Moduł oferowany także w ramach programów studiów:
Informacje ogólne:
Rocznik:
2016/2017
Kod:
HKL-2-417-KW-s
Nazwa:
Współczesne inscenizacje operowe - kinowe, teatralne i telewizyjne
Wydział:
Humanistyczny
Poziom studiów:
Studia II stopnia
Specjalność:
Komunikacja wizualna i projektowanie graficzne
Kierunek:
Kulturoznawstwo
Semestr:
4
Profil kształcenia:
Ogólnoakademicki (A)
Język wykładowy:
Polski
Forma i tryb studiów:
Stacjonarne
Strona www:
 
Osoba odpowiedzialna:
dr Ziemek Jacek (jacek.ziemek@gmail.com)
Osoby prowadzące:
dr Ziemek Jacek (jacek.ziemek@gmail.com)
Krótka charakterystyka modułu

Opis efektów kształcenia dla modułu zajęć
Kod EKM Student, który zaliczył moduł zajęć wie/umie/potrafi Powiązania z EKK Sposób weryfikacji efektów kształcenia (forma zaliczeń)
Wiedza
M_W001 Posiada świadomość i kompetencje dotyczące roli sztuki operowej w diachronicznym wymiarze historycznym i synchronicznym wymiarze współczesnym. KL2A_W11, KL1A_W01, KL1A_W03, KL1A_W11 Aktywność na zajęciach,
Kolokwium
M_W002 Zna i potrafi używać podstawową i zaawansowaną terminologię analizy performatyki operowej. KL2A_W13, KL1A_W13 Aktywność na zajęciach,
Kolokwium
Umiejętności
M_U001 Potrafi dostrzec możliwości, zależności, związki i konieczności zachodzące między różnymi dziedzinami sztuki, mediów i różnymi sposobami kulturowej ekspresji. KL2A_U03, KL1A_U03 Aktywność na zajęciach
Kompetencje społeczne
M_K001 Potrafi swobodnie poruszać się w przestrzeni zagadnień związanych ze sztuką operową i sztukami pokrewnymi, które z łatwością interpretuje i analizuje. KL2A_K09, KL1A_K09 Aktywność na zajęciach
Matryca efektów kształcenia w odniesieniu do form zajęć
Kod EKM Student, który zaliczył moduł zajęć wie/umie/potrafi Forma zajęć
Wykład
Ćwicz. aud
Ćwicz. lab
Ćw. proj.
Konw.
Zaj. sem.
Zaj. prakt
Zaj. terenowe
Zaj. warsztatowe
Inne
E-learning
Wiedza
M_W001 Posiada świadomość i kompetencje dotyczące roli sztuki operowej w diachronicznym wymiarze historycznym i synchronicznym wymiarze współczesnym. + - - - - - - - - - -
M_W002 Zna i potrafi używać podstawową i zaawansowaną terminologię analizy performatyki operowej. + - - - - - - - - - -
Umiejętności
M_U001 Potrafi dostrzec możliwości, zależności, związki i konieczności zachodzące między różnymi dziedzinami sztuki, mediów i różnymi sposobami kulturowej ekspresji. + - - - - - - - - - -
Kompetencje społeczne
M_K001 Potrafi swobodnie poruszać się w przestrzeni zagadnień związanych ze sztuką operową i sztukami pokrewnymi, które z łatwością interpretuje i analizuje. + - - - - - - - - - -
Treść modułu zajęć (program wykładów i pozostałych zajęć)
Wykład:

‘Nigdy więcej nie wejdę do tego teatru. To jest chuligaństwo. Nikt nie ma prawa okradać geniusza. To przekracza wszelkie granice. Kaleczą i niszczą utwory muzyczne’ – tymi słowami wielka Galina Wiszniewska zareagowała na premierę ‘Eugeniusza Oniegina’ wielkiego Piotra Czajkowskiego w inscenizacji wielkiego Dmitrija Czerniakowa w moskiewskim Teatrze Bolszoj (Wielkim). Czy miała rację? I jak to możliwe, że opera – przez wielu uważana za sztukę martwą – wzbudza aż tak wielkie emocje? Czym jest – tak znienawidzony w niektórych kręgach – operowy ‘Eurotrash’? Dlaczego tak wielu twórców – kinowych i teatralnych, dobrych i złych – decyduje się na podjęcie wyzwania reżyserii operowej? Czy istnieje jeszcze kategoria ‘primadonny’? Co różni słodkiego tenora lirycznego od wagnerowskiego tenora bohaterskiego? Postaramy się odpowiedzieć na te pytania i poruszyć jeszcze wiele, wcale nieoczywistych zagadnień.

Zajęcia poświęcone będą problematyce współczesnych – czyli datowanych od lat 50. XX wieku – inscenizacji sztuki operowej. Punktem wyjścia będzie przełom w traktowaniu reżyserii operowej na deskach teatralnych dokonany przez Herberta von Karajana i Waltera Felsensteina. Kontynuacją przemian jest wkroczenie do opery technik filmowych i telewizyjnych – ze szczególnym uwzględnieniem twórczości Jean-Pierre Ponnelle’a. Zajęcia poświęcone będą interpretacji i analizie najsłynniejszych oper (od Monteverdiego po operą najnowszą) w inscenizacjach dokonywanych przez głośnych reżyserów na najważniejszych scenach (Nowy Jork, Paryż, Berlin, Wiedeń, Mediolan, Moskwa, Salzburg) w interpretacji czołowych śpiewaków kolejnych pokoleń. Punktem wyjścia rozważań będą kwestie tzw. przekładu intersemiotyczngo, czyli problematyki sposobu, w jaki kody zjawiska kulturowego zwanego operą mogą zostać przełożone na język współczesnych mass-mediów w zgodzie (lub bez) z pierwotną intencją kompozytora. Wykład ilustrowany będzie fragmentami nagrań i wykonań – często trudno dostępnymi i unikalnymi.

PLAN ZAJĘĆ:
1. Co to jest opera – podstawowe pojęcia, terminy, problemy i zagadnienia.
2. Pierwociny opery – renesansowy dramat muzyczny i Claudio Monteverdi
3. Główne cechy opery barokowej – szkoła francuska, włoska, angielska
4. Georg Friedrich Händel – zarys twórczości operowej
5. Opera w okresie klasycyzmu – Christoph Willibald Gluck
6. Wolfgang Amadeus Mozart – geniusz
7. Główne cechy opery romantycznej
8. Richard Wagner i dramat muzyczny
9. XIX-wieczna opera włoska
10. Rosyjska szkoła operowa
11.Opera XX wieku – szanse i bezdroża
12. Najwięksi reżyserzy operowi i najlepsi aktorzy wśród śpiewaków: wybór bardzo subiektywny

Nakład pracy studenta (bilans punktów ECTS)
Forma aktywności studenta Obciążenie studenta
Sumaryczne obciążenie pracą studenta 52 godz
Punkty ECTS za moduł 2 ECTS
Udział w wykładach 30 godz
Dodatkowe godziny kontaktowe z nauczycielem 4 godz
Samodzielne studiowanie tematyki zajęć 18 godz
Pozostałe informacje
Sposób obliczania oceny końcowej:

Warunkiem zaliczenia jest obecność na wykładzie, aktywne uczestnictwo intelektualne oraz wykazywanie zainteresowania przedmiotem także poza salą wykładową.
Podczas ostatnich zajęć odbędzie się pisemny test – będzie on poświęcony operom Ryszarda Wagnera ‘Lohengrin’ i ‘Parsifal’ i jej współczesnym inscenizacjom. Ocena końcowa będzie oceną wystawioną na podstawie wyniku kolokwium.

Wymagania wstępne i dodatkowe:

Zainteresowanie muzyką – ‘klasyczną’ i ‘rozrywkową’, znajomość podstawowych terminów muzycznych, teatralnych, telewizyjnych i filmowych, dobry gust oraz otwartość na nowe wyzwania intelektualne i estetyczne.

Zalecana literatura i pomoce naukowe:

Alan Blyth – Opera on Video: The Essential Guide, London 1995
Józef Chomiński, Krystyna Wilkowska-Chomińska – Formy muzyczne. Tom IV: Opera i dramat, Kraków 1976
Lesław Czapliński – W kręgu operowych mitów, Kraków 2003
Bronisław Horowicz – Teatr operowy, Warszawa 1963
Zdzisław Jachimecki – Ryszard Wagner, 1983
Kronika opery, Warszawa 1993
Piotr Kamiński – Tysiąc i jedna opera, tom I-II, Kraków 2008
Piotr Kamiński – Porady dla reżysera-debiutanta, ‘Ruch Muzyczny’ 12/2013
Andrzej Kołodyński – ‘Don Giovanni’: opera na ekranie, [w:] Analizy i interpretacje. Film zagraniczny, red. Alicja Helman, Katowice 1986, s. 11-25
Siegfried Kracauer – Jacques Offenbach i Paryż jego czasów. Przekład: Andrzej Sąpoliński. Warszawa 1992
Lucjan Kydryński – Opera na cały rok. Kalendarium, Kraków 2008
Janusz Łętowski – Magia czarnego krążka, Kraków 1981
Kurt Pahlen – Das neue Opern. Lexikon, Munchen 1995
oraz wybrane monografie kompozytorów operowych, biografie śpiewaków, etc.

Publikacje naukowe osób prowadzących zajęcia związane z tematyką modułu:

Nie podano dodatkowych publikacji

Informacje dodatkowe: