Moduł oferowany także w ramach programów studiów:
Informacje ogólne:
Rocznik:
2016/2017
Kod:
HKL-2-419-KW-s
Nazwa:
Posthumanizm. Społeczeństwo, nauka i technologia w najnowszych debatach z pogranicza nauk ścisłych i humanistyki
Wydział:
Humanistyczny
Poziom studiów:
Studia II stopnia
Specjalność:
Komunikacja wizualna i projektowanie graficzne
Kierunek:
Kulturoznawstwo
Semestr:
4
Profil kształcenia:
Ogólnoakademicki (A)
Język wykładowy:
Polski
Forma i tryb studiów:
Stacjonarne
Strona www:
 
Osoba odpowiedzialna:
dr Nowak Samuel (samuel.jonatan@gmail.com)
Osoby prowadzące:
dr Nowak Samuel (samuel.jonatan@gmail.com)
Krótka charakterystyka modułu

Opis efektów kształcenia dla modułu zajęć
Kod EKM Student, który zaliczył moduł zajęć wie/umie/potrafi Powiązania z EKK Sposób weryfikacji efektów kształcenia (forma zaliczeń)
Wiedza
M_W001 student/ka: zna główne pojęcia oraz teorie na przecięciu postmodernizmu / posthumanizmu oraz potrafi powiązać je z nurtami badawczymi; zna zależność pomiędzy przemianami społecznymi, technologicznymi a teoriami, je opisującymi; ma poszerzoną wiedzę z zakresu teorii krytycznych wobec postmodernizmu; ma poszerzoną wiedzę o relacjach między naukami społecznymi a humanistycznymi; zna źródła krytyki podmiotowości i przejście do paradygmatu post-antropocentrycznego KL2A_W11, KL1A_W11 Sprawozdanie,
Aktywność na zajęciach
M_W002 Posiada ogólną wiedzę o strukturach i instytucjach społecznych, o istotnych elementach tych struktur i instytucji; ma elementarną wiedzę o relacjach zachodzących między procesami, strukturami i instytucjami społecznymi oraz między ich elementami; ma elementarną wiedzę o rodzajach więzi społecznej i prawidłowościach, którym podlegają oraz o zjawiskach i procesach charakterystycznych dla różnorodnych grup społecznych. KL2A_W13, KL1A_W13 Sprawozdanie
Umiejętności
M_U001 student/ka: potrafi pracować z tekstami kulturoznawczymi, socjologicznymi oraz filozoficznymi na poziomie średnio zaawansowanym; poprawnie stosuje pojęcia i terminy związane z postantropocentrycznymi badaniami nad kulturą i społeczeństwem; potrafi stosować wybrane teorie posthumanistyczne do analizy wybranego problemu; rozumie złożoność tego, co społeczne jako związków sprawczości ludzi i nie-ludzi; KL2A_U03, KL1A_U03 Aktywność na zajęciach
Kompetencje społeczne
M_K001 student/ka: jest nieufny/a i podejrzliwy/a wobec współczesnego kapitalizmu oraz jego instytucji politycznych; jest przygotowany/a do otwartego uczestnictwa w dyskusji, wyrażania i przyjmowania uwag krytycznych; zna zakres posiadanej wiedzy i umiejętności, rozumie potrzebę ciągłego dokształcania się, rozwoju zawodowego i poszerzania wiedzy ogólne; KL2A_K09, KL1A_K09 Sprawozdanie,
Aktywność na zajęciach
Matryca efektów kształcenia w odniesieniu do form zajęć
Kod EKM Student, który zaliczył moduł zajęć wie/umie/potrafi Forma zajęć
Wykład
Ćwicz. aud
Ćwicz. lab
Ćw. proj.
Konw.
Zaj. sem.
Zaj. prakt
Zaj. terenowe
Zaj. warsztatowe
Inne
E-learning
Wiedza
M_W001 student/ka: zna główne pojęcia oraz teorie na przecięciu postmodernizmu / posthumanizmu oraz potrafi powiązać je z nurtami badawczymi; zna zależność pomiędzy przemianami społecznymi, technologicznymi a teoriami, je opisującymi; ma poszerzoną wiedzę z zakresu teorii krytycznych wobec postmodernizmu; ma poszerzoną wiedzę o relacjach między naukami społecznymi a humanistycznymi; zna źródła krytyki podmiotowości i przejście do paradygmatu post-antropocentrycznego + - - - - - - - - - -
M_W002 Posiada ogólną wiedzę o strukturach i instytucjach społecznych, o istotnych elementach tych struktur i instytucji; ma elementarną wiedzę o relacjach zachodzących między procesami, strukturami i instytucjami społecznymi oraz między ich elementami; ma elementarną wiedzę o rodzajach więzi społecznej i prawidłowościach, którym podlegają oraz o zjawiskach i procesach charakterystycznych dla różnorodnych grup społecznych. + - - - - - - - - - -
Umiejętności
M_U001 student/ka: potrafi pracować z tekstami kulturoznawczymi, socjologicznymi oraz filozoficznymi na poziomie średnio zaawansowanym; poprawnie stosuje pojęcia i terminy związane z postantropocentrycznymi badaniami nad kulturą i społeczeństwem; potrafi stosować wybrane teorie posthumanistyczne do analizy wybranego problemu; rozumie złożoność tego, co społeczne jako związków sprawczości ludzi i nie-ludzi; + - - - - - - - - - -
Kompetencje społeczne
M_K001 student/ka: jest nieufny/a i podejrzliwy/a wobec współczesnego kapitalizmu oraz jego instytucji politycznych; jest przygotowany/a do otwartego uczestnictwa w dyskusji, wyrażania i przyjmowania uwag krytycznych; zna zakres posiadanej wiedzy i umiejętności, rozumie potrzebę ciągłego dokształcania się, rozwoju zawodowego i poszerzania wiedzy ogólne; + - - - - - - - - - -
Treść modułu zajęć (program wykładów i pozostałych zajęć)
Wykład:

Kurs jest wprowadzeniem do szeroko rozumianej posthumanistyki — rozmaitych nurtów badawczych, które na różne sposoby usiłują zmienić spojrzenie na centralną rolę człowieka w świecie. Inaczej mówiąc, człowiek nie jedynym źródłem działania, a świat może się bez ludzkości obejść.

Posthumaniści odrzucają także przekonanie, że nie ma poznania innego niż to zapośredniczone przez kulturę i społeczeństwo — stąd zwrot ku realizmowi i przekonaniu, że istnieje pewna obiektywna rzeczywistość.

Podczas zajęć zastanowimy się nad takimi kwestiami jak: czy istnieje społeczeństwo? Czy krzesła, bakterie i zamki w drzwiach mogą być aktorami społecznym? Czy ludzie są naprawdę ludzcy? Czy istnieje granica między naturą i kulturą? Czy struktury społeczne chodzą po ulicach?

Zajęcia rozpoczniemy od uporządkowania pojęć — humanizm, nowoczesność, postmodernizm, posthumanizm. Przyjrzmy się postmodernistom, a następnie ich krytykom. Następnie przedyskutujemy rozmaite wersje posthumanizmu.
Problematyka szczegółowa:

1) wprowadzanie: humanizm — postmodernizm — posthumanizm; kontekst — debata o nie-ludzkich elementach ludzkiego genotypu
2) czy struktury społeczne chodzą po ulicach?: teoria aktora-sieci (B. Latour, A. Moll); kontekst — Internet rzeczy
3) nauka, technologia i społeczeństwo ryzyka (E. Bińczyk, R. Bhaskar);
4) animal studies a posthumanizm (P. Singer, C. Wolfe);
5) biopolityka R. Esposito i M. Foucaulta; kontekst — antyszczepionkowcy i nowe formy antyracjonalizmu
6) geologia nowych mediów (J. Parikka); kontekst materialne podłoże cyfrowych technologii
7) czy możliwa jest etyka posthumanistyczna? (J. Żylińska);
8) kto mówi?, co działa? — designer drugs i pytanie o sprawczość (M. Fuller);
9) cyberfeminizm i nowy materializm (K. Hayles, D. Harroway, R. Braidotti);
11) demokracja przedmiotów?: realizm spekulatywny i ontikologia (L. Bryant)
12) sztuczna inteligencja i osobliwość; inżynieria technologii cyfrowych i problem sztucznej inteligencji (M. Haiko)
13) akceleracjonizm: obietnica raju na ziemi? (M. Fisher, D. Sernicek)
14) posthumanizm a transhumanizm: historia nieporozumień (W. Davis)
15) praca afektywna i niematerialna — praca w cyfrowym świecie (J. Dean, T. Terranova. M. Hardt)
16) posthumanizm na codzień: technologie selftrackingu, oprzyrządowanie codzienności, algorytmizacja życia codziennego (A. Galloway, A. Rouvroy, L. Manovich)

Nakład pracy studenta (bilans punktów ECTS)
Forma aktywności studenta Obciążenie studenta
Sumaryczne obciążenie pracą studenta 52 godz
Punkty ECTS za moduł 2 ECTS
Udział w wykładach 30 godz
Dodatkowe godziny kontaktowe z nauczycielem 4 godz
Samodzielne studiowanie tematyki zajęć 18 godz
Pozostałe informacje
Sposób obliczania oceny końcowej:

Na zaliczenie z oceną składa się:
—aktywność na zajęciach (25%), dopuszczalne 2 nieobecności
— 3 notatki o długości 700-800 słów (short reaction papers), oddawane po 4., 9., 13., zajęciach ( 3 × 25 p = 75%)
Oceny:
100 – 85: 5,0
84 – 82: 4,5
84 – 79: 4,0
78 – 71: 3,5
70 – 60: 3,0
59 – 0: 2,0

Wymagania wstępne i dodatkowe:

Kurs opiera się na tekstach w języku polskim i angielskim.

Zalecana literatura i pomoce naukowe:

uwaga: zakres lektur uszczegółowimy po pierwszych zajęciach, w zależności od stopnia zaawansowania grupy

jedne zajęcia = jeden lub dwa teksty

Abriszewski K., 2008, Pozanie, zbiorowość polityka, Universitas, Kraków
Afeltowicz Ł., 2011, Laboratoria w działaniu, Oficyna naukowa,
Bhaskar R., 1998, A Realist Theory of Science, Routledge, New York
Bińczyk E., 2012, Technonauka w społeczeństwie ryzyka. Filozofia wobec niepożądanych następstw praktycznego sukcesu nauki, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, Toruń
Braidotti R., 2014. Po człowieku, przeł. J. Bednarek, PWN, Warszawa
Brassier R., Hamilton Grant I., Harman G., Meillassoux M., 2007, Speculative Realism „Collapse” vol. III, Athenaeum Press, Falmouth
Bryant L.R., The Democracy of objects, 2011, Open Humanities Press, London
Bryant L.R., Nick Srnicek N., Harman G., 2011, The Speculative Turn: Continental Materialism and Realism, re.press, Melbeourne
Domańska E., 2008, Humanistyka nie-antropocentryczna a studia nad rzeczami, „Kultura współczesna” nr 3
DeLanda M., 2002, Intensive Science & Virtual Philosophy, Continuum, New York
R. Esposito, 2015, Pojęcia polityczne. Wspólnota, immunizacja, biopolityka, Universitas, Kraków
M. Foucault, 1998, Trzeba bronić społeczeństwa, przeł. M. Kowalska, Alethia, Warszawa
Harman G., 2009, Prince of Networks: Bruno Latour and Metaphysics, Melbourne
Harman G., 2013 , Traktat o przedmiotach, przeł. M. Rychter, PWN, Warszawa
Heidegger M., 2004, Bycie i czas, przeł. B. Baran, PWN, Warszawa
Knor Cetina K., 1999, Epistemic Cultures. How the Sciences Make Knowledge, Harcard Uni. Press, Cambridge
Latour B., 2009, Dajcie mi labolatorium, a podbiję świat, przeł. K. Abriszewski, „Teksty Drugie” nr 1/2, s. 163-192
Latour B., 2011, Nigdy nie byliśmy nowocześni – studium z antropologii symetrycznej, przeł. M. Gdula, Oficyna Naukowa, Warszawa
Latour B., 2009, Polityka natury: nauki wkraczają do demokracji, przeł. M. Gdula, Wydawnictwo Krytyki Politycznej, Warszawa
Latour B., 2010, Splatając na nowo to, co społeczne – wprowadzenie do teorii aktora-sieci, przeł. A. Derra, K. Abriszewski, Universitas, Kraków
Meillassoux Q., 2008, After Finitude: An Essay on the Necessity of Contingency, Continuum, New York
Moll AM., 2002, The Body Multiple, Duke University Press, Cambridge
Williams A., Srnicek A., #ACCELERATE MANIFESTO for an Accelerationist Politics
Terranova T., 2000, Free Labor: Producing Culture for the Digital Economy, Social Text 63(18)2
Wolfe C., 2013, Animal studies, dyscyplinarność i post(humanizm), przeł. K. Krasuska, „Teksty drugie” 1-2
Wróbel Sz., 2013, Otchłań przedmiotu [w:] Harman G., Traktat o przedmiotach, przeł. M. Rychter, PWN, Warszawa
Zylinska J, 2013, Bioetyka w świecie nowych mediów, przeł. P. Poniatowska, IBL, Warszawa

Publikacje naukowe osób prowadzących zajęcia związane z tematyką modułu:

M. Gulik, S. Nowak, 2014, Co nam zostało po studiach kulturowych. Teoria zaangażowana wobec materializmu posthumanizmu [w:] „Kultura popularna” 1(39)
M. Gulik, S. Nowak,, 2013: Zapomnijcie o dyskursie. Czy możliwy jest Latouriański feminizm? [w:] „Teksty drugie” 5(13)
S. Nowak, 2015, Ukryty wymiar. Media cyfrowe, pamięć i czas [w:] „Teksty Drugie” 3(15)

Informacje dodatkowe: