Moduł oferowany także w ramach programów studiów:
Informacje ogólne:
Rocznik:
2017/2018
Kod:
WGG-1-503-s
Nazwa:
Podstawy gazownictwa ziemnego
Wydział:
Wiertnictwa, Nafty i Gazu
Poziom studiów:
Studia I stopnia
Specjalność:
-
Kierunek:
Górnictwo i Geologia
Semestr:
5
Profil kształcenia:
Ogólnoakademicki (A)
Język wykładowy:
Polski
Forma i tryb studiów:
Stacjonarne
Strona www:
 
Osoba odpowiedzialna:
dr inż. Liszka Krystian (krysian.liszka@wnaft.agh.edu.pl)
Osoby prowadzące:
mgr inż. Hendel Jacek (hendel@agh.edu.pl)
dr inż. Liszka Krystian (krysian.liszka@wnaft.agh.edu.pl)
mgr inż. Barbacki Jan (jan.barbacki@agh.edu.pl)
Krótka charakterystyka modułu

Opis efektów kształcenia dla modułu zajęć
Kod EKM Student, który zaliczył moduł zajęć wie/umie/potrafi Powiązania z EKK Sposób weryfikacji efektów kształcenia (forma zaliczeń)
Wiedza
M_W001 Student będzie znał rodzaje gazów palnych, metody ich pozyskiwania i określania własności oraz metody pomiaru ilościowego i jakościowego gazu GG1A_W02, GG1A_W03, GG1A_W25 Aktywność na zajęciach,
Egzamin,
Kolokwium,
Wykonanie ćwiczeń laboratoryjnych
M_W002 Student będzie znał charakterystykę systemu przesyłowego gazu z uwzględnieniem podstaw procesu sprężania GG1A_W19 Aktywność na zajęciach,
Egzamin
M_W003 Student będzie znał aktualne zasoby i wydobycie gazu ziemnego w Polsce i na Świecie GG1A_W10 Egzamin
Umiejętności
M_U001 Student będzie umiał dobrać technologię oczyszczania gazu w zależności od jego zastosowania GG1A_W17, GG1A_W25 Aktywność na zajęciach,
Egzamin
M_U002 Student będzie umiał obliczyć podstawowe własności mieszanin gazowych w różnych warunkach PVT GG1A_W25 Aktywność na zajęciach,
Kolokwium
Matryca efektów kształcenia w odniesieniu do form zajęć
Kod EKM Student, który zaliczył moduł zajęć wie/umie/potrafi Forma zajęć
Wykład
Ćwicz. aud
Ćwicz. lab
Ćw. proj.
Konw.
Zaj. sem.
Zaj. prakt
Zaj. terenowe
Zaj. warsztatowe
Inne
E-learning
Wiedza
M_W001 Student będzie znał rodzaje gazów palnych, metody ich pozyskiwania i określania własności oraz metody pomiaru ilościowego i jakościowego gazu + - + - - - - - - - -
M_W002 Student będzie znał charakterystykę systemu przesyłowego gazu z uwzględnieniem podstaw procesu sprężania + + - - - - - - - - -
M_W003 Student będzie znał aktualne zasoby i wydobycie gazu ziemnego w Polsce i na Świecie + - - - - - - - - - -
Umiejętności
M_U001 Student będzie umiał dobrać technologię oczyszczania gazu w zależności od jego zastosowania + - - - - - - - - - -
M_U002 Student będzie umiał obliczyć podstawowe własności mieszanin gazowych w różnych warunkach PVT - + - - - - - - - - -
Treść modułu zajęć (program wykładów i pozostałych zajęć)
Wykład:
Podstawy gazownictwa ziemnego

Rys historyczny gazownictwa. Charakterystyka gazów palnych – naturalnych i sztucznych, określenie wydobycia gazu ziemnego ze złoża oraz pomiar jakościowy i ilościowy. Technologie oczyszczania gazu ziemnego kierowanego do systemu przesyłowego i kriogenicznej przeróbki. Charakterystyka systemu przesyłowego gazu w Polsce, ze szczególnym uwzględnieniem problemów transportu i magazynowania. Metody skraplania gazu ziemnego oraz transport, magazynowanie i zastosowanie LNG.

Ćwiczenia audytoryjne:
Podstawy gazownictwa ziemnego

Układy jednostek SI, anglosaskie. Przeliczanie temperatury, ciśnienia, masy, objętości, wydatku masowego i objętościowego. Praca, moc, energia, ciepło, pojemność cieplna. Równanie Clapeyrona, obliczanie p,V,m,n,Ri,T, wsp. pseudościśliwości, wyznaczenie w oparciu o wykres Standinga-Katza, równanie Van der Waalsa, R-K, S-R-K. Pojęcie lepkości dynamicznej i kinematycznej, lepkość dynamiczna mieszaniny w warunkach roboczych, liczba Reynoldsa jako iloraz sił bezwładności do lepkości, warunki normalne i robocze, chropowatość gazociągu, opory przepływu. Średnia ważona gęstość, podział paliw gazowych, wartość opałowa, liczba Wobbego, ciepło spalania, kryterium zamienności gazów. Obliczanie d, Q, p, wymagane p, przy określonych oporach przepływu. Przepływ ciepła przez ściankę gazociągu, równanie Fouriera, izolacje.

Ćwiczenia laboratoryjne:
Podstawy gazownictwa ziemnego

Oznaczanie składu gazu (ilościowe i jakościowe) metodami chromatografii gazowej. Pomiar objętościowego natężenia przepływu gazu za pomocą gazomierzy zwężkowych. Badanie technicznych własności gazomierzy miechowych i wyznaczanie błędów ich wskazań. Pomiar ciśnienia (manometry i przetworniki) i temperatury gazu.

Nakład pracy studenta (bilans punktów ECTS)
Forma aktywności studenta Obciążenie studenta
Sumaryczne obciążenie pracą studenta 125 godz
Punkty ECTS za moduł 5 ECTS
Samodzielne studiowanie tematyki zajęć 16 godz
Udział w wykładach 14 godz
Przygotowanie do zajęć 30 godz
Udział w ćwiczeniach laboratoryjnych 14 godz
Udział w ćwiczeniach audytoryjnych 14 godz
Dodatkowe godziny kontaktowe z nauczycielem 30 godz
Przygotowanie sprawozdania, pracy pisemnej, prezentacji, itp. 5 godz
Egzamin lub kolokwium zaliczeniowe 2 godz
Pozostałe informacje
Sposób obliczania oceny końcowej:

50% egzamin i po 25% ćwiczenia audytoryjne i laboratoryjne

Wymagania wstępne i dodatkowe:

Wymagana jest obligatoryjnie obecność na ćwiczeniach audytoryjnych i laboratoryjnych oraz znajomość materiału podanego na wykładach

Zalecana literatura i pomoce naukowe:

1. J. Molenda: “Gaz ziemny: paliwo i surowiec”, WNT, Warszawa 1996
2. W. Duliński, C. Rybicki, R. Zachwieja: “Transport gazu”, AGH, Kraków 2007
3. B. Sperski: “Gazownictwo”, cz.1-4, AGH, Kraków 1981-1991
4. K. Bąkowski: “Gazyfikacja: gazociągi, stacje redukcyjne, instalacje i urządzenia gazowe”, WNT, Warszawa 1996
5. A. Strugała, S. Porada: “Ćwiczenia laboratoryjne z gazownictwa”, AGH, Kraków 1978

Publikacje naukowe osób prowadzących zajęcia związane z tematyką modułu:

Nie podano dodatkowych publikacji

Informacje dodatkowe:

Brak