Moduł oferowany także w ramach programów studiów:
Informacje ogólne:
Nazwa:
Geomorfologia i geologia czwartorzędu
Tok studiów:
2015/2016
Kod:
BGG-1-413-s
Wydział:
Geologii, Geofizyki i Ochrony Środowiska
Poziom studiów:
Studia I stopnia
Specjalność:
-
Kierunek:
Górnictwo i Geologia
Semestr:
4
Profil kształcenia:
Ogólnoakademicki (A)
Język wykładowy:
Polski
Forma i tryb studiów:
Stacjonarne
Osoba odpowiedzialna:
dr inż. Sokołowski Tadeusz (tsokol@agh.edu.pl)
Osoby prowadzące:
dr inż. Olchowy Piotr (piotrolch@geol.agh.edu.pl)
dr inż. Sokołowski Tadeusz (tsokol@agh.edu.pl)
Krótka charakterystyka modułu

Opis efektów kształcenia dla modułu zajęć
Kod EKM Student, który zaliczył moduł zajęć wie/umie/potrafi Powiązania z EKK Sposób weryfikacji efektów kształcenia (forma zaliczeń)
Wiedza
M_W001 Student zna procesy rzeźbotwórcze oraz formy rzeźby i ich rozmieszczenie oraz wiek na obszarze Polski GG1A_W04, GG1A_W07 Kolokwium
M_W002 Student ma podstawy wiedzy o ewolucji środowiska, w tym człowieka, podczas późnego kenozoiku. Potrafi określić wpływ człowieka na przebieg procesów rzeźbotwórczych. GG1A_W04, GG1A_W08, GG1A_W13, GG1A_W09 Kolokwium
M_W003 Student zna podstawy metodyki badawczej rzeźby oraz osadów czwartorzędowych. Zna podstawy stratygrafii czwartorzędu i późnego kenozoiku obszaru Polski. Potrafi wstępnie określić znaczenie surowcowe utworów czwartorzędowych. GG1A_W04, GG1A_W12, GG1A_W07, GG1A_W08, GG1A_W05, GG1A_W09
Umiejętności
M_U001 Student potrafi rozpoznawać wybrane formy rzeźby i ich genezę na mapach topograficznych, zdjęciach lotniczych i DMT, a także na ich podstawie sporządzać szkicowe mapy geomorfologiczne. Potrafi wstępnie oceniać skutki procesów rzeźbotwórczych dla środowiska. Potrafi konstruować przekroje geologiczne. Zna podstawowe materiały kartograficzne z obszaru Polski dotyczące geomorfologii i geologii czwartorzędu. Zna litologię i występowanie w Polsce najważniejszych skał wieku czwartorzędowego. GG1A_U03, GG1A_U05 Kolokwium,
Projekt
M_U002 Student ma umiejętność uzupełniania swojej wiedzy z zakresu geomorfologii i geologii czwartorzędu. GG1A_U09 Kolokwium
Kompetencje społeczne
M_K001 Student ma świadomość i rozumie społeczne i ekologiczne skutki antropopresji na ukształtowanie powierzchni terenu GG1A_K05, GG1A_K07, GG1A_K03 Kolokwium
Matryca efektów kształcenia w odniesieniu do form zajęć
Kod EKM Student, który zaliczył moduł zajęć wie/umie/potrafi Forma zajęć
Wykład
Ćwicz. aud
Ćwicz. lab
Ćw. proj.
Konw.
Zaj. sem.
Zaj. prakt
Zaj. terenowe
Zaj. warsztatowe
Inne
E-learning
Wiedza
M_W001 Student zna procesy rzeźbotwórcze oraz formy rzeźby i ich rozmieszczenie oraz wiek na obszarze Polski + - - + - - - - - - -
M_W002 Student ma podstawy wiedzy o ewolucji środowiska, w tym człowieka, podczas późnego kenozoiku. Potrafi określić wpływ człowieka na przebieg procesów rzeźbotwórczych. + - - + - - - - - - -
M_W003 Student zna podstawy metodyki badawczej rzeźby oraz osadów czwartorzędowych. Zna podstawy stratygrafii czwartorzędu i późnego kenozoiku obszaru Polski. Potrafi wstępnie określić znaczenie surowcowe utworów czwartorzędowych. + - - + - - - - - - -
Umiejętności
M_U001 Student potrafi rozpoznawać wybrane formy rzeźby i ich genezę na mapach topograficznych, zdjęciach lotniczych i DMT, a także na ich podstawie sporządzać szkicowe mapy geomorfologiczne. Potrafi wstępnie oceniać skutki procesów rzeźbotwórczych dla środowiska. Potrafi konstruować przekroje geologiczne. Zna podstawowe materiały kartograficzne z obszaru Polski dotyczące geomorfologii i geologii czwartorzędu. Zna litologię i występowanie w Polsce najważniejszych skał wieku czwartorzędowego. + - - + - - - - - - -
M_U002 Student ma umiejętność uzupełniania swojej wiedzy z zakresu geomorfologii i geologii czwartorzędu. + - - + - - - - - - -
Kompetencje społeczne
M_K001 Student ma świadomość i rozumie społeczne i ekologiczne skutki antropopresji na ukształtowanie powierzchni terenu + - - + - - - - - - -
Treść modułu zajęć (program wykładów i pozostałych zajęć)
Wykład:

Wyróżniki czwartorzędu jako okresu, historia badań, dolna granica czwartorzędu. Zmiany klimatyczne, ich przyczyny, przebieg, wskaźniki. Podstawy stratygrafii czwartorzędu, kategorie jednostek stratygraficznych i podziały stratygraficzne czwartorzędu w Polsce i wybranych regionach świata. Metody rekonstrukcji zdarzeń w czwartorzędzie. Cykl glacjalno-interglacjalny, formacje roślinne i fauna, pochodzenie i rozwój człowieka, gospodarka i wzrost antropopresji od społeczeństw pradziejowych po współczesność. Czwartorzędowe procesy rzeźbotwórcze, ich uwarunkowania środowiskowe, skutki, ingerencja człowieka. Środowisko peryglacjalne – rozprzestrzenienie, formy lodu gruntowego i zmarzliny, procesy mrozowe, struktury gruntu, formy, degradacja zmarzliny, współczesne procesy zmarzlinowe w Polsce. Środowisko glacjalne – typy, cechy i dynamika lodowców, rzeźba polodowcowa, hydrografia lodowców i rzeźba wodnolodowcowa, strefowość rzeźby glacjogenicznej w Polsce: obszar górski, staroglacjalny i młodoglacjalny. Grawitacyjne ruchy masowe – ich rodzaje i wpływ na kształtowanie stoków. Rzeźbotwórcze skutki działalności wodyna stoku – spłukiwanie, erozja wąwozowa, denudacja chemiczna. Praca rzek i fluwialne procesy morfotwórcze. Ewolucja rzek, wpływ człowieka na przebieg procesów denudacyjno-fluwialnych. Czwartorzędowe procesy eoliczne. Typy, wiek i występowanie form eolicznych w Polsce oraz współczesne procesy eoliczne. Współczesne pustynie i rola człowieka w pustynnieniu. Geneza, wiek i występowanie lessów. Krasowienie i sufozja. Rzeźba obszarów krasowych, ocena i wskaźniki skrasowienia. Pseudokras i formy zapadliskowe. Rozwój Bałtyku oraz rzeźba i procesy współczesnej strefy brzegowej. Rozwój i zanik jezior w Polsce, rozwój i degradacja torfowisk, rola jezior i torfowisk w środowisku przyrodniczym Polski. Topograficzny wyraz budowy geologicznej. Rzeźba antropogeniczna. Strefowość rzeźby Polski i jej rozwój.

Ćwiczenia projektowe:

Niektóre formy rzeźby i sposoby ich graficznego ujmowania. Metodyka badań osadów czwartorzędowych. Litologia skał czwartorzędowych. Datowania wieku bezwzględnego i stratygrafia czwartorzędu. Wprowadzenie do fotointerpretacji. Formy rzeźby fluwialnej. Analiza rzeźby obszarów górskich. Krajobraz polodowcowy obszarów nizinnych. Rzeźba obszarów warunkowana strukturą płytową, monoklinalną i blokową. Rzeźba eoliczna i krasowa. Analiza form i osadów czwartorzędowych na wybranych rzeczywistych mapach geologicznych i geomorfologicznych. Sporządzanie przekrojów geologicznych przez utwory czwartorzędowe, analiza paleorzeźby. Kolokwium zaliczeniowe

Nakład pracy studenta (bilans punktów ECTS)
Forma aktywności studenta Obciążenie studenta
Sumaryczne obciążenie pracą studenta 106 godz
Punkty ECTS za moduł 4 ECTS
Udział w wykładach 28 godz
Samodzielne studiowanie tematyki zajęć 40 godz
Udział w ćwiczeniach projektowych 28 godz
Przygotowanie do zajęć 10 godz
Pozostałe informacje
Sposób obliczania oceny końcowej:

Ocena końcowa = 0,7*ocena ze sprawdzianu z wykładów + 0,3* ocena ze sprawozdań i kolokwium z zajęć projektowych

Wymagania wstępne i dodatkowe:

Znajomość podstaw geologii ogólnej, geologii historycznej, mineralogii, ochrony środowiska, kojarzenie wiadomości z prowadzonych równolegle zajęć z sedymentologii, petrografii i geologii regionalnej Polski oraz kartografii geologicznej.

Zalecana literatura i pomoce naukowe:

Allen, P. A., 2000. Procesy kształtujące powierzchnię Ziemi. Wyd. Nauk. PWN S.A. Warszawa.
Galon, R. (red.) 1972. Geomorfologia Polski, t. 2, Niż Polski. PWN. Warszawa.
Klimaszewski, M., (red.) 1972. Geomorfologia Polski. t. 1. Polska południowa, Góry i wyżyny. PWN. Warszawa.
Klimaszewski, M., 1978. Geomorfologia. PWN. Warszawa.
Kozłowski, J. K. & Kozłowski, S. K. (red.) 1983. Człowiek i środowisko w pradziejach. PWN. Warszawa.
Mannion, A. M. 2001. Zmiany środowiska Ziemi. Historia środowiska przyrodniczego i kulturowego. Wyd. Nauk. PWN S.A. Warszawa.
Migoń, P., 2006. Geomorfologia. Wyd. Nauk. PWN. Warszawa.
Mojski, J. E., 2005. Ziemie polskie w czwartorzędzie. Zarys morfogenezy. PIG. Warszawa.
Mycielska-Dowgiałło, E., Korotaj-Kokoszczyńska, M., Smolska, E. & Rutkowski, J., 2001. Geomorfologia dynamiczna i stosowana. Wydz. Geogr. i Studiów Regionalnych UW. Warszawa.
Starkel, L., (red.) 1991. Geografia Polski. Środowisko przyrodnicze. PWN. Warszawa.

Publikacje naukowe osób prowadzących zajęcia związane z tematyką modułu:

Nie podano dodatkowych publikacji

Informacje dodatkowe:

Warunki uzyskania zaliczenia ćwiczeń:
- obecność na zajęciach (dopuszczalne maksymalnie 2 nieobecności)
- oddanie i zaliczenie wszystkich projektów
- uzyskanie pozytywnej oceny ze sprawdzianu (dopuszczalne są wyłącznie trzy terminy uzyskiwania zaliczenia ćwiczeń – jeden podstawowy i dwa poprawkowe)
W przypadku nieobecności na ćwiczeniach konieczne jest uzupełnienie ich zakresu, w tym wszelkich projektów, ćwiczeń rysunkowych lub sprawozdań, w nieprzekraczalnym terminie dwóch tygodni od nieobecności.
Sprawdzian z wykładów jest dwuczęściowy. Jedna obejmuje opis zdjęć (o tematyce omawianej na wykładach), druga odpowiedzi na pytania testowe. W przypadku uzyskania oceny negatywnej tylko z jednej części, w kolejnym terminie wystarczy poprawiać tylko tę część. Ocena pozytywna z jednej części ulega unieważnieniu w przypadku powtarzania przedmiotu. Na sprawdzianie obowiązuje materiał prezentowany na wykładach w roku uzyskiwania zaliczenia. Postęp wiedzy powoduje praktycznie coroczne modyfikacje treści wykładów. Zmiany te mieszczą się jednak w ramach zagadnień zamieszczonych w syllabusie (dopuszczalne są wyłącznie trzy terminy sprawdzianu z wykładów – jeden podstawowy i dwa poprawkowe).
Pozostałe informacje i wymogi na stronie internetowej Katedry Analiz Środowiskowych, Kartografii i Geologii Gospodarczej