Moduł oferowany także w ramach programów studiów:
Informacje ogólne:
Rocznik:
2017/2018
Kod:
WIN-1-506-s
Nazwa:
Eksploatacja gazu ziemnego
Wydział:
Wiertnictwa, Nafty i Gazu
Poziom studiów:
Studia I stopnia
Specjalność:
-
Kierunek:
Inżynieria Naftowa i Gazownicza
Semestr:
5
Profil kształcenia:
Ogólnoakademicki (A)
Język wykładowy:
Polski
Forma i tryb studiów:
Stacjonarne
Strona www:
 
Osoba odpowiedzialna:
dr inż. Blicharski Jacek (jblich@agh.edu.pl)
Osoby prowadzące:
dr inż. Blicharski Jacek (jblich@agh.edu.pl)
mgr inż. Hendel Jacek (hendel@agh.edu.pl)
mgr inż. Włodek Tomasz (twlodek@agh.edu.pl)
Krótka charakterystyka modułu

W ramach moduł student pozna: metody określania zasobów złóż gazu, wyznaczania wydajności odwiertu, w tym wydajności dozwolonej, przepływu gazu w odwiercie, oraz konstrukcji odwiertu gazowego.

Opis efektów kształcenia dla modułu zajęć
Kod EKM Student, który zaliczył moduł zajęć wie/umie/potrafi Powiązania z EKK Sposób weryfikacji efektów kształcenia (forma zaliczeń)
Wiedza
M_W001 Student powinien znać termodynamiczny podział złoż weglowodorów w oparciu o skład chemiczny i warunki cisnienia i temperatury. IN1A_U04, IN1A_U02, IN1A_U03, IN1A_U01, IN1A_U07 Egzamin,
Kolokwium,
Wykonanie ćwiczeń
M_W002 Sudent bedzie znał metody obliczania zasobów złoża gazu ziemnego IN1A_U04, IN1A_U02, IN1A_U03, IN1A_U01, IN1A_U07 Aktywność na zajęciach,
Egzamin,
Kolokwium,
Wykonanie projektu,
Wykonanie ćwiczeń
M_W003 Sudent bedzie znał metodykę obliczeń dopływu gazu ze złoża do odwiertu gazowego lub odwrotnie IN1A_U04, IN1A_U02, IN1A_U03, IN1A_U01, IN1A_U07 Aktywność na zajęciach,
Egzamin,
Kolokwium,
Projekt,
Wykonanie ćwiczeń
M_W004 Student powinien miec wiedzę w zakresie oceny przepuszczalnosci w strefie przyodwiertowej oraz współczynnika skin efektu w odwiercie gazowym oraz sposobób ich zmiany IN1A_U04, IN1A_U02, IN1A_U03, IN1A_U01, IN1A_U07 Aktywność na zajęciach,
Egzamin,
Kolokwium,
Wykonanie ćwiczeń
M_W005 Student bedzie metodykę obliczeń przepływu gazu w odwiercie. IN1A_U04, IN1A_U02, IN1A_U03, IN1A_U01, IN1A_U07 Egzamin,
Wykonanie ćwiczeń,
Kolokwium,
Projekt,
Wykonanie projektu,
Wynik testu zaliczeniowego
Umiejętności
M_U001 Student będzie umiał określać wydatek dozwolony odwiertu w róznych warunkach geologiczno złożowych IN1A_U04, IN1A_U02, IN1A_U03, IN1A_U01, IN1A_U07 Egzamin,
Kolokwium,
Wykonanie ćwiczeń
M_U002 Student będzie umiał projektować proces eksploatacji złoża czystego gazu ziemnego IN1A_U04, IN1A_U02, IN1A_U03, IN1A_U01 Aktywność na zajęciach,
Egzamin,
Kolokwium,
Projekt,
Projekt inżynierski
Matryca efektów kształcenia w odniesieniu do form zajęć
Kod EKM Student, który zaliczył moduł zajęć wie/umie/potrafi Forma zajęć
Wykład
Ćwicz. aud
Ćwicz. lab
Ćw. proj.
Konw.
Zaj. sem.
Zaj. prakt
Zaj. terenowe
Zaj. warsztatowe
Inne
E-learning
Wiedza
M_W001 Student powinien znać termodynamiczny podział złoż weglowodorów w oparciu o skład chemiczny i warunki cisnienia i temperatury. + + - + - - - - - - -
M_W002 Sudent bedzie znał metody obliczania zasobów złoża gazu ziemnego + + - + - - - - - - -
M_W003 Sudent bedzie znał metodykę obliczeń dopływu gazu ze złoża do odwiertu gazowego lub odwrotnie + + - + - - - - - - -
M_W004 Student powinien miec wiedzę w zakresie oceny przepuszczalnosci w strefie przyodwiertowej oraz współczynnika skin efektu w odwiercie gazowym oraz sposobób ich zmiany + + - + - - - - - - -
M_W005 Student bedzie metodykę obliczeń przepływu gazu w odwiercie. + + - + - - - - - - -
Umiejętności
M_U001 Student będzie umiał określać wydatek dozwolony odwiertu w róznych warunkach geologiczno złożowych - + - - - - - - - - -
M_U002 Student będzie umiał projektować proces eksploatacji złoża czystego gazu ziemnego - + - - - - - - - - -
Treść modułu zajęć (program wykładów i pozostałych zajęć)
Wykład:
  1. Rejony wsytępowania złóż gazu ziemnego w Polsce – stan zasobó i wydobycie gazu

    W ramach wykładu scharakteryzowane zostanę główne rejony występowania złóż gazu ziemnego w Polsce. Omówiony zostanie stan zasobów oraz wydobycie gazu z podziałem na gaz wysokometanowy i zaazotowany na przestrzeni ostatnich lat.

  2. Metodyka określania zasobów złóż gazowych.

    W ramach tego wykładu zostaną sklasyfikowane i scharakteryzowane złoża gazu ziemnego oraz metody obliczania zasobów złóż gazu ziemnego. Definicja cisnienia dennego statycznego i dennego dynamicznego w odwiercie gazowym.
    W ramach wykładu omówione zostaną:
    - metoda objętosciowa,
    - metoda bilansu masowego
    - metoda krzywych spadku wydobycia

  3. Proces dowiercania i udostępniania złóż gazu ziemnego

    W ramach wykładu zostanie podana charakterystyka sposobów dowiercania i udostepniania złóż gazu ziemnego o różnych cisnienia złożowych.

  4. Konstrukcje wgłębne i napowierzchniowe odwiertu gazowego.

    W ramach tego wykładu bedą scharakteryzowane różne konstrukcje wyposażenia wgłębnego i napowierzchniowego odwiertów gazowych.
    Omówione zostaną:
    -kostrukcja odwiertu niezarurowanego,
    -konstrukcja odwiertu zarurowanego, cementowanego i perforowanego,
    -konstrukcja odwiertu z kolumną rur traconych,
    -typy głowic eksploatacyjnych,

  5. Wydatek potencjalny odwiertu (AOF)

    Formuły opisujące dopływ gazu do odwiertu.
    Formuła jednoczłonowa, formuła dwuczłonowa. Sens fizczny wspólczynników a i b oraz I i n
    Definicja wydatku potencjalnego.
    Proces syfonowania odwiertu.

  6. Przepustowość odwiertu

    Równanie Bernouliego – równanie przepustowości odwiertu. Konstrukcja krzywej przepustowości odwiertu. Wyznaczanie ciśnień dennych i głowicowych w warunkach statycznych i dynamicznych.

  7. Ustalanie warunków dozwolonej eksploatacji gazu

    Warunki optymalnej eksploatacji złoża gazu ziemnego. Zagrożenia związane z procesem eksploatacji: dopływ wody, piaszczenie zloża. Pojęcie depresji dopuszczalnej. Zastosowanie analizy węzłowej dla ustalenia wydatku dozwolonego.

  8. Elementy charakterystyki testów odwiertowych

    Metodyka wyznaczania wartości współczynników równań opisujacych dopływ gazu ze złoża do odwiertu.

  9. Krzywe spadku wydajnści

    Modele krzywych spadku wydobycia:
    - stałoporocentowy,
    - harmoniczny,
    - hiperboliczny.
    Wyznaczanie parametrów modeli, określanie zasobów możliwych do sczerpania oraz czasu do kończ eksploatacji złoża.

Ćwiczenia audytoryjne:
  1. Wykonywanie obliczeń zasobów złoża gazu ziemnego

    Obliczenia zasobów gazu w złożu przy użyciu metody objętościowej i metody bilansu masowego

  2. Zastosowanie bilansu masowego w eksploatacji złóż gazu

    Ocena warunków energetycznych złóż gazu.
    Prognozowanie przebiegu eksploatacji: w tym wydobycia gazu i zmian ciśnienia złożowego.

  3. Obliczanie wydajności odwiertu gazowego

    Wykonanie obliczeń wydatku z użyciem formuły jedno i dwuczłonowej. Kryteria wydatku potencjalnego

  4. Analizy węzłowowa

    Konstrukcja krzywych wydajności złoża i przepustowości odwiertu.
    Wyznaczanie wydajności odwiertu dla rożnych wartości ciśnienia złożowego i głowicowego w odwiercie.

  5. Obliczanie wydatku dozwolonego odwiertu gazowego

    Wykreslanie krzywej wydajnosci złoża oraz krzywej przepustowaści odwiertu na podstawie punktów obliczeniowych.
    Obliczanie wartosci wydatku dozwolonego odwiertu oraz okreslanie tego wydatku metodą graficzną.

  6. Zastosowanie modeli krzywych spadku wydobycia

    Modelowanie przebiegu eksploatacji złoża z wykorzystaniem krzywych spadku wydobycia.
    Wyznaczanie parametrów poszczególnych modeli

Ćwiczenia projektowe:
Projekt eksploatacji złoża gazu ziemnego

W ramach zajęć będzie wykonywany projekt eksploatacji złoża gazu ziemnego przy pomocy odwiertów pionowych i poziomych

Nakład pracy studenta (bilans punktów ECTS)
Forma aktywności studenta Obciążenie studenta
Sumaryczne obciążenie pracą studenta 158 godz
Punkty ECTS za moduł 6 ECTS
Egzamin lub kolokwium zaliczeniowe 8 godz
Dodatkowe godziny kontaktowe z nauczycielem 10 godz
Samodzielne studiowanie tematyki zajęć 40 godz
Wykonanie projektu 30 godz
Przygotowanie do zajęć 10 godz
Udział w ćwiczeniach projektowych 15 godz
Udział w ćwiczeniach audytoryjnych 15 godz
Udział w wykładach 30 godz
Pozostałe informacje
Sposób obliczania oceny końcowej:

Ocena końcowa przedmiotu będzie średnią ocen: oceny egzaminu (waga 0.5), oceny ćwiczeń audytoryjnej (waga 0.25) i oceny ćwiczeń projektowych (waga 0.25)

Wymagania wstępne i dodatkowe:

Wymagana jest obligatoryjna obecność na ćwiczeniach audytoryjnych i projektowych zgodnie z reulaminem studiów oraz znajomość materiału podanego na wykładach. Wszystkie oceny musza być pozytywne.

Zalecana literatura i pomoce naukowe:

1. Materiał dydaktyczny z wykładów
2. Chi U. Ikoku, Natural Gas Production, John Wiley & Sons, New York 1984

Publikacje naukowe osób prowadzących zajęcia związane z tematyką modułu:

Nie podano dodatkowych publikacji

Informacje dodatkowe:

Brak