Module also offered within study programmes:
General information:
Name:
Financial derivatives
Course of study:
2017/2018
Code:
ZZP-1-016-s
Faculty of:
Management
Study level:
First-cycle studies
Specialty:
-
Field of study:
Management
Semester:
0
Profile of education:
Academic (A)
Lecture language:
Polish
Form and type of study:
Full-time studies
Course homepage:
 
Responsible teacher:
prof. nadzw. dr hab. inż. Iwaszczuk Natalia (niwaszcz@zarz.agh.edu.pl)
Academic teachers:
prof. nadzw. dr hab. inż. Iwaszczuk Natalia (niwaszcz@zarz.agh.edu.pl)
dr Łamasz Bartosz (blamasz@zarz.agh.edu.pl)
Module summary

Moduł ma przybliżyć zagadnienia dot. zastosowania w praktyce gospodarczej oraz w instytucjach finansowych specyficznych rodzajów kontraktów terminowych (zawieranych zarówno na rynku giełdowym jak i pozagiełdowym), jakimi są instrumenty pochodne.

Description of learning outcomes for module
MLO code Student after module completion has the knowledge/ knows how to/is able to Connections with FLO Method of learning outcomes verification (form of completion)
Skills
M_U001 określić cechy charakterystyczne dla kontraktów typu forward, futures, swap i opcji oraz ryzyko ich zastosowania dla obu stron kontraktu. ZP1A_U02 Test
M_U003 definiować pojęcie instrumentu finansowego oraz sklasyfikować instrumenty występujące na rynku finansowym. ZP1A_U01 Test
Knowledge
M_W001 jakie instrumenty mogą pełnić rolę instrumentów bazowych w instrumentach pochodnych. ZP1A_W01 Test results
M_W002 motywy zawierania transakcji na rynku terminowym. ZP1A_W02 Test results
FLO matrix in relation to forms of classes
MLO code Student after module completion has the knowledge/ knows how to/is able to Form of classes
Lecture
Audit. classes
Lab. classes
Project classes
Conv. seminar
Seminar classes
Pract. classes
Zaj. terenowe
Zaj. warsztatowe
Others
E-learning
Skills
M_U001 określić cechy charakterystyczne dla kontraktów typu forward, futures, swap i opcji oraz ryzyko ich zastosowania dla obu stron kontraktu. - + - - - - - - - - -
M_U003 definiować pojęcie instrumentu finansowego oraz sklasyfikować instrumenty występujące na rynku finansowym. - + - - - - - - - - -
Knowledge
M_W001 jakie instrumenty mogą pełnić rolę instrumentów bazowych w instrumentach pochodnych. + - - - - - - - - - -
M_W002 motywy zawierania transakcji na rynku terminowym. + - - - - - - - - - -
Module content
Lectures:

1. Pojęcie instrumentu finansowego. Instrumenty rynku finansowego: papiery wartościowe tradycyjne i nowoczesne (instrumenty pochodne, instrumenty złożone).
2. Rynek instrumentów pochodnych – rynek terminowy. Historia rynków terminowych. Transakcje zabezpieczające. Spekulacja. Arbitraż. Regulacje prawne rynków terminowych.
3. Tradycyjne instrumenty bazowe (pierwotne) instrumentów pochodnych: papiery wartościowe, stopy procentowe, kursy walutowe, ceny towarów, indeksy giełdowe.
4. Transakcje rynku giełdowego oraz pozagiełdowego. Zasady rozliczeń obu rynków. Instrumenty rynku giełdowego i pozagiełdowego. Podstawowe różnice.
5. Kontrakty forward. Mechanizmy działania rynków transakcji forward. Zamykanie pozycji. Dostawa. Obliczanie cen kontraktów forward. Kontrakty forward akcyjne, procentowe, walutowe, indeksowe i towarowe. Strategie zabezpieczające z wykorzystaniem kontraktów forward.
6. Kontrakty futures. Mechanizmy działania rynków transakcji futures. Zamykanie pozycji. Dostawa. Obliczanie cen kontraktów futures. Kontrakty futures akcyjne, procentowe, walutowe, indeksowe i towarowe. Strategie zabezpieczające z wykorzystaniem kontraktów futures.
7. Kontrakty wymiany – swap. Mechanizmy działania procentowych kontraktów swap. Wycena swapów procentowych. Swapy walutowe. Wycena swapów walutowych. Inne rodzaje swapów. Ich klasyfikacja.
8. Warranty subskrypcyjne. Warranty opcyjne. Zasady emisji i sprzedaży.
9. Kontrakty opcyjne. Mechanizmy działania rynków opcji. Pozycje w kontraktach opcyjnych. Aktywa bazowe kontraktów opcyjnych.
10. Opcje standardowe. Obrót opcjami w systemie giełdowym oraz w systemie rynku pozagiełdowego. Metody wyceny opcji standardowych. Model dwumianowy. Model Blacka-Scholesa. Strategie opcyjne.
11. Opcje egzotyczne. Opcje egzotyczne wystawione na jeden instrument bazowy. Opcje zależne od trajektorii ceny aktywu bazowego: opcje barierowe, wsteczne, azjatyckie, hybrydowe, jednego uderzenia.
12. Opcje egzotyczne wystawione na kilka instrumentów bazowych. Opcje korelacyjne: wymienne, iloczynowe, ilorazowe, na rozpiętość, tęczowe, koszykowe, ilościowe, korelacyjne binarne, alternatywne. Pozostałe grupy opcji egzotycznych.
13. Innowacje na rynku derywatów. Instrumenty pochodne wystawiane na inne instrumenty pochodne. Opcje na kontrakty futures. Opcje na kontrakty swap.
14. Kredytowe instrumenty pochodne.
15. Pogodowe instrumenty pochodne.

Auditorium classes:

1. Pojęcie instrumentu finansowego. Instrumenty rynku finansowego: papiery wartościowe tradycyjne i nowoczesne (instrumenty pochodne, instrumenty złożone).
2. Rynek instrumentów pochodnych – rynek terminowy. Historia rynków terminowych. Transakcje zabezpieczające. Spekulacja. Arbitraż. Regulacje prawne rynków terminowych.
3. Tradycyjne instrumenty bazowe (pierwotne) instrumentów pochodnych: papiery wartościowe, stopy procentowe, kursy walutowe, ceny towarów, indeksy giełdowe.
4. Transakcje rynku giełdowego oraz pozagiełdowego. Zasady rozliczeń obu rynków. Instrumenty rynku giełdowego i pozagiełdowego. Podstawowe różnice.
5. Kontrakty forward. Mechanizmy działania rynków transakcji forward. Zamykanie pozycji. Dostawa. Obliczanie cen kontraktów forward. Kontrakty forward akcyjne, procentowe, walutowe, indeksowe i towarowe.
6. Kontrakty futures. Mechanizmy działania rynków transakcji futures. Zamykanie pozycji. Dostawa. Obliczanie cen kontraktów futures. Kontrakty futures akcyjne, procentowe, walutowe, indeksowe i towarowe.
7. Kontrakty wymiany – swap. Mechanizmy działania procentowych kontraktów swap. Swapy walutowe.
8. Kontrakty opcyjne. Mechanizmy działania rynków opcji. Pozycje w kontraktach opcyjnych. Aktywa bazowe kontraktów opcyjnych.
9. Opcje standardowe. Obrót opcjami w systemie giełdowym oraz w systemie rynku pozagiełdowego. Metody wyceny opcji standardowych. Model dwumianowy. Model Blacka-Scholesa. Strategie opcyjne.
10. Innowacje na rynku derywatów. Instrumenty pochodne wystawiane na inne instrumenty pochodne. Opcje na kontrakty futures.

Student workload (ECTS credits balance)
Student activity form Student workload
Summary student workload 77 h
Module ECTS credits 3 ECTS
Participation in lectures 15 h
Participation in practical classes 15 h
Preparation for classes 25 h
Realization of independently performed tasks 20 h
Examination or Final test 2 h
Additional information
Method of calculating the final grade:

Ocena końcowa z modułu jest obliczana jako średnia arytmetyczna pozytywnej oceny podsumowującej
z ćwiczeń i pozytywnej oceny z testu zaliczeniowego.
Podsumowująca ocena z ćwiczeń jest obliczana na podstawie pozytywnych ocen z kolokwium.

Prerequisites and additional requirements:

Prerequisites and additional requirements not specified

Recommended literature and teaching resources:

1. Rynek finansowy i jego mechanizmy: podstawy teorii i praktyki / W. Dębski. – W.: Wydaw. Naukowe PWN. 2007
2. Sopoćko A. Rynkowe instrumenty finansowe, Warszawa, Wydaw. Naukowe PWN, 2005.
3. Rynek finansowy: instytucje, strategie, instrumenty / Pod red. P. Kapusia. – Lublin: Wydaw. Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej. 2003
4. Finansowe instrumenty pochodne / Red. nauk. J. Grzywacz. – W.: Szkoła Główna Handlowa – Oficyna Wydawnicza. 2009
5. Kontrakty terminowe i opcje: wprowadzenie / J. Hull. – W.: WIG-Press. 1997

Scientific publications of module course instructors related to the topic of the module:

1. Iwaszczuk N., Łamasz B., Wzorek A., Wykorzystanie opcji barierowych w strategiach zabezpieczających przed ryzykiem zmiany cen paliw silnikowych // Logistyka, 2015, nr 4 dod.: CD nr 3 Logistyka-nauka: artykuły recenzowane, s. 8980–8989.
2. Iwaszczuk N., Łamasz B., Orłowska-Puzio J., Wykorzystanie kontraktów terminowych typu forward w strategiach zarządzania ryzykiem walutowym / [w:] Zarządzanie przedsiębiorstwem. Teoria i praktyka 2014 / red. P. Łebkowski, s. 227-240.
3. Iwaszczuk N., Łamasz B., Wzorek A., Szacowanie cen kontraktów opcyjnych opartych na indeksie temperatury powietrza HDD // Rudy i Metale Nieżelazne Recykling, 2014 R. 59 nr 8, s. 407–414.
4. Iwaszczuk N., Solovei T., Stan rynku finansowego jako determinanta rozwoju gospodarczego kraju // Vìsnik Nacìonalʹnogo unìversitetu L’vìvs’ka politechnika „Menedžment ta pìdriêmnictvo v Ukraïnì: etapi stanovlennâ ì problemi rozbitku”, 2014, no 797, s. 177–186.
5. Iwaszczuk N., Łamasz B., Wzorek A., Derywaty jako instrumenty zarządzania ryzykiem pogodowym / [w:] Zarządzanie przedsiębiorstwem. Teoria i praktyka 2014 / red. P.Łebkowski, s. 214-226.
6. Iwaszczuk N., Pusz R., Opcyjne strategie hedgingowe w zarządzaniu ryzykiem inwestycji kapitałowych / Innowacje w bankowości i finansach, Studia ekonomiczne Nr 174, tom II, Zeszyty naukowe wydziałowe Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach, 2013, s. 143-159.
7. Iwaszczuk N., Orłowska-Puzio J., Exchange risk management in companies-exporters with currency option strategies / [w:] „Zastosowania modeli matematycznych w ekonomii, finansach i bankowości” / red. P. Pusz, 4/2012, s. 73-87.
8. Iwaszczuk N., Orłowska-Puzio J., Badania hedgingowych strategii opcyjnych za pomocą współczynników wrażliwości opcji // System finansowy – aktualne wyzwania i perspektywy rozwoju, Prace Naukowe Wyższej Szkoły Bankowej w Gdańsku, tom 27, s. 287-300.
9. Iwaszczuk N., Zima P., Iwaszczuk O.W., Badanie wpływu ryzyka procentowego na wyniki finansowe emitenta obligacji korporacyjnych na przykładzie przedsiębiorstw przemysłu naftowego i gazowego // Zeszyty Naukowe Lwowskiego Uniwersytetu Biznesu i Prawa. – 2012. – № 9. – S. 220-230.
10. Iwaszczuk N., Pusz R., Investment risk management on capital markets with call Asian options / [w:] Zastosowania modeli matematycznych w ekonomii, finansach i bankowości, red. P. Pusz, 4/2012, s. 89-103.
11. Iwaszczuk N., Orłowska-Puzio J., Matematyczne aspekty wyceny wybranych opcji walutowych / [w:] Zastosowania modeli matematycznych w ekonomii, finansach i bankowości, red. P. Pusz, 4/2012, s. 49-72.
12. Iwaszczuk N., Orłowska-Puzio J., Pusz R., Zaręba L., Zarządzanie ryzykiem podmiotów gospodarczych z wykorzystaniem instrumentów pochodnych, Kraków, Wydawnictwo AGH, 2012.
13. Iwaszczuk N., Pusz R., Mathematical methods and models in pricing of average path dependent options / [w:] Zastosowania modeli matematycznych w ekonomii, finansach i bankowości, red. P. Pusz, 4/2012, s. 105-135.
14. Iwaszczuk N., Zastosowanie opcji azjatyckich jako metoda ograniczenia ryzyka gwałtownych zmian na rynkach finansowych // Zeszyty Uniwersytetu Rzeszowskiego „Nierówności społeczne a wzrost gospodarczy”, nr 19, 2011, s. 139-150.
15. Iwaszczuk N., Łopuszański O., Zima P., Risk management of the portfolio containing lookback options / [w:] Aspects of Production Engineering and Management / red. P. Łebkowski / AGH University of Science and Technology Press, Kraków, 2011, s. 179-193.
16. Iwaszczuk N., Innowacyjne sposoby zarządzania ryzykiem działalności przedsiębiorstw przy pomocy strategii opcyjnych // Zeszyty Uniwersytetu Rzeszowskiego „Nierówności społeczne a wzrost gospodarczy”, nr 17, 2010, s. 239-251.
17. Iwaszczuk N., Szydło S., Iwaszczuk O. Instrumenty pochodne – szanse i zagrożenia dla podmiotów gospodarczych / [w:] Systemy gospodarcze i ich ewolucja: aspekty miko- i mezoekonomiczne /red. J. Czech-Rogosz, S. Swadźba, Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Ekonomicznego, 2013, s.139–150.
18. Iwaszczuk N., Łamasz B., Ściana A., Hedging jako forma zabezpieczenia rafinerii przed ryzykiem zmian cen ropy naftowej, [w:] Przedsiębiorczość i Zarządzanie 2016 t. 17 z. 8 cz. 1: Ryzyko i stabilność finansowa w procesach zarządzania, s. 147–159.
19. Łamasz B., Iwaszczuk N., Ivashchuk O., Selected methods of securing the refining sector against crude oil price fluctuations // International Journal of Management and Economics 2018 vol. 54 iss. 3, s. 197–209.
20. Łamasz B., Iwaszczuk N., Strategie opcyjne long straddle i long guts w zabezpieczaniu poziomu ceny ropy WTI, [w:] Zeszyty Naukowe Instytutu Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią PAN 2018 nr 102, s. 313–328.

Additional information:

Pozostałe ogólne warunki uczestnictwa i zaliczenia określa Regulamin Studiów.