Moduł oferowany także w ramach programów studiów:
Informacje ogólne:
Nazwa:
Ochrona wód powierzchniowych
Tok studiów:
2015/2016
Kod:
BOS-2-106-TO-s
Wydział:
Geologii, Geofizyki i Ochrony Środowiska
Poziom studiów:
Studia II stopnia
Specjalność:
Techniki odnowy środowiska
Kierunek:
Ochrona Środowiska
Semestr:
1
Profil kształcenia:
Ogólnoakademicki (A)
Język wykładowy:
Polski
Forma i tryb studiów:
Stacjonarne
Strona www:
 
Osoba odpowiedzialna:
dr hab. inż. Aleksander-Kwaterczak Urszula (aleksa@geolog.geol.agh.edu.pl)
Osoby prowadzące:
dr hab. inż. Aleksander-Kwaterczak Urszula (aleksa@geolog.geol.agh.edu.pl)
dr inż. Strzebońska Magdalena (mstrzebo@agh.edu.pl)
Krótka charakterystyka modułu

Opis efektów kształcenia dla modułu zajęć
Kod EKM Student, który zaliczył moduł zajęć wie/umie/potrafi Powiązania z EKK Sposób weryfikacji efektów kształcenia (forma zaliczeń)
Wiedza
M_W001 Student ma wiedze dotyczącą rodzajów zanieczyszczeń, wskaźników, dopuszczalnych stężeń oraz źródeł zanieczyszczenia wód powierzchniowych. Egzamin,
Udział w dyskusji,
Sprawozdanie
M_W002 Student wie jak zachowują się różne pierwiastki i związki chemiczne w środowisku wód powierzchniowych w zależności od panujących w nim warunków fizyczno-chemicznych. Egzamin,
Sprawozdanie,
Udział w dyskusji
M_W003 Student zna podstawy prawne służące ocenie stanu jakości wód powierzchniowych Egzamin,
Sprawozdanie
Umiejętności
M_U001 Student potrafi pobrać próbki środowiskowe oraz przeprowadzić ich podstawowe badania OS2A_U03, OS2A_U02, OS2A_U01 Sprawozdanie,
Wykonanie ćwiczeń
M_U002 Student potrafi przeprowadzić ocenę stanu jakości cieku wodnego Sprawozdanie
M_U003 Student umie posłużyć się zdobytą wiedzą w formułowaniu aktualnych problemów środowiskowych OS2A_U12, OS2A_U06, OS2A_U10, OS2A_U20 Aktywność na zajęciach,
Sprawozdanie,
Udział w dyskusji
Kompetencje społeczne
M_K001 Student jest wrażliwy na potrzebę ochrony jakości i ilości wód OS2A_K09 Udział w dyskusji
M_K002 Student ma świadomość zakresu swojej aktualnej wiedzy i rozumie potrzebę stałego samokształcenia OS2A_K01, OS2A_K05 Udział w dyskusji
Matryca efektów kształcenia w odniesieniu do form zajęć
Kod EKM Student, który zaliczył moduł zajęć wie/umie/potrafi Forma zajęć
Wykład
Ćwicz. aud
Ćwicz. lab
Ćw. proj.
Konw.
Zaj. sem.
Zaj. prakt
Zaj. terenowe
Zaj. warsztatowe
Inne
E-learning
Wiedza
M_W001 Student ma wiedze dotyczącą rodzajów zanieczyszczeń, wskaźników, dopuszczalnych stężeń oraz źródeł zanieczyszczenia wód powierzchniowych. + - + - - - - - - - -
M_W002 Student wie jak zachowują się różne pierwiastki i związki chemiczne w środowisku wód powierzchniowych w zależności od panujących w nim warunków fizyczno-chemicznych. + - + - - - - - - - -
M_W003 Student zna podstawy prawne służące ocenie stanu jakości wód powierzchniowych + - + - - - - - - - -
Umiejętności
M_U001 Student potrafi pobrać próbki środowiskowe oraz przeprowadzić ich podstawowe badania - - + - - - - - - - -
M_U002 Student potrafi przeprowadzić ocenę stanu jakości cieku wodnego + - + - - - - - - - -
M_U003 Student umie posłużyć się zdobytą wiedzą w formułowaniu aktualnych problemów środowiskowych + - + - - - - - - - -
Kompetencje społeczne
M_K001 Student jest wrażliwy na potrzebę ochrony jakości i ilości wód + - + - - - - - - - -
M_K002 Student ma świadomość zakresu swojej aktualnej wiedzy i rozumie potrzebę stałego samokształcenia + - + - - - - - - - -
Treść modułu zajęć (program wykładów i pozostałych zajęć)
Wykład:

  • Zanieczyszczenie wód powierzchniowych; rodzaje zanieczyszczeń – wskaźniki, dopuszczalne stężenia; źródła zanieczyszczeń;
  • Ocena jakości środowiska wodnego; uwarunkowania prawne, tło geochemiczne, klasyfikacja wód powierzchniowych i osadów wodnych;
  • Zanieczyszczenia specyficzne, w tym metale ciężkie w środowisku wód powierzchniowych; dystrybucja metali pomiędzy fazy środowiska wodnego (woda, zawiesina, osad denny); metale pochodzenia naturalnego i antropogenicznego; formy połączeń metalicznych występujących w wodzie, zawiesinie i sedymencie, zależności pomiędzy formą związania i przyswajalnością biologiczną metali.
  • Ochrona zasobów ilościowych i jakościowych wód powierzchniowych.

Ćwiczenia laboratoryjne:

  • Zapoznanie z zasadami BHP obowiązującymi w laboratorium analiz środowiskowych.
  • Metody opróbowania i badań terenowych – pobranie próbek wody i osadów dennych z cieku wodnego, oznaczenia pH, Eh oraz PEW i temperatury wody. Wpływ zagospodarowania oraz charakteru obszaru zlewni na stan cieku wodnego.
  • Określenie zawartości makrojonów oraz anionów nieorganicznych w wodzie.
  • Wydzielenie zawiesiny wodnej.
  • Określenie uziarnienia osadów dennych (metoda sitowa).
  • Mineralizacja próbek osadów i zawiesiny wodnej oraz określenie w nich zawartości wybranych metali ciężkich.
  • Ocena stanu jakości cieku wodnego –odniesienie uzyskanych wyników do wartości tła geochemicznego, obowiązujących aktów prawnych oraz klasyfikacji.

Nakład pracy studenta (bilans punktów ECTS)
Forma aktywności studenta Obciążenie studenta
Sumaryczne obciążenie pracą studenta 59 godz
Punkty ECTS za moduł 2 ECTS
Egzamin lub kolokwium zaliczeniowe 2 godz
Samodzielne studiowanie tematyki zajęć 5 godz
Udział w wykładach 14 godz
Udział w ćwiczeniach laboratoryjnych 28 godz
Przygotowanie do zajęć 2 godz
Przygotowanie sprawozdania, pracy pisemnej, prezentacji, itp. 5 godz
Dodatkowe godziny kontaktowe z nauczycielem 3 godz
Pozostałe informacje
Sposób obliczania oceny końcowej:

Średnia ważona z uzyskanych ocen z egzaminu (0,6) oraz ćwiczeń (0,4) Ocena z ćwiczeń ustalana na podstawie sprawozdań z prac laboratoryjnych, prezentacji danych oraz aktywności na zajęciach.

Wymagania wstępne i dodatkowe:

Wpis na pierwszy semestr studiów, podstawy chemii i ochrony środowiska

Zalecana literatura i pomoce naukowe:

Chełmicki W., 2001 – Woda. Zasoby, degradacja, ochrona. Wydawnictwo PWN.
Czaja S., 1999 – Zmiany stosunków wodnych w warunkach silnej antropopresji. Katowice, Prace Nauk. UŚ.
Macioszczyk A., 2002 – Hydrogeochemia, Wyd. Naukowe PWN.
Namieśnik J. i in., 2000 – Przygotowanie próbek środowiskowych do analizy, Wydawnictwa Naukowo-Techniczne Warszawa.
Neverova-Dziopak E. 2007 – Ekologiczne aspekty ochrony wód powierzchniowych Oficyna Wydawnicza Politechniki Rzeszowskiej.
Stańczykowska A., 1997 – Ekologia naszych wód. WSiP. Warszawa.

Publikacje naukowe osób prowadzących zajęcia związane z tematyką modułu:

An attempt to assess the impact on anthropopressure on the ecological state of urbanised watercourses of Kraków conurbation and the difficulties encountered — Próba i trudnosci wykonania oceny wpływu antropopresji na stan ekologiczny w ciekach zurbanizowanych Krakowskiego Zespołu Miejskiego (KZM) / Marta WARDAS, Urszula ALEKSANDER-KWATERCZAK, Szymon Jusik, Beata Hryc, Tomasz Zgoła, Marcin Sztuka, Magdalena KACZMARSKA, Michał Mazurek // Journal of Elementology ; ISSN 1644–2296. — 2010 vol. 15 no. 4, s. 725–743.

Groundwater hydrochemistry and soil pollution in a catchment affected by an abandoned lead-zinc mine: functioning of a diffuse pollution source / Urszula ALEKSANDER-KWATERCZAK, Dariusz CISZEWSKI // Environmental Earth Sciences. — 2012 vol. 65 iss. 4 spec. iss. on Wenchuan earthquake geohazards, s. 1179–1189. — Bibliogr. s. 1188–1189

Lead in the environment of Lake Wigry (NE Poland) / Urszula ALEKSANDER-KWATERCZAK, Anna KOSTKA // Limnological Review ; ISSN 1642-5952. — 2011 vol. 11 no. 2, s. 59–68.

Long-term dispersal of heavy metals in a catchment affected by historic lead and zinc mining / Dariusz CISZEWSKI, Urszula KUBSIK, Urszula ALEKSANDER-KWATERCZAK // Journal of Soils and Sediments (Print) ; ISSN 1439-0108. — 2012 vol. 12 iss. 9, s. 1445–1462. — Bibliogr. s. 1461–1462

Phyto- and zooplankton in fishponds contaminated with heavy metal runoff from a lead-zinc mine / Elżbieta Wilk-Woźniak, Agnieszka Pociecha, Dariusz CISZEWSKI, Urszula ALEKSANDER-KWATERCZAK, Edward Walusiak // Oceanological and Hydrobiological Studies : international journal of oceanography and hydrobiology ; ISSN 1730-413X. — 2011 vol. 40 iss. 4, s. 77–85

Skład chemiczny wód nadosadowych i roztworów porowych w osadach jeziora Wigry — Chemical composition of overlying water and pore water in sediments from Wigry Lake / Robert ZDECHLIK, Urszula ALEKSANDER-KWATERCZAK // Przegląd Geologiczny ; ISSN 0033-2151. — 2015 t. 63 nr 10/2, s. 1145–1149.

Informacje dodatkowe:

Sprawozdania z wykonywanych na ćwiczeniach prac oceniane są na bieżąco i powinny uzyskać pozytywną ocenę prowadzącego.
Student powinien uzyskać zaliczenie do końca trwania danego semestru.
Liczba terminów egzaminu – 3