Module also offered within study programmes:
General information:
Name:
Environmental protection in fuel and energy industry
Course of study:
2016/2017
Code:
BEZ-1-301-s
Faculty of:
Geology, Geophysics and Environmental Protection
Study level:
First-cycle studies
Specialty:
-
Field of study:
Ecological Sources of Energy
Semester:
3
Profile of education:
Academic (A)
Lecture language:
Polish
Form and type of study:
Full-time studies
Course homepage:
 
Responsible teacher:
dr hab. inż. Sechman Henryk (sechman@agh.edu.pl)
Academic teachers:
dr hab. inż. Sechman Henryk (sechman@agh.edu.pl)
mgr inż. Góra Adrianna (agora@agh.edu.pl)
dr inż. Guzy Piotr (piotrgu@agh.edu.pl)
dr inż. Twaróg Anna (twarog@agh.edu.pl)
Module summary

Wiedza n/t rozwoju, znaczenia i wpływu na środowisko sektora paliwowo-energetycznego. Działania proekologiczne w elektrowni, rafinerii i bazie paliw. Modelowanie i badanie wybranych skażeń atmosfery.

Description of learning outcomes for module
MLO code Student after module completion has the knowledge/ knows how to/is able to Connections with FLO Method of learning outcomes verification (form of completion)
Social competence
M_K001 Student potrafi pracować w zespole i jest świadomy gotowości ponoszenia odpowiedzialności za wykonywaną część projektu EZ1A_K03, EZ1A_K07 Project
Skills
M_U001 Student umie pobrać i przeanalizować próbke powietrza atmosferycznego pod kątem zawartości lotnych związków organicznych, a także opracować wyniki. EZ1A_U07, EZ1A_U04 Project
M_U002 Student umie zebrać dane, zredagować i zaprezentować, wykonany w grupie, projekt na wybrany temat dotyczący wpływu na środowisko sektora paliwowo-energetycznego. EZ1A_U09, EZ1A_U08 Project
Knowledge
M_W001 Student ma wiedze na temat rozwoju sektora energetycznego na Świecie i w Polsce oraz zrównoważonego rozwoju energetycznego EZ1A_W10 Examination
M_W002 Student ma wiedze na temat znaczenia energetyki konwencjonalnej i jej wpływu na zanieczyszczenie środowiska naturalnego EZ1A_W10, EZ1A_W04 Examination
M_W003 Student ma wiedzę na temat ekologicznych aspektów funkcjonowania rafinerii, baz magazynowych, a także rozwoju energetyki jądrowej EZ1A_W10, EZ1A_W11 Examination
FLO matrix in relation to forms of classes
MLO code Student after module completion has the knowledge/ knows how to/is able to Form of classes
Lecture
Audit. classes
Lab. classes
Project classes
Conv. seminar
Seminar classes
Pract. classes
Zaj. terenowe
Zaj. warsztatowe
Others
E-learning
Social competence
M_K001 Student potrafi pracować w zespole i jest świadomy gotowości ponoszenia odpowiedzialności za wykonywaną część projektu - - + + - - - - - - -
Skills
M_U001 Student umie pobrać i przeanalizować próbke powietrza atmosferycznego pod kątem zawartości lotnych związków organicznych, a także opracować wyniki. - - + - - - - - - - -
M_U002 Student umie zebrać dane, zredagować i zaprezentować, wykonany w grupie, projekt na wybrany temat dotyczący wpływu na środowisko sektora paliwowo-energetycznego. - - - + - - - - - - -
Knowledge
M_W001 Student ma wiedze na temat rozwoju sektora energetycznego na Świecie i w Polsce oraz zrównoważonego rozwoju energetycznego + - - - - - - - - - -
M_W002 Student ma wiedze na temat znaczenia energetyki konwencjonalnej i jej wpływu na zanieczyszczenie środowiska naturalnego + - - - - - - - - - -
M_W003 Student ma wiedzę na temat ekologicznych aspektów funkcjonowania rafinerii, baz magazynowych, a także rozwoju energetyki jądrowej + - - - - - - - - - -
Module content
Lectures:
  1. Sektor energetyczny na Świecie i w Polsce (6 h).

    Ekologiczne skutki użytkowania energii w ujęciu historycznym. Scenariusze rozwoju energetyki. Charakterystyka i rozwój sektora energetycznego na Świecie (przemysł energetyczny: energetyka konwencjonalna, energetyka jądrowa, nowoczesne technologie energetyczne oparte na odnawialnych źródłach energii).

  2. Baza paliwowa energetyki krajowej (4 h).

    Węgiel – jako paliwo do elektrowni. Przekształcenia środowiska związane z działalnością górnictwa węgla kamiennego i brunatnego. Metody ograniczenia zanieczyszczenia środowiska. Perspektywy rozwoju górnictwa węglowego w świetle krajowych i unijnych wymogów środowiskowych.

  3. Znaczenie energetyki konwencjonalnej i jej wpływ na stan zanieczyszczenia środowiska naturalnego (12 h).

    Udział energetyki konwencjonalnej w krajowym bilansie energetycznym. Działalność przemysłu energetycznego (elektrownie i elektrociepłownie konwencjonalne). Zasada działania elektrowni konwencjonalnej – aspekty ekologiczne. Skutki zanieczyszczenia środowiska i metody ich ograniczenia. Ochrona powietrza, ochrona wód, ochrona gleb, ochrona przed hałasem, ochrona krajobrazu. Metody sekwestracji dwutlenku węgla.

  4. Ekologiczne aspekty funkcjonowania energetyki jądrowej (1 h).

    Bariery rozwoju energetyki jądrowej. Lokalizacja elektrowni jądrowych. Cykl paliwowy elektrowni jądrowej. Gospodarka odpadami radioaktywnymi.

  5. Działalność rafinerii ropy naftowej, baz magazynowych paliw płynnych i podziemnych magazynów gazu oraz ich wpływ na środowisko (7h)

    Podstawowe procesy technologiczne w rafineriach w aspekcie emisji zanieczyszczeń. Metody ograniczania zanieczyszczeń w rafineriach. Bezpieczeństwo ekologiczne baz magazynowych paliw płynnych. Awarie w bazach magazynowych i ich skutki dla środowiska. Środowiskowe aspekty podziemnego magazynowania gazu ziemnego.

Project classes:

Czynniki determinujące rozprzestrzenianie się zanieczyszczeń w atmosferze (2h). Modele rozprzestrzeniania zanieczyszczeń (2h). Stosując odpowiednie oprogramowanie student potrafi określić strefy zagrożenia dla ludności w przypadku awaryjnych uwolnień substancji niebezpiecznych z elektrowni i bazy magazynowej paliw płynnych (5h). Student pracując w grupie przygotuje i przedstawi prezentację projektu na wybrany temat dotyczący środowiskowych aspektów działalności przemysłu paliwowo-energetycznego (6h).

Laboratory classes:

Student praktycznie zapozna się z działaniami proekologicznymi stosowanymi w elektrociepłowni i rafinerii ropy naftowej, na przykładzie Elektrociepłowni “Skawina” i Rafinerii “Trzebinia” (7h). Metodyka, zasady i sposoby pobierania próbek do badań środowiskowych (2h). Student pozna sposoby poboru reprezentatywnych próbek powietrza atmosferycznego, powietrza glebowego, próbek skał i wody (1h). Budowa, zasada działania i kalibracja przenośnego analizatora lotnych związków organicznych MicroFID (3). Student samodzielnie przeanalizuje próbkę powietrza atmosferycznego na zawartość lotnych związków organicznych oraz scharakteryzuje uzyskane wyniki (2h).

Student workload (ECTS credits balance)
Student activity form Student workload
Summary student workload 110 h
Module ECTS credits 4 ECTS
Participation in lectures 30 h
Realization of independently performed tasks 20 h
Participation in project classes 15 h
Preparation for classes 15 h
Completion of a project 15 h
Participation in laboratory classes 15 h
Additional information
Method of calculating the final grade:

Ocena końcowa = 0,4*ocena z egzaminu + 0,3*ocena ćwiczeń projektowych + 0,3*ocena ćwiczeń laboratoryjnych

Ocena końcowa może być wystawiona pod warunkiem uzyskania pozytywnych ocen z egzaminu, ćwiczeń projektowych i ćwiczeń laboratoryjnych.

Prerequisites and additional requirements:

• Znajomość podstawowych zagadnień i definicji z zakresu ochrony środowiska
• Znajomość podstawowego oprogramowania Microsoft Office

Recommended literature and teaching resources:

1. Bilitewski B., Härdtle G., Marek K. „Podręcznik gospodarki odpadami: teoria i praktyka”, 2006
2. Celiński Z. „Energetyka jądrowa a społeczeństwo”, PWN, 1992.
3. Ciok Z. „Ochrona środowiska w elektroenergetyce”, Wydawnictwo PWN, Warszawa, 2001
4. Kucowski J., Laudyn D., Przekwas M. „Energetyka a ochrona środowiska”, Wydawnictwa Naukowo-Techniczne, Warszawa, 1993
5. Jędrzejowski J. „Procesy przemysłowe a zanieczyszczenie środowiska”, PWN, 1987
6. Kacperski W.T. „Inżynieria środowiska. Ochrona powietrza”, 2003.
7. Zieńko J. „Teoretyczne podstawy ocen oddziaływania inwestycji na środowisko przyrodnicze”. Wyd. Uczelniane PK , Koszalin, 2004.
8. Namieśnik J., Łukasiak J., Jamrógiewicz Z. “Pobieranie próbek środowiskowych do analizy” Wyd. Nauk. PWN

Scientific publications of module course instructors related to the topic of the module:

1. Korus A., Kotarba M, Sechman H, Lasa J. 1997. Metan w atmosferze ziemskiej: Udział Polski Południowej w emisji metanu do atmosfery. In: Buszewski B. (Ed.) Chromatografia i inne techniki separacyjne w eko analityce. Wyd.Uniwerstetu Mikołaja Kopernika, Toruń 1997, 191-197.
2. Dzieniewicz M., Sechman H., Górecki W. 1999. Measurements of soil gas migration around gas wells. P583 Ext. Abstr. 61th EAGE Conf. and Technical Exhibition, Helsinki, Finland, 7-11 June 1999.
3. Kotarba M., Dzieniewicz M, Korus A., Sechman H., Kominowski K., Winnicki A., Trentowski J., Gogolewska A. 1999. Zagrożenia gazowe w strefie przypowierzchniowej związane z likwidacją kopalń wałbrzyskich w dolnośląskim zagłębiu węglowym” Konferencja SITG pt. „Doświadczenia w likwidacji zakładów górniczych”, Wałbrzych-Książ, maj 1999.
4. Kotarba M.J., Dzieniewicz M., Korus A., Sechman H., Gogolewska A., Grzybek I., Kominowski K., Płonka A. 2001. Zagrożenie gazowe metanem i ditlenkiem węgla w przypowierzchniowej strefie zabudowanego obszaru środkowej części wałbrzyskiego Okręgu Węglowego związane z likwidacją kopalń. in: Kotarba M.J., ed.: Przemiany środowiska naturalnego a ekorozwój, Wyd. – Towarzystwo Badania Przemian Środowiska „GEOSFERA”, 185-209.
5. Dzieniewicz M., Sechman H., Górecki W. 2001. Kontrola szczelności podziemnych magazynów gazu w świetle powierzchniowych badań geochemicznych. Mat. Konf.: „Nauki o Ziemi w badaniach podstawowych, złożowych i ochronie środowiska na progu XXI w.” Jubileusz 50-lecia WGGiOŚ, Kraków, 28-29. czerwca 2001
6. Dzieniewicz M., Sechman H., Kotarba M.J., Korus A. 2002. Distribution of methane and carbon dioxide contents in the near-surface zone along 23 geological cross-sections of the Wałbrzych Coal District. Chapter 7 in: Kotarba M.J. (Ed.): Gas hazard in the near-surface zone of the Wałbrzych Coal District caused by coal mine closure: geological and geochemical controls. Society of Research on Environmental Changes “GEOSPHERE”, Kraków, 79-94.
7. Dzieniewicz M., Sechman H., Kotarba M.J., Korus A. 2002. Surface geochemical surveing of methane and carbon dioxide in the selected areas of the Wałbrzych Coal District. Chapter 8 in: Kotarba M.J. (Ed.): Gas hazard in the near-surface zone of the Wałbrzych Coal District caused by coal mine closure: geological and geochemical controls. Society of Research on Environmental Changes “GEOSPHERE”, Kraków, 95-106.
8. Dzieniewicz M., Sechman H., Kotarba M.J., Korus A. 2002. Periodical changes of methane and carbon dioxide contents in the near-surface zone along the selected four geological cross-sections of in the Wałbrzych Coal District. Chapter 9 in: Kotarba M.J. (Ed.): Gas hazard in the near-surface zone of the Wałbrzych Coal District caused by coal mine closure: geological and geochemical controls. Society of Research on Environmental Changes “GEOSPHERE”, Kraków, 107-136.
9. Sechman H., Dzieniewicz M., Kotarba M.J. 2002. Depth changes in methane and carbon dioxide contents in the near-surface zone of the Wałbrzych Coal District. Chapter 10 in: Kotarba M.J. (Ed.): Gas hazard in the near-surface zone of the Wałbrzych Coal District caused by coal mine closure: geological and geochemical controls. Society of Research on Environmental Changes “GEOSPHERE”, Kraków, 137-152.
10. Korus A., Kotarba M.J., Dzieniewicz M., Sechman H. 2002. Evaluation of methane and carbon dioxide flux from Upper Carboniferous coal-bearing strata to near-surface zone in the Wałbrzych Coal District. Chapter 12 in: Kotarba M.J. (Ed.): Gas hazard in the near-surface zone of the Wałbrzych Coal District caused by coal mine closure: geological and geochemical controls. Society of Research on Environmental Changes “GEOSPHERE”, Kraków, 2002, 175-188.
11. Kotarba M.J., Dzieniewicz M., Korus A., Sechman H., Kominowski K. Gogolewska A., Grzybek J. 2002. Mechanism of coalbed gas flux and prediction of gas hazard in the near-surface zone of the Wałbrzych Coal Sub-basin. Chapter 13 in: Kotarba M.J. (Ed.): Gas hazard in the near-surface zone of the Wałbrzych Coal District caused by coal mine closure: geological and geochemical controls. Society of Research on Environmental Changes “GEOSPHERE”, Kraków, 189-212
12. Sechman H., Dzieniewicz M., Kotarba M.J., Korus A. 2006. Criteria of gas hazard assessment in the areas of closed mines of the Wałbrzych Coal District, Southwestern Poland. W: Near surface 2006, 12th European meeting of environmental and engineering geophysics : 4–6 September 2006, P010, s. [1–5], EAGE European Association of Geoscientists & Engineers, Helsinki, Finland.
13. Sechman H., Dzieniewicz M., Górecki W. 2006. Wykorzystanie powierzchniowych badań geochemicznych do oceny szczelności naftowych otworów wiertniczych. Bezpieczeństwo Pracy i Ochrona Środowiska w Górnictwie, WUG – Katowice, 6, 36–38.
14. Sechman H., Dzieniewicz M., Górecki W. 2006. Wykorzystanie powierzchniowych badań geochemicznych do oceny szczelności naftowych otworów wiertniczych. // W: Warsztaty Górnicze z cyklu ,,Zagrożenia naturalne w górnictwie’’ : materiały sympozjum : sesja okolicznościowa: Rozwiązania inżynierskie i badania naukowe dla ograniczenia zagrożeń naturalnych w górnictwie : Kraków–Tomaszowice, 12–14 czerwca 2006, Wydawnictwo IGSMiE PAN, Sympozja i Konferencje, 67, 369–382.
15. Dzieniewicz M., Korus A., Kotarba M.J., Sechman H., Fiszer J. 2006. Zastosowanie powierzchniowych badań geochemicznych do oceny zagrożenia gazowego na obszarach zlikwidowanych kopalń Dolnośląskiego Zagłębia Węglowego. Bezpieczeństwo Pracy i Ochrona Środowiska w Górnictwie, WUG – Katowice, 6, 38–40.
16. Dzieniewicz M., Korus A., Kotarba M.J., Sechman H., Fiszer J. 2006. Zastosowanie powierzchniowych badań geochemicznych do oceny zagrożenia gazowego na obszarach zlikwidowanych kopalń Dolnośląskiego Zagłębia Węglowego. W: Warsztaty Górnicze z cyklu ,,Zagrożenia naturalne w górnictwie’’ : materiały sympozjum : sesja okolicznościowa: Rozwiązania inżynierskie i badania naukowe dla ograniczenia zagrożeń naturalnych w górnictwie, Kraków–Tomaszowice, 12–14 czerwca 2006, Wydawnictwo IGSMiE PAN, Sympozja i Konferencje, 67, 109–126.
17. Dzieniewicz M., Sechman H., Górecki W. 2009. Badanie składu gazów glebowych – przykłady zastosowań w prospekcji naftowej i ochronie środowiska. Geologia – kwartalnik AGH, t. 35 z. 2/1 s. 129–137.
18. Sechman H., Dzieniewicz M., 2009. Pomiary emisji metanu w wybranych rejonach polskich Karpat zewnętrznych. Geologia – kwartalnik AGH, 35, 4, 129-153.
19. Sechman H., Mościcki J. W., Dzieniewicz M. 2013. Pollution of near-surface zone in the vicinity of gas wells. Geoderma, 197-198, 193-204.
20. Sechman H., Kotarba M.J., Fiszer J., Dzieniewicz M. 2013. Distribution of methane and carbon dioxide concentrations in the near-surface zone and their genetic characterization at the abandoned “Nowa Ruda” coal mine (Lower Silesian Coal Basin, SW Poland). International Journal of Coal Geology, 116-117, 1-16.
21. Guzy P., Sechman H., Dzieniewicz M., Izydor G., 2014. Ocena możliwości zastosowania przenośnego analizatora sumy lotnych związków organicznych w powierzchniowych badaniach geochemicznych. Nafta Gaz, 70, 9, 574–583.
22. Twaróg A., Guzy P., Sechman H. 2015. Optymalizacja techniki dozowania próbki gazu do przenośnego analizatora lotnych substancji organicznych MicroFID . Wiadomości Naftowe i Gazownicze, 18, 6, 9–13.
23. Sechman H., Dzieniewicz M., Kotarba M.J., Guzy P., Konieczyńska M., Lipińska O. 2015. Wyniki powierzchniowych badań geochemicznych w rejonie odwiertów ukierunkowanych na poszukiwanie i udostępnienie gazu ze złóż niekonwencjonalnych. Przegląd Górniczy, t. 71 nr 10, s. 68–80.
24. Sechman H., Dzieniewicz M., Kotarba M.J., Guzy P., Konieczyńska M., Lipińska O. 2015. Wyniki powierzchniowych badań geochemicznych w rejonie odwiertów ukierunkowanych na poszukiwanie i udostępnienie gazu ze złóż niekonwencjonalnych. Konferencja z cyklu „Budownictwo i górnictwo” [Dokument elektroniczny]: [Wpływ eksploatacji górniczej na środowisko: Kraków 24–26 czerwca 2015]
25. Twaróg A., Guzy P., Sechman H., 2016. Comparison of methods to measure the fluxes of methane and carbon dioxide. W: 9th GeoSymposium of young researchers Silesia 2016 : Kroczyce, 31.08–02.09.2016, ISBN: 978-83-934005-9-1. — S. 57.
26. Twaróg A., Guzy P., Sechman H., 2016. Measurement of methane flux in the selected area of the Polish Outer Carpathians – preliminary research. Geology, Geophysics & Environment, vol. 42 no. 1, s. 135–136.
27. Sechman H., Kuśmierek J., Machowski G., Guzy P., Dzieniewicz M. 2016. Surface geochemical anomalies in the vicinity of the Wańkowa oil field (SE Polish Carpathians). Annales Societatis Geologorum Poloniae, vol. 86 iss. 2, s. 219–235.
28. Guzy P., Sechman H., Machowski G. 2016. The influence of tectonics on the microseepage of hydrocarbons from subsurface accumulations : case study from Polish outer Carpathians (SE Poland). W: 9th GeoSymposium of young researchers Silesia 2016 : Kroczyce, 31.08–02.09.2016, ISBN: 978-83-934005-9-1. — S. 33.
29. Guzy P., Twaróg A., Sechman H., Dzieniewicz M., 2016. Wstępna analiza wyników powierzchniowych badań geochemicznych w rejonie Krosno–Besko (koncesja PGNiG S. A.: „Sobniów–Kombornia–Rogi”). W: Geopetrol 2016 : współpraca nauki i przemysłu w rozwoju poszukiwań i eksploatacji złóż węglowodorów : Zakopane, 19–22.09.2016, ISBN: 978-83-65649-14-0. — S. 133–136.

Additional information:

Warunki dopuszczenia do egzaminu i zasady wystawiania oceny z egzaminu:

  • do egzaminu mogą być dopuszczeni studenci, którzy uzyskali zaliczenie z ćwiczeń laboratoryjnych i projektowych,
  • student może przystąpić do egzaminu w terminie “zerowym”, który odbywa się w sesji, warunkiem dopuszczenia do egzaminu jest zaliczenie z ćwiczeń laboratoryjnych i projektowych, otrzymanie oceny niedostatecznej w tym terminie nie jest wpisywane do arkusza ocen,
  • uczestnictwo w wykładach nie jest obowiązkowe, jednak w przypadku co najmniej 90% frekwencji na wykładach pozytywna ocena z egzaminu jest mnożona przez wskaźnik 1,1

Zasady zaliczania ćwiczeń projektowych:

  • obowiązkowa obecność na zajęciach (jedna nieobecność nieusprawiedliwiona nie powoduje braku zaliczenia),
  • (K) – ocena z kolokwium z treści podawanych na ćw. projektowych, w przypadku nieobecności lub oceny negatywnej student ma prawo do dwóch terminów poprawkowych zaliczania kolokwium – maksymalnie do 1 tygodnia od zakończenia semestru, poprawianie oceny niedostatecznej skutkuje otrzymaniem oceny 3,0 lub co najwyżej 3,5,
  • (P) – ocena z wykonanego projektu (modelowanie smugi zanieczyszczeń – program ALOHA) (termin oddania sprawozdania ustali prowadzący na początku semestru),
  • (S) – ocena z wykonanego sprawozdania (na temat środowiskowych aspektów działalności przemysłu paliwowo-energetycznego),
  • (R1) – ocena z wygłoszonego referatu (na temat środowiskowych aspektów działalności przemysłu paliwowo-energetycznego),
  • (A) – ocena z aktywności na zajęciach

OCENA KOŃCOWA ĆW. PROJEKTOWYCH = (0,25*K) + (0,25*P) + (0,2*S) + (0,2*R1) + (0,1*A)
(uzyskanie zaliczenia jest możliwe tylko w przypadku uzyskania pozytywnych ocen cząstkowych: K, P, S, R1)

Zasady zaliczania ćwiczeń laboratoryjnych:

  • obowiązkowa obecność na zajęciach (jedna nieobecność nieusprawiedliwiona nie powoduje braku zaliczenia),
  • (K) – ocena z kolokwium z treści podawanych na ćw. laboratoryjnych, w przypadku nieobecności lub oceny negatywnej student ma prawo do dwóch terminów poprawkowych zaliczania kolokwium – maksymalnie do 2 tygodni od zakończenia semestru, poprawianie oceny niedostatecznej skutkuje otrzymaniem oceny 3,0 lub 3,5,
  • (S1) – ocena z wykonanego sprawozdania – pomiary laboratoryjne (zespoły 3-4 osobowe),
  • (S2) – ocena z wykonanego sprawozdania – zajęcia wyjazdowe (zespoły 3-4 osobowe),

OCENA KOŃCOWA ĆW. LABORATORYJNYCH = (0,4*K) + (0,3*S1) + (0,3*S2)
(uzyskanie zaliczenia jest możliwe tylko w przypadku uzyskania WSZYSTKICH pozytywnych ocen cząstkowych)