Moduł oferowany także w ramach programów studiów:
Informacje ogólne:
Nazwa:
Metody badań minerałów i skał
Tok studiów:
2015/2016
Kod:
BGG-1-505-s
Wydział:
Geologii, Geofizyki i Ochrony Środowiska
Poziom studiów:
Studia I stopnia
Specjalność:
-
Kierunek:
Górnictwo i Geologia
Semestr:
5
Profil kształcenia:
Ogólnoakademicki (A)
Język wykładowy:
Polski
Forma i tryb studiów:
Stacjonarne
Strona www:
 
Osoba odpowiedzialna:
dr hab. inż. Manecki Maciej (gpmmanec@cyf-kr.edu.pl)
Osoby prowadzące:
dr inż. Chwastek Marzena (marzena@geolog.geol.agh.edu.pl)
dr Dudek Krzysztof (kadudek@agh.edu.pl)
dr inż. Górniak Katarzyn (gorniak@agh.edu.pl)
dr inż. Marszałek Mariola (mmarszal@agh.edu.pl)
dr hab. inż. Matusik Jakub (jmatusik@agh.edu.pl)
dr hab. inż. Pieczka Adam (pieczka@agh.edu.pl)
dr Szydłak Tadeusz (szydlak@agh.edu.pl)
dr inż. Czerny Jerzy (jmczerny@netnalea.com)
dr inż. Zelek-Pogudz Sylwia (zelek@geol.agh.edu.pl)
Krótka charakterystyka modułu

Opis efektów kształcenia dla modułu zajęć
Kod EKM Student, który zaliczył moduł zajęć wie/umie/potrafi Powiązania z EKK Sposób weryfikacji efektów kształcenia (forma zaliczeń)
Wiedza
M_W001 Student zna fizyczne i chemiczne podstawy metod badań fazowych, ze szczególnym uwzględnieniem mikroskopii optycznej, rentgenografii, analiz termicznych i mikroskopii elektronowej GG1A_W03, GG1A_W20, GG1A_W02, GG1A_W07 Kolokwium
Umiejętności
M_U001 Ma wiedzę dotyczącą podstaw teoretycznych dyfraktometrii rentgenowskiej, zastosowań i ograniczeń tej metody oraz preparatyki. Potrafi zidentyfikować fazę krystaliczną w próbce monomineralnej oraz rozpoznać skład mineralny skały ilastej metodą DSH GG1A_W06, GG1A_W07 Kolokwium,
Sprawozdanie
M_U003 Ma wiedzę dotyczącą podstaw teoretycznych rentgenowskiej analizy fluorescencyjnej, preparatyki i zastosowań tej metody. Potrafi zinterpretować wyniki analizy chemicznej skały wykonane metodą XRF GG1A_W06, GG1A_W07 Kolokwium,
Sprawozdanie
M_U004 Ma wiedzę dotyczącą budowy i zasady działania elektronowego mikroskopu transmisyjnego oraz mikroskopu scanningowego wraz z spektrometrem EDS, preparatyki i zastosowań tych metod. Potrafi opisać obrazy SEM minerałów ilastych, połączyć wyniki analizy EDS z obrazem SEM i wspólnie je zinterpretować GG1A_W06, GG1A_W07 Kolokwium,
Sprawozdanie
M_U005 Ma wiedzę dotyczącą podstaw teoretycznych spektroskopii w podczerwieni oraz spektroskopii ramanowskiej, zastosowań i ograniczeń tych metod oraz stosowanej preparatyki. Potrafi zidentyfikować fazy krystaliczne w próbkach monomineralnych przy zastosowaniu tych metod GG1A_W06, GG1A_W07 Kolokwium,
Sprawozdanie
M_U006 Ma wiedzę dotyczącą budowy i zasady działania mikrosondy elektronowej, jej zastosowań i stosowanej w tej metodzie preparatyki. Potrafi przeliczyć wyniki analizy WDS minerału GG1A_W06, GG1A_W07 Kolokwium,
Sprawozdanie
Kompetencje społeczne
M_K001 Ma świadomość odpowiedzialności za pracę własną oraz gotowość dostosowania do pracy w zespole i ponoszenia odpowiedzialności za wspólnie realizowane zadanie. GG1A_K01, GG1A_K07 Sprawozdanie
Matryca efektów kształcenia w odniesieniu do form zajęć
Kod EKM Student, który zaliczył moduł zajęć wie/umie/potrafi Forma zajęć
Wykład
Ćwicz. aud
Ćwicz. lab
Ćw. proj.
Konw.
Zaj. sem.
Zaj. prakt
Zaj. terenowe
Zaj. warsztatowe
Inne
E-learning
Wiedza
M_W001 Student zna fizyczne i chemiczne podstawy metod badań fazowych, ze szczególnym uwzględnieniem mikroskopii optycznej, rentgenografii, analiz termicznych i mikroskopii elektronowej + + + - - - - - - - -
Umiejętności
M_U001 Ma wiedzę dotyczącą podstaw teoretycznych dyfraktometrii rentgenowskiej, zastosowań i ograniczeń tej metody oraz preparatyki. Potrafi zidentyfikować fazę krystaliczną w próbce monomineralnej oraz rozpoznać skład mineralny skały ilastej metodą DSH + + + - - - - - - - -
M_U003 Ma wiedzę dotyczącą podstaw teoretycznych rentgenowskiej analizy fluorescencyjnej, preparatyki i zastosowań tej metody. Potrafi zinterpretować wyniki analizy chemicznej skały wykonane metodą XRF + + + - - - - - - - -
M_U004 Ma wiedzę dotyczącą budowy i zasady działania elektronowego mikroskopu transmisyjnego oraz mikroskopu scanningowego wraz z spektrometrem EDS, preparatyki i zastosowań tych metod. Potrafi opisać obrazy SEM minerałów ilastych, połączyć wyniki analizy EDS z obrazem SEM i wspólnie je zinterpretować + + + - - - - - - - -
M_U005 Ma wiedzę dotyczącą podstaw teoretycznych spektroskopii w podczerwieni oraz spektroskopii ramanowskiej, zastosowań i ograniczeń tych metod oraz stosowanej preparatyki. Potrafi zidentyfikować fazy krystaliczne w próbkach monomineralnych przy zastosowaniu tych metod + + + - - - - - - - -
M_U006 Ma wiedzę dotyczącą budowy i zasady działania mikrosondy elektronowej, jej zastosowań i stosowanej w tej metodzie preparatyki. Potrafi przeliczyć wyniki analizy WDS minerału + + + - - - - - - - -
Kompetencje społeczne
M_K001 Ma świadomość odpowiedzialności za pracę własną oraz gotowość dostosowania do pracy w zespole i ponoszenia odpowiedzialności za wspólnie realizowane zadanie. + + + - - - - - - - -
Treść modułu zajęć (program wykładów i pozostałych zajęć)
Wykład:

1. Wstęp. Spektroskopia fluorescencji rentgenowskiej XRF
2. Rentgenowska dyfraktometria proszkowa XRD. Przedstawienie podstaw teoretycznych, zastosowań i ograniczeń metody.
3. Zastosowanie metod rentgenograficznych w badaniach minerałów i skał ilastych.
4. Mikroskopia elektronowa i mikroanaliza. Budowa i zasada działania elektronowego mikroskopu transmisyjnego TEM oraz elektronowego mikroskopu scanningowego SEM. Zasada działania spektrometrów EDS i WDS.
5. Spektroskopia w podczerwieni i spektroskopia ramanowska . Przedstawienie podstaw teoretycznych, zastosowań i ograniczeń metody.

Ćwiczenia audytoryjne:

1. Wstęp. Spektroskopia fluorescencji rentgenowskiej XRF
2. Rentgenowska dyfraktometria proszkowa XRD. Interpretacja dyfraktogramów próbki monomineralnej i polimineralnej. Analiza jakościowa przy użyciu programu XRAYAN.
3. Pomiar i interpretacja dyfraktogramów próbek minerałów i skał ilastych.
4. Mikroskopia elektronowa i mikroanaliza. Otrzymywanie i interpretacja obrazów w różnych trybach pracy. Dyfrakcja elektronowa. Zastosowanie oraz interpretacja wyników analiz EDS i WDS.
5. Spektroskopia w podczerwieni i spektroskopia ramanowska. Interpretacja widm, komputerowe bazy danych.

Ćwiczenia laboratoryjne:

1. Wstęp. Spektroskopia fluorescencji rentgenowskiej XRF
2. Rentgenowska dyfraktometria proszkowa XRD. Preparatyka, zastosowania i ograniczenia metody. Otrzymywanie krzywych dyfrakcyjnych.
3. Preparatyka i pomiar w rentgenograficznych badaniach minerałów i skał ilastych.
4. Mikroskopia elektronowa i mikroanaliza. Preparatyka, zasady otrzymywania i interpretacji obrazów w różnych trybach pracy. Mikroanaliza chemiczna.z użyciem spektroskopii EDS i WDS. Preparatyka, możliwości i ograniczenia metody.
5. Spektroskopia w podczerwieni i spektroskopia ramanowska . Preparatyka, otrzymywanie widm, interpretacja. Przykłady zastosowań w powiązaniu z innymi metodami analiz fazowych.

Nakład pracy studenta (bilans punktów ECTS)
Forma aktywności studenta Obciążenie studenta
Sumaryczne obciążenie pracą studenta 180 godz
Punkty ECTS za moduł 7 ECTS
Udział w wykładach 30 godz
Udział w ćwiczeniach laboratoryjnych 30 godz
Udział w ćwiczeniach audytoryjnych 30 godz
Przygotowanie do zajęć 30 godz
Przygotowanie sprawozdania, pracy pisemnej, prezentacji, itp. 30 godz
Egzamin lub kolokwium zaliczeniowe 15 godz
Samodzielne studiowanie tematyki zajęć 15 godz
Pozostałe informacje
Sposób obliczania oceny końcowej:

0,5* oceny z kolokwium + 0,5* oceny średniej ze sprawozdań z ćwiczeń

Wymagania wstępne i dodatkowe:

Znajomość podstaw mineralogii, petrografii i geochemii

Zalecana literatura i pomoce naukowe:

„Metody badań minerałów i skał” – praca zbiorowa pod redakcją A. Bolewskiego i W. Żabińskiego – 1988
„Przewodnik do petrografii” – praca zbiorowa pod redakcją A. Maneckiego i M. Muszyńskiego – 2008
„Mineralogia ogólna” – A. Bolewski, J. Kubisz, A. Manecki, W. Żabiński – 1990
„Minerały skałotwórcze” – M. Borkowska, K. Smulikowski – 1973
„Wprowadzenie do mikroanalizy rentgenowskiej” – Żelechower M. Wydawnictwo Politechniki Śląskiej, Gliwice 2007
„Metody instrumentalne w analizie chemicznej”. – Szczepaniak W., 2008. PWN, Warszawa.
„Laserowa spektrometria ramanowska. Zastosowania analityczne.” – H. Barańska, A. Łabudzińska, J. Terpiński, 1981
„Spektroskopia w podczerwieni: teoria i praktyka.” – N.L. Alpert, W.E. Keiser, H.A. Szymański, 1974

Publikacje naukowe osób prowadzących zajęcia związane z tematyką modułu:

Nie podano dodatkowych publikacji

Informacje dodatkowe:

Prezentacje do zajęć i instrukcje do projektów dostępne są na stronie internetowej przedmiotu
udostępnianej przez prowadzących w trakcie semestru.
Pierwszy termin zaliczenia przedmiotu przewidziany jest na zakończenie semestru. Drugi i trzeci termin zaliczenia przewidziane są w czasie trwania sesji egzaminacyjnej.