Module also offered within study programmes:
General information:
Name:
RES - geothermal energy
Course of study:
2015/2016
Code:
BIS-2-103-OZ-s
Faculty of:
Geology, Geophysics and Environmental Protection
Study level:
Second-cycle studies
Specialty:
Renewable Energy Sources
Field of study:
Environmental Engineering
Semester:
1
Profile of education:
Academic (A)
Lecture language:
Polish
Form and type of study:
Full-time studies
Course homepage:
 
Responsible teacher:
mgr inż. Jasnos Joanna (jjasnos@geol.agh.edu.pl)
Academic teachers:
Module summary

Wprowadzenie w tematykę wykorzystania en. geotermalnej za pomocą wiedzy teoretycznej z zakresu geotermii oraz obliczeń i konstrukcji map przedstawiających rozkład parametrów geotermicznych.

Description of learning outcomes for module
MLO code Student after module completion has the knowledge/ knows how to/is able to Connections with FLO Method of learning outcomes verification (form of completion)
Skills
M_U001 Student ma umiejętność poszerzania swojej wiedzy z zakresu energii geotermalnej IS2A_U05, IS2A_K01 Test
M_U004 Student ma świadomość i rozumie ekonomiczne, społeczne i ekologiczne skutki działalności inżyniera w zakresie poszukiwania, eksploatacji złóż geotermalnych, a także projektowania instalacji geotermalnych IS2A_K02 Test
Knowledge
M_W001 Student ma wiedzę w zakresie budowy geologicznej różnych regionów geologicznych oraz związanych z nimi rodzajami złóż geotermalnych i ich powstawania IS2A_W06, IS2A_W05 Test
M_W002 Student ma wiedzę w zakresie odnawialności zasobów geotermalnych, technologii pozyskiwania wód i energii geotermalnej oraz instalacji geotermalnych i wpływu eksploatacji na środowisko naturalne IS2A_W06, IS2A_W05 Test
M_W003 Student potrafi analizować warunki występowania wód geotermalnych i ocenić ich przydatność do określonych celów wykorzystując przy tym literaturę, materiały i oprogramowanie specjalistyczne IS2A_W09 Test,
Presentation,
Report
FLO matrix in relation to forms of classes
MLO code Student after module completion has the knowledge/ knows how to/is able to Form of classes
Lecture
Audit. classes
Lab. classes
Project classes
Conv. seminar
Seminar classes
Pract. classes
Zaj. terenowe
Zaj. warsztatowe
Others
E-learning
Skills
M_U001 Student ma umiejętność poszerzania swojej wiedzy z zakresu energii geotermalnej + + - - - - - - - - -
M_U004 Student ma świadomość i rozumie ekonomiczne, społeczne i ekologiczne skutki działalności inżyniera w zakresie poszukiwania, eksploatacji złóż geotermalnych, a także projektowania instalacji geotermalnych + + - - - - - - - - -
Knowledge
M_W001 Student ma wiedzę w zakresie budowy geologicznej różnych regionów geologicznych oraz związanych z nimi rodzajami złóż geotermalnych i ich powstawania + - - - - - - - - - -
M_W002 Student ma wiedzę w zakresie odnawialności zasobów geotermalnych, technologii pozyskiwania wód i energii geotermalnej oraz instalacji geotermalnych i wpływu eksploatacji na środowisko naturalne + - - - - - - - - - -
M_W003 Student potrafi analizować warunki występowania wód geotermalnych i ocenić ich przydatność do określonych celów wykorzystując przy tym literaturę, materiały i oprogramowanie specjalistyczne + + - + - - - - - - -
Module content
Lectures:

1. Wiadomości wstępne na temat energii geotermalnej. Ogólna charakterystyka systemów geotermalnych na świecie i w Polsce. Energia geotermalna jako ekologiczne źródło energii.
2. Sposoby zagospodarowania wód i energii geotermalnej na świecie.
3. Sposoby eksploatacji złóż geotermalnych.
4. Stopień wykorzystania wód i energii geotermalnej na świecie i w Polsce.
5. Wykorzystanie wód geotermalnych w balneoterapii i rekreacji.
6. Klasyfikacje i metodyka oceny zasobów energii geotermalnej.
7. Energia geotermalna w aspekcie ochrony środowiska.
8. Uwarunkowania prawne i ekonomiczne poszukiwania i eksploatacji wód geotermalnych w Polsce.

Project classes:

Student podczas ćwiczeń laboratoryjnych zapozna się z metodyką oceny podstawowych parametrów geotermicznych i wyznaczania obszarów perspektywicznych zgodnie z przyjętymi założeniami za pomocą oprogramowania specjalistycznego. Wyniki analiz student przedstawia podczas krótkiej prezentacji/sprawozdania.
W ramach zajęć student:
 rozpoznaje i ocenia podstawowe parametry geotermiczne za pomocą wiedzy literaturowej, analizy statystycznej oraz specjalistycznego oprogramowania,
 interpretuje otrzymane wyniki, określa kryteria perspektywiczności i na ich podstawie wyznacza obszary o korzystnych parametrach.

Auditorium classes:

Student wykonuje obliczenia w celu wyznaczenia gradientu geotermicznego na podstawie pomierzonych temperatur w profilu otworu. Wyniki obliczeń student zamieszcza i oddaje w sporządzonym sprawozdaniu.
Na podstawie analizy materiałów wynikowych (mapy, przekroje, profile) określających warunki hydrogeotermalne na zadanym obszarze, student opisuje warunki występowania wód geotermalnych. Na podstawie wiedzy zdobytej na wykładach wstępnie proponuje zakres przydatności wód do konkretnych celów. Wyniki analizy, student zamieszcza i oddaje w sporządzonym sprawozdaniu.
W ramach zajęć student:
 wyznacza temperaturę na dowolnej głębokości w zbiorniku za pomocą obliczonego gradientu geotermicznego,
 analizuje warunki występowania wód geotermalnych (na podstawie otrzymanych materiałów geologicznych),
 ocenia przydatność wód geotermalnych do określonych celów wykorzystując przy tym literaturę, materiały i oprogramowanie specjalistyczne.

Student workload (ECTS credits balance)
Student activity form Student workload
Summary student workload 120 h
Module ECTS credits 4 ECTS
Participation in lectures 30 h
Realization of independently performed tasks 30 h
Participation in auditorium classes 15 h
Preparation for classes 10 h
Participation in project classes 15 h
Completion of a project 20 h
Additional information
Method of calculating the final grade:

Ocena końcowa = średnia ważona z ocen z egzaminu i ze sprawozdań z zajęć audytoryjnych i projektowych

Prerequisites and additional requirements:

• Znajomość podstawowych zasad obliczeń statystycznych
• Znajomość arkusza kalkulacyjnego
• Umiejętność posługiwania się geologicznymi materiałami wynikowymi
• Podstawowa znajomość specjalistycznego oprogramowania do konstrukcji map

Recommended literature and teaching resources:

1. Górecki W. (red.), 2006 – Atlas zasobów geotermalnych formacji mezozoicznych i paleozoicznych na Niżu Polskim.
2. Barbacki A.P., Bujakowski W., Pająk L., 2006 – Atlas zbiorników wód geotermalnych Małopolski.
3. Solik-Heliasz E. (red.), 2009 – Atlas zasobów energii geotermalnej w regionie górnośląskim. Utwory neogenu, karbonu i dewonu.
4. Górecki W. (red.), 2011 – Atlas zasobów wód i energii geotermalnej Karpat Zachodnich.
5. Górecki W. (red.), 2012 – Atlas geotermalny Zapadliska Przedkarpackiego.
6. Górecki W. (red.), 2013 – Atlas zasobów wód i energii geotermalnej Karpat Wschodnich.
7. Lund J.W., 2000 – Sposoby bezpośredniego wykorzystania energii geotermalnej. Technika Poszukiwań Geologicznych. Geosynoptyka i Geotermia, z. 4.
8. Popovski K. et al., 2010 – Geothermal energy.
9. Zasady i metodyka dokumentowania zasobów wód termalnych i energii geotermalnej oraz sposoby odprowadzania wód zużytych. Ministerstwo Ochrony Środowiska, zasobów naturalnych i leśnictwa. Warszawa, 1997.
10. Kochański J.W., 2002 – Balneologia i hydroterapia. Wyd. AWF we Wrocławiu.
11. Kochański J.W., 2008 – Lecznictwo uzdrowiskowe. Wyd. Wyższej Szkoły Fizjoterapii we Wrocławiu.
12. Materiały ze Światowego Kongresu Geotermalnego na Bali (Indonezja) w 2010 r. – dostępne w formie elektronicznej

Scientific publications of module course instructors related to the topic of the module:

1. Kępińska B., Łowczowska A., 2002 – Wody geotermalne w lecznictwie, rekreacji i turystyce. Wyd. IGSMiE PAN. Kraków.
2. Kępińska B., 2006 – Warunki termiczne i hydrotermalne podhalańskiego systemu geotermalnego. Wyd. IGSMiE PAN. Kraków.
3. Kępińska B., 2013 – Wykorzystanie energii geotermalnej w Europie 2012-2013. Technika Poszukiwań Geologicznych. Geotermia, Zrównoważony Rozwój. Vol. 52, Z.2. Kraków.
4. Kępińska B., 2013 – Wykorzystanie energii geotermalnej w Polsce 2012-2013. Technika Poszukiwań Geologicznych. Geotermia, Zrównoważony Rozwój. Vol. 52, Z.1. Kraków.
5. Kępińska B., Bujakowski W. (red.), 2011 – Wytyczne projektowe poprawy chłonności skał zbiornikowych w związku z zatłaczaniem wód termalnych w polskich zakładach geotermalnych. Wyd. EJB. Kraków.
6. Ciągło J., 2007 – Właściwości balneoterapeutyczne podhalańskich wód geotermalnych. Technika Poszukiwań Geologicznych – Geotermia, Zrównoważony Rozwój, nr 1/2007. Wyd. IGSMiE PAN. Kraków; 17-24
7. Jasnos J., 2011 – Występowanie wód mineralnych, swoistych, leczniczych, termalnych oraz solanek na obszarze zapadliska przedkarpackiego i północnej części Karpat zewnętrznych. Technika Poszukiwań Geologicznych. Geotermia i Zrównoważony Rozwój, nr 2. Kraków
8. Sowiżdżał A., Jasnos J., 2011 – Analiza chemizmu wód podziemnych utworów miocenu w zapadlisku przedkarpackim pod kątem własności leczniczych. Technika Poszukiwań Geologicznych. Geotermia i Zrównoważony Rozwój, nr 2. Kraków
9. Sowiżdżał A., Papiernik B., Hajto M., Machowski G., Jasnos J., Barbacki A., 2012 – Charakterystyka podstawowych parametrów zbiorników hydrotermalnych w zapadlisku przedkarpackim. [W:] Górecki W. (red.) i in., 2012 – Atlas geotermalny zapadliska przedkarpackiego. Kraków.
10. Jasnos J., 2013 – Wystąpienia wód mineralnych, swoistych i solanek stwierdzone wierceniami naftowymi [W:] Górecki W. (red.) i in., 2013 – Atlas geotermalny Karpat Wschodnich. Kraków.

Additional information:

None