Module also offered within study programmes:
General information:
Annual:
2017/2018
Code:
AMA-2-038-MZ-s
Name:
An Introduction to Derivatives Markets
Faculty of:
Applied Mathematics
Study level:
Second-cycle studies
Specialty:
Matematyka w zarządzaniu
Field of study:
Mathematics
Semester:
0
Profile of education:
Academic (A)
Lecture language:
Polish
Form and type of study:
Full-time studies
Course homepage:
 
Responsible teacher:
prof. nadzw. dr hab. Kobak Piotr (kobak@agh.edu.pl)
Academic teachers:
prof. nadzw. dr hab. Kobak Piotr (kobak@agh.edu.pl)
dr inż. Dzieża Jerzy (dzieza@agh.edu.pl)
Module summary

Rynki i instrumenty finansowe. Akcje, Indeksy akcji, Ryzyko i stopa zwrotu, miary ryzyka. Opcje. Strategie opcyjne. Osłona przed ryzykiem i arbitraż. Obligacje.

Description of learning outcomes for module
MLO code Student after module completion has the knowledge/ knows how to/is able to Connections with FLO Method of learning outcomes verification (form of completion)
Social competence
M_K001 Zna ograniczenia swojej wiedzy. Potrafi samodzielnie wyszukiwać informacje w literaturze, także obcojęzycznej MA2A_K01 Activity during classes,
Project
Skills
M_U001 Student będzie potrafił określić sposób funkcjonowania notowanych instrumentów pochodnych na podstawie źródeł w literaturze przedmiotu i internecie MA2A_U16 Activity during classes,
Test,
Project
M_U002 Student będzie umiał powiązać instrumenty pochodne notowane na rzeczywistych rynkach z ich teoretycznymi reprezentacjami w matematyce finansowej MA2A_U16 Activity during classes,
Test,
Presentation
Knowledge
M_W001 Student będzie rozumiał związek rynku instrumentów pochodnych z rynkiem kasowym MA2A_W01 Activity during classes,
Test,
Project
M_W002 Student będzie rozumiał w jaki sposób zasada braku arbitrażu prowadzi do podstawowych ograniczeń na ceny opcji i ceny terminowe MA2A_W01 Activity during classes,
Test,
Project
M_W003 Student będzie wiedział w jaki sposób funkcjonują rynki instrumentów pochodnych MA2A_W01 Activity during classes,
Test,
Project
FLO matrix in relation to forms of classes
MLO code Student after module completion has the knowledge/ knows how to/is able to Form of classes
Lecture
Audit. classes
Lab. classes
Project classes
Conv. seminar
Seminar classes
Pract. classes
Zaj. terenowe
Zaj. warsztatowe
Others
E-learning
Social competence
M_K001 Zna ograniczenia swojej wiedzy. Potrafi samodzielnie wyszukiwać informacje w literaturze, także obcojęzycznej + + - - - - - - - - -
Skills
M_U001 Student będzie potrafił określić sposób funkcjonowania notowanych instrumentów pochodnych na podstawie źródeł w literaturze przedmiotu i internecie + + - - - - - - - - -
M_U002 Student będzie umiał powiązać instrumenty pochodne notowane na rzeczywistych rynkach z ich teoretycznymi reprezentacjami w matematyce finansowej + + - - - - - - - - -
Knowledge
M_W001 Student będzie rozumiał związek rynku instrumentów pochodnych z rynkiem kasowym + + - - - - - - - - -
M_W002 Student będzie rozumiał w jaki sposób zasada braku arbitrażu prowadzi do podstawowych ograniczeń na ceny opcji i ceny terminowe + + - - - - - - - - -
M_W003 Student będzie wiedział w jaki sposób funkcjonują rynki instrumentów pochodnych + + - - - - - - - - -
Module content
Lectures:
Zajęcia w formie konwersatorium

1. Rynki i instrumenty finansowe. Kwotowania instrumentów finansowych: cena kupna/sprzedaży, widełki cenowe. Arkusz zleceń. Wolumen obrotów, płynność rynku.
Rozliczanie transakcji giełdowych: D+2, D+3.

2. Akcje, prawa do akcji, prawa poboru. Wartość prawa poboru. Podział i scalenie akcji. Dywidenda. Dzień wypłaty a dzień nabycia praw do dywidendy. Krótka sprzedaż.

3. Indeksy akcji. Indeksy cenowe i dochodowe. Korekta indeksu. Przykłady: indeksy Dow Jones, S&P 500, WIG, WIG30. Stopa dywidendy dla indeksu giełdowego.
Zmienność historyczna indeksu.

4. Ryzyko i stopa zwrotu. Przykłady miar ryzyka. Instrumenty wolne od ryzyka.
Arbitraż, spekulacja, hedging.

5. Kontrakty forward. Dostawa i rozliczenie gotówkowe kontraktu. Rynek spot i rynek terminowy. Cena forward: model kosztów finansowania (cost of carry).
Kwotowanie w punktach swapowych. Cena forward a wartość pozycji terminowej.
Stopa użyteczności (convenience yield). Widełki cenowe a cena forward.

6. Kontrakty futures. Depozyt i równanie do rynku. Baza i ryzyko bazy.
Cena futures a cena forward. Rolowanie pozycji. Kontrakty notowane na GPW w
Warszawie: cena rozliczenia, kwotowanie, liczba otwartych pozycji. Contango, normal backwardation.

7. Kontrakty na waluty, akcje z dywidendą, surowce, indeksy giełdowe, stopy
procentowe: wersje wzorów na cenę forward/futures i wartość pozycji terminowej.
Wpływ transakcji arbitrażowych na ceny terminowe i ceny spot.

8. Kontrakty na różnice cenowe. Punkty swapowe, rolowanie pozycji. Pary walutowe.

9. Opcje: wstęp. Opcje europejskie i amerykańskie. Wartość wewnętrzna i czasowa opcji, opcje w cenie, poza ceną, po cenie. Parytet call-put.

10. Opcje na GPW w Warszawie: specyfikacja kontraktu, kwotowanie, liczba otwartych pozycji. Warranty, przykłady warrantów notowanych na GPW. Opcje na
kontrakty futures. Portfele opcji i kontraktów: depozyty.

11. Najprostsze strategie opcyjne. Własności cen opcji: monotoniczność, wypukłość, własność Lipschitza.

12. Spekulacja, osłona przed ryzykiem i arbitraż: przykłady transakcji z wykorzystaniem opcji i kontraktów terminowych.

13. Opcje na stopę procentową: wprowadzenie. Opcje typu cap/floor, caplet i floorlet. Zabezpieczanie kredytu i inwestycji przed ryzykiem zmiany stopy
procentowej, opcje wbudowane w kredyt/inwestycję. Korytarz stóp procentowych.
Kontrakty swap.

14. Obligacje zamienne: przykłady, model opcyjny obligacji zamiennej.

Auditorium classes:

Program ćwiczeń zgodny z programem wykładu.

Student workload (ECTS credits balance)
Student activity form Student workload
Summary student workload 153 h
Module ECTS credits 6 ECTS
Participation in lectures 30 h
Preparation for classes 30 h
Realization of independently performed tasks 40 h
Completion of a project 10 h
Participation in auditorium classes 28 h
Examination or Final test 5 h
Contact hours 10 h
Additional information
Method of calculating the final grade:

Na ocenę końcową składają się: ocena z egzaminu oraz
ocena projektu, ocena z ćwiczeń i kolokwium zaliczeniowego.

Prerequisites and additional requirements:

Prerequisites and additional requirements not specified

Recommended literature and teaching resources:

1. J.Hull, Options, Futures, and Other Derivatives, Prentice Hall 2011.

2. J. Dzieża, Instrumenty pochodne, kurs CD, AGH 2011.

3. P.Z. Kobak, Inżynieria finansowa, kurs CD, AGH 2011.

Scientific publications of module course instructors related to the topic of the module:

1. Nowe podejście do podejmowania decyzji inwestycyjnych : opcje realne — New look on investments : investment options / Jerzy A. DZIEŻA // Nafta & Gaz Biznes ; ISSN 1428-6564. — 2003 nr 11 s. 72–74

2. Wycena projektu inwestycyjnego z dwukolorową opcją zwłoki — Valuation of investment project with two-color waiting option / Jerzy DZIEŻA, Piotr Saługa // Zeszyty Naukowe – Uniwersytet Szczeciński ; ISSN 1640-6818 ; Nr 586. [Seria:] Finanse, Rynki Finansowe, Ubezpieczenia ; ISSN 1733-2842. — 2010 nr 25: Zarządzanie finansami : inwestycje i wycena przedsiębiorstw s. 287–296.

3. Opcje realne – nowe możliwości w podejmowaniu decyzji inwestycyjnych w górnictwie — Real options – new possibilities in mining investment decision making / Jerzy DZIEŻA // W: Materiały Szkoły Eksploatacji Podziemnej 2005 = Proceedings of the School of Underground Mining 2005 : Szczyrk, 21–25 lutego 2005 / red. nauk. Jerzy Kicki, [et al.] ; Polska Akademia Nauk. Instytut Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią, Akademia Górniczo-Hutnicza. Katedra Górnictwa Podziemnego. — Kraków : IGSMiE PAN, 2005. — (Sympozja i Konferencje ; nr 64). — Na okł. dod. tyt.: XIV Szkoła Eksploatacji Podziemnej 2005. — S. 393–399.

4. Przykłady opcji realnych — [Examples of the real options] / Jerzy DZIEŻA, Bartosz Ficak // Rynek Terminowy. — 2004 nr 25/3 s. 16–23.

5. Ryzyko na rynku energii : kontrakty na energię — Risk involved in energy market : contractual energy / Jerzy A. DZIEŻA // Nafta & Gaz Biznes ; ISSN 1428-6564. — 2004 nr 1/2 s. 93–94

6. Opcje realne w ocenie ekonomicznej górniczych projektów inwestycyjnych — Real options in mineral projects evaluation / Piotr Saługa, Jerzy DZIEŻA, Jerzy KICKI // Gospodarka Surowcami Mineralnymi = Mineral Resources Management / Polska Akademia Nauk. Komitet Zrównoważonej Gospodarki Surowcami Mineralnymi ; Instytut Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią ; ISSN 0860-0953. — 2002 t. 18 z. spec. s. 157–173. — Bibliogr. s. 172–173,

7. Giełda energii — [Power exchange] / Jerzy DZIEŻA, Przemysław KOROHODA // W: TEMPUS : joint European project JEP-IB 14326 : course on sustainable energy for local administrators = Kurs nt. zrównoważonego rozwoju energetycznego dla przedstawicieli administracji lokalnej : Kraków–Łopuszna [et al.] : 27.09–09.10.2000 / Akademia Górniczo-Hutnicza. — [Kraków : AGH, 2000]. — S. [1–19]

8. Drzewa decyzyjne a dyskretny model opcji realnej w wycenie zadań inwestycyjnych — Decision trees versus discrete real option model in budgeting investment tasks / Jerzy A. DZIEŻA // Gospodarka Surowcami Mineralnymi = Mineral Resources Management / Polska Akademia Nauk. Komitet Zrównoważonej Gospodarki Surowcami Mineralnymi ; Instytut Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią ; ISSN 0860-0953. — 2002 t. 18 z. spec. s. 141–147.

9. Konkurencyjny rynek energii elektrycznej w Polsce — [Competitive energy market in Poland] / Przemysław KOROHODA, Jerzy DZIEŻA // W: TEMPUS : joint European project JEP-IB 14326 : course on sustainable energy for local administrators = Kurs nt. zrównoważonego rozwoju energetycznego dla przedstawicieli administracji lokalnej : Kraków–Łopuszna [et al.] : 27.09–09.10.2000 / Akademia Górniczo-Hutnicza. — [Kraków : AGH, 2000]. — S. [1–20]

10. Zarządzanie ryzykiem finansowym , czyli jak się zabezpieczyć? — Risk management – how to fasten your seatbelts? / Jerzy A. DZIEŻA // Nafta & Gaz Biznes ; ISSN 1428-6564. — 2003 nr 9 s. 75–76.

Additional information:

Na II stopniu studiów moduł może być także zaliczany bez egzaminu ( wykład, ćwiczenia audytoryjne, zaliczenie ćwiczeń, 4 ECTS).
Na ocenę końcową składają się: ocena z aktywności na zajęciach, jakości projektu,
i ocena z ćwiczeń i kolokwium zaliczeniowego.