Module also offered within study programmes:
General information:
Annual:
2017/2018
Code:
DIS-1-503-s
Name:
Rekultywacja
Faculty of:
Mining Surveying and Environmental Engineering
Study level:
First-cycle studies
Specialty:
-
Field of study:
Environmental Engineering
Semester:
5
Profile of education:
Academic (A)
Lecture language:
Polish
Form and type of study:
Full-time studies
Course homepage:
 
Responsible teacher:
prof. nadzw. dr hab. inż. Gołda Tadeusz (tgolda@agh.edu.pl)
Academic teachers:
prof. nadzw. dr hab. inż. Gołda Tadeusz (tgolda@agh.edu.pl)
dr inż. Wojtanowicz Piotr (wojtan@agh.edu.pl)
dr inż. Wójcik Jerzy (jwojcik@agh.edu.pl)
Module summary

Moduł przygotowuje do realizacji prac rekultywacyjnych terenów zdegradowanych.

Description of learning outcomes for module
MLO code Student after module completion has the knowledge/ knows how to/is able to Connections with FLO Method of learning outcomes verification (form of completion)
Social competence
M_K001 potrafi wyjaścić społeczeństwu korzyści wynikajace z prawidłowej realizacji prac rekultywacyjnych i zagrożenia dla środowiska wynikajace z braku ich realizacji IS1A_K02 Examination,
Participation in a discussion
Skills
M_U001 umie wykonać analizy niezbędne do oceny utworów dla potrzeb rekultywacji (kwasowość, PEW, skład granulometryczny, granice konsystencji, zawartośc węglanów, sorpcje BM) IS1A_W24 Examination,
Test,
Report,
Execution of laboratory classes
M_U002 umie określić przydatność utworów do rekultywacji na podstawie co najmniej dwóch metod klasyfikacyjnych IS1A_W24 Examination,
Test,
Report,
Execution of laboratory classes
M_U003 potrafi dobrać skład gatunkowy roślinności zielnej, drzewiastej i krzewiastej w zależności od ukształtowania rzeźby i właściwości utworów IS1A_U19 Examination,
Engineering project
M_U004 umie wykonać projekt prac rekultywacyjnych dla fragmentu zbocza zwałowiska IS1A_U19 Engineering project
Knowledge
M_W001 zna polskie przepisy prawne regulujące działalność rekultywacyjną IS1A_W24 Examination,
Test
M_W002 zna podstawowe czynniki mogące spowodować toksyczność utworu IS1A_W24 Examination,
Test,
Execution of laboratory classes
FLO matrix in relation to forms of classes
MLO code Student after module completion has the knowledge/ knows how to/is able to Form of classes
Lecture
Audit. classes
Lab. classes
Project classes
Conv. seminar
Seminar classes
Pract. classes
Zaj. terenowe
Zaj. warsztatowe
Others
E-learning
Social competence
M_K001 potrafi wyjaścić społeczeństwu korzyści wynikajace z prawidłowej realizacji prac rekultywacyjnych i zagrożenia dla środowiska wynikajace z braku ich realizacji + - - - - - - - - - -
Skills
M_U001 umie wykonać analizy niezbędne do oceny utworów dla potrzeb rekultywacji (kwasowość, PEW, skład granulometryczny, granice konsystencji, zawartośc węglanów, sorpcje BM) - - + - - - - - - - -
M_U002 umie określić przydatność utworów do rekultywacji na podstawie co najmniej dwóch metod klasyfikacyjnych + - + - - - - - - - -
M_U003 potrafi dobrać skład gatunkowy roślinności zielnej, drzewiastej i krzewiastej w zależności od ukształtowania rzeźby i właściwości utworów + - - + - - - - - - -
M_U004 umie wykonać projekt prac rekultywacyjnych dla fragmentu zbocza zwałowiska - - - + - - - - - - -
Knowledge
M_W001 zna polskie przepisy prawne regulujące działalność rekultywacyjną + - - - - - - - - - -
M_W002 zna podstawowe czynniki mogące spowodować toksyczność utworu + - + - - - - - - - -
Module content
Lectures:
  1. Wstęp.

    Pojęcie “rekultywacja”.Teza wykładów. Definicje rekultywacji.Podstawowe przepisy prawne regulujące działalność rekultywacyjną. Przyczyny powstania rekultywacji. Trzy okresy rekultywacji w Polsce.

  2. Podział rekultywacji.

    Podział rekultywacji na fazy. Główne zadania poszczególnych faz. Różnica między rekultywacją a zagospodarowaniem.

  3. Cel i główne postulaty rekultywacji.

    Różnica pomiędzy rekultywacją a użytkowaniem rolnym i leśnym. Cel rekultywacji. Główne postulaty rekultuywacji.

  4. Czynniki decydujące o udatności prac rekultywacyjnych.

    Czynniki zewnętrzne wpływajace na podniesienie skuteczności prac rekultywacyjnych. Uwarunkowania wynikające z ustaleń mpzp, ochrony obiektów prawnie chronionych, klimatu, ochrony GZWP, konsultacji społecznych. Czynniki wewnętrze wynikające z rozwiązań projektowych: lokalizacja obiektu, jego geometria, rzeźba powierzchni i stosunku wodne, właściwości utworów budujących warstwy przypowierzchniowe.

  5. Klasyfikacja nieużytków poprzemysłowych.

    Klasyfikacja terenów bezglebowych i ich podział. Klasyfikacja terenów o glebach przekształconych i ich podział.

  6. Ocena właściwości utworów dla potrzeb rekultywacji.

    Trudności w doborze właściwości uwzględnianych w ocenie. Klasyfikacja utworów geologicznych dla potrzeb rekultywacji (klasyfikacja Skawiny i Trafas). Gospodarka nadładem w górnictwie odkrywkowym.Klasyfikacja aktywności glebotwórczej utworów wg. Żuławskiego. Klasyfikacja prof. Bendera. Klasyfikacji prof. Krzaklewskiego na podstawie szybkości zarastania. Główne czynniki decydujące o toksyczności utworów.

  7. Szczegółowa ocena utworów dla potrzeb rekultywacji.

    Ocena stopnia zakwaszenia na podstawie pomiarów pH,po zadaniu nadtlenkiem wodoru, inkubacji i na podstawie wskaźnika SBQ. Kwasowość utworów. Metody obliczania dawek neutralizacyjnych dla utworów nadmiernie kwaśnych. Techniki neutralizacji.

  8. Zasolenie utworów.

    Mechanizm oddziaływania podwyższonych ilości soli rozpuszczalnych w wodzie na właściwości utworów i fizjologię roślin. Mierniki zasolenia: wskaźnik sołoncowatości, wskaźnik SAR, stopień wysycenia kompleksu sorpcyjnego, PEW, procentowa zawartość soli, stężenie roztworu glebowego. Techniki rekultywacji utworów zasolonych.

  9. Remediacja utworów zanieczyszczonych produktami naftowymi.

    Szkodliwość ropopochodnych w środowisku glebowo-wodnym. Techniki remediacyjne. Czynniki wpływające na biodegradację produktów naftowych.

  10. Zanieczyszczenie metalami ciężkimi.

    Standardy czystości gleby i czystości ziemi. Zależność dopuszczalnych zanieczyszczeń w zależności od grupy terenów i ich właściwości. Techniki ograniczające przyswajalność metali ciężkich.

  11. Zasady wyrównania składników pokarmowych w utwoprach bezglebowych.

    Metody oceny zawartości w utworach rekultywowanych podstawowych biopierwiastków: azot, fosfor, potas. Metody obliczania niezbędnych dawek nawozowych. Techniki wprowadzania zwiększonych dawek.

  12. Funkcje roślinności w rekultywacji.

    Funkcje roślinności w działalności rekultywacyjne: glebotwórcza, ochronna-przeciwerozyjna, fitomelioracyjne, biocenotyczna, gospodarcza, ozdobna. Zasady tworzenia zespołów sadzeniowych. Techniki sadzenia i pielęgnacji.Główne zasady tworzenia mieszanek roślinnosci zielnej w pracach rekultywacyjnych.

  13. Przykłady rozwiązań rekultywacyjnych.

    Przykłady rozwiązań rekultywacyjnych w polskich kopalniach otworowych siarki i soli oraz w górnictwie odkrywkowym węgla brunatnego i siarki. Przykłady rozwiązań rekultywacyjnych w górnictwie surowców pospolitych. Przykłady specjalistycznych rozwiązań rekultywacyjnych w Niemczech i Czechach.

  14. Cechy nowoczesnych rozwiązań rekultywacynych.

    Podsumowanie czynników decydujących o podniesieniu wartości terenów zrekultywowanych. Wpływ zagospodarowania na atrakcyjność terenów zrekultywowanych. Dokumentacja kartograficzna i nazewnictwo nowo utworzonych terenów.

Project classes:
Projekt rekultywacji dla rolnego i leśnego zagospodarowania

Pozyskanie danych niezbędnych do zaprojektowania optymalnych rozwiązan rekultywacyjnych (podstawowe właściwości utworów, wystawa, nachylenia.
Wykonanie przekroi poprzecznych terenu na podstawie mapy sytuacyjno-wysokościowej oraz określenie optymalnego przebiegu nowej niwelety.
Obliczenie kubaturu mas ziemnych oraz obliczenie parametrów technicznych nowej rzeźby obiektu.
Ocena stopnia trudnosci rekultywacji biologicznej.
Zaprojektowanie zabiegów likwidujacych toksyczność gruntow i przystosowujących podłoże do pełnienia funkcji skały macierzystej.
Zaprojektowanie skladu gatunkowego roślinności zielnej i drzewiastej oraz zabiegów pielęgnacyjnych.
Graficzne zobrazowanie przyjętych rozwiązań projektowych.
Sporządzenie uproszczonego kosztorysu zabiegów rekultywacyjnych.

Laboratory classes:
Ocena przydatności utworów do rekultywacji

Zasady bezpiecznej pracy w laboratorium. Przygotowanie dwóch próbek do analiz laboratoryjnych(utarcie, przesianie, sporządzenie próbek średnich)
Wykonanie analizy składu granulometrycznego metodą areometryczną. Oblicznie wyników i sporządzenie krzywych uziarnienia. Oblicznie wskaźnika litologicznego i okreslenie grup mechanicznych w podziale glebo-i gruntoznawczym.
Oznacznie granicy plastyczności i płynności. Oblicznie wskaxnika plastycznosci i spoistości. Oznacznie sorpcji metodą BM i oblicznie wspaźnika sorpcji. Oznacznie zawartości węglanów i oblicznie wskaźnika wapniowego. Oznaczenie pH oraz kwasowosci hydrolitycznej. Oblicznie niezbędnych dawek neutralizatora. Oznacznie PEW i okreslenie wartości dopuszczalnej. Określenie klasy przydatności do rekultywacji i podanie niezbędnych zabiegów.

Student workload (ECTS credits balance)
Student activity form Student workload
Summary student workload 180 h
Module ECTS credits 7 ECTS
Examination or Final test 2 h
Contact hours 11 h
Realization of independently performed tasks 37 h
Preparation for classes 20 h
Completion of a project 20 h
Participation in lectures 30 h
Participation in laboratory classes 30 h
Participation in project classes 15 h
Preparation of a report, presentation, written work, etc. 15 h
Additional information
Method of calculating the final grade:

Ocenę końcową (OK) modułu oblicza się według wzoru:
OK = 0,6*E + 0,2*L+ 0,2*P
gdzie
E – ocena uzyskana z egzaminu
L – ocena uzyskana z laboratoriów
P – ocena uzyskana z ćwiczeń projektowych

W przypadku braku pozytywnej oceny z ćwiczeń laboratoryjnych lub projektowych lub z egzaminu wystawiana jest ocena końcowa: nie zal.

Prerequisites and additional requirements:

Ma opanowaną wiedzę z gleboznawstwa oraz podstawowe wiadomości z chemii ogólnej.

Recommended literature and teaching resources:
  1. Gołda T. Rekultywacja. Skrypty uczelniane AGH, Kraków 2005.
  2. Karczewska A. Ochrona gleb i rekultywacja terenow zdegradowanych. Wydawnictwa Uniwersytetu Przyrodniczego, Wrocław 2008.
  3. Kasztelewicz Z. Rekultywacja terenów pogórniczych w polskich kopalniach odkrywkowych.Kraków 2010.
  4. Likwidacja zanieczyszczeń substancjami ropopochodnymi w środowisku wodno-gruntowym.Państwowa Inspekcja Ochrony Środowiska. Biblioteka Monitoringu Środowiska, Warszawa 1994
  5. Krzaklewski W. Leśna rekultywacja i biologiczne zagospodarowanie nieużytków poprzemysłowych. Skrypty dla Szkół Wyższych. AR, Kraków 1988.
Scientific publications of module course instructors related to the topic of the module:
  1. Gołda T.: Czynniki decydujące o przydatności terenów pogórniczych do rekultywacji i zagospodarowania. Międzynarodowa Konferencja Naukowa. Górnictwo Odkrywkowe-Środowisko-Rekultywacja. 50 Lat Studiów Leśnych w Krakowie. Kraków 1999.
  2. Gołda T.: Uwarunkowania prac rekultywacyjnych w kopalni siarki “Jeziórko” w wyniku wywołanych przekształceń w środowisku glebowo-wodnym. Próba syntetycznej oceny. Wydawnictwa AGH. Inżyniera Środowiska -Tom 8. Zeszyt 1. Kraków 2003 .29-43.
  3. Eckes T.,Gołda T., Gruszczyński S. Trafas M.: Zasady bonitacji gleb industrioziemnych na terenach rekultywowanych. Monografia. Uczelniane Wydawnictwa naukowo-Dydaktyczne AGH. Kraków 2009.ss105.
  4. Gołda T., Wojtanowicz W.: Zmiany zawartości siarki elementarnej i węglanów w odpadach poflotacyjnych zastosowanych do rekultywacji w Kopalni Siarki ,,Jeziórko”. Zeszyty Naukowe Politechniki Rzeszowskie. Nr 268 z.56. Oficyna Wydawnicza P.Rz/ Rzeszów 2009.49-56.
  5. Gruszczyński S., Eckes T., Gołda T., Sroka K., Trafas M., Wojtanowicz P. : Akumulacja węgla organicznego w utworach bezglebowych, zrekultywowanych dla leśnego kierunku zagospodarowania. Wydawnictwa AGH. ISBN 978-83-7464-712-0. Monografia. Kraków 2014.
Additional information:

None