Moduł oferowany także w ramach programów studiów:
Informacje ogólne:
Rocznik:
2016/2017
Kod:
DGK-2-107-GI-s
Nazwa:
Zaawansowane technologie pomiarów inżynierskich
Wydział:
Geodezji Górniczej i Inżynierii Środowiska
Poziom studiów:
Studia II stopnia
Specjalność:
Geodezja inżynieryjno-przemysłowa
Kierunek:
Geodezja i Kartografia
Semestr:
1
Profil kształcenia:
Ogólnoakademicki (A)
Język wykładowy:
Polski
Forma i tryb studiów:
Stacjonarne
Strona www:
 
Osoba odpowiedzialna:
dr inż. Ćwiąkała Paweł (pawelcwi@agh.edu.pl)
Osoby prowadzące:
dr inż. Ćwiąkała Paweł (pawelcwi@agh.edu.pl)
dr inż. Kocierz Rafał (kocierz@agh.edu.pl)
dr hab. inż. Owerko Tomasz (owerko@gmail.com)
Krótka charakterystyka modułu

Opis efektów kształcenia dla modułu zajęć
Kod EKM Student, który zaliczył moduł zajęć wie/umie/potrafi Powiązania z EKK Sposób weryfikacji efektów kształcenia (forma zaliczeń)
Wiedza
M_W001 Student posiada podstawową wiedzę z zakresu: metrologii przemysłowej, instrumentów oraz metod pomiarowych stosowanych w metrologi przemysłowej, zna problematykę wpływu czynników zewnętrznych na wyniki obserwacji, podstawowe pojęcia z zakresu budownictwa maszynowego, metod pomiarowych wykorzystywanych przy kontroli ustawienia maszyn i urządzeń. GK2A_W03, GK2A_W04, GK2A_W05 Aktywność na zajęciach,
Egzamin,
Prezentacja
M_W002 Student posiada podstawową wiedzę z zakresu: geodezyjnej obsługi budowy pieców obrotowych, wyznaczania przestrzennego położenia osi obrotu pieca obrotowego oraz obliczania poprawek rektyfikacyjnych, wyznaczania deformacji korpusu pieca, możliwości zastosowania skomputeryzowanych systemów pomiarowych przy rozwiązywaniu problemów z zakresu geodezji inżynieryjno-przemysłowej, zastosowania czujników fizykalnych w rozwiązywaniu zagadnień inżynierskich, pomiarów rzeźby dna zbiorników wodnych, pomiaru i opracowania danych pomiarowych ze skaningu laserowego GK2A_W04, GK2A_W09 Aktywność na zajęciach,
Egzamin,
Projekt
Umiejętności
M_U001 Student potrafi: wykorzystać metody optyczne przy kontroli ustawienia maszyn i urządzeń, wyznaczać odchyłki kształtu i położenia z wykorzystaniem instrumentów elektronicznych, wyznaczyć przestrzenne położenia osi obrotu pieca obrotowego wraz z wyznaczeniem poprawek rektyfikacyjnych rolek nośnych. GK2A_U01, GK2A_U03, GK2A_U04, GK2A_U05, GK2A_U06, GK2A_U07 Aktywność na zajęciach,
Egzamin,
Projekt
M_U002 Student potrafi: wykonać podstawowe czynności związane z pomiarami przy użyciu czujników fizykalnych, skanerów laserowych, systemów batymetrycznych. Student potrafi stworzyć skomputeryzowany system pomiary w opraciu o tachimetr elektroniczny lub niwelator kodowy GK2A_U01, GK2A_U05, GK2A_U06, GK2A_U08 Aktywność na zajęciach,
Egzamin,
Projekt
Kompetencje społeczne
M_K001 Student: posiada przygotowanie do współpracy z mechanikami precyzyjnymi, potrafi pracować w zespole i wspólnie rozwiązywać problemy techniczne, potrafi korzystać z nowoczesnych technologi pomiarowych, potrafi przeprowadzić badania literaturowe w celu znalezienia rozwiązania postawionych problemów, jest przygotowany do podjęcia współpracy ze przedstawicielami innych dziedzin nauk technicznych. GK2A_K01, GK2A_K02 Aktywność na zajęciach
Matryca efektów kształcenia w odniesieniu do form zajęć
Kod EKM Student, który zaliczył moduł zajęć wie/umie/potrafi Forma zajęć
Wykład
Ćwicz. aud
Ćwicz. lab
Ćw. proj.
Konw.
Zaj. sem.
Zaj. prakt
Zaj. terenowe
Zaj. warsztatowe
Inne
E-learning
Wiedza
M_W001 Student posiada podstawową wiedzę z zakresu: metrologii przemysłowej, instrumentów oraz metod pomiarowych stosowanych w metrologi przemysłowej, zna problematykę wpływu czynników zewnętrznych na wyniki obserwacji, podstawowe pojęcia z zakresu budownictwa maszynowego, metod pomiarowych wykorzystywanych przy kontroli ustawienia maszyn i urządzeń. + - - + - - - - - + -
M_W002 Student posiada podstawową wiedzę z zakresu: geodezyjnej obsługi budowy pieców obrotowych, wyznaczania przestrzennego położenia osi obrotu pieca obrotowego oraz obliczania poprawek rektyfikacyjnych, wyznaczania deformacji korpusu pieca, możliwości zastosowania skomputeryzowanych systemów pomiarowych przy rozwiązywaniu problemów z zakresu geodezji inżynieryjno-przemysłowej, zastosowania czujników fizykalnych w rozwiązywaniu zagadnień inżynierskich, pomiarów rzeźby dna zbiorników wodnych, pomiaru i opracowania danych pomiarowych ze skaningu laserowego + - - + - - - - - + -
Umiejętności
M_U001 Student potrafi: wykorzystać metody optyczne przy kontroli ustawienia maszyn i urządzeń, wyznaczać odchyłki kształtu i położenia z wykorzystaniem instrumentów elektronicznych, wyznaczyć przestrzenne położenia osi obrotu pieca obrotowego wraz z wyznaczeniem poprawek rektyfikacyjnych rolek nośnych. + - - + - - - - - + -
M_U002 Student potrafi: wykonać podstawowe czynności związane z pomiarami przy użyciu czujników fizykalnych, skanerów laserowych, systemów batymetrycznych. Student potrafi stworzyć skomputeryzowany system pomiary w opraciu o tachimetr elektroniczny lub niwelator kodowy + - - + - - - - - + -
Kompetencje społeczne
M_K001 Student: posiada przygotowanie do współpracy z mechanikami precyzyjnymi, potrafi pracować w zespole i wspólnie rozwiązywać problemy techniczne, potrafi korzystać z nowoczesnych technologi pomiarowych, potrafi przeprowadzić badania literaturowe w celu znalezienia rozwiązania postawionych problemów, jest przygotowany do podjęcia współpracy ze przedstawicielami innych dziedzin nauk technicznych. + - - + - - - - - + -
Treść modułu zajęć (program wykładów i pozostałych zajęć)
Wykład:
  1. Metrologia przemysłowa

    1. Wprowadzenie do metrologi przemysłowej. Pojęcia podstawowe. Omówienie podstawowych instrumentów wykorzystywanych powszechnie w metrologii przemysłowej: maszyny wielowspółrzędnościowe, laser trackery.
    2. Omówienie możliwości wykorzystania metod i instrumentów geodezyjnych w metrologii przemysłowej. Wpływ czynników zewnętrznych na wyniki obserwacji.
    3. Typowe elementy maszyn i urządzeń mechanicznych.
    4. Omówienie warunków geometrycznych oraz metod pomiarowych umożliwiających ich kontrolę jakościową oraz ilościową (prostopadłość, równoległość, odchyłki osiowe i promieniowe, płaszczyznowość, prostoliniowość).

  2. Zastosowanie skaningu laserowego do oceny bezpieczeństwa obiektów i konstrukcji inżynierskich
  3. Prace geodezyjne przy budowie i eksploatacji pieców obrotowych

    1. Obsługa budowy fundamentów i montażu korpusu.
    2. Wyznaczanie przestrzennego położenia osi obrotu pieca w postoju i podczas ruchu obrotowego, obliczanie poprawek rektyfikacyjnych.
    3. Wyznaczanie deformacji korpusu pieca.

  4. Metody automatyzacji czynności pomiarowych – systemy “on-line”

    1. Wstęp do systemów sterowania pracą elektronicznych instrumentów geodezyjnych (tachimetr, niwelator, odbiornik GPS).
    2. Opis standardu transmisji danych.
    3. Przykłady zastosowań zautomatyzowanych systemów pomiarowych w zagadnieniach geodezji inżynieryjno-przemysłowej.

  5. Czujniki fizykalne

    1. Zasady działania wybranych czujników pomiarowych (czujniki do pomiarów zmian długości, systemy detekcji wiązki laserowej, pochyłomierze).
    2. Metody i algorytmy kalibracji przedstawianych na wykładach urządzeń pomiarowych.
    3. Systemy sterowania i rejestracji wyników pomiarów prowadzonych czujnikami fizykalnymi.
    4. Przykłady wdrożeń systemów pomiarowych opartych na czujnikach fizykalnych.

  6. Pomiary rzeźby dna rzek i zbiorników wodnych

    1. Budowa rzek.
    2. Rodzaje i typy budowli regulacyjnych.
    3. Metody pomiaru głębokości.
    4. Batymetria.
    5. Metody typu LIDAR.

  7. Geodezyjna obsługa budowy obiektów mostowych

    Geodezyjna obsługa budowy obiektów mostowych, geodezyjna inwentaryzacja powykonawcza. Proce geodezyjne na potrzeby obsługi próbnych obciążeń pali fundamentowych oraz pomiary geodezyjne na potrzeby badań obiektów mostowych pod obciążeniem.

  8. Geodezyjna inwentaryzacja rurociągów napowietrzych.

    Metody inwentaryzacji rurociągów napowietrznych za pomocą skaningu laserowego. Modelowanie danych oraz wykrywanie konfliktów z projektami. Elemety inżynierii odwrotnej.

Ćwiczenia projektowe:
  1. Metrologia przemysłowa – ćwiczenia

    1. Wykorzystanie autokolimacji wiązek równoległych przy kontroli warunków równoległości i prostopadłości
    2. Wykorzystanie aliniometru optycznego FF-01 przy badaniach warunku prostoliniowości osi maszyn.
    3. Wykorzystanie dalmierza laserowego DISTO oraz elektronicznego czujnika zegarowego przy wyznaczaniu odchyłek promieniowych wraz z ich interpretacją geometryczną.

  2. Prace geodezyjne przy budowie i eksploatacji pieców obrotowych

    Wyznaczenie przestrzennego kształtu osi obrotu pieca obrotowego i obliczenie poprawek rektyfikacyjnych rolek nośnych.

  3. Metody automatyzacji czynności pomiarowych – systemy “on-line”

    1. Zagadnienia automatycznego sterowania pracą instrumentów pomiarowych na przykładzie tachimetrów elektronicznych lub niwelatorów.
    2. Prezentacja gotowych rozwiązań na przykładzie systemu pomiaru pionowych zbiorników cylindrycznych lub systemu automatycznego sterowania pracą dwóch tachimetrów zrobotyzowanych pracujących w systemie IMS.

  4. Czujniki fizykalne

    Przeprowadzenie kalibracji i testów dokładności wybranych czujników omawianych w ramach zajęć wykładowych.

  5. Pomiary rzeźby dna rzek i zbiorników wodnych

    Pomiar batymetryczny zbiornika wodnego wraz z opracowaniem wyników uzyskanych w terenie.

  6. Geodezyjna obsługa budowy obiektów mostowych

    Projektowanie i obsługa pomiarów geodezyjnych z zakresu budowy obiektów mostowych w aspekcie rozwiązywania podstawowych zagadnień inzynierskich.

  7. Geodezyjna inwentaryzacja rurociągów napowietrzych.

    Pomiar i opracowanie danych pomiarowych pochodzących ze skaningu laserowego rurociągu napowietrznego.

  8. Zastosowanie skaningu laserowego do oceny bezpieczeństwa obiektów i konstrukcji inżynierskich

    Sprawdzanie warunków geometrycznych oraz modelowanie
    układu nośnego obiektu wieżowego lub/i mostowego

Inne:
Wycieczka terenowa do wybranego zakładu przemysłowego

Zapoznanie studentów ze specyfiką prowadzenia prac geodezyjnych na terenie wybranego zakładu przemysłowego

Nakład pracy studenta (bilans punktów ECTS)
Forma aktywności studenta Obciążenie studenta
Sumaryczne obciążenie pracą studenta 81 godz
Punkty ECTS za moduł 3 ECTS
Egzamin lub kolokwium zaliczeniowe 2 godz
Udział w wykładach 28 godz
Udział w ćwiczeniach projektowych 28 godz
Samodzielne studiowanie tematyki zajęć 8 godz
Przygotowanie sprawozdania, pracy pisemnej, prezentacji, itp. 10 godz
Udział w zajęciach terenowych 5 godz
Pozostałe informacje
Sposób obliczania oceny końcowej:

OK=0,6OE+0,4L

gdzie:
OK – Ocena Końcowa
OE – Ocena z Egzaminu
OL – Ocena z Projektów

Warunki uzyskania oceny z ćwiczeń projektowych:
Zaliczenie przez prowadzącego dane zajęcia (temat) na podstawie:
- Obecności i/lub,
- Projektu z zajęć.
Dopuszczalna jest nieobecność na 2 zajęciach.
W przypadku nieobecności na zajęciach nieobecność musi zostać nadrobiona w sposób uzgodniony z prowadzącym dany temat (odrobienie zajęć w innym terminie, projekt, referat).
Ocena z projektów obliczana jest jako średnia arytmetyczna ocen z projektów.

Student może dwukrotnie przystąpić do poprawkowego zaliczania zajęć laboratoryjnych i projektowych. Z prawa tego może skorzystać student, który uczestniczył w zajęciach obowiązkowych, tj. opuścił nie więcej niż 20% zajęć bez usprawiedliwienia. O dopuszczeniu studenta do zaliczenia poprawkowego decyduje prowadzący zajęcia, który ustala terminy i zasady zaliczeń w terminach poprawkowych.

Wymagania wstępne i dodatkowe:

Ukończone studia inżynierskie na kierunku Geodezja i Kartografia

Zalecana literatura i pomoce naukowe:

1. Wojciech Janusz – Obsługa Geodezyjna Budowli i Konstrukcji. Wydanie drugie, uzupełnione. Państwowe Przedsiębiorstwo Wydawnictw Kartograficznych. Warszawa 1975
2. Jan Gocał – Metody i instrumenty geodezyjne w precyzyjnych pomiarach maszyn i urządzeń mechanicznych. Wydawnictwa AGH. ISSN 0239-6114. Kraków 1993.
3. Józef Czaja – Geodezja inżynieryjno-przemysłowa. Zbiór przykładów i zadań. Część druga. Wydanie czwarte uzupełnione. Wydawnictwa AGH. ISSN 0239-6114. Kraków 1992
4. Franciszek Rola – Geodezja inżynieryjno-przemysłowa. Wykłady. Część I. Wydanie drugie zmienione. Wydawnictwa AGH. ISSN 0239-6114. Kraków 1985.
5. Praca zbiorowa: Geodezja inżynieryjna. Tom I. Państwowe Przedsiębiorstwo Wydawnictw Kartograficznych. Warszawa 1994.
6. Jan Gocał – Geodezja inżynieryjno-przemysłowa część 3. Wydawnictwa AGH ISBN: 978-83-7464-327-6. Kraków 2010.
7. Praca zbiorowa pod red. J.Piotrowskiego – Pomiary. Czujniki pomiarowe wybranych wielkości fizycznych i składu chemicznego. Wydawnictwa Naukowo-Techniczne WNT. ISBN 978-83-204-3468-2. Warszawa 2009.
8. Janusz Piotrowski – Podstawy miernictwa. Wydawnictwa Naukowo-Techniczne WNT. ISBN 83-204-2724-X. Warszawa 2002.
9. A. Gajek, Z. Juda – Czujniki. Wydawnictwa Komunikacji i Łączności, Warszawa 2009.
10. M.Miłek – Metrologia Elektryczna Wielkości Nieelektrycznych. Oficyna Wydawnicza Uniwersytetu Zielonogórskiego, Zielona Góra 2006

Publikacje naukowe osób prowadzących zajęcia związane z tematyką modułu:

1. Determination of displacement and vibrations of engineering structures using ground-based radar

interferometry / Jan GOCAŁ, Łukasz ORTYL, Tomasz OWERKO, Przemysław KURAS, Rafał KOCIERZ,

Paweł ĆWIĄKAŁA, Edyta PUNIACH, Olga SUKTA, Adam BAŁUT. — Kraków : Wydawnictwa AGH, 2013.

— 264, 1 s.. — (AGH University of Science and Technology Press ; KU 0521). — Bibliogr. s.

257–265, Summ.. — ISBN: 978-83-7464-645-1. — Publikacja dostępna również w formie

elektronicznej: {http://winntbg.bg.agh.edu.pl/skrypty4/0552/determination.pdf}

2. Determination the accuracy of TELPOD SVP 45 resistive sensors as tools for measuring the relative

displacement of points — Ocena dokładności czujników opornościowych grupy TELPOD SVP 45 jako

narzędzi do pomiarów odkształceń / Paweł ĆWIĄKAŁA, Tomasz OWERKO // Geomatics and

Environmental Engineering ; ISSN 1898-1135. — Tytuł poprz.: Geodezja oraz Inżynieria Środowiska.

— 2012 vol. 6 no. 3, s. 25–33. — Bibliogr. s. 33, Summ., Streszcz.. — tekst:

http://journals.bg.agh.edu.pl/GEOMATICS/2012.6.3/geom.2012.6.3.25.pdf

3. Determining the suitability of MEMS inclination sensors for measuring deformation in mining areas /

Paweł ĆWIĄKAŁA // W: SGEM2013 : GeoConference on Informatics, geoinformatics and remote

sensing : 13\textsuperscript{th} international multidisciplinary scientific geoconference : 16–22, June,

2013, Albena, Bulgaria : conference proceedings. vol. 2, Geodesy and mine surveying ;

Photogrammetry and remote sensing. — Sofia : STEF92 Technology Ltd., cop. 2013. — (International

Multidisciplinary Scientific GeoConference SGEM ; ISSN 1314-2704). — ISBN: 978-619-7105-01-8. —

S. 127–134. — Bibliogr. s. 133–134, Abstr.

4. Integracja technologii geodezyjnych na przykładzie pomiarów batymetrycznych — Geodesic

technology integration on the example of bathymetric measurement / Tomasz OWERKO, Łukasz

ORTYL, Anita KWARTNIK-PRUC, Paweł ĆWIĄKAŁA // Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich =

Infrastructure and Ecology of Rural Areas / Polska Akademia Nauk. Oddział w Krakowie. Komisja

Technicznej Infrastruktury Wsi ; ISSN 1732-5587. — 2011 nr 4, s. 21–29. — Bibliogr. s. 29, Streszcz.,

Summ.

5. Advantages of radar interferometry for assessment of dynamic deformation of bridge : abstract / P.

KURAS, T. OWERKO, Ł. ORTYL, R. KOCIERZ, O. SUKTA, S. Pradelok // W: Bridge maintenance, safety,

management, resilience and sustainability : proceedings of the sixth international conference :

Stresa, Italy, 8–12 July 2012 / eds. Fabio Biondini, Dan M. Frangopol. — Boca Raton ; [etc.] : CRC

Press, cop. 2012. — ISBN: 978-0-415-62124-3. — S. 197. — Bibliogr. s. 197. — Pełny tekst na

dołączonym CD-ROMie. — S. 885–891. — Wymagania systemowe: Adobe Acrobat Reader ; napęd

CD-ROM. — Bibliogr. s. 890–891, Abstr.

6. Automatyzacja procesu pomiaru objętości zbiorników cylindrycznych w oparciu o normę ISO-7507 —

The automation of cylindrical tank volume measurement process based on ISO-7507 standard / Rafał

KOCIERZ // Archiwum Fotogrametrii, Kartografii i Teledetekcji = Archives of Photogrammetry,

Cartography and Remote Sensing ; ISSN 2083-2214. — 2009 vol. 19 s. 201–212. — Bibliogr. s. 212,

Streszcz., Summ. — ISBN 978-83-61576-09-9

Informacje dodatkowe:

Podstawowym terminem uzyskania zaliczenia jest koniec zajęć w danym semestrze.
Student może dwukrotnie przystąpić do poprawkowego zaliczenia zajęć. Z prawa tego może skorzystać student, który uczestniczył w zajęciach obowiązkowych, tj. opuścił nie więcej niż 20% zajęć bez usprawiedliwienia. Prowadzący zajęcia ustala terminy i zasady zaliczeń w terminach poprawkowych.