Moduł oferowany także w ramach programów studiów:
Informacje ogólne:
Nazwa:
Hydrologia
Tok studiów:
2015/2016
Kod:
BOS-1-208-s
Wydział:
Geologii, Geofizyki i Ochrony Środowiska
Poziom studiów:
Studia I stopnia
Specjalność:
-
Kierunek:
Ochrona Środowiska
Semestr:
2
Profil kształcenia:
Ogólnoakademicki (A)
Język wykładowy:
Polski
Forma i tryb studiów:
Stacjonarne
Strona www:
 
Osoba odpowiedzialna:
dr inż. Żurek Anna (zurek@agh.edu.pl)
Osoby prowadzące:
dr inż. Żurek Anna (zurek@agh.edu.pl)
Krótka charakterystyka modułu

Opis efektów kształcenia dla modułu zajęć
Kod EKM Student, który zaliczył moduł zajęć wie/umie/potrafi Powiązania z EKK Sposób weryfikacji efektów kształcenia (forma zaliczeń)
Wiedza
M_W001 Zna ogólną charakterystykę procesów hydrologicznych stanowiących główne składowe obiegu wody w przyrodzie oraz związków pomiędzy wodami powierzchniowymi, podziemnymi i ekosystemami zależnymi. OS1A_W01, OS1A_W11 Kolokwium
M_W002 Ma podstawową wiedzę na temat bilansu wodnego i obszarów bilansowych oraz modeli zlewni. Posiada wiedzę o bilansie wodnym dla Polski dla roku przeciętnego i określaniu wielkości składowych bilansu. OS1A_W14, OS1A_W01, OS1A_W11 Kolokwium
M_W003 Zna ogólną charakterystykę ekosystemów zależnych od wód. OS1A_W14, OS1A_W01, OS1A_W11 Kolokwium
M_W004 Ma wiedzę na temat zasad i metod realizacji podstawowych pomiarów hydrometrycznych i interpretacji ich wyników. Zna podstawowe charakterystyki zmienności natężenia przepływów w ciekach. OS1A_W01, OS1A_W11 Kolokwium
M_W005 Ma wiedzę na temat zjawisk ekstremalnych w ciekach (wezbrania i niżówki) i prawdopodobieństwa ich wystąpienia. Rozumie wpływ stanu ilościowego i jakościowego wód podziemnych w okresach niżówek na ekosystemy zależne od tych wód. OS1A_W14, OS1A_W01, OS1A_W21, OS1A_W22 Kolokwium
Umiejętności
M_U001 Potrafi interpretować wyniki pomiarów terenowych dobierając metody interpretacji w zależności od wiarygodności i częstotliwości pomiarów. OS1A_U18, OS1A_U01, OS1A_U05 Kolokwium,
Sprawozdanie
M_U002 Potrafi wykorzystywać wzory empiryczne i metody analogii hydrologicznej w rozwiązywaniu prostych problemów inżynierii środowiska OS1A_U22, OS1A_U01, OS1A_U17 Kolokwium,
Sprawozdanie
Kompetencje społeczne
M_K001 Rozumie i skutki działalności techniczno-inżynierskiej w środowisku wodnym oraz ma świadomość odpowiedzialności za podejmowane w tym zakresie decyzje OS1A_K09 Sprawozdanie
Matryca efektów kształcenia w odniesieniu do form zajęć
Kod EKM Student, który zaliczył moduł zajęć wie/umie/potrafi Forma zajęć
Wykład
Ćwicz. aud
Ćwicz. lab
Ćw. proj.
Konw.
Zaj. sem.
Zaj. prakt
Zaj. terenowe
Zaj. warsztatowe
Inne
E-learning
Wiedza
M_W001 Zna ogólną charakterystykę procesów hydrologicznych stanowiących główne składowe obiegu wody w przyrodzie oraz związków pomiędzy wodami powierzchniowymi, podziemnymi i ekosystemami zależnymi. + - - - - - - - - - -
M_W002 Ma podstawową wiedzę na temat bilansu wodnego i obszarów bilansowych oraz modeli zlewni. Posiada wiedzę o bilansie wodnym dla Polski dla roku przeciętnego i określaniu wielkości składowych bilansu. + - - - - - - - - - -
M_W003 Zna ogólną charakterystykę ekosystemów zależnych od wód. + - - - - - - - - - -
M_W004 Ma wiedzę na temat zasad i metod realizacji podstawowych pomiarów hydrometrycznych i interpretacji ich wyników. Zna podstawowe charakterystyki zmienności natężenia przepływów w ciekach. + - - + - - - - - - -
M_W005 Ma wiedzę na temat zjawisk ekstremalnych w ciekach (wezbrania i niżówki) i prawdopodobieństwa ich wystąpienia. Rozumie wpływ stanu ilościowego i jakościowego wód podziemnych w okresach niżówek na ekosystemy zależne od tych wód. + - - + - - - - - - -
Umiejętności
M_U001 Potrafi interpretować wyniki pomiarów terenowych dobierając metody interpretacji w zależności od wiarygodności i częstotliwości pomiarów. - - - + - - - - - - -
M_U002 Potrafi wykorzystywać wzory empiryczne i metody analogii hydrologicznej w rozwiązywaniu prostych problemów inżynierii środowiska - - - + - - - - - - -
Kompetencje społeczne
M_K001 Rozumie i skutki działalności techniczno-inżynierskiej w środowisku wodnym oraz ma świadomość odpowiedzialności za podejmowane w tym zakresie decyzje + - - + - - - - - - -
Treść modułu zajęć (program wykładów i pozostałych zajęć)
Wykład:

Hydrosfera Ziemi. Obieg wody w przyrodzie – przyczyny, główne procesy. Związek wód powierzchniowych, podziemnych i ekosystemów zależnych.
Bilans wodny jako ilościowe przedstawienie cyklu hydrologicznego. Zlewnia jako podstawowy obszar bilansowy. Modele zlewni jako systemu hydrologicznego.
Charakterystyka głównych składowych bilansowych i metod ich pomiaru.
Ekosystemy zależne od wód: cieki powierzchniowe, źródła, jeziora, obszary zabagnione.
Pomiary stanów i natężenia przepływów. Związki wodowskazów. Krzywa natężenia przepływów.
Charakterystyka hydrologiczna cieku. Określanie stanów i przepływów charakterystycznych dla rzek kontrolowanych. Metody przenoszenia informacji hydrologicznej do miejsc niekontrolowanych. Przepływ nienaruszalny.
Hydrogramy stanów i natężenia przepływów. Analiza wezbrań i niżówek. Statystyczne miary zmienności przepływów. Prawdopodobieństwo wystąpienia zjawisk ekstremalnych.
Limnologia – morfometria, ustrój termiczny; dynamika wód w jeziorach; typy troficzne. Proces eutrofizacji w jeziorach.
Obszary zabagnione – systematyka i geneza. Rola obszarów zabagnionych dla retencji wód. Zagrożenia obszarów zabagnionych związane ze stanem ilościowym wód podziemnych.

Ćwiczenia projektowe:

Wyznaczenie granic zlewni. Pomiar wysokości opadu. Intensywność opadu i prawdopodobieństwo wystąpienia. Wyznaczania opadu średniego w zlewni. Opracowanie uproszczonego bilansu wodnego. Zasady wykonywania pomiarów hydrometrycznych na ciekach. Opracowanie wyników pomiarów hydrometrycznych. Interpretacja krzywej natężenia przepływu. Określenie przepływów charakterystycznych metodami statystycznymi, analogii hydrologicznej, wzorów empirycznych. Sporządzenie hydrogramu rzeki, jego rozdział i wydzielenie odpływu podziemnego. Określenie czasu trwania niżówek. Wyznaczenie objętości wód w jeziorze i ocena zagrożenia eutrofizacją.

Nakład pracy studenta (bilans punktów ECTS)
Forma aktywności studenta Obciążenie studenta
Sumaryczne obciążenie pracą studenta 57 godz
Punkty ECTS za moduł 2 ECTS
Udział w wykładach 28 godz
Udział w ćwiczeniach projektowych 13 godz
Samodzielne studiowanie tematyki zajęć 8 godz
Przygotowanie sprawozdania, pracy pisemnej, prezentacji, itp. 7 godz
Egzamin lub kolokwium zaliczeniowe 1 godz
Pozostałe informacje
Sposób obliczania oceny końcowej:

Ocena z kolokwium pisemnego z treści wykładów (50%), ocena z kolokwium z ćwiczeń (30%), ocena ze sprawozdań z ćwiczeń (20%)

Wymagania wstępne i dodatkowe:

Nie podano wymagań wstępnych lub dodatkowych

Zalecana literatura i pomoce naukowe:

Bajkiewicz –Grabowska E., Mikulski Z., – Hydrologia ogólna, PWN (dowolne wydanie)
Ozga – Zielińska M., Brzeziński J., 1994 – Hydrologia stosowana, PWN
Bajkiewicz –Grabowska E. i in. 1993 – Hydrometria, PWN
Pociask-Karteczka J. (red.), 2006 – Zlewnia. Właściwości i procesy. Wyd. UJ
Dynowska I., Tlałka A.,1982 – Hydrografia, PWN, Warszawa
Mikulski Z., 1965 – Zarys hydrografii Polski, PWN, Warszawa
Choiński A.,1995 – Zarys limnologii fizycznej Polski, Wyd. UAM w Poznaniu, 1995.
Knapp B.J. 1986 – Elementy geograficzne hydrologii. PWN

Publikacje naukowe osób prowadzących zajęcia związane z tematyką modułu:

1. ŻUREK A., Kubacka D., 2014 – Możliwości wykorzystania Mapy wrażliwości wód podziemnych Polski na zanieczyszczenie w zagadnieniach dotyczących gospodarowania wodami w zlewni W: Wybrane przykłady systemów wspomagania decyzji i modelowania w gospodarce wodnej pod red. Tomasza Walczykiewicza. Warszawa : Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej – Państwowy Instytut Badawczy, s. 103–115
2. Krawczyk J., ŻUREK A., 2014 – Propozycja oceny zasobów eksploatacyjnych źródeł naturalnych z uwzględnieniem kryteriów. Technologia Wody, 6, s. 60–63.
3. ŻUREK A., 2014 – Przepływ nienaruszalny jako obszar potencjalnego konfliktu pomiędzy rolą wody podziemnej w zaopatrzeniu ludności a jej funkcją środowiskową Acta Scientiarum Polonorum. Formatio Circumiectus vol. 13 no. 4, s. 301–314.
4. ŻUREK A., 2010 – Wstępna ocena składowych naturalnego bilansu wodnego na podstawie obserwacji w lizymetrach. Przegląd Geologiczny, t. 58 nr 12, s. 1192–1197.
5. ŻUREK A, CZOP M., 2015 – Zagadnienia metodyczne w odwzorowaniu procesu ewapotranspiracji w hydrogeologicznych modelach numerycznych W: Modele matematyczne w hydrogeologii / pod red. Arkadiusza Krawca, Izabeli Jamorskiej. — Toruń : Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika s. 37–43.
6. WITCZAK S.L., Prażak J., ŻUREK A., 2002 – Wody podziemne i powierzchniowe jako niepodzielny zasób środowiska wodnego. W: Gospodarowanie zasobami wód podziemnych : XIV konferencja z cyklu Problemy wykorzystywania wód podziemnych w gospodarce komunalnej : Częstochowa 11–12 kwietnia 2002 r.Polskie Zrzeszenie Inżynierów i Techników Sanitarnych. Oddział w Częstochowie s. 19–28.

Informacje dodatkowe:

Brak