Moduł oferowany także w ramach programów studiów:
Informacje ogólne:
Nazwa:
Kolekcjonerstwo i zbieractwo minerałów i skał
Tok studiów:
2015/2016
Kod:
BTR-1-520-s
Wydział:
Geologii, Geofizyki i Ochrony Środowiska
Poziom studiów:
Studia I stopnia
Specjalność:
-
Kierunek:
Turystyka i Rekreacja
Semestr:
5
Profil kształcenia:
Ogólnoakademicki (A)
Język wykładowy:
Polski
Forma i tryb studiów:
Stacjonarne
Strona www:
 
Osoba odpowiedzialna:
dr inż. Łodziński Marek (mareklodz@poczta.onet.pl)
Osoby prowadzące:
dr inż. Łodziński Marek (mareklodz@poczta.onet.pl)
Krótka charakterystyka modułu

Opis efektów kształcenia dla modułu zajęć
Kod EKM Student, który zaliczył moduł zajęć wie/umie/potrafi Powiązania z EKK Sposób weryfikacji efektów kształcenia (forma zaliczeń)
Wiedza
M_W001 Zna i rozumie najważniejsze pojęcia z zakresu zbieractwa i kolekcjonerstwa TR1A_W02 Kolokwium
M_W002 Ma informacje, gdzie szukać danych o targach, czasopismach kolekcjonerskich, gdzie w terenie najłatwiej znaleźć okazy kolekcjonerskie TR1A_U07 Kolokwium
Umiejętności
M_U001 Potrafi stworzyć kolekcję według klucza (zna metodykę zbierania i katalogowania okazów) TR1A_U01 Kolokwium
M_U002 Zna wybrane, najciekawsze stanowiska kolekcjonerskie w Polsce i na świecie TR1A_U07 Kolokwium
Matryca efektów kształcenia w odniesieniu do form zajęć
Kod EKM Student, który zaliczył moduł zajęć wie/umie/potrafi Forma zajęć
Wykład
Ćwicz. aud
Ćwicz. lab
Ćw. proj.
Konw.
Zaj. sem.
Zaj. prakt
Zaj. terenowe
Zaj. warsztatowe
Inne
E-learning
Wiedza
M_W001 Zna i rozumie najważniejsze pojęcia z zakresu zbieractwa i kolekcjonerstwa + - - - - - - - - - -
M_W002 Ma informacje, gdzie szukać danych o targach, czasopismach kolekcjonerskich, gdzie w terenie najłatwiej znaleźć okazy kolekcjonerskie + - - - - - - - - - -
Umiejętności
M_U001 Potrafi stworzyć kolekcję według klucza (zna metodykę zbierania i katalogowania okazów) + - - - - - - - - - -
M_U002 Zna wybrane, najciekawsze stanowiska kolekcjonerskie w Polsce i na świecie + - - - - - - - - - -
Treść modułu zajęć (program wykładów i pozostałych zajęć)
Wykład:

1. Podstawowe zagadnienia z zakresu zbieractwa i kolekcjonerstwa. Różnica między zbieractwem, kolekcjonerstwem, a muzealnictwem. Rodzaje kolekcjonerstwa. Czym są obiekty zbierane i kolekcjonowane przez amatorów i zawodowców: minerał, kryształ, skała, skamieniałość. Rys historyczny: wybrani kolekcjonerzy i podróżnicy poszukujący minerałów: m.in. Pliniusz Starszy, Leonardo da Vinci, Alexander Humboldt, Johan Wolfgang Goethe, Alfred Lacroix. Najbardziej znane kolekcje prywatne minerałów, skał i skamieniałości na świecie. Lista najważniejszych prywatnych kolekcji minerałów, kolekcjonerów i fotografów okazów kolekcjonerskich. Cel zakładania kolekcji. Kolekcje tematyczne według klucza (2 godz.)
2. Sposoby pozyskiwania okazów do kolekcji (czyli metodyka zbierania), sprzęt potrzebny w terenie, zabezpieczenie okazów, pakowanie, obróbka i dalsza preparatyka (cięcie, szlifowanie, czyszczenie odczynnikami chemicznymi). Sposoby gromadzenia i katalogowania okazów w kolekcji. Ceny minerałów. Estetyka okazów mineralogicznych. Kryteria wyboru okazu kolekcjonerskiego (część 1) (2 godz.)
3. Kryteria wyboru okazu kolekcjonerskiego (część 2): estetyka; równowaga; jakość kryształu i formy; barwa; kontrast; połysk; przeźroczystość; dokładność (perfekcja); wielkość kryształów; czynnik z ang. ‘Wow. Czym różni się rzadkość kolekcjonerska od zwyczajnego okazu? Relacje z największych imprez kolekcjonerskich na świecie: St. Marie aux Mines (Francja), Monachium (Niemcy), Tucson (Arizona, USA). Najważniejsze światowe i polskie muzea z ekspozycjami minerałów i skamieniałości (lista adresów), gdzie warto pojechać, co zwiedzić. Najważniejsze światowe i polskie giełdy minerałów. Towarzystwa naukowe i popularnonaukowe, zrzeszające kolekcjonerów minerałów, skał i skamieniałości. Najważniejsze światowe i polskie czasopisma mineralogiczne, paleontologiczne (nie naukowe, lecz popularnonaukowe) – ich lista i adresy stron www. Najlepsze strony internetowe dla kolekcjonerów (2 godz.)
4. Turystyka kolekcjonerska na świecie – podział na kraje najbardziej perspektywiczne do zbierania minerałów – tarcze krystaliczne Brazylii, Madagaskaru, Australii, Indii, Sri-Lanki, orogeny alpejskie – Afganistan, Pakistan i inne. Rzadkości mineralogiczne i lokalizacje określane jako type localities (2 godz.)
5. Lokalizacje kolekcjonerskie Rosji – Ural Środkowy: rejon Czusawoj, rejon Niżnego Tagiłu, rejon Jekaterinburga (2 godz.)
6. Lokalizacje kolekcjonerskie Rosji – Republika Tuwy: złoża Abaza, Ak-Dowurak, Karasug, Terlig-Khaja, Tardan, Kyzyl-Tashtyg, Sol-Beldyr, Shog-Bel (2 godz.)
7. Lokalizacje kolekcjonerskie Rosji – Kamczatka: rejon wulkanu Kluczewskiej Sopki i rejon wulkanów Mutnowski-Gorieły (2 godz.)
8. Lokalizacje kolekcjonerskie Rosji – Przybajkale i Zabajkale: Sludjanka, Małaja Wystraja, złoża nefrytów w Sajanach, Szerlowa Góra, Grzbiet Malchański (2 godz.)
9. Lokalizacje kolekcjonerskie Rosji – Płw. Kolski: masyw Chibiny, masyw Lowozero, masyw Kejwy (2 godz.)
10. Lokalizacje kolekcjonerskie Maroka: El Hammam – kopalnia fluorytu, Sidi Ayed – pola agatowe, Mibladen – kopalnie wanadynitu, Imichil – żyły pegmatytow, Hammeda – kopalnia fluorytu, Taouz – kopalnie goethytu i hematytu, Rissani i Hassi el Bega – wystąpienia paleozoicznych głowonogów i kredowych zębów rekinów, Aferdou – dewońskie trylobity i rafy koralowe, Imiter – kopalnia srebra, Bou Azzer – kopalnie As i Co (2 godz.)
11. Lokalizacje kolekcjonerskie Madagaskaru – część południowa: Tranomaro, Betroka, Beraketa, plaże Anakao, Sakaraha, Ilakaka, Ihosy, masyw Itremo (2 godz.)
12. Lokalizacje kolekcjonerskie Madagaskaru – część północna: dolina Sahatany, kopalnie kwarców różowych, okolice Betafo, targi kolekcjonerskie w Antsirabe i Antananarivo oraz zakłady obróbki kamienia, Tsingy de Bemaraha, osady formacji Maevarano, Katsepy (Skakany), aluwialne złoża szafirów w prowincji Antsiranana, Antetezambato, złoża malgaskiego bursztynu = copalu (2 godz.)
13. Lokalizacje kolekcjonerskie Indii – stanowiska kolekcjonerskie związane z wylewami bazaltów na trapach Dekanu – stan Maharashtra (2 godz.)
14. Meteoryty – turystyka na pustyniach lodowych i gorących. Meteoryt i pseudometeoryt – definicje. Polskie meteoryty. Najnowszy polski meteoryt – Sołtmany. Podział znalezisk meteorytowyh. Jak znaleźć meteoryt i gdzie. Czasopisma, kolekcje, muzea, targi i organizacje meteorytowe (2 godz.)
15. Lokalizacje kolekcjonerskie Brazylii: prowincja Borborema, Novo Horizonte, rejon Ouro Preto, rejon Aracuai, kopalnia Pederneira, trapy Parany, brazylijskie złoża szmaragdów i akwamrynów (2 godz.)

Alternatywne tematy wykładów:
16. Najciekawsze i klasyczne lokalizacje kolekcjonerskie w Polsce (Sudety): Masyw Strzegomski – minerały pegmatytów; Metamorfik Kaczawski – agaty Płóczek, Wlenia, Świerzawy, Lubiechowej; Ofiolit Szklar – chryzoprazy i opale (2 godz.)
17. Najciekawsze i klasyczne lokalizacje kolekcjonerskie w Polsce (okolice Krakowa, Góry Świętokrzyskie): Monoklina Śląsko-Krakowska i Górnośląskie Zagłębie Węglowe – kalcyty, jaspisy, agaty, serpentyny, skrzemieniałe pnie drzew; Mezozoiczne obrzeżenie Gór Świętokrzyskich – krzemienie pasiaste (2 godz.)
18. Najciekawsze lokalizacje kolekcjonerskie w Europie (część 1): Masywy alkaliczne (Lovozero, Chibiny) na Płw. Kola, północna Rosja; Langban, Szwecja (2 godz.)
19. Najciekawsze lokalizacje kolekcjonerskie w Europie (część 2): Wezuwiusz (wraz ze stożkiem Monte Somma), Włochy; Jachymov, Czeska Republika; Laurion, Grecja (2 godz.)
20. Najciekawsze lokalizacje kolekcjonerskie na świecie (część 1): Tsumeb, Namibia; Franklin-Sterling Hill, USA
Mont St-Hilaire, Kanada; Shinkolobwe, Kongo; Ilimaussaq i Ivigtut, Grenlandia (2 godz.)
21. Najciekawsze lokalizacje kolekcjonerskie na świecie (część 2): Talnak-Norylsk, Rosja; Tołbaczik, Rosja; Dara-i-Pioz, Tadżykistan; Broken Hill, Australia; Tip Top mine, USA (2 godz.)
22. Najciekawsze lokalizacje kolekcjonerskie Spitsbergenu (2 godz.)

Nakład pracy studenta (bilans punktów ECTS)
Forma aktywności studenta Obciążenie studenta
Sumaryczne obciążenie pracą studenta 80 godz
Punkty ECTS za moduł 3 ECTS
Udział w wykładach 30 godz
Samodzielne studiowanie tematyki zajęć 25 godz
Przygotowanie sprawozdania, pracy pisemnej, prezentacji, itp. 25 godz
Pozostałe informacje
Sposób obliczania oceny końcowej:

Ocena końcowa jest oceną z testu

Wymagania wstępne i dodatkowe:

Znajomość geografii na poziomie szkoły średniej
Znajomość podstaw geologii i mineralogii na poziomie I roku studiów dla kierunku Turystyka i Rekreacja

Zalecana literatura i pomoce naukowe:

1. Bajda T., Skowroński A., 2006 „Informator o naukach mineralogicznych w Polsce” Wyd. Akapit., Kraków
2. Bernard J.H., Hyrsl J., 2004 „Minerals and their localities” Wyd. Granit, Praha
3. Grodzicki A., 1984 „Informator dla amatora – poszukiwacza złota, kamieni szlachetnych i ozdobnych” Jelenia Góra
4. Heflik W., 1989 „Kamienie ozdobne Polski” Wyd. Geol., Warszawa
5. Janeczek J., Kozłowski K., Zaba J., 1991 „Zbieramy minerały i skały” Wyd. Geol., Warszawa
6. Jędrychowski J., 2008 „Świętokrzyski raj geologiczny” Wyd. Perpetuum Mobile, Kielce
7. Machalski M., Stolarski J., 1998 „Paleofakty” Wyd. RTW, Warszawa
8. Piątek E. i in., 1981 „Zbieramy kamienie ozdobne” Wyd. Geol., Warszawa
9. Racki G., Bardziński W., Zieliński T., 1999 „Z kamiennej księgi pradziejów Górnego Ślaska” Wyd. Uniw. Śl., Katowice
10. Sachanbiński M. i in., 1984 „Vademecum zbieracza kamieni szlachetnych i ozdobnych” Wyd. Geol., Warszawa
11. Sachanbiński M., 1997 „Kamienie szlachetne i ozdobne Śląska” Wyd. Ossolineum, Wrocław

Polskie czasopisma popularnonaukowe o tematyce kolekcjonerskiej (aktualnie brak, w przeszłości takie tytuły jak):
Kamienie
Otoczak
Minerały – gazeta targowa

Zagraniczne czasopisma popularnonaukowe o tematyce kolekcjonerskiej:
Mineralogical Record
Lapis
Extralapis
Mineralien Welt
La Regne Mineral

Liczne strony www
http://www.mindat.org/
http://www.webmineral.com/
http://www.minerant.org.

Publikacje naukowe osób prowadzących zajęcia związane z tematyką modułu:

1. Łodzińska, A., Łodziński, M. (2002) „Sajańskie nefryty (Rosja)”. Otoczak, 2, 28, 42-48
2. Łodziński, M. (2000a) „Chryzoprasy ze serpentinitovych masivu, z dolu ‘Marta’ ve Szklarech a z dolu ‘Wiry’ ve Wirkach v Dolnim Slezsku (jihozapadni Polsko)”. Mineral, 8, 4, 335-338
3. Łodziński, M. (2000b) “Idar-Oberstein – gemmologiczne centrum Europy (Niemcy)”. Otoczak, 3, 26, 54-56
4. Łodziński, M. (2000c) „Kwarce z doliny Balbanju na Uralu Subpolarnym”. Otoczak, 3, 26, 41-45
5. Łodziński, M. (2000d) “Opalowe pola w White Cliffs (Australia)”. Otoczak, 3, 26, 46-48
6. Łodziński, M. (2001a) „Oloveno-zinkove rudy z dolu ‘Pomorzany’ u Olkusze (jizni Polsko)”. Mineral, 9, 1, 43-46
7. Łodziński, M. (2001b) „Mineraly ze skupiny serpentinu v oblasti Krakowa (jizni Polsko)”. Mineral, 9, 5, 364-367
8. Łodziński, M. (2001c) „Hality ze solneho dolu v Bochni (jizni Polsko)”. Mineral, 9, 6, 434-437
9. Łodziński, M. (2002a) „Mineraly z charanurskeho loziska nefritu (Vychodni Sajany, Rusko)”. Mineral, 10, 1, 26-30
10. Łodziński, M. (2002b) „Małobystrinskie złoże lazurytu (Przybajkale, Rosja)”. Polski Jubiler, 1, 15, 54
11. Łodziński, M. (2002c) „Minerały masywu Szerlowej Góry (Zabajkale, Rosja)”. Otoczak, 2, 28, 33-41
12. Łodziński, M. (2002d) „Nerosty z loziska Bornoje, Dalnegorsk, Primorskij kraj, Rusko”. Mineral, 10, 3, 204-213
13. Łodziński, M. (2002e) „Ksenolity oliwinowe z Wysp Kanaryjskich”. Otoczak, 1, 27, 26-28
14. Łodziński, M. (2002f) „Minerały zachodniej Tasmanii”. Otoczak, 1, 27, 40-43
15. Łodziński, M. (2002g) „Góry Rychlebskie i Jeseniki – raj dla kolekcjonerów”. Otoczak, 1, 27, 44-51
16. Łodziński, M. (2002h) „Fauna oligoceńska ze stanowiska Fossil Bluff, Tasmania”. Otoczak, 1, 27, 52-53
17. Łodziński, M. (2003a) „Mineraly pegmatitu a hydrotermalnich zil Utockina Pad u Ulan Ude, Burjatska rep”. Mineral, 11, 1, 48-51
Łodziński, M. (2003b) „Sludjanka – mineralogicka perla Bajkalu”. Mineral, 11, 3, 191-197
18. Łodziński, M. (2003c) „Prouzkovane rohovce z Gór Świętokrzyskich, stredni Polsko”. Mineral, 11, 5, 379-383
19. Łodziński, M. (2003d) „Mineralogicka charakteristika loziska barytu Stanislawow u Jawora, Dolni Slezsko, Polsko”. Mineral, 11, 6, 431-436
20. Łodziński, M., Żmudzka, M. (2003) „Dwa najnowsze polskie meteoryty – ‘Baszkówka’ i ‘Zakłodzie’”. Otoczak, 29, 17-21
21. Łodziński, M. (2004a) „Sadrovce z Dobrzynia nad Wislou u Wloclawka, Kujawy, severni Polsko”. Mineral, 12, 1, 34-36
22. Łodziński, M. (2004b) „Variscit Al(PO4)2 . 2H2O a wavellit Al3(PO4)2(OH,F)3 . 5H2O z Wiśniówki Dużej u Kielc, Góry Świetokrzyskie, stredni Polsko”. Mineral, 12, 1, 37-40
23. Łodziński, M. (2004c) „Naleziste mineralu na Strednim Uralu – lokality v okoli Jekaterinburgu”. Mineral, 12, 6, 449-473
24. Łodziński, M., Rybski, R. (2005a) „Wystąpienia korundów w Sudetach polskich i czeskich”. Otoczak, 32, 16-27
25. Łodziński, M., Rybski, R. (2005b) „Vyskyty korundu v polskych a ceskych Sudetach”. Mineral, 13, 2, 112-119
26. Łodziński, M. (2005a) „Vyskyty berylu v Sudetach (1 cast)”. Mineral, 13, 4, 263-277
27. Łodziński, M. (2005b) „Vyskyty berylu v Sudetach (2 cast)”. Mineral, 13, 5, 380-391
28. Łodziński, M. (2006a) „Murzinka – nejznamejsi pegmatitove pole na vychodnim svahu Stredniho Uralu”. Mineral, 14, 3, 219-238
29. Łodziński, M. (2006b) „Mineralogie loziska chromitu Sarany u Biserska na Strednim Uralu”. Mineral, 14, 4, 289-298
30. Łodziński, M. (2007a) „Atrakcje geoturystyczne południowego Madagaskaru”. Geoturystyka, 2, (9), 3-22
31. Łodziński, M. (2007b) „Atrakcje geoturystyczne północnego Madagaskaru”. Geoturystyka, 3, (10), 5-28
32. Łodziński, M. (2010) „’Euro-Mineral’ i ‘Euro-Gem’ 2010 w Sainte Marie aux Mines, Alzacja, Francja – doskonale przygotowany produkt geoturystyczny dla każdego. ‘Euro-Mineral’ and ‘Euro-Gem’ 2010 in Sainte Marie aux Mines, Alsace, France – perfectly prepared geotouristic product for everyone”. Geoturystyka, 3-4 (22-23), 75-88

Informacje dodatkowe:

Planuje się 3 terminy testu zaliczeniowego. Osoby mające więcej, niż dwie nieusprawiedliwione nieobecności na wykładach są zobowiązane do przygotowania prezentacji multimedialnej na wybrany temat dotyczący kolekcjonerstwa w danej lokalizacji w Polsce lub na świecie