Module also offered within study programmes:
General information:
Name:
Theoretical Analysis of Contemporary World
Course of study:
2017/2018
Code:
HSO-2-208-EG-s
Faculty of:
Humanities
Study level:
Second-cycle studies
Specialty:
E-Economy
Field of study:
Sociology
Semester:
2
Profile of education:
Academic (A)
Lecture language:
Polish
Form and type of study:
Full-time studies
Course homepage:
 
Responsible teacher:
prof. zw. dr hab. Mucha Janusz (jmucha@agh.edu.pl)
Academic teachers:
prof. zw. dr hab. Mucha Janusz (jmucha@agh.edu.pl)
Module summary

Celem kursu jest dyskusja nad najnowszymi ujęciami teoretycznymi tych kwestii strukturalnych i kulturowych, które traktowane są jako ważne w literaturze socjologicznej na przełomie XX i XXI wieku.

Description of learning outcomes for module
MLO code Student after module completion has the knowledge/ knows how to/is able to Connections with FLO Method of learning outcomes verification (form of completion)
Social competence
M_K001 Ma świadomość znaczenie teorii społecznych dla rozumienia współczesnych zjawisk społecznych. SO2A_K06 Essay,
Activity during classes
Skills
M_U001 Potrafi wykorzystać najnowsze teorie społeczne do analizy zjawisk społecznych. SO2A_U03 Essay,
Activity during classes
Knowledge
M_W001 Zna najnowsze, rozwijane w XXI wieku, teorie socjologiczne. SO2A_W03 Essay,
Activity during classes
M_W002 Zna i rozumie koncepcje badaczy społecznych działających w XXI wieku. SO2A_W02 Essay,
Activity during classes
FLO matrix in relation to forms of classes
MLO code Student after module completion has the knowledge/ knows how to/is able to Form of classes
Lecture
Audit. classes
Lab. classes
Project classes
Conv. seminar
Seminar classes
Pract. classes
Zaj. terenowe
Zaj. warsztatowe
Others
E-learning
Social competence
M_K001 Ma świadomość znaczenie teorii społecznych dla rozumienia współczesnych zjawisk społecznych. - - - - + - - - - - -
Skills
M_U001 Potrafi wykorzystać najnowsze teorie społeczne do analizy zjawisk społecznych. - - - - + - - - - - -
Knowledge
M_W001 Zna najnowsze, rozwijane w XXI wieku, teorie socjologiczne. - - - - + - - - - - -
M_W002 Zna i rozumie koncepcje badaczy społecznych działających w XXI wieku. - - - - + - - - - - -
Module content
Conversation seminar:

Celem kursu jest dyskusja nad najnowszymi ujęciami teoretycznymi tych kwestii strukturalnych i kulturowych, które traktowane są jako ważne w literaturze socjologicznej na przełomie XX i XXI wieku. Przy całym, wielkim szacunku prowadzącego ten kurs do klasycznych teorii socjologicznych i społecznych, ten konkretny kurs skoncentruje się na teorii (teoriach) ostatnich kilkunastu lat. Omówione zostanie to, jak w dzisiejszej metodologii nauk społecznych, ale przede wszystkim w dzisiejszej wielowymiarowej praktyce badawczej socjologów, rozumiane jest pojęcie teorii, sens zajmowania się nią i konstruowania jej. Położymy duży nacisk na zawartość ostatnich roczników światowych czasopism z zakresu „socjologii ogólnej’, socjologii szczegółowych oraz „teorii społecznej”.
Kurs ten będzie miał charakter „teoriocentryczny” – nie z powodu głębokiej wiary prowadzącego w to, że tylko teoria (cokolwiek miałoby to słowo znaczyć) jest ważna, ale z powodu takich potrzeb dydaktycznych. Teoria jest ważną częścią praktyk naukowych, choć nie wiadomo na pewno, czy najważniejszą. Dyscypliny naukowe nie tylko wyjaśniają i interpretują świat, ale także go konstruują. Praktyczne użycie wiedzy ma niewątpliwe znaczenie dla jej dalszego rozwoju. Prowadzący kurs sądzi jednak, że „teoretyczność” odróżnia podejście naukowe od najbardziej nawet owocnego praktycznego podejścia do świata.
Podjęte zostanie zagadnienie wstępnych i szkicowych magisterskich projektów badawczych uczestników konwersatorium, choć z bardzo silnym naciskiem na ich aspekty teoretyczne. Odszukane i omówione zostaną przede wszystkim te propozycje teoretyczne z ostatnich kilkunastu lat, które w nowym świetle stawiają wspomniane magisterskie projekty badawcze.
Kurs składać się będzie zarówno z części wykładowej, jak i części ściśle konwersatoryjnej, zakładającej znaczną merytoryczną aktywność uczestników. Części te będą się w praktyce przeplatały.
Uczestnicy powinni po tym kursie być w stanie refleksyjnie spojrzeć na własne (ale i cudze) projekty badawcze, magisterskie i potencjalne późniejsze, z punktu widzenia ich „użytku teoretycznego”. Powinni też ugruntować swą wiedzę i umiejętności szukania pytań i odpowiedzi teoretycznych, zawartych w literaturze socjologicznej (w szczególności w czasopismach) oraz w pochodzących z ostatnich kilkunastu lat raportach badawczych dotyczących spraw społecznych.
Trudno o jeszcze dokładniejsze określenie tematyki tego konwersatorium, gdyż ma ono być interaktywne i treść jego zależeć musi w znacznej mierze od konkretnych zainteresowań badawczych PT Uczestników, od ich dotychczasowych doświadczeń w badaniach teoretycznych, a także od ich pracowitości i aktywności.

1. Wstęp do kursu. „Porównanie notatek”.
Programy przedmiotu WTS w dotychczasowej akademickiej edukacji uczestników kursu (np. HMS, STS). Potencjalne pożytki z zainteresowań teorią w ogóle, a zwłaszcza w socjologii. Rozdział zadań między PT Studentów. Wykład i dyskusja.

2. Współczesność, teoretyczność, socjologia. Wykład i dyskusja.

3. Polskie podręczniki i zbiory poświęcone WTS od roku 2000.
Polskie współczesne zainteresowania teorią w socjologii.
Prezentacje studenckie i dyskusja; por. np. Manterys i Mucha 2009; Mucha 2009), Misztal 2000. Krytyczne recenzje (ze strony uczestników) Serii WTS (też Wstępu do NPTS) i innych zbiorów.

4. Popularne zagraniczne podręczniki i kompendia poświęcone teorii socjologicznej i społecznej, od roku 2000. Prezentacje studenckie i dyskusja; por. np. Adams i Sydie 2001; Browning i inni, eds. 2000; Gorlach 2010; Turner, red. 2003; Seidman i Alexander, red. 2001; Turner 2004; Mouzelis 2008; Baert i Da Silva 2013; Elliott 2011.

5. Komitety Badawcze, Sieci Badawcze wielkich organizacji socjologicznych poświęcone teorii i ich praktyka teoretyczna od roku 2000. Światowe Kongresy Socjologii i Konferencje ESA a praktykowanie teorii socjologicznej i społecznej. Prezentacje studenckie i dyskusja.

6. Czasopisma poświęcone teorii socjologicznej, np. “Sociologiocal Theory”, “European Journal of Social Theory”. Prezentacje studenckie i dyskusja.

7. Metodologiczny nacjonalizm i metodologiczny kosmopolityzm. Wykład konwersatoryjny i Prezentacje studenckie; por. Wimmer i Glick Schiller 2002; Beck i Sznaider 2006; Beck 2007; Chernilo 2007; Glick Schiller 2010.

8-13. Projekty badawcze (magisterskie) uczestników konwersatorium – Prezentacje studenckie i komentarze studenckie teksty. Dyskusja.

14. Społeczna wiedza Zachodu i Wschodu, Północy i Południa.
Wykład konwersatoryjny i Prezentacje studenckie, por. Connell 2007; Patel, red. 2010; Burawoy i inni, red. 2010. Por. też Boskovic (red.) 2008; Sztompka 2011, Burawoy 2011.

15. Studenckie podsumowania kursu (na podstawie zajęć 4, 5, 6, 7, 12 i 14). INNE ciekawe idee teoretyczne z początku XXI wieku. Zakończenie kursu. Prezentacje studenckie.

Student workload (ECTS credits balance)
Student activity form Student workload
Summary student workload 87 h
Module ECTS credits 3 ECTS
Participation in conversation seminars 30 h
Contact hours 4 h
Realization of independently performed tasks 28 h
Preparation for classes 15 h
Preparation of a report, presentation, written work, etc. 10 h
Additional information
Method of calculating the final grade:

Zaliczenie Konserwatorium wymaga przede wszystkim uczestnictwa. Dwie nieobecności, z dowolnych powodów, są dopuszczane, choć nie zachęcam do nich; każda następna musi zostać “odrobiona” w postaci eseju, 1100-1200 słów, na temat treści danych zajęć, przysłanego prowadzącemu nie później niż na dwa tygodnie przed końcem semestru. Nie przewiduję odrabiania nieobecności podczas własnego zaplanowanego wystąpienia.
Ocena Konwersatorium zależy od następujących czynników:
a/ krótkie prezentacje studenckie podczas zajęć, z udziałem Autora w podsumowaniu kursu, do 30%; zachęcam do wcześniejszego skonsultowania treści i formy prezentacji, która będzie oceniana za jedno i drugie;
b/ merytoryczna aktywność oparta w szczególności na studiowaniu zaleconych źródeł, do 20%; aktywność ta będzie odnotowywana;
c/ przedstawienie podczas zajęć własnego krótkiego teoretycznego eseju dotyczącego planowanej pracy magisterskiej, do 30%; por. p. a; proszę o wcześniejsze rozesłanie abstraktu;
d/ tekst takiego (por. p. c) eseju (1100-1200 słów) przysłany prowadzącemu nie później niż w ciągu jednego tygodnia od wygłoszenia, do 10%.
f/ komentarz do eseju koleżanki/kolegi, wygłoszony podczas zajęć (por. p. c), do 10%
O ile będzie czas i możliwość, zachęcam do więcej niż jednego wystąpienia (por. p. b).
Proszę pamiętać o tym, że sukces każdego konwersatorium zależy nie tylko od prowadzącego, ale i (w szczególności) od uczestników.

Prerequisites and additional requirements:

Ukończenie kursu
Współczesne Teorie Socjologiczne lub równoważnika uznanego przez Władze WH AGH

Recommended literature and teaching resources:

L i t e r a t u r a

Podstawowa:

Baert Patrick i Filipe Carreira da Silva. 2013. TEORIE SPOŁECZNE W XX WIEKU I DZISIAJ (2010). Kraków: ZW NOMOS.
Elliott Anthony. 2011. WSPÓŁCZESNA TEORIA SPOŁECZNA (2009). Warszawa: WN PWN.
Manterys, Aleksander i Janusz Mucha (red.). 2009. NOWE PERSPEKTYWY TEORII SOCJOLOGICZNEJ.
Kraków: ZW NOMOS.

Pozostała, przydatna dla prezentacji studenckich:

Adams Bert N. i R.A. Sydie. 2001. SOCIOLOGICAL THEORY. Thousand Oaks i inne: Pine Forge Press.
Afeltowicz Łukasz i Krzysztof Pietrowicz. 2013. MASZYNY SPOŁECZNE. WSZYSTKO UJDZIE O ILE
DZIAŁA. Warszawa: WN PWN.
Alexander Jeffrey C. 2006. “Zasadność teorii socjologicznej. Dlaczego końca nie widać”, w: Jasińska-
Kania i inni (red.) 2006, s. 56-62.
Baert Patrick i Filipe Carreira da Silva. 2013. TEORIE SPOŁECZNE W XX WIEKU I DZISIAJ (2010). Kraków: ZW NOMOS.
Beck Ulrich. 2007. “The Cosmopolitan condition. Why methodological nationalism fails”, w: THEORY,
CULTURE AND SOCIETY 24, 7-8), s. 286-290.
-- i Natan Sznaider. 2006. “Unpacking cosmopolitanism for the social sciences: a research agenda”, BRITISH JOURNAL OF SOCIOLOGY 57, 1, s. 1-23.
Boskovic Aleksandar (red.). 2008. OTHER PEOPLE’S ANTHROPOLOGIES. ETHNOGRAPHIC PRACTICE
ON THE MARGINS, New York i Oxford: Berghahn Books.
Browning Gary, Abigail Halcli i Frank Webster (eds). 2000. UNDERSTANDING CONTEMPORARY
SOCIETY. THEORIES OF THE PRESENT. London i inne: SAGE.
Burawoy Michael. 2011. “The last positivist”. CONTEMPORARY SOCIOLOGY 40, 4, s. 396-404.
--, Mau-kuei Chang i Michelle Fei-yu Hsiej (red.). 2010. FACING AN UNEQUAL
WORLD. CHALLENGES FOR A GLOBAL SOCIOLOGY (Volume I: Introduction, Latin
America, and Africa; Volume II: Asia; Volume III: Europe, and Concluding Reflections).
Taipei: Academica Sinica and ISA (dostępne w Materiałach dydaktycznych WH AGH pod:
Janusz Mucha).
Caile Alain i Frederic Vandenberghe. 2015. “Neo-classical sociology: The prospects of social theory
Today”. EUROPEAN JOURNAL OF SOCIAL THEORY. DOI: 10.1177/1368431015590290.
Chernilo Daniel. 2007. “A Quest for Universalism: Re-assessing the Nature of Classical Social
Theory’s Cosmopolitanism”. EUROPEAN JOURNAL OF SOCIAL THEORY 10, 1, s. 17-35.
Connell Raewyn. 2007. SOUTHERN THEORY. THE GLOBAL DYNAMICS OF KNOWLEDGE IN SOCIAL
SCIENCES. Crows Nest: Allen & Unwin.
Delanty Gerard (red.). 2014. HANDBOOK OF CONTEMPORARY EUROPEAN SOCIAL THEORY. London
and New York: Routledge.
Glick Schiller Nina. 2010. „Old baggage and missing luggage”: a commentary on Beck and
Sznaider’s ‘Unpacking cosmopolitanism for the social sciences ..’. BRITISH JOURNAL OF
SOCIOLOGY 61, 3, s. 413-420.
Gorlach Krzysztof. 2010. „Teoria socjologiczna ery globalizacji”. STUDIA SOCJOLOGICZNE 2, s. 159-
181.
Jasińska-Kania Aleksandra, Lech M. Nijakowski, Jerzy Szacki i Marek Ziółkowski (red.). 2006.
WSPÓŁCZESNE TEORIE SOCJOLOGICZNE. Warszawa: WN SCHOLAR.
Manterys Aleksander i Janusz Mucha. 2009. „Nowe perspektywy teorii socjologicznej.
Punkt widzenia 2009 roku”, w: Manterys i Mucha (red.) 2009, s. VII-XXVII.
Manterys Aleksander i Janusz Mucha, red. 2009. NOWE PERSPEKTYWY TEORII SOCJOLOGICZNEJ.
Kraków: ZW NOMOS.
Misztal Bronisław. 2000. TEORIA SOCJOLOGICZNA A PRAKTYKA SPOŁECZNA. Kraków: Universitas.
Moore Henrietta L. and Todd Sonders (red.). 2014. ANTHROPOLOGY IN THEORY. ISSUES IN
EPISTEMOLOGY. Malden MA: Wiley Blackwell.
Mouzelis Nicos P. 2008. MODERN AND POSTMODERN SOCIAL THEORIZING. BRIDGING THE DIVIDE.
Cambridge: Cambridge University Press.
Mucha Janusz. 2009. „Socjologia w Europie Środkowo-Wschodniej czy socjologia
wschodnioeuropejska? PRZEGLĄD SOCJOLOGICZNY LVIII, 2, s. 9-31 (por. też: „Sociology
in Central and Eastern Europe or Eastern European Sociology: Historical and Present”,
SLOVAK SOCIOLOGICAL REVIEW 41, 6, 2009, s. 507-525 ORAZ w: Burawoy i inni (red.),
volume III, s. 187-206.
-- i Irena Borowik. 2015. „O fragmentach teorii socjologicznych”, w: Irena Borowik i Janusz Mucha
(red.), WSPÓŁCZESNE TEORIE SOCJOLOGICZNE. ANTOLOGIA TEKSTÓW, t. I. Kraków:
ZW NOMOS, s. vii-xvii.
Patel Sujata (red.). 2010. DIVERSE SOCIOLOGICAL TRADITIONS. Los Angeles i inne: SAGE.
Seidman Steven. 2006. “Koniec teorii socjologicznej: ponowoczesna nadzieja”, w: Jasińska-Kania i
inni (red.) 2006, s. 44-555.
-- i Jeffrey C. Alexander (eds). 2001. THE NEW SOCIAL THEORY READER. London i
New York: Routledge.
Sojak Radosław. 2009. „Pragmatyczna doskonałość”. STUDIA SOCJOLOGICZNE 3 (194), s. 165-180.
Szczepański Marek S. i Anna Śliz (red.). 2014. WSPÓŁCZESNE TEORIE SPOŁECZNE. W KRĘGU UJĘĆ
PARADYGMATYCZNYCH. Opole: Uniwersytet Opolski.
Sztompka Piotr. 2011. „Another sociological utopia”. CONTEMPORARY SOCIOLOGY 40, 4, s. 388-396.
-- i Marek Kucia (red.). 2005. SOCJOLOGIA. LEKTURY. Kraków: Znak.
Turner Bryan S. (red). 2003.TEORIA SPOŁECZNA. PODRĘCZNIK (2000). Warszawa: Oficyna Naukowa.
Turner Jonathan H. 2004 . STRUKTURA TEORII SOCJOLOGICZNEJ. WYDANIE NOWE (1998).
Warszawa: WN PWN.
Wimmer Andreas i Nina Glick Schiller. 2002. “Methodological nationalism and beyond: nation state
building, migration and the social science, GLOBAL NETWORKS 2, 4, s. 301-334.

Scientific publications of module course instructors related to the topic of the module:

Irena Borowik i JANUSZ MUCHA (red.). 2015. WSPÓŁCZESNE TEORIE SOCJOLOGICZNE. ANTOLOGIA TEKSTÓW. Kraków: ZW NOMOS.
Aleksander Manterys i JANUSZ MUCHA (red.). 2009. NOWE PERSPEKTYWY TEORII SOCJOLOGICZNEJ. Kraków: ZW NOMOS.
Janusz MUCHA. 2003. „Herbert Blumer jako badacz ‘stosunków rasowych’”, w: Studia Socjologiczne 3, s. 25-68.

Additional information: