Moduł oferowany także w ramach programów studiów:
Informacje ogólne:
Nazwa:
Geochemia środowiska
Tok studiów:
2015/2016
Kod:
BOS-2-107-TO-s
Wydział:
Geologii, Geofizyki i Ochrony Środowiska
Poziom studiów:
Studia II stopnia
Specjalność:
Techniki odnowy środowiska
Kierunek:
Ochrona Środowiska
Semestr:
1
Profil kształcenia:
Ogólnoakademicki (A)
Język wykładowy:
Polski
Forma i tryb studiów:
Stacjonarne
Strona www:
 
Osoba odpowiedzialna:
dr hab. inż. Kicińska Alicja (kicinska@geolog.geol.agh.edu.pl)
Osoby prowadzące:
dr hab. inż. Kicińska Alicja (kicinska@geolog.geol.agh.edu.pl)
prof. dr hab. inż. Kucha Henryk (kucha@geol.agh.edu.pl)
Krótka charakterystyka modułu

Opis efektów kształcenia dla modułu zajęć
Kod EKM Student, który zaliczył moduł zajęć wie/umie/potrafi Powiązania z EKK Sposób weryfikacji efektów kształcenia (forma zaliczeń)
Wiedza
M_W001 Student ma pogłębioną wiedzę na temat pierwiastków głównych i ich wpływu na cykl geochemiczny, oraz pierwiastków śladowych pochodzenia naturalnego oraz antropogenicznego OS2A_W03, OS2A_W01, OS2A_W02 Egzamin
M_W002 Student ma wiedzę na temat zjawisk i procesów zachodzących w czasie mobilizacji i immobilizacji pierwiastków związanych ze zmianą wartościowości oraz ich oddziaływania na środowisko OS2A_W01, OS2A_W02, OS2A_W05 Egzamin
M_W003 Student ma wiedzę na temat podstaw oddziaływania bakterii na ruchliwość pierwiastków OS2A_W01, OS2A_W02, OS2A_W05 Egzamin
M_W004 Student ma wiedzę na temat podstaw migracji pierwiastków w biosferze, mechanizmów pobierania pierwiastków i parametrów określających ich toksyczność OS2A_W03 Egzamin,
Kolokwium
M_W005 Student ma wiedzę na temat podstawowych metod badania cech fizycznych i chemicznych próbek środowiskowych, oraz wyboru komplementarnych metod analizy OS2A_W10 Egzamin,
Kolokwium
Umiejętności
M_U006 Student potrafi pobrać próbki środowiskowe oraz przeprowadzić ich szczegółowe badania geochemiczne OS2A_U01, OS2A_U16 Sprawozdanie
M_U007 Biegle wykorzystuje literaturę naukową z zakresu geochemii środowiska w języku polskim i angielskim, wykazuje umiejętność krytycznej analizy i selekcji informacji OS2A_U06, OS2A_U04, OS2A_U05 Egzamin,
Kolokwium,
Sprawozdanie
M_U008 Student wykazuje umiejętność formułowania uzasadnionych sądów na podstawie danych pochodzących z różnych źródeł OS2A_U10 Egzamin,
Kolokwium,
Sprawozdanie
M_U009 Student wykazuje umiejętność przygotowania sprawozdania z prowadzonych prac OS2A_U12 Sprawozdanie
Kompetencje społeczne
M_K001 Student ma świadomość zakresu swojej aktualnej wiedzy i rozumie potrzebę stałego samokształcenia i podnoszenia kompetencji OS2A_K07, OS2A_K01, OS2A_K05 Sprawozdanie
M_K002 Student potrafi współdziałać i pracować w grupie, przyjmując w niej różne role OS2A_K02 Sprawozdanie
Matryca efektów kształcenia w odniesieniu do form zajęć
Kod EKM Student, który zaliczył moduł zajęć wie/umie/potrafi Forma zajęć
Wykład
Ćwicz. aud
Ćwicz. lab
Ćw. proj.
Konw.
Zaj. sem.
Zaj. prakt
Zaj. terenowe
Zaj. warsztatowe
Inne
E-learning
Wiedza
M_W001 Student ma pogłębioną wiedzę na temat pierwiastków głównych i ich wpływu na cykl geochemiczny, oraz pierwiastków śladowych pochodzenia naturalnego oraz antropogenicznego + - - - - - - - - - -
M_W002 Student ma wiedzę na temat zjawisk i procesów zachodzących w czasie mobilizacji i immobilizacji pierwiastków związanych ze zmianą wartościowości oraz ich oddziaływania na środowisko + - - - - - - - - - -
M_W003 Student ma wiedzę na temat podstaw oddziaływania bakterii na ruchliwość pierwiastków + - - - - - - - - - -
M_W004 Student ma wiedzę na temat podstaw migracji pierwiastków w biosferze, mechanizmów pobierania pierwiastków i parametrów określających ich toksyczność + - + - - - - - - - -
M_W005 Student ma wiedzę na temat podstawowych metod badania cech fizycznych i chemicznych próbek środowiskowych, oraz wyboru komplementarnych metod analizy + - - - - - - - - - -
Umiejętności
M_U006 Student potrafi pobrać próbki środowiskowe oraz przeprowadzić ich szczegółowe badania geochemiczne - - + - - - - - - - -
M_U007 Biegle wykorzystuje literaturę naukową z zakresu geochemii środowiska w języku polskim i angielskim, wykazuje umiejętność krytycznej analizy i selekcji informacji + - + - - - - - - - -
M_U008 Student wykazuje umiejętność formułowania uzasadnionych sądów na podstawie danych pochodzących z różnych źródeł + - + - - - - - - - -
M_U009 Student wykazuje umiejętność przygotowania sprawozdania z prowadzonych prac - - + - - - - - - - -
Kompetencje społeczne
M_K001 Student ma świadomość zakresu swojej aktualnej wiedzy i rozumie potrzebę stałego samokształcenia i podnoszenia kompetencji - - + - - - - - - - -
M_K002 Student potrafi współdziałać i pracować w grupie, przyjmując w niej różne role - - + - - - - - - - -
Treść modułu zajęć (program wykładów i pozostałych zajęć)
Wykład:

Wykłady:
Geochemia środowiska, jej cele i miejsce w naukach o Ziemi. Czynniki geogeniczne odpowiedzialne za procesy geochemiczne. Pierwiastki główne i ich wpływ na cykl geochemiczny, na mobilność pierwiastków śladowych naturalnych oraz antropogenicznych. Geoindykatory. Anomalie geochemiczne. Metody oceny tła geochemicznego.
Migracje pierwiastków w biosferze, cykle biochemiczne. Biodostępność i absorpcja pierwiastków przez organizmy żywe. Mechanizmy pobierania pierwiastków przez rośliny. Czynniki decydujące o fitoprzyswajalności pierwiastków śladowych. Bioindykatory.
Przenoszenie i zachowanie się substancji szkodliwych w poszczególnych komponentach środowiska. Sposoby przemieszczania metali w środowisku, metody identyfikacji form przemieszczania metali.
Przemieszczanie pierwiastków w warunkach powierzchniowych w gazach, roztworach, w fazie koloidalnej, w formie wtórnych połączeń.
Adsorpcja oraz rozkład substancji organicznych i nieorganicznych w glebie.
Metale ciężkie – źródła, stężenia, toksyczność wybranych metali w zależności od ich formy chemicznej. Parametry wpływające na zależność pomiędzy dawką a oddziaływaniem metali.
Rola mikroorganizmów w geochemii środowiska. Mikrobiologiczne ługowanie metali z odpadów stałych, płynnych, gazowych.
Radioaktywność w środowisku. Pierwiastki promieniotwórcze w skałach, glebach i wodach, migracja radonu.
Geochemia a jakość wód. Wpływ wartościowości na rozpuszczalność minerałów.
Specyfika metod analitycznych stosowanych w geochemii środowiska. Statystyczne metody oceny jakości badań geochemicznych.

Ćwiczenia laboratoryjne:

Ćwiczenia:
Regulamin i przepisy BHP laboratorium. Specyfika badań różnych komponentów środowiska. Metodyka opróbowania, praktyczne wykonanie opróbowania skażonych gleb na terenie miasta Krakowa. Przygotowanie próbek do badań analitycznych – suszenie, rozdrabnianie, uśrednianie, pomniejszanie, pobranie średniej próbki analitycznej. Oznaczanie pH czynnego i potencjalnego gleb. Oznaczanie całkowitej i bioprzyswajalnej zawartości metali ciężkich w skażonej glebie. Metodyka przygotowania wyciągu wodnego z odpadów przemysłowych; oznaczanie zawartości rozpuszczalnych anionów, metali ciężkich, pH i przewodności elektrolitycznej. Podstawowa analiza wody. Ocena jakości wyników. Podsumowanie zajęć i uzyskanych wyników, kolokwium, zaliczenie ćwiczeń.

Nakład pracy studenta (bilans punktów ECTS)
Forma aktywności studenta Obciążenie studenta
Sumaryczne obciążenie pracą studenta 86 godz
Punkty ECTS za moduł 3 ECTS
Udział w wykładach 28 godz
Samodzielne studiowanie tematyki zajęć 10 godz
Udział w ćwiczeniach laboratoryjnych 28 godz
Przygotowanie do zajęć 20 godz
Pozostałe informacje
Sposób obliczania oceny końcowej:

Ocena końcowa = 0,6 * ocena z egzaminu + 0,4 * ocena z ćwiczeń (sprawozdania i kolokwium)

Wymagania wstępne i dodatkowe:

Znajomość chemii, fizyki i matematyki

Zalecana literatura i pomoce naukowe:

Bajda T., Manecki M., Matusik J., Rzepa G. 2011. Geochemia. Materiały dla studentów kierunku Ochrona środowiska. Wyd. Wydział Geologii, Geofizyki i Ochrony Środowiska AGH, Kraków.
Migaszewski Z. M., Gałuszka A. 2007. Podstawy geochemii środowiska. Wydawnictwo Naukowo-Techniczne. Warszawa.
Macioszczyk A., Dobrzyński Z. 2007. Hydrogeochemia. Wydawnictwo Naukowe PWN.
Polański A., Smulikowski K. 1969. Geochemia. Wydawnictwo Geologiczne, Warszawa.
Polański A. 1988. Podstawy geochemii. Wydawnictwo Geologiczne, Warszawa.
White W. M. 2012. Geochemistry. http://www.geo.cornell.edu/geology/classes/geo455/Chapters.HTML.
Ehrlich H. L., Newman, D., K. (2009) Geomicrobiology, 5th ed, Boca Raton, Florida CRC Press, 628pp.
Gunter Faure, 1998. Principles and applications of geochemistry: comprehensive textbook for geology students . 2nd ed., 600pp, Upper Saddle River: Prentice Hall.
Kabata-Pendias A., Pendias, H. 1999. Biogeochemia pierwiastków śladowych, PWN W-wa.
O’Neill P., 1997. Chemia środowiska, PWN, Warszawa
van Loon G. W., Duffy S. J., 2008. Chemia środowiska, PWN, Warszawa

Publikacje naukowe osób prowadzących zajęcia związane z tematyką modułu:

KICIŃSKA Alicja, 2010. Chrom w wodach powierzchniowych Beskidu Sądeckiego, Gospodarka Wodna, 70 nr 7, s. 283–292.
KICIŃSKA Alicja, 2012. Application of Holcus lanatus and Taraxacum officinale to the assessment of soil pollution along the main roads, Polish Journal of Environmental Studies; vol. 21 no. 5A, s. 175–179.
KICIŃSKA Alicja, ADAMIEC Ewa, GRUSZECKA-KOSOWSKA Agnieszka, 2014. Współczesne uwarunkowania inżynierii i ochrony środowiska w Polsce. Kraków, Wydawnictwa Naukowe AGH, Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanisława Staszica w Krakowie.
KICIŃSKA Alicja, 2013. Direct and indirect methods in chemical and mineralogical investigations of industrial fly-ashes, W: 2nd International symposium and workshop on Environment and health of contaminated areas, Ostrava, Czech Republic.
KICIŃSKA Alicja, 2011. Formy występowania oraz mobilność cynku, ołowiu i kadmu w glebach zanieczyszczonych przez przemysł wydobywczo-metalurgiczny, Ochrona Środowiska i Zasobów Naturalnych = Environmental Protection and Natural Resources, nr 49, s. 152–162.
KICIŃSKA Alicja, 2011. The chromium occurrence in soils and in plants from the Beskid Sądecki Mts (Western Flish Carpathian, Poland) / // Polish Journal of Environmental Studies, vol. 20 no. 4A, s. 125–129.
KICIŃSKA Alicja, WÓJCIK Rafał, 2011. The influence of Zn−Pb flotation waste & slag on plants-soils system, Acta Environmentalica Universitatis Comenianae ; ISSN 1335-0285. vol. 19 suppl. 1, s. 164–168.
KICIŃSKA Alicja, 2010. Uwarunkowania jakości wód powierzchniowych Beskidu Sądeckiego: na podstawie oceny wybranych parametrów fizyczno-chemicznych i mikrobiologicznych. Kraków: Wydawnictwa AGH.
KICIŃSKA Alicja, 2009. Badania zawartości Pb w glebach i w trawach Agrostis capillaris i Brachypodium silvaticum, Geologia: kwartalnik Akademii Górniczo-Hutniczej im. Stanisława Staszica w Krakowie, t. 35 z. 2/1 s. 253–262.
KICIŃSKA-ŚWIDERSKA Alicja, 2003. Tolerancja Zn przez trawy Agrostis capillaris (L.) rosnące na terenach sąsiadujących z ZGH ,,Bolesław” w Bukownie, Archives of Environmental Protection = Archiwum Ochrony Środowiska, vol. 29 no. 3 s. 149–158.
KICIŃSKA-ŚWIDERSKA Alicja, 2004. Wpływ składu mineralnego i geochemicznego na uwalnianie metali z pyłów przemysłowych z ZGH ,,Bolesław” w Bukownie — Influence of mineralogical and geochemical compositions on the mobility of heavy metals from industrial dusts from ZGH “Bolesław” in Bukowno, Geologia: kwartalnik Akademii Górniczo-Hutniczej im. Stanisława Staszica w Krakowie, t. 30 z. 2 s. 191–205.

Informacje dodatkowe:

Student ma prawo do jednego terminu podstawowego i dwóch terminów poprawkowych.