Moduł oferowany także w ramach programów studiów:
Informacje ogólne:
Rocznik:
2016/2017
Kod:
HSO-1-212-s
Nazwa:
Socjologia religii i nie-religii
Wydział:
Humanistyczny
Poziom studiów:
Studia I stopnia
Specjalność:
-
Kierunek:
Socjologia
Semestr:
2
Profil kształcenia:
Ogólnoakademicki (A)
Język wykładowy:
Polski
Forma i tryb studiów:
Stacjonarne
Osoba odpowiedzialna:
dr Tyrała Radosław (rtyrala@agh.edu.pl)
Osoby prowadzące:
dr Tyrała Radosław (rtyrala@agh.edu.pl)
Krótka charakterystyka modułu

Opis efektów kształcenia dla modułu zajęć
Kod EKM Student, który zaliczył moduł zajęć wie/umie/potrafi Powiązania z EKK Sposób weryfikacji efektów kształcenia (forma zaliczeń)
Wiedza
M_W001 Ma uporządkowaną wiedzę z zakresu socjologii religii i nie-religii, jej relacjami z innymi dyscyplinami, subdyscyplinami socjologii SO1A_W01 Kolokwium
M_W002 Posiada podstawową wiedzę na temat głównych - klasycznych i współczesnych - koncepcji i teorii w socjologii religii i nie-religii SO1A_W03 Kolokwium
M_W003 Posiada wiedzę na temat najważniejszych zjawisk i procesów zachodzących w polu współczesnej religii SO1A_W04 Kolokwium
Umiejętności
M_U002 Potrafi właściwie określać priorytety służące realizacji podejmowanych działań. SO1A_U03 Kolokwium
M_U005 Umie rejestrować i interpretować zjawiska społeczne, kulturowe, polityczne odnoszące się do sfery socjologii religii i nie-religii SO1A_U01 Kolokwium
Kompetencje społeczne
M_K001 Dostrzega i prawidłowo rozstrzyga dylematy związane z wykonywaniem zawodu. SO1A_K03 Kolokwium
Matryca efektów kształcenia w odniesieniu do form zajęć
Kod EKM Student, który zaliczył moduł zajęć wie/umie/potrafi Forma zajęć
Wykład
Ćwicz. aud
Ćwicz. lab
Ćw. proj.
Konw.
Zaj. sem.
Zaj. prakt
Zaj. terenowe
Zaj. warsztatowe
Inne
E-learning
Wiedza
M_W001 Ma uporządkowaną wiedzę z zakresu socjologii religii i nie-religii, jej relacjami z innymi dyscyplinami, subdyscyplinami socjologii + - - - - - - - - - -
M_W002 Posiada podstawową wiedzę na temat głównych - klasycznych i współczesnych - koncepcji i teorii w socjologii religii i nie-religii + - - - - - - - - - -
M_W003 Posiada wiedzę na temat najważniejszych zjawisk i procesów zachodzących w polu współczesnej religii + - - - - - - - - - -
Umiejętności
M_U002 Potrafi właściwie określać priorytety służące realizacji podejmowanych działań. + - - - - - - - - - -
M_U005 Umie rejestrować i interpretować zjawiska społeczne, kulturowe, polityczne odnoszące się do sfery socjologii religii i nie-religii + - - - - - - - - - -
Kompetencje społeczne
M_K001 Dostrzega i prawidłowo rozstrzyga dylematy związane z wykonywaniem zawodu. + - - - - - - - - - -
Treść modułu zajęć (program wykładów i pozostałych zajęć)
Wykład:

Celem wykładów jest zapoznanie studentów z podstawową aparaturą pojęciową, zapleczem teoretycznym oraz badaniami empirycznymi z zakresu socjologii religii i nie-religii. Standardowo wykłady takie ograniczają się do przedstawienia stanu religijności oraz przemian, jakim ona podlega we współczesnym świecie. Tutaj zostaną one uzupełnione o analizę irreligii i irreligjności, traktowanej jako swoisty rewers religii i religijności.

Program zajęć:
1. Powitanie, omówienie reguł gry. Historia i instytucjonalizacja socjologii religii.
2. Klasycy socjologii religii: E. Durkheim, M. Weber, S. Czarnowski i in.
3. Religia i religijność w ujęciu socjologicznym: typu definicji i sposoby konceptualizacji.
4. Podstawowe pojęcia socjologii religii: magia/religia, kościół/sekta, typologia autorytetów religijnych, typologia istot religijnych.
5. Przemiany religii I: sekularyzacja i desekularyzacja.
6. Przemiany religii II: prywatyzacja i deprywatyzacja; strefa nie/religijnej niedookreśloności.
7. Nowe zjawiska religijne: nowe ruchy religijne, nowa duchowość, religie satyryczne.
8. Fundamentalizm religijny i antyreligijny; przemoc religijna.
9. Religia w ujęciu antropologicznym: rytuał, mit, czary, zjawiska mirakularne.
10. Religia a polityka: stosunki kościół-państwo w perspektywie socjologicznej.
11. W świetle wyników badań I: religijność i moralność społeczeństwa polskiego.
12. Irreligia, niewiara, ateizm – kwestie terminologiczne.
13. Sekularyzm jako ruch społeczny: Nowy Ateizm i nie tylko.
14. W świetle wyników badań II: zbiorowość polskich niewierzących.

Nakład pracy studenta (bilans punktów ECTS)
Forma aktywności studenta Obciążenie studenta
Sumaryczne obciążenie pracą studenta 75 godz
Punkty ECTS za moduł 3 ECTS
Udział w wykładach 28 godz
Dodatkowe godziny kontaktowe z nauczycielem 4 godz
Samodzielne studiowanie tematyki zajęć 43 godz
Pozostałe informacje
Sposób obliczania oceny końcowej:

Kurs zakończony zostanie kolokwium o charakterze pisemnym.
Wpływ na ocenę końcową będzie też miała aktywność podczas zajęć (podniesienie oceny o max 0,5pkt) oraz wygłoszenie nieobowiązkowego referatu na zadany przez prowadzącego temat (podniesienie oceny o max 0,5pkt).

Wymagania wstępne i dodatkowe:

Nie podano wymagań wstępnych lub dodatkowych.

Zalecana literatura i pomoce naukowe:

1) obowiązkowa:
Berger Peter L. 1997. Święty baldachim. Elementy socjologicznej teorii religii, Kraków: ZW NOMOS.
Kehrer Günther. 1997. Wprowadzenie do socjologii religii, Kraków: ZW NOMOS.

2) zalecana:
Adamski Franciszek (red.). 1984. Socjologia religii. Wybór tekstów, Kraków: WAM.
Baniak Józef. 2007. Desakralizacja kultu religijnego i świąt religijnych w Polsce. Studium socjologiczne, Kraków: ZW NOMOS.
Barker Eileen. 2002. Nowe ruchy religijne, Kraków: ZW NOMOS.
Beckford James. 2006. Teoria społeczna a religia, Kraków: ZW NOMOS.
Beyer Peter. 2005. Religia i globalizacja, Kraków: ZW NOMOS.
Borowik Irena. 1997. Procesy instytucjonalizacji i prywatyzacji religii w powojennej Polsce, Kraków: UJ.
Borowik Irena. 2000. Odbudowywanie pamięci. Przemiany religijne w Środkowo-Wschodniej Europie po upadku komunizmu, Kraków: ZW NOMOS.
Borowik Irena i Tadeusz Doktór. 2001. Pluralizm religijny i moralny w Polsce, Kraków: ZW NOMOS.
Bowie Fiona. 2008. Antropologia religii. Wprowadzenie, Kraków WUJ.
Boyer Pascal. 2005. I człowiek stworzył bogów… Jak powstała religia, Warszawa: Prószyński i S-ka.
Bullivant Stephen i Michael Ruse (red.). 2013. The Oxford Handbook of Atheism, Oxford: Oxford University Press.
Casanova José. 2005. Religie publiczne w nowoczesnym świecie, Kraków: ZW NOMOS.
Ciupak Edward. 1973. Katolicyzm ludowy w Polsce. Studia socjologiczne, Warszawa: Wiedza Powszechna.
Clarke Peter B. (red.). 2011. The Oxford Handbook of the Sociology of Religion, Oxford: Oxford University Press.
Davie Grace. 2010. Socjologia religii, Kraków: ZW NOMOS.
Dobbelaere Karel. 2008. Sekularyzacja. Trzy poziomy analizy, Kraków: ZW NOMOS.
Durkheim Émile. 1990. Elementarne formy życia religijnego. System totemiczny w Australii, Warszawa: PWN.
Eller Jack David. 2007. Introduction Anthropology of Religion. Culture to the Ultimate, New York, London: Routlege.
Flynn Tom (red.). 2007. The New Encyclopedia of Unbelief, Amherst, NY: Prometheus Books.
Gowin Jarosław. 1999. Kościół w czasach wolności 1989-1999, Kraków: Znak.
Hałas Elżbieta. 2007. Konwersja. Perspektywa socjologiczna, Warszawa: WN Scholar.
Kubiak Anna E. 2005. Jednak New Age, Warszawa: Jacek Santorski & Co.
Libiszowska-Żółtkowska Maria. 2000. Wiara uczonych. Esej socjologiczny mocno osadzony w empirii, Kraków: ZW NOMOS.
Luckmann Thomas. 2006. Niewidzialna religia. Problem religii we współczesnym społeczeństwie, Kraków: ZW NOMOS.
Mariański Janusz. 2004. Religijność społeczeństwa polskiego w perspektywie europejskiej. Próba syntezy socjologicznej, Kraków: ZW NOMOS.
Mariański Janusz. 2010. Religia w społeczeństwie ponowoczesnym. Studium socjologiczne, Warszawa: Oficyna Naukowa.
Martin Michael (red.). 2007. The Cambridge Companion to Atheism, Cambridge: Cambridge University Press.
McGuire Meredith B. 2012. Religia w kontekście społecznym, Kraków: ZW NOMOS.
Norris Pippa i Ronald Inglehart. 2006. Sacrum i profanum. Religia i polityka w świecie, Kraków: ZW NOMOS.
Pietrzak Michał. 2010. Prawo wyznaniowe, Warszawa: LexisNexis.
Piwowarski Władysław. 2000. Socjologia religii, Lublin: RW KUL.
Tyrała Radosław. 2014. Bez Boga na co dzień. Socjologia ateizmu i niewiary, Kraków: ZW NOMOS.
Weber Max. 1994. Etyka protestancka a duch kapitalizmu, Lublin: Test.
Załęcki Paweł. 2001. Między triumfalizmem a poczuciem zagrożenia. Kościół rzymskokatolicki w Polsce współczesnej w oczach swych przedstawicieli. Studium socjologiczne, Kraków: ZW NOMOS.
Zielińska Katarzyna. 2009. Spory wokół teorii sekularyzacji, Kraków: ZW NOMOS.
Zieliński Ariel. 2004. Na straży wiary prawdziwej. Zjawiska cudowne w polskim katolicyzmie ludowym, Kraków: ZW NOMOS.
Zuckerman Phil. 2008. Society Without God: What the Least Religious Nations Can Tell Us About Contentment, New York: New York University Press.

Publikacje naukowe osób prowadzących zajęcia związane z tematyką modułu:

Borowik Irena, Branko Ančić i Radosław Tyrała. 2013. „ (Atheism in) Central and Eastern Europe”, w: Stephen Bullivant (red.), Oxford Handbook of Atheism, New York: Oxford University Press, s. 622-637.
Tyrała Radosław. 2011, Religijność współczesna – między erozją a metamorfozą, w: Łucja Kapralska (red.), Kulturowe aspekty społeczeństwa informacyjnego, Łódź: PRINTPAP, s. 127-146.
Tyrała Radosław. 2014. Bez Boga na co dzień. Socjologia ateizmu i niewiary, Kraków: ZW NOMOS.

Informacje dodatkowe:

Brak