Moduł oferowany także w ramach programów studiów:
Informacje ogólne:
Nazwa:
Geochemia pierwiastków i paragenez mineralnych
Tok studiów:
2015/2016
Kod:
BGG-2-103-MS-s
Wydział:
Geologii, Geofizyki i Ochrony Środowiska
Poziom studiów:
Studia II stopnia
Specjalność:
Mineralogia stosowana z gemmologią
Kierunek:
Górnictwo i Geologia
Semestr:
1
Profil kształcenia:
Ogólnoakademicki (A)
Język wykładowy:
Polski
Forma i tryb studiów:
Stacjonarne
Osoba odpowiedzialna:
dr hab. inż. Manecki Maciej (gpmmanec@cyf-kr.edu.pl)
Osoby prowadzące:
dr hab. inż. Gołębiowska Bożena (goleb@agh.edu.pl)
dr hab. inż. Manecki Maciej (gpmmanec@cyf-kr.edu.pl)
Krótka charakterystyka modułu

Metody badania i interpretacji procesów geochemicznych rządzących dystrybucją pierwiastków np. specjacja pierwiastków, tworzenie asocjacji i paragenez mineralnych, zastępowanie itp.

Opis efektów kształcenia dla modułu zajęć
Kod EKM Student, który zaliczył moduł zajęć wie/umie/potrafi Powiązania z EKK Sposób weryfikacji efektów kształcenia (forma zaliczeń)
Wiedza
M_W001 Posiada podstawową wiedzę na temat wybranych cykli geochemicznych pierwiastków w skali globalnej GG2A_W01, GG2A_U01 Sprawozdanie,
Kolokwium
M_W002 Umie scharakteryzować na podstawie próbek i literatury przykładowe istotne surowcowo paragenezy mineralne GG2A_K03, GG2A_U01, GG2A_W11 Sprawozdanie
M_W003 Ma podstawową wiedzę na temat dystrybucji pierwiastków na Ziemi i przyczyn dyferencjacji chemicznej GG2A_W01, GG2A_U01 Kolokwium,
Sprawozdanie
M_W004 Ma ogólną wiedzę na temat facji geochemicznych GG2A_W01, GG2A_U01 Kolokwium
M_W005 Potrafi opisać i wytłumaczyć procesy geochemiczne rządzące zachowaniem wybranych pierwiastków w środowiskach geologicznych GG2A_W01, GG2A_W05 Kolokwium
Umiejętności
M_U001 Potrafi opracować projekt poszukiwań na podstawie obserwowanych paragenez i asocjacji pierwiastków wskaźnikowych GG2A_K01, GG2A_U07 Sprawozdanie
Kompetencje społeczne
M_K001 Ma świadomość wpływu prac geologicznych i geologiczno-inżynierskich na środowisko. Podejmuje starania, aby przekazać informacje i opinie dotyczące osiągnięć z zakresu górnictwa i geologii w sposób powszechnie zrozumiały, przedstawiając różne punkty widzenia. GG2A_K03, GG2A_K02 Odpowiedź ustna,
Aktywność na zajęciach
Matryca efektów kształcenia w odniesieniu do form zajęć
Kod EKM Student, który zaliczył moduł zajęć wie/umie/potrafi Forma zajęć
Wykład
Ćwicz. aud
Ćwicz. lab
Ćw. proj.
Konw.
Zaj. sem.
Zaj. prakt
Zaj. terenowe
Zaj. warsztatowe
Inne
E-learning
Wiedza
M_W001 Posiada podstawową wiedzę na temat wybranych cykli geochemicznych pierwiastków w skali globalnej + - - - - - + - - - -
M_W002 Umie scharakteryzować na podstawie próbek i literatury przykładowe istotne surowcowo paragenezy mineralne + - - - - - + - - - -
M_W003 Ma podstawową wiedzę na temat dystrybucji pierwiastków na Ziemi i przyczyn dyferencjacji chemicznej + - - - - - + - - - -
M_W004 Ma ogólną wiedzę na temat facji geochemicznych + - - - - - - - - - -
M_W005 Potrafi opisać i wytłumaczyć procesy geochemiczne rządzące zachowaniem wybranych pierwiastków w środowiskach geologicznych + - - - - - - - - - -
Umiejętności
M_U001 Potrafi opracować projekt poszukiwań na podstawie obserwowanych paragenez i asocjacji pierwiastków wskaźnikowych - - - - - - + - - - -
Kompetencje społeczne
M_K001 Ma świadomość wpływu prac geologicznych i geologiczno-inżynierskich na środowisko. Podejmuje starania, aby przekazać informacje i opinie dotyczące osiągnięć z zakresu górnictwa i geologii w sposób powszechnie zrozumiały, przedstawiając różne punkty widzenia. - - - - - - + - - - -
Treść modułu zajęć (program wykładów i pozostałych zajęć)
Wykład:

Budowa i skład chemiczny jądra, płaszcza, skorupy, hydrosfery i biosfery. Mechanizmy dyferencjacji chemicznej, które doprowadziły do współczesnej dystrybucji pierwiastków na Ziemi. Dyferencjacja pierwiastków w procesach magmowych i metamorficznych oraz w procesach związanych ze strefą hipergeniczną i skałami osadowymi. Facje geochemiczne. Cykle geochemiczne pierwiastków na przykładzie C, Fe, P, N i S. Geochemia szczegółowa wybranych pierwiastków z grup: litowców, berylowców, skandowców, tytanowców, wanadowców, chromowców, manganowców, triady żelazo-kobalt-nikiel, platynowców, miedziowców, cynkowców, borowców, węglowców, azotowców, tlenowców i fluorowców. Przykłady charakterystycznych paragenez mineralnych istotnych surowcowo powstających w środowiskach magmowych i pomagmowych, metamorficznych i metasomatycznych oraz w środowiskach tworzenia się skał osadowych. Geochemiczne przyczyny asocjacji niektórych głównych i śladowych pierwiastków w złożach, pierwiastki wskaźnikowe (pathfinder elements).

Zajęcia praktyczne:

1) Projekt z opróbowania, przygotowania do analiz, analizy i interpretacji zawartości całkowitej i specjacji wybranych pierwiastków w glebach. Wyjaśnienie przyczyn specyficznego zachowania geochemicznego wybranych pierwiastków w strefie hipergenicznej.

2) Projekt z opisu, i charakterystyki wybranej paragenezy mineralnej w przykładowym klasycznym wystąpieniu złożowym w Polsce: geochemiczne przyczyny powstania wybranej paragenezy mineralnej, geochemiczne związki pierwiastków głównych i śladowych, dobór i zastosowanie metod analitycznych dla powiązania składu chemicznego i mineralnego materiałów geologicznych.

Nakład pracy studenta (bilans punktów ECTS)
Forma aktywności studenta Obciążenie studenta
Sumaryczne obciążenie pracą studenta 110 godz
Punkty ECTS za moduł 4 ECTS
Udział w wykładach 30 godz
Samodzielne studiowanie tematyki zajęć 28 godz
Udział w zajęciach praktycznych 30 godz
Przygotowanie do zajęć 20 godz
Egzamin lub kolokwium zaliczeniowe 2 godz
Pozostałe informacje
Sposób obliczania oceny końcowej:

Ocena końcowa = 0,3* aktywność na zajęciach + 0,4*ocena z prezentacji posterowej + 0,4*oceny z prezentacji multimedialnej

Wymagania wstępne i dodatkowe:

Ukończone kursy podstawowej mineralogii, petrografii i geochemii oraz metod badań minerałów i skał.

Zalecana literatura i pomoce naukowe:

Rollinson H., 1993. Using geochemical data. Longman Scientific & Technical, New York. 352 s.
Richardson S. M., McSween Jr H. Y., 1989: Geochemistry. Pathways and Processes, 488 s.
White W.M., 2007.Geochemistry.
The Encyclopedia of Geochemistry and Environmental science. 1972. Van Nostrand Reinhold Company.

Publikacje naukowe osób prowadzących zajęcia związane z tematyką modułu:
Cs-bearing beryl evolving to pezzottaite from the Julianna pegmatitic system, SW Poland / Adam PIECZKA, Eligiusz Szełęg, Adam Szuszkiewicz, Bożena GOŁĘBIOWSKA, Sylwia ZELEK, Sławomir Ilnicki, Krzysztof Nejbert, Krzysztof Turniak // The Canadian Mineralogist ; ISSN 0008-4476. — 2016 vol. 54 no. 1, s. 115–124. Tin sulphides from the eastern envelope of the Karkonosze granite: preliminary data / Marta POLAK, Bożena GOŁĘBIOWSKA, Adam PIECZKA // Mineralogia – Special Papers ; ISSN 1899-8518. — Tytuł poprz.: Mineralogia Polonica – Special Papers ; ISSN: 1896-2203. — 2016 vol. 45, s. 91–92.

The philipsbornite-segnitite solid-solution series from Rędziny, eastern metamorphic cover of the Karkonosze granite (SW Poland) / Bożena GOŁĘBIOWSKA, Adam WŁODEK, Adam PIECZKA, Olaf Borkiewicz, Marta POLAK // Annales Societatis Geologorum Poloniae ; ISSN 0208-9068. — 2016 vol. 86 iss. 1, s. 73–83.

The Baklia Fault Zone – a regional strike-slip zone splitting Prins Karls Foreland (Svalbard) / Grzegorz ZIEMNIAK, Jerzy CZERNY, Maciej MANECKI, Karolina KOŚMIŃSKA // Geology, Geophysics & Environment / Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanisława Staszica w Krakowie ; ISSN 2299-8004. 2016 vol. 42 no. 1, s. 142–143. Magma storage of an alkali ultramafic igneous suite from Chamberlindalen, SW Svalbard / Karolina GOŁUCHOWSKA, Abigail K. Barker, Jerzy CZERNY, Jarosław MAJKA, Maciej MANECKI, Milena FARAJEWICZ, Maciej DWORNIK // Mineralogy and Petrology ; ISSN 0930-0708. — 2016 vol. 110 iss. 5, s. 623–638. Two garnet growth events in polymetamorphic rocks in southwest Spitsbergen, Norway: insight in the history of Neoproterozoic and early Paleozoic metamorphism in the High Arctic / Jarosław MAJKA, Karolina KOŚMIŃSKA, Stanisław Mazur, Jerzy CZERNY, Karsten Piepjohn, Maciej DWORNIK, Maciej MANECKI // Canadian Journal of Earth Sciences ; ISSN 0008-4077. — 2015 vol. 52 iss. 12, s. 1045–1061.
Informacje dodatkowe:

Udział w zajęciach jest obowiązkowy, dopuszczalne są 2 nieobecności pod warunkiem odrobienia tematów i wykonania zaległych prac po uzgodnieniu z prowadzącymi.