Moduł oferowany także w ramach programów studiów:
Informacje ogólne:
Nazwa:
Skażenia i ochrona wód
Tok studiów:
2015/2016
Kod:
BOS-2-108-OS-s
Wydział:
Geologii, Geofizyki i Ochrony Środowiska
Poziom studiów:
Studia II stopnia
Specjalność:
Ocena stanu środowiska
Kierunek:
Ochrona Środowiska
Semestr:
1
Profil kształcenia:
Ogólnoakademicki (A)
Język wykładowy:
Polski
Forma i tryb studiów:
Stacjonarne
Strona www:
 
Osoba odpowiedzialna:
dr hab. inż. Duda Robert (duda@agh.edu.pl)
Osoby prowadzące:
dr hab. inż. Duda Robert (duda@agh.edu.pl)
Krótka charakterystyka modułu

Opis efektów kształcenia dla modułu zajęć
Kod EKM Student, który zaliczył moduł zajęć wie/umie/potrafi Powiązania z EKK Sposób weryfikacji efektów kształcenia (forma zaliczeń)
Wiedza
M_W001 Ma szczegółową wiedzę w zakresie potencjalnych ognisk zanieczyszczeń i możliwości degradacji jakości wód podziemnych oraz powierzchniowych OS2A_W07, OS2A_W19, OS2A_W04 Kolokwium
M_W002 Ma wiedzę o zasadach, formach i instrumentach prawno-administracyjnych związanych z ochroną wód przed degradacją jakości; ma wiedzę o strategii ochrony wód w zlewni opracowywanej w ramach Planu gospodarowania wodą w zlewni OS2A_W18, OS2A_W08, OS2A_W19 Kolokwium
M_W003 Ma szczegółową wiedzę o naturalnej podatności na zanieczyszczenie antropogeniczne płytkich wód podziemnych będących w kontakcie z ekosystemami lądowymi; zna typową rangową metodę oceny naturalnej podatności wód podziemnych i analityczną metodę opartą o czas migracji zanieczyszczeń konserwatywnych OS2A_W18, OS2A_W04 Kolokwium
M_W004 Ma szczegółową wiedzę w zakresie zasad ochrony Głównych Zbiorników Wód Podziemnych oraz wód podziemnych w zasięgu stref ochronnych ujęć wód OS2A_W18, OS2A_W08 Kolokwium
Umiejętności
M_U001 Potrafi określić naturalną podatność wód podziemnych na zanieczyszczenie metodą analityczną i typową metodą rangową, a także zanalizować potencjalne zagrożenia środowiska wodnego OS2A_U06, OS2A_U17 Projekt
M_U002 Potrafi opracować strategię ochrony wód w zlewni (zaplanować metody i sposoby ich ochrony) na podstawie informacji pozyskanej z różnych źródeł OS2A_U18, OS2A_U10 Projekt
M_U003 Potrafi opracować prezentację dotyczącą wybranego zagadnienia lub przykładu zagrożenia i ochrony wód podziemnych przed zanieczyszczeniem OS2A_U11 Prezentacja
Kompetencje społeczne
M_K001 Rozumie skutki działalności techniczno-inżynierskiej w środowisku naturalnym oraz ma świadomość odpowiedzialności za podejmowane decyzje w tym zakresie OS2A_K09 Projekt
M_K002 Rozumie istotę i zasady pracy w grupie; potrafi ją współorganizować i pracować w niej OS2A_K02 Prezentacja,
Projekt
Matryca efektów kształcenia w odniesieniu do form zajęć
Kod EKM Student, który zaliczył moduł zajęć wie/umie/potrafi Forma zajęć
Wykład
Ćwicz. aud
Ćwicz. lab
Ćw. proj.
Konw.
Zaj. sem.
Zaj. prakt
Zaj. terenowe
Zaj. warsztatowe
Inne
E-learning
Wiedza
M_W001 Ma szczegółową wiedzę w zakresie potencjalnych ognisk zanieczyszczeń i możliwości degradacji jakości wód podziemnych oraz powierzchniowych + - - - - - - - - - -
M_W002 Ma wiedzę o zasadach, formach i instrumentach prawno-administracyjnych związanych z ochroną wód przed degradacją jakości; ma wiedzę o strategii ochrony wód w zlewni opracowywanej w ramach Planu gospodarowania wodą w zlewni + - - - - - - - - - -
M_W003 Ma szczegółową wiedzę o naturalnej podatności na zanieczyszczenie antropogeniczne płytkich wód podziemnych będących w kontakcie z ekosystemami lądowymi; zna typową rangową metodę oceny naturalnej podatności wód podziemnych i analityczną metodę opartą o czas migracji zanieczyszczeń konserwatywnych + - - - - - - - - - -
M_W004 Ma szczegółową wiedzę w zakresie zasad ochrony Głównych Zbiorników Wód Podziemnych oraz wód podziemnych w zasięgu stref ochronnych ujęć wód + - - - - - - - - - -
Umiejętności
M_U001 Potrafi określić naturalną podatność wód podziemnych na zanieczyszczenie metodą analityczną i typową metodą rangową, a także zanalizować potencjalne zagrożenia środowiska wodnego - - - + - - - - - - -
M_U002 Potrafi opracować strategię ochrony wód w zlewni (zaplanować metody i sposoby ich ochrony) na podstawie informacji pozyskanej z różnych źródeł - - - + - - - - - - -
M_U003 Potrafi opracować prezentację dotyczącą wybranego zagadnienia lub przykładu zagrożenia i ochrony wód podziemnych przed zanieczyszczeniem - - - + - - - - - - -
Kompetencje społeczne
M_K001 Rozumie skutki działalności techniczno-inżynierskiej w środowisku naturalnym oraz ma świadomość odpowiedzialności za podejmowane decyzje w tym zakresie + - - + - - - - - - -
M_K002 Rozumie istotę i zasady pracy w grupie; potrafi ją współorganizować i pracować w niej - - - + - - - - - - -
Treść modułu zajęć (program wykładów i pozostałych zajęć)
Wykład:

Aspekty prawne ochrony wód, Ramowa Dyrektywa wodna, Prawo wodne (1). Standardy jakości wód podziemnych i powierzchniowych; wody niezanieczyszczone a zanieczyszczone (1).
Potencjalne zagrożenia antropogeniczne i geogeniczne jakości wód podziemnych oraz powierzchniowych. Ogniska zanieczyszczeń wód – punktowe, pasmowe, rozproszone, wielkopowierzchniowe (1).
Podstawowe grupy substancji zanieczyszczających wody podziemne i powierzchniowe; wskaźniki zanieczyszczeń wód podziemnych i powierzchniowych (1).
Gospodarowanie wodą w celu ochrony jej jakości i ilości; wykorzystanie modelu DPSIR (1). Strategia ochrony wód w zlewni opracowywana w ramach Planu gospodarowania wodą w zlewni – podstawowy instrument gospodarki wodnej w aspekcie ochrony wód (1).
Naturalna podatność płytkich wód podziemnych będących w bezpośrednim kontakcie z ekosystemami lądowymi, na zanieczyszczenie antropogeniczne z powierzchni terenu. Rola czasu wymiany wody w profilu strefy aeracji (czasu migracji zanieczyszczeń konserwatywnych) w ochronie wód podziemnych. Metody oceny naturalnej podatności wód podziemnych – metody rangowe (DRASTIC), metoda oceny czasu wymiany wody w profilu strefy aeracji. Kartograficzne przedstawienie naturalnej podatności na zanieczyszczenie płytkich wód podziemnych (2).
Główne Zbiorniki Wód Podziemnych (GZWP); obszary ochrony GZWP jako podstawowy element ochrony wód podziemnych w skali regionalnej. Wyznaczanie obszaru ochronnego GZWP metodą analityczną w oparciu o naturalną podatność wód podziemnych. Kartograficzne przedstawienie obszarów ochronnych GZWP (2).
Strefy ochronne ujęć wód podziemnych (2).
Wpływ eksploatacji złóż gazu łupkowego i zamkniętego na jakość wód podziemnych. Możliwości ochrony słodkich wód podziemnych przed zanieczyszczeniem w wyniku eksploatacji węglowodorów niekonwencjonalnych (2).

Ćwiczenia projektowe:

Wykonanie oceny naturalnej podatności na zanieczyszczenie wód podziemnych dwoma metodami:
- typową metodą rangową (DRASTIC)
- metodą oceny przybliżonego czasu migracji zanieczyszczeń konserwatywnych przez profil strefy aeracji.
Przedstawienie prezentacji dotyczącej wybranego zagadnienia lub przykładu zagrożenia i ochrony wód podziemnych przed zanieczyszczeniem.

Nakład pracy studenta (bilans punktów ECTS)
Forma aktywności studenta Obciążenie studenta
Sumaryczne obciążenie pracą studenta 60 godz
Punkty ECTS za moduł 2 ECTS
Udział w wykładach 14 godz
Udział w ćwiczeniach projektowych 28 godz
Wykonanie projektu 8 godz
Samodzielne studiowanie tematyki zajęć 5 godz
Egzamin lub kolokwium zaliczeniowe 1 godz
Przygotowanie sprawozdania, pracy pisemnej, prezentacji, itp. 4 godz
Pozostałe informacje
Sposób obliczania oceny końcowej:

Ocena końcowa jest równa ocenie zaliczenia ćwiczeń.
Ocena zaliczenia ćwiczeń = średnia z oceny kolokwium zaliczeniowego z treści wykładów i ćwiczeń oraz ocen prac/projektów przewidzianych programem i opracowanej prezentacji

Wymagania wstępne i dodatkowe:

Nie podano wymagań wstępnych lub dodatkowych

Zalecana literatura i pomoce naukowe:

- Chełmicki W., 2002 – Woda. Zasoby, degradacja, ochrona. Wyd. Naukowe PWN, Warszawa
- Ramowa Dyrektywa Wodna 2000/60/WE (RDW) z 23 października 2000 r. ustanawiająca ramy wspólnotowego działania w dziedzinie polityki wodnej: www.kzgw.gov.pl/pl/Ramowa-Dyrektywa-Wodna-Plany-gospodarowania-wodami.html
- Duda R., Witczak S., Żurek A., 2011 – Mapa wrażliwości wód podziemnych Polski na zanieczyszczenie, 1:500 000. Metodyka i objaśnienia tekstowe. Ministerstwo Środowiska, Wyd. AGH, Kraków
- Duda R., Winid B., Zdechlik R., Stępień M., 2013 – Metodyka wyboru optymalnej metody wyznaczania zasięgu stref ochronnych ujęć zwykłych wód podziemnych, z uwzględnieniem warunków hydrogeologicznych obszaru RZGW w Krakowie. Wyd. Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanisława Staszica w Krakowie, Wydział Geologii, Geofizyki i Ochrony Środowiska, Kraków, 154 p. ISBN 978-83-88927-29-4
- Foster S., Hirata R., Gomes D., D’Elia M., Paris M., 2002 – Groundwater Quality Protection: A guide for water utilities, municipal authorities and environment agencies. GWMATE, The World Bank, Washington, D.C., 103 p., www.worldbank.org
- Morris BL, Lawrence ARL, Chilton PJC, Adams B, Calow RC and Klinck BA., 2003 – Groundwater and its Susceptibility to Degradation: A Global Assessment of the Problem and Options for Management. Early Warning and Assessment Report Series, RS. 03-3. United Nations Environment Programme, Nairobi, Kenya., 126 p., www.unep.org
- Jankowski A. (red.), 1998 – Hydrogeologia obszarów zurbanizowanych i uprzemysłowionych. Prace naukowe Uniwersytetu Śląskiego, nr. 1718, Wyd. Uniwersytetu Śląskiego, Katowice
- Kodeks dobrej praktyki rolniczej, 2004, Min. Rolnictwa i Rozwoju Wsi, Min. Środowiska, Wyd. Fundacja Programów Pomocy dla Rolnictwa, Warszawa. http://www.kzgw.gov.pl/files/file/Materialy_i_Informacje/Dyrektywy_Unijne/ Azotowa/kodeks_dobrej_praktyki_rolniczej.pdf
- Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2008 r. Nr 25 poz. 150, z późn. zm.)
- Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2005 r. Nr 239, poz. 2019)
- Rozporządzenia branżowe wydane w związku z powyższymi Ustawami
- Współczesne problemy hydrogeologii, 1995–2013, seria z publikacjami materiałów cyklicznej konferencji
- Kleczkowski A.S. (red.), 1994 – Metodyczne podstawy ochrony wód podziemnych. Projekt badawczy KBN nr. 9.0615.91.01., Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie

Publikacje naukowe osób prowadzących zajęcia związane z tematyką modułu:

1. Duda R., Zdechlik R., Paszkiewicz M., 2005 – Ocena antropogenicznych oddziaływań na stan jakości wód podziemnych i ich skutków w kontekście RDW – przykład zlewni Raby. [w:] Współczesne problemy hydrogeologii Tom XII [red.] A. Sadurski, A. Krawiec, p.181-188, Wyd. Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, Toruń, ISBN 83-231-1859-0
2. Witczak S., Duda R., Żurek A., 2007 – The Polish concept of groundwater vulnerability mapping [w:] Groundwater Vulnerability Assessment and Mapping [eds.] A.J. Witkowski, A. Kowalczyk & J. Vrba, International Association of Hydrogeologists Selected Papers on Hydrogeology Series, 11:45-59, Taylor & Francis, ISBN 13: 978-0-415-44561-0
3. Duda R., Witczak S., Żurek A., 2011 – Mapa wrażliwości wód podziemnych Polski na zanieczyszczenie 1:500 000. Metodyka i objaśnienia tekstowe. Ministerstwo Środowiska, Wyd. Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanisława Staszica w Krakowie, Wydział Geologii, Geofizyki i Ochrony Środowiska, Kraków, 138 p., ISBN 978-83-88927-24-9
4. Duda R., Winid B., Zdechlik R., Stępień M., 2013 – Metodyka wyboru optymalnej metody wyznaczania zasięgu stref ochronnych ujęć zwykłych wód podziemnych, z uwzględnieniem warunków hydrogeologicznych obszaru RZGW w Krakowie. Wyd. Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanisława Staszica w Krakowie, Wydział Geologii, Geofizyki i Ochrony Środowiska, Kraków, 154 p. ISBN 978-83-88927-29-4
5. Duda R., 2014 – The influence of drainage wells barrier on reducing the amount of major contaminants migrating from a very large mine tailings disposal site. Archives of Environmental Protection, 40(4):87–99.
6. Duda R., 2014 – Assessment of disposable groundwater resources for hydraulic fracturing of gas shales in the Lublin Basin (eastern Poland). Gospodarka Surowcami Mineralnymi – Mineral Resources Management, 30(4):79–96.
7. Duda R., Paszkiewicz M., Stach-Kalarus M., Szczepańska J., Szczepański A., Witczak S., Zdechlik R., 2006 – Wody podziemne i ich współdziałanie z wodami powierzchniowymi. [w:] Identyfikacja i ocena oddziaływań antropogenicznych na zasoby wodne zlewni Raby wraz z oszacowaniem ryzyka nieosiągnięcia celów środowiskowych [red.] E. Nachlik, Wyd. Politechniki Krakowskiej, Ser. Inżynieria Środowiska, Monografia nr 340, p.108-166

Informacje dodatkowe:

Ogólne zasady obecności na zajęciach i ich zaliczenia określa Regulamin studiów AGH.
Wyrównanie zaległości powstałych wskutek nieobecności studenta na zajęciach – nieobecność na zajęciach wymaga od studenta samodzielnego opanowania materiału realizowanego na tych zajęciach.
Zasada zaliczenia przedmiotu:
a) zaliczenie ćwiczeń: podstawowym terminem uzyskania zaliczenia z ćwiczeń są ostatnie zajęcia w danym semestrze,
b) pozytywnie zaliczone wszystkie prace i projekty wykonywane w ramach przedmiotu,
c) kolokwium zaliczeniowe – termin podstawowy; a w przypadku uzyskania oceny negatywnej dwa terminy poprawkowe; oceny pozytywnej nie poprawia się.
d) z uwagi na konieczność udokumentowania osiągniętych efektów kształcenia kolokwium jest w formie pisemnej.
e) uzyskanie pozytywnej oceny zaliczenia ćwiczeń wymaga uzyskania pozytywnych ocen z kolokwium zaliczeniowego i wszystkich prac/projektów przewidzianych programem.