Moduł oferowany także w ramach programów studiów:
Informacje ogólne:
Nazwa:
Mineralogia i petrografia
Tok studiów:
2015/2016
Kod:
BOS-1-205-s
Wydział:
Geologii, Geofizyki i Ochrony Środowiska
Poziom studiów:
Studia I stopnia
Specjalność:
-
Kierunek:
Ochrona Środowiska
Semestr:
2
Profil kształcenia:
Ogólnoakademicki (A)
Język wykładowy:
Polski
Forma i tryb studiów:
Stacjonarne
Strona www:
 
Osoba odpowiedzialna:
dr inż. Chwastek Marzena (marzena@geolog.geol.agh.edu.pl)
Osoby prowadzące:
dr inż. Chwastek Marzena (marzena@geolog.geol.agh.edu.pl)
dr Dudek Krzysztof (kadudek@agh.edu.pl)
dr hab. inż. Gołębiowska Bożena (goleb@agh.edu.pl)
dr inż. Marszałek Mariola (mmarszal@agh.edu.pl)
dr hab. inż. Matusik Jakub (jmatusik@agh.edu.pl)
dr inż. Czerny Jerzy (jmczerny@netnalea.com)
Krótka charakterystyka modułu

Opis efektów kształcenia dla modułu zajęć
Kod EKM Student, który zaliczył moduł zajęć wie/umie/potrafi Powiązania z EKK Sposób weryfikacji efektów kształcenia (forma zaliczeń)
Wiedza
M_W001 Zna podstawowe pojęcia dotyczące minerału, kryształu, struktury i budowy wewnętrznej. OS1A_W01 Egzamin
M_W002 Zna podstawy krystalochemii: wiązania chemiczne, promienie jonowe, polaryzacja, koordynacja, izomorfizm, polimorfizm OS1A_W01 Egzamin
M_W003 Zna podstwowe minerały skałotwórcze skał magmowych, osadowych meatmorficznych. OS1A_W01 Egzamin
M_W004 Zna klasyfikacje i charakterystykę ogólną skał magmowych, osadowych i metamorficznych, zna typy struktur i tekstur. OS1A_W01 Egzamin
Umiejętności
M_U001 Potrafi scharakteryzować cechy fizyczne minerału. OS1A_W01, OS1A_U01 Egzamin,
Kolokwium,
Wykonanie ćwiczeń
M_U002 Potrafi opisać i rozpoznać podstawowe minerały kruszcowe Cu, Zn, Pb, Fe, Mn, As, Al, Cr, S, Sn, W, Ni. Zna ich występowanie w Polsce OS1A_W01, OS1A_U01 Egzamin,
Kolokwium,
Wykonanie ćwiczeń
M_U003 Zna zasadę działania mikroskopu polaryzacyjnego, potrafi samodzielnie go obsługiwać znając tok badań mikroskopowych. OS1A_U22, OS1A_W01, OS1A_U01 Egzamin,
Kolokwium,
Wykonanie ćwiczeń
M_U004 Potrafi samodzielnie opisać i rozpoznać podstawowe minerały skałotwórcze skał magmowych i osadowych na podstawie ich cech optycznych OS1A_W01, OS1A_U01 Kolokwium,
Wykonanie ćwiczeń
M_U005 Potrafi ustalić strukturę i teksturę oraz skład mineralny skały magmowej i osadowej na podstawie obserwacji preparatu mikroskopowego w świetle przechodzącym. OS1A_W01, OS1A_U01 Egzamin,
Kolokwium,
Wykonanie ćwiczeń
M_U006 Potrafi opisać w preparacie mikroskopowym skałę magmową, osadową i metamorficzną podając jej skład mineralny OS1A_W01, OS1A_U01 Egzamin,
Kolokwium,
Wykonanie ćwiczeń
M_U007 Umie opisać procesy wietrzenia zachodzące w skałach oraz scharakteryzować powstałe minerały wtórne OS1A_U01 Egzamin,
Kolokwium,
Wykonanie ćwiczeń
Kompetencje społeczne
M_K001 Potrafi współdziałać i pracować w grupie, przyjmując w niej różne role. OS1A_K02 Wykonanie ćwiczeń
Matryca efektów kształcenia w odniesieniu do form zajęć
Kod EKM Student, który zaliczył moduł zajęć wie/umie/potrafi Forma zajęć
Wykład
Ćwicz. aud
Ćwicz. lab
Ćw. proj.
Konw.
Zaj. sem.
Zaj. prakt
Zaj. terenowe
Zaj. warsztatowe
Inne
E-learning
Wiedza
M_W001 Zna podstawowe pojęcia dotyczące minerału, kryształu, struktury i budowy wewnętrznej. + - - - - - - - - - -
M_W002 Zna podstawy krystalochemii: wiązania chemiczne, promienie jonowe, polaryzacja, koordynacja, izomorfizm, polimorfizm + - - - - - - - - - -
M_W003 Zna podstwowe minerały skałotwórcze skał magmowych, osadowych meatmorficznych. + - - - - - - - - - -
M_W004 Zna klasyfikacje i charakterystykę ogólną skał magmowych, osadowych i metamorficznych, zna typy struktur i tekstur. + - - - - - - - - - -
Umiejętności
M_U001 Potrafi scharakteryzować cechy fizyczne minerału. + - + - - - - - - - -
M_U002 Potrafi opisać i rozpoznać podstawowe minerały kruszcowe Cu, Zn, Pb, Fe, Mn, As, Al, Cr, S, Sn, W, Ni. Zna ich występowanie w Polsce + - + - - - - - - - -
M_U003 Zna zasadę działania mikroskopu polaryzacyjnego, potrafi samodzielnie go obsługiwać znając tok badań mikroskopowych. + - + - - - - - - - -
M_U004 Potrafi samodzielnie opisać i rozpoznać podstawowe minerały skałotwórcze skał magmowych i osadowych na podstawie ich cech optycznych + - + - - - - - - - -
M_U005 Potrafi ustalić strukturę i teksturę oraz skład mineralny skały magmowej i osadowej na podstawie obserwacji preparatu mikroskopowego w świetle przechodzącym. + - + - - - - - - - -
M_U006 Potrafi opisać w preparacie mikroskopowym skałę magmową, osadową i metamorficzną podając jej skład mineralny + - + - - - - - - - -
M_U007 Umie opisać procesy wietrzenia zachodzące w skałach oraz scharakteryzować powstałe minerały wtórne + - + - - - - - - - -
Kompetencje społeczne
M_K001 Potrafi współdziałać i pracować w grupie, przyjmując w niej różne role. + - + - - - - - - - -
Treść modułu zajęć (program wykładów i pozostałych zajęć)
Wykład:

1. Minerał – substancja mineralna – skała (wprowadzenie do Mineralogii i Petrografii). Budowa wewnętrzna minerałów i jej związek z postacią zewnętrzną (krystalografia geometryczna) (2h).
2. Klasa i układ krystalograficzny. Strukturalna klasyfikacja minerałów (1h).
3. Zarys krystalochemii: budowa atomu,zarys krystalochemii, wiązania w kryształach (3)
4. Własności fizyczne minerałów i ich uwarunkowania strukturalne (1h). Izomorfizm i polimorfizm (1h).
5. Minerały kruszcowe i rudy polimineralne, w tym eksploatowane w Polsce.
6. Optyka kryształów. Rozpoznawanie minerałów skałotwórczych przy wykorzystaniu mikroskopu polaryzacyjnego do badań w świetle przechodzącym (2h).
7. Minerały skałotwórcze: charakterystyki szczegółowe wybranych minerałów (4h)
8. Skały magmowe: charakterystyka ogólna, skład mineralny, struktury i tekstury, klasyfikacje, własności, występowanie i eksploatacja skał magmowych w Polsce (4h).
9. Skały osadowe: charakterystyka ogólna, skład mineralny w tym: minerały ciężkie, struktury i tekstury, klasyfikacje, własności, występowanie i eksploatacja skał osadowych w Polsce (4h).
10. Skały metamorficzne: charakterystyka ogólna, skład mineralny, struktury i tekstury, klasyfikacje, własności, występowanie i eksploatacja skał metamorficznych w Polsce (2h).
11. Wietrzenie skał osadowych. Minerały pierwotne w skałach i produkty ich przeobrażeń (2).
12. Metody analityki składu chemicznego ciała stałego (minerału): mikroskopia scanningowa i mikrosonda elektronowa (1h).
13. Metody analityki składu fazowego: mikroskopia optyczna, rentgenowska analiza fazowa, metody termiczne i spektroskopowe (1h).

Ćwiczenia laboratoryjne:

Symetria kryształów, klasy i układy krystalograficzne (3h). Własności fizyczne minerałów – przykłady (1h). Opis i makroskopowe rozpoznawanie wybranych minerałów kruszcowych i rud polimineralnych: Fe, Zn, Pb, Cu, As, Cr, Mn, Ni, Al, S, Sn, W; przykłady polimorfizmu (5h). Budowa, zasada działania i obsługa mikroskopu polaryzacyjnego, tok badań mikroskopowych (3h). Systematyka, własności optyczne, rozpoznawanie makro-, i mikroskopowe podstawowych minerałów skałotwórczych skał magmowych (oliwin, pirokseny, amfibole, muskowit, biotyt, skalenie, kwarc) (2h). Petrografia skał magmowych: podstawy systematyki, struktury i tekstury, skały kwaśne a zasadowe, głębinowe a wylewne,wybrane skały piroklastyczne;(4h). Minerały i najważniejsze skały osadowe okruchowe; minerały: kwarc, chalcedon, opal, glaukonit, miki, skalenie, minerały ilaste; skały: zlepieniec, brekcja, piaskowce (waki, arenity), mułowce i skały ilaste (kaolin, bentonit, iłowce i łupki ilaste) (5h).Minerały i skały osadowe pochodzenia organicznego i chemicznego; minerały węglanowe, siarczanowe, fosforanowe; skały: krzemionkowe, gipsowo-solne, wapienie i dolomity, węgle (4h).Przegląd minerałów i skał metamorficznych (3h).

Nakład pracy studenta (bilans punktów ECTS)
Forma aktywności studenta Obciążenie studenta
Sumaryczne obciążenie pracą studenta 86 godz
Punkty ECTS za moduł 3 ECTS
Udział w wykładach 28 godz
Udział w ćwiczeniach laboratoryjnych 28 godz
Przygotowanie do zajęć 8 godz
Samodzielne studiowanie tematyki zajęć 20 godz
Egzamin lub kolokwium zaliczeniowe 2 godz
Pozostałe informacje
Sposób obliczania oceny końcowej:

Ocena końcowa = 0,5*ocena z EGZAMINU (średnia arytmetyczna ocen) + 0,5*ocena z ZALICZENIA,

Wymagania wstępne i dodatkowe:

Znajomość podstaw geologii, chemii oraz fizyki.
Przygotowanie teoretyczne do zajęć laboratoryjnych

Zalecana literatura i pomoce naukowe:

Bolewski A., Manecki A. – Rozpoznawanie minerałów. WG 1990.
Kubisz J., Żabiński W. – Materiały do ćwiczeń z mineralogii. Skrypt AGH.
Bolewski A., Kubisz J., Manecki A., Żabiński W. – Mineralogia ogólna. WG W-wa 1990.
Bolewski A., Manecki A. – Mineralogia szczegółowa. PAE W-wa. 1993.
Borkowska M., Smulikowski K. – Minerały skałotwórcze. WG 1973.
Chodyniecka L., Gabzdyl W., Kapuściński T. – Mineralogia i Petrografia dla Górników, WŚ 1993
Deer W.A., Howie R.A., Zussman J. – An introduction to the Rock-Forming Minerals. London. 1992.
Wenk H-R., Bulakh A. – Minerals, their construction and origin. Cambridge 2003
Manecki A., Muszyński M. (red.) – Przewodnik do petrografii. Wyd. AGH. Kraków 2008
MacKenzie W.S., Donaldson C.H., Guilford C. – Atlas of Rock-Forming Minerals in Thin Sections Longman.
MacKenzie W.S., Donaldson C.H., Guilford C. – Atlas of Igneous Rocks and their Textures, Longman.Adams A.E. – Atlas of Sedimentary Rocks Under the Microscope

Publikacje naukowe osób prowadzących zajęcia związane z tematyką modułu:

MarszałekM., Schejbal-Chwastek M. 2002 – Damage of old construction stons in the curriculum of geology students at the University of Mining and Metallurgy. Proceedengs of 5 th EC Conference “ Culturar Heritage, Cracow, Poland,
Schejbal-Chwastek M., Marszałek M, 2004 – Trwałość matriałów azbestowych w warunkach agresywnego środowiska. Ochrona i Inżynieria Środowiska – Zrównoważony Rozwój, nr 37
Jan Urban, Włodzimierz Margielewski, Karel Zak, Marzena Schejbal-Chwastek,Tomasz Mleczek, Czesław Szura, Helena Hercman, Grzegorz Sujka,-
Preliminary data on speleothems in the caves of the Beskidy Mts, Poland,
9-th International Symposium on Pseudokarst, 2006;
Urban J., Margielewski W., Schejbal-Chwastek M., Szura C., 2007.
Speleothems in some caves of the Beskidy Mts., Poland. Nature Conservation, 63(6): 109-117.
Schejbal-Chwastek M, 2008 – Ocena odziaływania ciągów komunikacyjnych na środowisko glebowe Krakowa. Monografie nr 37 191-210,
Ochrona i Inżynieria środowiska, Kraków 2008
Urban J., Margielewski W., Hercman H., Žák K., Zernitska V., Pawlak J.. Schejbal-Chwastek M. (2014) – Dating of speleothems in non-karst caves – methodological aspects and practical application, Polish Outer Carpathians case study. Zeitschrift für Geomorphologie, Vol. 58 (2014), Suppl. 4, 183-208 Article Stuttgart, December 2014 © 2014 Gebrüder Borntraeger Verlagsbuchhandlung, Stuttgart, Germany www.borntraeger-cramer.de DOI: 10.1127/zfg_suppl/2014/S-00180 zfg_suppl/14/S-00180 $ 0.00. Poz. 10763,
Marszałek M., Alexandrowicz Z., Rzepa G. (2014) – Composition of weathering crusts on sandstones from natural outcrops and architectonic elements in an urban environment. Environmental Science and Pollution Research, 21, 24: 14023–14036, DOI: 10.1007/s11356-014-3312-y. Poz. 3233, 30 pkt.
Szychowska-Krąpiec E., Dudek K. (2014) – Wieliczka Salt Mine and its history written in annual growth rings of spruce wood. Geological Quarterly, Vol 58, No 3 (2014) 617-622, doi: 10.7306/gq.1157. Poz. 3925, 20 pkt.
Dudek K., Kalicińska A., Rybowicz P., Wiewiórka J. (2014) – Secondary evaporite minerals from the historic Bochnia Salt Mine. XXIst Meeting of the Petrology Group of the Mineralogical Society of Poland, Boguszyn, 16-19 October 2014. Mineralogia, Special Papers, vol. 42, s. 49.
Gołębiowska B., Rzepa G., Pieczka A., 2014 – Thallium-rich Mn oxides from Zalas (Cracow area, Poland). W: I.Macek (ed.) 4th Central European Mineralogical Conference, Skalsky Dvur, Czech Republic, 23–26.04.2014, Book of Abstracts: 37–38.
Ziemniak G., Majka J., Kośmińska K., Manecki M., Czerny J. (2014) – HP metamorphism recorded by kyanite-garnet gneisses in the Kåfjord Nappe, Northern Norway – preliminary results. Geology, Geophysics & Environment, vol. 40 no. 1, s. 152–153. XVth international conference of young geologists Herl’any 2014 : Międzybrodzie Żywieckie, Poland, May 8th–10th 2014: abstracts.
Matusik, J. (2014) – Arsenate, orthophosphate, sulfate, and nitrate equilibria and kinetics for halloysite and kaolinites with an induced positive charge. Chemical Engineering Journal, 246, 244-253. Poz. 1972, 45 pkt.
Matusik, J., Matykowska, L. (2014) – Behaviour of kaolinite intercalation compounds with selected ammonium salts in aqueous chromate and arsenate solutions. Journal of Molecular Structure, 1071, 52-59. Poz. 6502, 20 pkt.
Matusik, J., Wścisło, A. (2014) – Enhanced heavy metal adsorption on functionalized nanotubular halloysite interlayer grafted with aminoalcohols. Applied Clay Science, 100, 50-59. Poz. 857, 35 pkt.

Informacje dodatkowe:

Brak