Moduł oferowany także w ramach programów studiów:
Informacje ogólne:
Nazwa:
Geotermia
Tok studiów:
2015/2016
Kod:
BTR-2-216-GT-s
Wydział:
Geologii, Geofizyki i Ochrony Środowiska
Poziom studiów:
Studia II stopnia
Specjalność:
Geoturystyka
Kierunek:
Turystyka i Rekreacja
Semestr:
2
Profil kształcenia:
Ogólnoakademicki (A)
Język wykładowy:
Polski
Forma i tryb studiów:
Stacjonarne
Strona www:
 
Osoba odpowiedzialna:
dr hab. inż. Sowiżdżał Anna (ansow@agh.edu.pl)
Osoby prowadzące:
dr hab. inż. Sowiżdżał Anna (ansow@agh.edu.pl)
mgr inż. Jasnos Joanna (jjasnos@geol.agh.edu.pl)
Krótka charakterystyka modułu

Opis efektów kształcenia dla modułu zajęć
Kod EKM Student, który zaliczył moduł zajęć wie/umie/potrafi Powiązania z EKK Sposób weryfikacji efektów kształcenia (forma zaliczeń)
Wiedza
M_W001 Student ma wiedzę w zakresie odnawialności zasobów geotermalnych, technologii pozyskiwania wód i energii geotermalnej oraz instalacji geotermalnych i wpływu eksploatacji na środowisko naturalne Aktywność na zajęciach
M_W002 Student ma wiedzę w zakresie budowy geologicznej różnych regionów geologicznych oraz związanych z nimi rodzajami złóż geotermalnych i ich powstawania Aktywność na zajęciach
Umiejętności
M_U001 Student potrafi analizować warunki występowania wód geotermalnych i ocenić ich przydatność do określonych celów wykorzystując przy tym literaturę, materiały i oprogramowanie specjalistyczne Aktywność na zajęciach
M_U002 Student ma umiejętność poszerzania swojej wiedzy z zakresu energii geotermalnej Aktywność na zajęciach
Kompetencje społeczne
M_K001 Student ma świadomość i rozumie ekonomiczne, społeczne i ekologiczne skutki działalności inżyniera w zakresie poszukiwania, eksploatacji złóż geotermalnych, a także projektowania instalacji geotermalnych Aktywność na zajęciach
Matryca efektów kształcenia w odniesieniu do form zajęć
Kod EKM Student, który zaliczył moduł zajęć wie/umie/potrafi Forma zajęć
Wykład
Ćwicz. aud
Ćwicz. lab
Ćw. proj.
Konw.
Zaj. sem.
Zaj. prakt
Zaj. terenowe
Zaj. warsztatowe
Inne
E-learning
Wiedza
M_W001 Student ma wiedzę w zakresie odnawialności zasobów geotermalnych, technologii pozyskiwania wód i energii geotermalnej oraz instalacji geotermalnych i wpływu eksploatacji na środowisko naturalne + - - - - - - - - - -
M_W002 Student ma wiedzę w zakresie budowy geologicznej różnych regionów geologicznych oraz związanych z nimi rodzajami złóż geotermalnych i ich powstawania + - - - - - - - - - -
Umiejętności
M_U001 Student potrafi analizować warunki występowania wód geotermalnych i ocenić ich przydatność do określonych celów wykorzystując przy tym literaturę, materiały i oprogramowanie specjalistyczne + - - - - - - - - - -
M_U002 Student ma umiejętność poszerzania swojej wiedzy z zakresu energii geotermalnej + - - - - - - - - - -
Kompetencje społeczne
M_K001 Student ma świadomość i rozumie ekonomiczne, społeczne i ekologiczne skutki działalności inżyniera w zakresie poszukiwania, eksploatacji złóż geotermalnych, a także projektowania instalacji geotermalnych + - - - - - - - - - -
Treść modułu zajęć (program wykładów i pozostałych zajęć)
Wykład:
  1. Wiadomości wstępne na temat energii geotermalnej. Ogólna charakterystyka systemów geotermalnych na świecie i w Polsce. Energia geotermalna jako ekologiczne źródło energii (2h).

    Podstawowe pojęcia związane z geotermią (strumień cieplny Ziemi, gradient i stopień geotermiczny, złoża wód i par geotermalnych). Złoża wysokotemperaturowe i niskotemperaturowe oraz warunki ich występowania. Źródła ciepła w skorupie ziemskiej i procesy odpowiedzialne za przemieszczanie się energii cieplnej.

  2. Sposoby zagospodarowania wód i energii geotermalnej na świecie (4h).

    Sposoby bezpośredniego wykorzystania wód i energii geotermalnej (ciepłownictwo, rekreacja, balneoterapia, zastosowania w rolnictwie, zastosowania przemysłowe, etc.). Ciepło gruntu i wód podziemnych jako dolne źródło dla pomp ciepła. Produkcja energii elektrycznej z wykorzystaniem wód i par geotermalnych (elektrownie geotermalne tradycyjne oraz binarne).

  3. Sposoby eksploatacji złóż geotermalnych (4h).

    Technologie wykonywania otworów wiertniczych (otwory pionowe, kierunkowe, horyzontalne w strefie złożowej). Różne sposoby ujmowania horyzontów wodonośnych. Zatłaczanie wód geotermalnych do złoża. Problemy związane z korozją materiałów konstrukcyjnych i wytrącaniem osadów w wodach geotermalnych. Geologiczne i ekonomiczne aspekty eksploatacji złóż za pomocą głębokich otworów wiertniczych (koszty wierceń, wydajność, temperatura, mineralizacja, skład chemiczny wód, etc.).

  4. Stopień wykorzystania wód i energii geotermalnej na świecie i w Polsce (4h).

    Historia rozwoju wykorzystania ciepła Ziemi na świecie. Przegląd wybranych przykładów instalacji geotermalnych na świecie (elektrownie tradycyjne, elektrownie binarne, ciepłownie, ośrodki rekreacyjno-lecznicze). Historia i charakterystyka funkcjonujących polskich instalacji geotermalnych.

  5. Wykorzystanie wód geotermalnych w balneoterapii i rekreacji (1h).

    Podstawowe pojęcia związane z balneoterapią. Czynniki umożliwiające wykorzystanie wód na cele lecznicze oraz rekreacyjne (n.p. temperatura, mineralizacja, skład chemiczny). Przykłady ośrodków balneoterapeutycznych i rekreacyjnych na świecie i w Polsce (uzdrowiska stosujące wody geotermalne do zabiegów leczniczych). Przykłady ośrodków rekreacyjnych w Polsce stosujących wody geotermalne.

  6. Klasyfikacje i metodyka oceny zasobów energii geotermalnej (2h).

    Klasyfikacja zasobów geotermalnych. Metodyka analizy podstawowych parametrów charakteryzujących zbiorniki wód geotermalnych. Metodyka oceny zasobów wód i energii geotermalnej.

  7. Energia geotermalna w aspekcie ochrony środowiska (1h).

  8. Uwarunkowania prawne i ekonomiczne poszukiwania i eksploatacji wód geotermalnych w Polsce (2h).

Nakład pracy studenta (bilans punktów ECTS)
Forma aktywności studenta Obciążenie studenta
Sumaryczne obciążenie pracą studenta 75 godz
Punkty ECTS za moduł 3 ECTS
Przygotowanie do zajęć 20 godz
Udział w wykładach 30 godz
Samodzielne studiowanie tematyki zajęć 25 godz
Pozostałe informacje
Sposób obliczania oceny końcowej:

Ocena końcowa = ocena z kolokwium

Wymagania wstępne i dodatkowe:

• Znajomość podstawowych zasad obliczeń statystycznych
• Znajomość arkusza kalkulacyjnego
• Umiejętność posługiwania się geologicznymi materiałami wynikowymi
• Podstawowa znajomość specjalistycznego oprogramowania do konstrukcji map

Zalecana literatura i pomoce naukowe:

1. Górecki W. (red.), 2006 – Atlas zasobów geotermalnych formacji mezozoicznych i paleozoicznych na Niżu Polskim.
2. Barbacki A.P., Bujakowski W., Pająk L., 2006 – Atlas zbiorników wód geotermalnych Małopolski.
3. Solik-Heliasz E. (red.), 2009 – Atlas zasobów energii geotermalnej w regionie górnośląskim. Utwory neogenu, karbonu i dewonu.
4. Górecki W. (red.), 2011 – Atlas zasobów wód i energii geotermalnej Karpat Zachodnich.
5. Górecki W. (red.), 2012 – Atlas geotermalny Zapadliska Przedkarpackiego.
6. Górecki W. (red.), 2013 – Atlas zasobów wód i energii geotermalnej Karpat Wschodnich.
7. Lund J.W., 2000 – Sposoby bezpośredniego wykorzystania energii geotermalnej. Technika Poszukiwań Geologicznych. Geosynoptyka i Geotermia, z. 4.
8. Popovski K. et al., 2010 – Geothermal energy.
9. Zasady i metodyka dokumentowania zasobów wód termalnych i energii geotermalnej oraz sposoby odprowadzania wód zużytych. Ministerstwo Ochrony Środowiska, zasobów naturalnych i leśnictwa. Warszawa, 1997.
10. Kochański J.W., 2002 – Balneologia i hydroterapia. Wyd. AWF we Wrocławiu.
11. Kochański J.W., 2008 – Lecznictwo uzdrowiskowe. Wyd. Wyższej Szkoły Fizjoterapii we Wrocławiu.
12. Materiały ze Światowego Kongresu Geotermalnego na Bali (Indonezja) w 2010 r. – dostępne w formie elektronicznej

Publikacje naukowe osób prowadzących zajęcia związane z tematyką modułu:

Analiza chemizmu wód podziemnych utworów miocenu w Zapadlisku Przedkarpackim pod kątem właściwości leczniczych — The analysis of chemical composition of groundwaters from Miocene formations in the Carpathians Foredeep from the point of view therapeutical properties / Anna SOWIŻDŻAŁ, Joanna JASNOS // Technika Poszukiwań Geologicznych. Geotermia, Zrównoważony Rozwój ; ISSN 0304-520X. — 2011 nr 1–2, s. 365–376. — Bibliogr. s. 375, Streszcz., Abstr.

Atlas geotermalny Karpat Wschodnich : monografia — Geothermal atlas of the Eastern Carpathians : monograph / red. nauk. Wojciech GÓRECKI, koordynator projektu: Marek HAJTO; autorzy: Wojciech GÓRECKI, Anna SOWIŻDŻAŁ, Joanna JASNOS i in.

Atlas geotermalny zapadliska przedkarpackiego : monografia — Geothermal atlas of the Carpathian Foredeep : monograph / red. nauk. Wojciech GÓRECKI, koordynator projektu: Anna SOWIŻDŻAŁ ; autorzy: Wojciech GÓRECKI, Anna SOWIŻDŻAŁ, Joanna JASNOS i in.

Atlas wykorzystania wód termalnych do skojarzonej produkcji energii elektrycznej i cieplnej przy zastosowaniu układów binarnych w Polsce : monografia — Atlas of the possible use of geothermal waters for combined production of electricity and heat using binary systems in Poland : monograph / red. nauk. Wiesław Bujakowski, Barbara Tomaszewska ; aut. Antoni Barbacki, [et al.], Wojciech GÓRECKI, Marek HAJTO, [et al.], Bartosz PAPIERNIK, [et al.], Anna SOWIŻDŻAŁ, [et al.] ;

Atlas zasobów wód i energii geotermalnej Karpat Zachodnich — Atlas of geothermal waters and energy resources in the Western Carpathians / pod red. nauk. Wojciecha GÓRECKIEGO ; autorzy: Wojciech GÓRECKI, Anna SOWIŻDŻAŁ, Joanna JASNOS i in.

Ocena potencjału, bilansu cieplnego i perspektywicznych struktur geologicznych dla potrzeb zamkniętych systemów geotermicznych (Hot Dry Rocks) w Polsce — [Evaluation of potential, thermal balance and prospective geological structures for needs of unconventional geothermal systems (Hot Dry Rocks) in Poland – in sedimentary rocks] / red. oprac. Adam Wójcicki, Anna SOWIŻDŻAŁ, Wiesław Bujakowski ; Ministerstwo Środowiska. — Warszawa ; Kraków : Ministerstwo Środowiska, cop. 2013. — 246 s.. — Bibliogr. s. 235–243. — ISBN: 978-83-7863-263-4

Potencjał geotermalny niecki szczecińskiej — Geothermal potential of the Szczecin Trough / Anna SOWIŻDŻAŁ ; AGH Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanisława Staszica w Krakowie. — Kraków : GEOS, 2012. — 119 s.. — Bibliogr. s. 110–117, Streszcz., Abstr.

Atlas zasobów geotermalnych formacji mezozoicznej na Niżu Polskim — Atlas of geothermal resources of mesozoic formations in the Polish Lowlands / pod red. Wojciecha GÓRECKIEGO

Atlas zasobów geotermalnych formacji paleozoicznej na Niżu Polskim — Atlas of geothermal resources of Paleozoic formations in the Polish Lowlands / pod red. Wojciecha GÓRECKIEGO

i inne.

Informacje dodatkowe:

Brak