Moduł oferowany także w ramach programów studiów:
Informacje ogólne:
Nazwa:
Mineralogia zaawansowana
Tok studiów:
2015/2016
Kod:
BGG-2-101-MS-s
Wydział:
Geologii, Geofizyki i Ochrony Środowiska
Poziom studiów:
Studia II stopnia
Specjalność:
Mineralogia stosowana z gemmologią
Kierunek:
Górnictwo i Geologia
Semestr:
1
Profil kształcenia:
Ogólnoakademicki (A)
Język wykładowy:
Polski
Forma i tryb studiów:
Stacjonarne
Osoba odpowiedzialna:
dr hab. inż. Pieczka Adam (pieczka@agh.edu.pl)
Osoby prowadzące:
dr hab. inż. Gołębiowska Bożena (goleb@agh.edu.pl)
dr hab. inż. Pieczka Adam (pieczka@agh.edu.pl)
dr inż. Czerny Jerzy (jmczerny@netnalea.com)
Krótka charakterystyka modułu

Opis efektów kształcenia dla modułu zajęć
Kod EKM Student, który zaliczył moduł zajęć wie/umie/potrafi Powiązania z EKK Sposób weryfikacji efektów kształcenia (forma zaliczeń)
Wiedza
M_W001 Potrafi zaklasyfikować minerały na podstawie ich składu chemicznego. Zna klasyfikacje minerałów i charakterystykę najważniejszych grup mineralnych oraz grupy turmalinu, dumortierytu, minerałów Nb-Ta, Be. GG2A_W06, GG2A_W01 Egzamin,
Sprawozdanie
M_W002 Zna chemiczne i izotopowe metody datowania minerałów. GG2A_W03, GG2A_W01 Egzamin,
Sprawozdanie
M_W003 Zna procesy przebiegające wokół nagromadzeń kruszców w strefie wietrzenia. Potrafi podać przybliżoną genezę powstawania minerałów wtórnych, np. arsenianów, wanadanów w strefie wietrzenia. GG2A_W05, GG2A_W01, GG2A_W07, GG2A_W08 Egzamin,
Sprawozdanie
Umiejętności
M_U001 Umie scharakteryzować pegmatyty na podstawie ich składu mineralnego i chemicznego. Zna wystąpienia pegmatytów w Polsce. GG2A_U05, GG2A_U01, GG2A_U10 Egzamin,
Sprawozdanie
M_U002 Potrafi samodzielnie wykonywać obserwacje mikroskopowe w świetle spolaryzowanym przechodzącym i odbitym. Umie rozpoznać najważniejsze minerały skałotwórcze i akcesoryczne. GG2A_U15, GG2A_W01, GG2A_U10, GG2A_U02, GG2A_U14 Kolokwium,
Sprawozdanie
M_U003 Umie rozpoznać minerały jedno i dwuosiowe w świetle zbieżnym, zna charakterystyczne figury polaryzacyjne. GG2A_U01, GG2A_U09, GG2A_U14 Sprawozdanie
M_U004 Potrafi wykonać analizę geometryczną skał na podstawie badań mikroskopowych. GG2A_U03 Sprawozdanie
M_U005 Potrafi rozpoznać podstawowe minerały ciężkie pod mikroskopem. GG2A_U03 Sprawozdanie
Kompetencje społeczne
M_K004 Potrafi myśleć i działać w sposób kreatywny i przedsiębiorczy GG2A_K01 Sprawozdanie
Matryca efektów kształcenia w odniesieniu do form zajęć
Kod EKM Student, który zaliczył moduł zajęć wie/umie/potrafi Forma zajęć
Wykład
Ćwicz. aud
Ćwicz. lab
Ćw. proj.
Konw.
Zaj. sem.
Zaj. prakt
Zaj. terenowe
Zaj. warsztatowe
Inne
E-learning
Wiedza
M_W001 Potrafi zaklasyfikować minerały na podstawie ich składu chemicznego. Zna klasyfikacje minerałów i charakterystykę najważniejszych grup mineralnych oraz grupy turmalinu, dumortierytu, minerałów Nb-Ta, Be. + - - - - - - - - - -
M_W002 Zna chemiczne i izotopowe metody datowania minerałów. + - - - - - - - - - -
M_W003 Zna procesy przebiegające wokół nagromadzeń kruszców w strefie wietrzenia. Potrafi podać przybliżoną genezę powstawania minerałów wtórnych, np. arsenianów, wanadanów w strefie wietrzenia. + - + - - - - - - - -
Umiejętności
M_U001 Umie scharakteryzować pegmatyty na podstawie ich składu mineralnego i chemicznego. Zna wystąpienia pegmatytów w Polsce. + - + - - - - - - - -
M_U002 Potrafi samodzielnie wykonywać obserwacje mikroskopowe w świetle spolaryzowanym przechodzącym i odbitym. Umie rozpoznać najważniejsze minerały skałotwórcze i akcesoryczne. - - + - - - - - - - -
M_U003 Umie rozpoznać minerały jedno i dwuosiowe w świetle zbieżnym, zna charakterystyczne figury polaryzacyjne. - - + - - - - - - - -
M_U004 Potrafi wykonać analizę geometryczną skał na podstawie badań mikroskopowych. - - + - - - - - - - -
M_U005 Potrafi rozpoznać podstawowe minerały ciężkie pod mikroskopem. - - + - - - - - - - -
Kompetencje społeczne
M_K004 Potrafi myśleć i działać w sposób kreatywny i przedsiębiorczy + - + - - - - - - - -
Treść modułu zajęć (program wykładów i pozostałych zajęć)
Wykład:

1. Mineralogia jako nauka. Organizacja nauk mineralogicznych w kraju i na świecie.
2. Klasyfikacje minerałów. Rola pierwiastków śladowych w ocenie genezy.
3. Minerały rudne: geotermometria kruszcowa.
4. Akcesoryczne minerały kruszcowe: siarkoselenki, siarkotellurki i siarkosole – możliwości naukowe oraz znaczenie ekonomiczne.
5. Strefy wietrzenia wokół nagromadzeń kruszców: czynniki wietrzenia, mineralogia stref hipergenicznych, strefa wietrzenia a (paleo)klimat.
6. Grupa boracytu: aktualne problemy i możliwości naukowe.
7. Supergrupa turmalinu: aktualne problemy i możliwości naukowe.
8. Supergrupa dumortierytu: aktualne problemy i możliwości naukowe.
9. Skalenie i miki i ich znaczenie w naukach geologicznych.
10. Minerały Nb-Ta: aktualne problemy i możliwości naukowe.
11. Minerały Be: aktualne problemy i możliwości naukowe.
12. Wiek radiometryczny: chemiczne i izotopowe metody datowania minerałów w oparciu o monacyt, uraninit, cyrkon.
13. Nowoczesna mineralogia a problemy złożowe na przykładzie kruszconośności granitu karkonoskiego.
14. Pegmatyty: klasyfikacja, warunki formowania się, charakterystyka utworów pegmatytowych z terenu Polski.

Ćwiczenia laboratoryjne:

Badania w świetle przechodzącym: Optyka kryształów. Minerały optycznie izotropowe i anizotropowe – jedno- i dwuosiowe oraz ich indykatrysy. Podstawowe cechy optyczne minerałów. Figury polaryzacyjne w świetle zbieżnym – rozpoznawanie minerałów jedno- i dwuosiowych, określanie charakteru optycznego minerałów. Identyfikacja minerałów na podstawie ich cech mikroskopowych. Analiza geometryczna skał na podstawie badań mikroskopowych. Pomiary wielkości ziaren. Budowa i zasada działania stolika integracyjnego. Określanie modalnego składu mineralnego skał. Oznaczanie plagioklazów w płytkach cienkich. Rozpoznawanie minerałów ciężkich w preparatach proszkowych. Minerały pegmatytowe, kruszcowe, wietrzeniowe i solne jako nośniki informacji geologicznej.

Nakład pracy studenta (bilans punktów ECTS)
Forma aktywności studenta Obciążenie studenta
Sumaryczne obciążenie pracą studenta 146 godz
Punkty ECTS za moduł 5 ECTS
Udział w wykładach 28 godz
Udział w ćwiczeniach laboratoryjnych 28 godz
Przygotowanie do zajęć 20 godz
Samodzielne studiowanie tematyki zajęć 48 godz
Przygotowanie sprawozdania, pracy pisemnej, prezentacji, itp. 20 godz
Egzamin lub kolokwium zaliczeniowe 2 godz
Pozostałe informacje
Sposób obliczania oceny końcowej:

Ocena końcowa = 0,5 ocena z egzaminu+ 0,5 ocena z zaliczenia przedmiotu

Wymagania wstępne i dodatkowe:

Znajomość podstaw mineralogii, petrografii i geochemii

Zalecana literatura i pomoce naukowe:

Bolewski A., Manecki A. – Rozpoznawanie minerałów. WG 1990.
Kubisz J., Żabiński W. – Materiały do ćwiczeń z mineralogii. Skrypt AGH.
Bolewski A., Kubisz J., Manecki A., Żabiński W. – Mineralogia ogólna. WG W-wa 1990.
Bolewski A., Manecki A. – Mineralogia szczegółowa. PAE W-wa. 1993.
Borkowska M., Smulikowski K. – Minerały skałotwórcze. WG 1973.
Deer W.A., Howie R.A., Zussman J. – An introduction to the Rock-Forming Minerals. London. 1992.
MacKenzie W.S., Donaldson C.H., Guilford C. – Atlas of Rock-Forming Minerals in Thin Sections Longman.
Muszer A. (2000): Zarys mikroskopii kruszców. Wyd. Uniw. Wr., Wrocław.
Piestrzyński A. (1992): Wybrane materiały do ćwiczeń z petrografii rud. Wydawnictwa AGH
Wenk H-R., Bulakh A. – Minerals, their construction and origin. Cambridge 2003.
Czasopisma mineralogiczne: American Mineralogist, Mineralogical Magazine, Canadian Mineralogist itd.

Publikacje naukowe osób prowadzących zajęcia związane z tematyką modułu:

Pieczka, A., Gołębiowska, B., Parafiniuk, J. (2009): Conditions of formation of polymetallic mineralization in the eastern envelope of the Karkonosze granite – the case of Rędziny. Can. Mineral. 47, 765–786. 20 pkt

Gołębiowska, B., Pieczka, A., Rzepa, G., Matyszkiewicz, J., Krajewski, M., (2010): Iodargyrite from Zalas (Cracow area, Poland) as an indicator of Oligocene-Miocene aridity in Central Europe. Palaeogeography, Palaeoclimatology, Palaeoecology, 296, 1-2, pp. 130-137. 35 pkt

Pieczka, A., Gołębiowska, B. (2012): Cuprobismutite homologues in granitic pegmatites from Szklarska Poręba, Karkonosze massif, southwestern Poland. Can. Mineral vol. 50/2, 313-324. 20 pkt

Gołębiowska, B., Pieczka, A., Parafiniuk, J. (2012): Substitution of Bi for Sb and As in minerals of the tetrahedrite series from Rędziny, Lower Silesia, southwesteren Poland. Canadian Mineralogist, vol. 50/2, 267-279. 20 pkt

Włodek, A., Grochowina A., Gołębiowska B., Pieczka A., (2015): A phosphate-bearing pegmatite from Lutomia and its relationships to other pegmatites of the Góry Sowie Block, southwestern Poland. Journal of Geosciences, 60 (2015), 45–72. 15 pkt

Informacje dodatkowe:

Brak