Moduł oferowany także w ramach programów studiów:
Informacje ogólne:
Nazwa:
Hydrogeologia
Tok studiów:
2016/2017
Kod:
BEZ-1-306-s
Wydział:
Geologii, Geofizyki i Ochrony Środowiska
Poziom studiów:
Studia I stopnia
Specjalność:
-
Kierunek:
Ekologiczne Źródła Energii
Semestr:
3
Profil kształcenia:
Ogólnoakademicki (A)
Język wykładowy:
Polski
Forma i tryb studiów:
Stacjonarne
Strona www:
 
Osoba odpowiedzialna:
dr hab. inż. Postawa Adam (postawa@agh.edu.pl)
Osoby prowadzące:
dr hab. inż. Postawa Adam (postawa@agh.edu.pl)
Krótka charakterystyka modułu

Moduł daje podstawową wiedzę o pochodzeniu i warunkach występowania wód podziemnych oraz o metodach badania wód podziemnych i właściwości hydrogeologicznych skał.

Opis efektów kształcenia dla modułu zajęć
Kod EKM Student, który zaliczył moduł zajęć wie/umie/potrafi Powiązania z EKK Sposób weryfikacji efektów kształcenia (forma zaliczeń)
Wiedza
M_W001 Zna ogólną charakterystykę procesów hydrogeologicznych, główne składowe obiegu wody w przyrodzie oraz związków pomiędzy wodami powierzchniowymi i podziemnymi. Rozumie genezę wód podziemnych. EZ1A_W09, EZ1A_W10, EZ1A_W08 Egzamin
M_W002 Ma szczegółową wiedzę na temat pięter i poziomów wodonośnych. Rozumie zależność pomiędzy właściwościami skał i parametrami hydrogeologicznymi a filtracją wód podziemnych. EZ1A_W09, EZ1A_W08 Egzamin
M_W003 Ma szczegółową wiedzę na temat zasad i metod realizacji podstawowych pomiarów hydrogeologicznych i interpretacji ich wyników. Zna podstawowe charakterystyki procesów infiltracji, filtracji i migracji zanieczyszczeń w wodach podziemnych (adwekcja, dyspersja, sorpcja). EZ1A_W09, EZ1A_W08 Egzamin
M_W004 Zna ogólną charakterystykę chemiczną wód podziemnych. Przeprowadza proste interpretacje analiz chemicznych wód. Rozumie problem zanieczyszczenia wód przy wskazaniu ognisk zanieczyszczeń. Zna podstawowe metody remediacji środowiska gruntowo-wodnego. EZ1A_W09, EZ1A_W08 Egzamin
Umiejętności
M_U001 Potrafi przeprowadzić badanie i zinterpretować wyniki hydrogeologicznych pomiarów terenowych a na ich podstawie opracować uproszczony model konceptualny przepływu. Wykonuje mapę zwierciadła wód podziemnych, przekroje hydrogeologiczne. EZ1A_U03, EZ1A_U18, EZ1A_U10 Kolokwium
M_U002 Potrafi przeprowadzić prostą interpretację wyników próbnego pompowania. Określa dopływ do urządzeń drenażowych, projektuje prace odwodnieniowe. EZ1A_U03, EZ1A_U18, EZ1A_U10 Kolokwium
Kompetencje społeczne
M_K001 Rozumie potrzebę ciągłego pogłębiania wiedzy z zakresu hydrogeologii oraz uaktualniania wiadomości z literatury naukowej, czasopism fachowych (krajowych i zagranicznych). EZ1A_K01 Udział w dyskusji
M_K002 Ma świadomość odpowiedzialności za rzetelność i wiarygodność wykonanych opracowań oraz rozumie możliwe konsekwencje decyzji podejmowanych na ich podstawie. EZ1A_K07 Aktywność na zajęciach
Matryca efektów kształcenia w odniesieniu do form zajęć
Kod EKM Student, który zaliczył moduł zajęć wie/umie/potrafi Forma zajęć
Wykład
Ćwicz. aud
Ćwicz. lab
Ćw. proj.
Konw.
Zaj. sem.
Zaj. prakt
Zaj. terenowe
Zaj. warsztatowe
Inne
E-learning
Wiedza
M_W001 Zna ogólną charakterystykę procesów hydrogeologicznych, główne składowe obiegu wody w przyrodzie oraz związków pomiędzy wodami powierzchniowymi i podziemnymi. Rozumie genezę wód podziemnych. + - - - - - - - - - -
M_W002 Ma szczegółową wiedzę na temat pięter i poziomów wodonośnych. Rozumie zależność pomiędzy właściwościami skał i parametrami hydrogeologicznymi a filtracją wód podziemnych. + - - - - - - - - - -
M_W003 Ma szczegółową wiedzę na temat zasad i metod realizacji podstawowych pomiarów hydrogeologicznych i interpretacji ich wyników. Zna podstawowe charakterystyki procesów infiltracji, filtracji i migracji zanieczyszczeń w wodach podziemnych (adwekcja, dyspersja, sorpcja). + - - - - - - - - - -
M_W004 Zna ogólną charakterystykę chemiczną wód podziemnych. Przeprowadza proste interpretacje analiz chemicznych wód. Rozumie problem zanieczyszczenia wód przy wskazaniu ognisk zanieczyszczeń. Zna podstawowe metody remediacji środowiska gruntowo-wodnego. + - - - - - - - - - -
Umiejętności
M_U001 Potrafi przeprowadzić badanie i zinterpretować wyniki hydrogeologicznych pomiarów terenowych a na ich podstawie opracować uproszczony model konceptualny przepływu. Wykonuje mapę zwierciadła wód podziemnych, przekroje hydrogeologiczne. - + - - - - - - - - -
M_U002 Potrafi przeprowadzić prostą interpretację wyników próbnego pompowania. Określa dopływ do urządzeń drenażowych, projektuje prace odwodnieniowe. - + - - - - - - - - -
Kompetencje społeczne
M_K001 Rozumie potrzebę ciągłego pogłębiania wiedzy z zakresu hydrogeologii oraz uaktualniania wiadomości z literatury naukowej, czasopism fachowych (krajowych i zagranicznych). + + - - - - - - - - -
M_K002 Ma świadomość odpowiedzialności za rzetelność i wiarygodność wykonanych opracowań oraz rozumie możliwe konsekwencje decyzji podejmowanych na ich podstawie. + + - - - - - - - - -
Treść modułu zajęć (program wykładów i pozostałych zajęć)
Wykład:

1) Rola wody w przyrodzie. Obieg wody w cyklu hydrologicznym. Geneza wód podziemnych.
2) Właściwości hydrogeologiczne skał (porowatość, przepuszczalność, odsączalność).
3) Składniki bilansu wodnego. Infiltracja. Przepływ wód w strefie aeracji.
4) Piętra i poziomy wodonośne. Rodzaje warstw wodonośnych.
5) Filtracja wód podziemnych. Prawo Darcy. Współczynnik filtracji.
6) Skład chemiczny wód podziemnych. Wody zwykłe, mineralne, termalne i lecznicze.
7) Metody terenowych badań hydrogeologicznych. Mapy hydrogeologiczne.
8) Próbne pompowania i metody ich interpretacji.
9) Metody laboratoryjnych badań hydrogeologicznych.
10) Urządzenia do poboru wód podziemnych. Wielkość dopływu wód do studni i innych urządzeń
drenażowych. Projektowanie prac odwodnieniowych.
11) Zasoby wód podziemnych dla zlewni lub ujęcia. Obszar spływu wód do ujęcia
11) Zanieczyszczenia wód podziemnych. Ogniska zanieczyszczeń.
12) Migracja zanieczyszczeń w wodach podziemnych. Adwekcja, dyspersja i sorpcja.
13) Metody remediacji środowiska gruntowo-wodnego.
14) Monitoring środowiska wodnego.
15) Metodyka tworzenia numerycznych modeli hydrogeologicznych. Specjalistyczne oprogramowanie dla potrzeb hydrogeologii.

Ćwiczenia audytoryjne:

1) Obliczenia współczynnika filtracji utworów geologicznych. Metody laboratoryjne i empiryczne
2) Interpretacja wyników próbnych pompowań
3) Mapy i przekroje hydrogeologiczne. Tworzenie przykładowej mapy hydroizohips
4) Obliczenia filtracji wód podziemnych. Kierunki przepływu i rzeczywista prędkość przepływu wód podziemnych
5) Obliczenia migracji zanieczyszczeń w wodach podziemnych. Metody analityczne
6) Określanie wielkości dopływu do urządzeń drenażowych. Metody analityczne
7) Skład chemiczny wód podziemnych. Interpretacja danych hydrochemicznych

Nakład pracy studenta (bilans punktów ECTS)
Forma aktywności studenta Obciążenie studenta
Sumaryczne obciążenie pracą studenta 55 godz
Punkty ECTS za moduł 2 ECTS
Udział w wykładach 15 godz
Egzamin lub kolokwium zaliczeniowe 1 godz
Udział w ćwiczeniach audytoryjnych 15 godz
Samodzielne studiowanie tematyki zajęć 12 godz
Przygotowanie sprawozdania, pracy pisemnej, prezentacji, itp. 12 godz
Pozostałe informacje
Sposób obliczania oceny końcowej:

Średnia ważona z egzaminu (60%) oraz ćwiczeń audytoryjnych (40%)
W przypadku uzyskania zaliczenia i zdania egzaminu w pierwszym terminie, ewentualne zaokrąglenie oceny następuje w górę. W pierwszym terminie poprawkowym – zgodnie z zasadami matematyki. W drugim terminie poprawkowym – zaokrąglenie następuje w dół.

Wymagania wstępne i dodatkowe:

Brak

Zalecana literatura i pomoce naukowe:

Pazdro Z., Kozerski B., 1990 – Hydrogeologia ogólna. Wyd. Geologiczne.
Kulma R., 1995 – Podstawy obliczeń filtracji wód podziemnych. Wyd. AGH.
Schwartz F.W., Zhang H., 2008 – Fundamentals of Groundwater. Wiley.
Todd D. K., Mays L.W., 2008 – Groundwater Hydrology. Wiley.
Fetter C.W., 2008– Contaminant Hydrogeology. Waveland.

Publikacje naukowe osób prowadzących zajęcia związane z tematyką modułu:

A. J. Żurek, S. Witczak, M. Duliński, P. Wachniew, K. Różański, J. Kania, A. Postawa, J. Karczewski, W. J. Mościcki Quantification of anthropogenic impact on groundwater-dependent terrestrial ecosystem using geochemical and isotope tools combined with 3-D flow and transport modelling. Hydrology and Earth System Sciences ; ISSN 1027-5606. — 2015 vol. 19 no. 2, s. 1015–1033.
tekst: http://www.hydrol-earth-syst-sci.net/19/1015/2015/hess-19-1015-2015.pdf
E. Kret, A. Kiecak, G. Malina, I. Nijenhuis, A. Postawa: Identification of TCE and PCE sorption and biodegradation parameters in a sandy aquifer for fate and transport modelling : batch and column studies. Environmental Science and Pollution Research ; ISSN 0944-1344. — 2015 vol. 22 iss. 13, s. 9877–9888. tekst: http://link.springer.com/content/pdf/10.1007%2Fs11356-015-4156-9.pdf
P. Wachniew, S. Witczak, A. Postawa, Jarosław Kania, Anna Żurek, Kazimierz Różański, Marek Duliński: Groundwater dependent ecosystems and man: conflicting groundwater uses. Geological Quarterly ; ISSN 1641-7291. — 2014 vol. 58 no. 4, s. 695–706.
J. Motyka, A. Postawa: Impact of Zn-Pb mining in the Olkusz ore district on the Permian aquifer (SW Poland). Environmental Science and Pollution Research; ISSN 0944-1344. — 2013 vol. 20 no. 11, s. 7582–7589.
A. Postawa, J. Jeż-Walkowiak, A. Pruss, K. Wątor: Arsen w wodach podziemnych okolic Lublina — Arsenic in groundwaters near Lublin / Biuletyn Państwowego Instytutu Geologicznego = Geological Bulletin of the Polish Geological Institute ; ISSN 0867-6143. Hydrogeologia ; ISSN 1644-0870— Warszawa : PIG, 2011.

Informacje dodatkowe:

Brak