ma świadomość zakresu swojej aktualnej wiedzy i rozumie potrzebę stałego samokształcenia IS1A_K01 Activity during classes,
Examination,
Report
M_K003 Student ma świadomość odpowiedzialności za pracę własną oraz gotowość dostosowania do pracy w zespole i ponoszenia odpowiedzialności za wspólnie realizowane zadanie IS1A_K03 Report,
Execution of laboratory classes
Skills
M_U001 Student potrafi wykonać podstawowe badania chemiczne gleby na podstawie instrukcji do ćwiczeń IS1A_U12, IS1A_W03, IS1A_U17 Execution of laboratory classes
M_U002 Student umie posłużyć się zdobytą wiedzą w formułowaniu aktualnych problemów związanych z jakością gleby IS1A_U15 Activity during classes,
Examination,
Report
M_U003 Student stosuje w praktyce podstawowe zasady bezpieczeństwa i higieny pracy IS1A_U13 Execution of laboratory classes
M_U004 Student ma umiejętność samokształcenia, m.in. w celu podnoszenia kompetencji zawodowych IS1A_U05 Examination,
Report
Knowledge
M_W001 Student ma wiedzę na temat zjawisk i procesów zachodzących w środowisku glebowym IS1A_W15, IS1A_W07 Examination
M_W002 Student ma wiedzę na temat ekologicznych funkcji gleby IS1A_W15, IS1A_W07 Examination
M_W003 Student ma wiedzę na temat podstawowych zagrożeń środowiska glebowego spowodowanych działalnością człowieka w glebie IS1A_W15, IS1A_W07 Examination
M_W004 Student ma wiedzę na temat podstawowych metod rekultywacji gleb IS1A_W15, IS1A_W19, IS1A_W21, IS1A_W17 Examination
FLO matrix in relation to forms of classes
MLO code Student after module completion has the knowledge/ knows how to/is able to Form of classes
Lecture
Audit. classes
Lab. classes
Project classes
Conv. seminar
Seminar classes
Pract. classes
Zaj. terenowe
Zaj. warsztatowe
Others
E-learning
Social competence
M_K001 Student jest wrażliwy na potrzebę ochrony jakości gleb i rekultywacji gleb zdegradowanych + - + - - - - - - - -
M_K002 Student ma świadomość zakresu swojej aktualnej wiedzy i rozumie potrzebę stałego samokształcenia + - + - - - - - - - -
M_K003 Student ma świadomość odpowiedzialności za pracę własną oraz gotowość dostosowania do pracy w zespole i ponoszenia odpowiedzialności za wspólnie realizowane zadanie - - + - - - - - - - -
Skills
M_U001 Student potrafi wykonać podstawowe badania chemiczne gleby na podstawie instrukcji do ćwiczeń - - + - - - - - - - -
M_U002 Student umie posłużyć się zdobytą wiedzą w formułowaniu aktualnych problemów związanych z jakością gleby - - + - - - - - - - -
M_U003 Student stosuje w praktyce podstawowe zasady bezpieczeństwa i higieny pracy - - + - - - - - - - -
M_U004 Student ma umiejętność samokształcenia, m.in. w celu podnoszenia kompetencji zawodowych - - + - - - - - - - -
Knowledge
M_W001 Student ma wiedzę na temat zjawisk i procesów zachodzących w środowisku glebowym + - - - - - - - - - -
M_W002 Student ma wiedzę na temat ekologicznych funkcji gleby + - - - - - - - - - -
M_W003 Student ma wiedzę na temat podstawowych zagrożeń środowiska glebowego spowodowanych działalnością człowieka w glebie + - - - - - - - - - -
M_W004 Student ma wiedzę na temat podstawowych metod rekultywacji gleb + - - - - - - - - - -
Module content
Lectures:

1. Podstawowe definicje. Powstawanie gleb: czynniki glebotwórcze, warunki powstawania gleb, procesy glebotwórcze i ich kierunek. Rola gleby w środowisku przyrodniczym.
2. Morfologia gleb: budowa profilu glebowego, miąższość gleb, barwa gleb, struktura gleb, układ gleb, nowotwory glebowe.
3. Fizyczne właściwości gleb: minerały glebowe; skład mechaniczny (granulometryczny); gęstość: właściwa, objętościowa; porowatość; plastyczność; zwięzłość; lepkość; pęcznienie i kurczenie się gleb.
4. Faza ciekła gleby: postacie wody w glebie, wilgotność gleb, chemizm roztworu glebowego, gospodarka wodna gleb.
5. Faza gazowa gleby: aktywność respiracyjna gleby, skład powietrza glebowego; właściwości cieplne gleby; chemiczne właściwości gleb: skład chemiczny, formy i związki występujących w niej pierwiastków, przemiany pierwiastków i związków.
6. Fizykochemiczne właściwości gleb: kompleks sorpcyjny gleb, jego budowa i właściwości; rodzaje sorpcji glebowej i ich znaczenie dla funkcjonowania gleby i odżywiania się roślin. Odczyn gleb; kwasowość czynna i potencjalna; wpływ odczynu gleby na jej właściwości. Właściwości buforowe gleb.
7. Materia organiczna gleb; jej skład, podział, zawartość i znaczenie dla funkcjonowania gleb i odżywiania organizmów. Mineralizacja i humifikacja związków organicznych. Charakterystyka swoistych i nieswoistych związków próchnicznych.
8. Organizmy glebowe – edafon; mikroorganizmy glebowe: wirusy, bakterie, promieniowce, grzyby, śluzowce, pierwotniaki, glony. Mezo- i makrofauna i jej wpływ na glebę.
9. Degradacja gleb- definicje, główne formy; wyłączenie z użytkowania, przeznaczanie gleb produktywnych na cele nierolnicze i nieleśne; Erozja i inne formy naturalnej degradacji intensyfikowanej przez działalność człowieka. Erozja wodna: Czynniki zagrożenia, skutki erozji wodnej, rejony występowania, zapobieganie erozji wodnej.
10. Powierzchniowe ruchy masowe. Erozja wietrzna gleb: erozyjność wiatrów, mechanizm i stopień degradacji, rejony zagrożenia erozją wietrzną, metody przeciwdziałania erozji. Pustynnienie i stepowienie: przebieg procesu, przyczyny i skutki. Degradacja geomechaniczna gleb.
11. Degradacja hydrologiczna gleb: przesuszenie, zawodnienie gleb. Degradacja chemiczna gleb: wyjałowienie, zakwaszenie, alkalizacja, zanieczyszczenie metalami ciężkimi, zasolenie, zanieczyszczenie substancjami organicznymi (ropopochodne, WWA, chloro organiczne, dioksyny, PCB, pestycydy).
12. Degradacja biologiczna gleb: zmęczenie gleb, metaboliczna intoksykacja, biologiczne skażenie gleb. Odporność na degradację. Ochrona gleb: prawne aspekty ochrony gleb, ochrona zasobów gleb i ochrona jakościowa, zasady praktycznej ochrony gleb.
13. Rekultywacja i zagospodarowanie: podstawowe pojęcia. Podstawy prawne rekultywacji gleb. Cele i ogólne założenia rekultywacji gleb. Fazy rekultywacji. Ogólne zasady wyboru kierunku zagospodarowania.
14. Podział terenów poprzemysłowych. Klasyfikacje utworów na potrzeby rekultywacji. Rola roślinności w rekultywacji. Kryteria wyboru metody oczyszczania gleb. Efektywność dekontaminacji gleb i gruntów.
15. Klasyfikacja metod rekultywacji gleb: metody inżynierskie i procesowe. Metody fizyczne, chemiczne i biologiczne rekultywacji gleb oraz nowe metody i technologie.

Laboratory classes:

Regulamin i przepisy BHP laboratorium
Badania laboratoryjne gleby:
1. Oznaczanie zawartości substancji organicznej – metoda strat prażenia
2. Oznaczenie zawartości węgla organicznego – metoda Tiurina,
3. Oznaczanie odczynu czynnego i potencjalnego,
4. Oznaczanie zawartości węglanów – metoda objętościowa
5. Oznaczenie potencjalnej pojemności kationowej,
6. Określenie własności buforowych – metoda Arrheniusa

Student workload (ECTS credits balance)
Student activity form Student workload
Summary student workload 114 h
Module ECTS credits 4 ECTS
Examination or Final test 2 h
Realization of independently performed tasks 28 h
Participation in laboratory classes 14 h
Participation in lectures 28 h
Preparation for classes 14 h
Preparation of a report, presentation, written work, etc. 28 h
Additional information
Method of calculating the final grade:

Ocena końcowa = 0,6 * ocena z egzaminu + 0,4 * ocena z zajęć laboratoryjnych (sprawozdania i odpowiedzi ustne)

Prerequisites and additional requirements:
  • Znajomość biologii w zakresie szkoły średniej; znajomość podstaw chemii i geochemii
  • Znajomość podstaw geologii; podstawowa znajomość petrografii i mineralogii
Recommended literature and teaching resources:
  • Zawadzki S. (red.). Gleboznawstwo. Wyd. IV, PWRiL, Warszawa, 1999.
  • Karczewska A., Ochrona i rekultywacja terenów zdegradowanych. Wyd. UP we Wrocławiu, Wrocław, 2008.
  • Gworek B. (red), Technologie rekultywacji gleb. Monografia, WNGB, Warszawa, 2004
  • Gołda T., Rekultywacja. Skrypty Uczelniane UWND AGH, Kraków, 2005.
  • Kowalik S., Zagadnienia z gleboznawstwa: dla studentów inżynierii środowiska. Skrypty Uczelniane UWND AGH, Kraków, 2007
  • Mocek A., Drzymała S., Maszner P., Geneza, analiza i klasyfikacja gleb. Wyd. AR w Poznaniu, Poznań, 1997
  • Bednarek, Dziadowiec, Pokojska, Prusinkiewicz. Badania ekologiczno-gleboznawcze. Wyd. Nauk. PWN, Warszawa, 2005
  • PTG. Systematyka gleb polski. Wyd. IV, Roczniki gleboznawcze, Tom XL, Nr ¾, PWN Warszawa, 1989.
  • Mayer. Podręcznikbadania gleby. Phywe Systeme GMBH, 3707 Gottingen, Germany, 2000.
  • FAO. World reference base for soil resources 2006. World Soil Resources Reports, No. 103, Rome, 2006.
  • PN-ISO 14235, Jakość gleby. Oznaczanie zawartości węgla organicznego przez utlenianie dwuchromianem (VI) w środowisku kwasu siarkowego (VI). PKN, 2003
  • PN-ISO 10390, Jakość gleby. Oznaczanie pH. PKN 1997
  • BN-75/9180-03, Analiza chemiczno-rolniczą gleby. Oznaczanie wartości pH. PKN, 1975
  • PN-ISO 10693, Jakość gleby. Oznaczanie zawartości węglanów — Metoda objętościowa. PKN 2002
  • PN-ISO 13536, Jakość gleby. Oznaczanie potencjalnej pojemności wymiennej kationowej i kationów wymiennych z zastosowaniem zbuforowanego roztworu chlorku baru o pH=8,1. PKN, 2002
Scientific publications of module course instructors related to the topic of the module:

Additional scientific publications not specified

Additional information:

Ćwiczenia laboratoryjne realizowane są na zajęciach i korygowane na bieżąco w trakcie ich wykonywania, nie ma zatem możliwości poprawiania poszczególnych ćwiczeń po oddaniu sprawozdań prowadzącemu.
Warunkiem przystąpienia do egzaminu jest uzyskanie zaliczeń z ćwiczeń laboratoryjnych.