Moduł oferowany także w ramach programów studiów:
Informacje ogólne:
Rocznik:
2017/2018
Kod:
HKL-1-105-s
Nazwa:
Wstęp do sztuk plastycznych
Wydział:
Humanistyczny
Poziom studiów:
Studia I stopnia
Specjalność:
-
Kierunek:
Kulturoznawstwo
Semestr:
1
Profil kształcenia:
Ogólnoakademicki (A)
Język wykładowy:
Polski
Forma i tryb studiów:
Stacjonarne
Strona www:
 
Osoba odpowiedzialna:
prof. nadzw. dr hab. Dębicki Jacek (jackdeb@autocom.pl)
Osoby prowadzące:
prof. nadzw. dr hab. Dębicki Jacek (jackdeb@autocom.pl)
Krótka charakterystyka modułu

Opis efektów kształcenia dla modułu zajęć
Kod EKM Student, który zaliczył moduł zajęć wie/umie/potrafi Powiązania z EKK Sposób weryfikacji efektów kształcenia (forma zaliczeń)
Wiedza
M_W001 Zna podstawowe pojęcia z dziedziny sztuk plastycznych. KL1A_W01, KL1A_W03 Aktywność na zajęciach,
Kolokwium
M_W002 Zna podstawowe dziedziny sztuk plastycznych. KL1A_W01, KL1A_W03 Kolokwium
M_W003 Zna chronologię i specyfikę formalnostylistyczną epok artystycznych. KL1A_W01, KL1A_W04 Kolokwium
M_W004 Zna wybrane metody badań zjawisk artystycznych. KL1A_W02, KL1A_W06, KL1A_W07, KL1A_W18 Kolokwium
Umiejętności
M_U002 Potrafi określić właściwą dziedzinę sztuk plastycznych dla danego artefaktu estetycznego i (w razie potrzeby) prawidłowo rozpoznać poznane techniki artystyczne. KL1A_U04 Kolokwium
M_U003 Potrafi właściwie scharakteryzować i rozpoznać epokę artystyczną, z której pochodzi dany artefakt estetyczny. KL1A_U01 Kolokwium
M_U004 Potrafi w sposób ogólny prawidłowo zastosować poznane podstawowe metody badań zjawisk artystycznych do analizy dzieła sztuki. KL1A_U03, KL1A_U09 Kolokwium
M_U005 Zna podstawowe pojęcia z zakresu sztuk plastycznych i potrafi je odnieść do właściwych zjawisk artystycznych oraz artefaktów estetycznych. KL1A_U05 Kolokwium
Kompetencje społeczne
M_K001 Zna dogłębnie zakres posiadanej przez siebie wiedzy i nabytych umiejętności, rozumie potrzebę ciągłego dokształcania się i rozwoju zawodowego. KL1A_K01 Aktywność na zajęciach
M_K005 Ma świadomość znaczenia europejskiego i świadomego dziedzictwa humanistyki dla rozumienia wydarzeń społecznych i kulturalnych. Ma świadomość refleksji humanistycznej dla kształtowania się refleksji społecznych. KL1A_K08, KL1A_K09 Aktywność na zajęciach
Matryca efektów kształcenia w odniesieniu do form zajęć
Kod EKM Student, który zaliczył moduł zajęć wie/umie/potrafi Forma zajęć
Wykład
Ćwicz. aud
Ćwicz. lab
Ćw. proj.
Konw.
Zaj. sem.
Zaj. prakt
Zaj. terenowe
Zaj. warsztatowe
Inne
E-learning
Wiedza
M_W001 Zna podstawowe pojęcia z dziedziny sztuk plastycznych. + - - - - - - - - - -
M_W002 Zna podstawowe dziedziny sztuk plastycznych. + - - - - - - - - - -
M_W003 Zna chronologię i specyfikę formalnostylistyczną epok artystycznych. + - - - - - - - - - -
M_W004 Zna wybrane metody badań zjawisk artystycznych. + - - - - - - - - - -
Umiejętności
M_U002 Potrafi określić właściwą dziedzinę sztuk plastycznych dla danego artefaktu estetycznego i (w razie potrzeby) prawidłowo rozpoznać poznane techniki artystyczne. + - - - - - - - - - -
M_U003 Potrafi właściwie scharakteryzować i rozpoznać epokę artystyczną, z której pochodzi dany artefakt estetyczny. + - - - - - - - - - -
M_U004 Potrafi w sposób ogólny prawidłowo zastosować poznane podstawowe metody badań zjawisk artystycznych do analizy dzieła sztuki. + - - - - - - - - - -
M_U005 Zna podstawowe pojęcia z zakresu sztuk plastycznych i potrafi je odnieść do właściwych zjawisk artystycznych oraz artefaktów estetycznych. + - - - - - - - - - -
Kompetencje społeczne
M_K001 Zna dogłębnie zakres posiadanej przez siebie wiedzy i nabytych umiejętności, rozumie potrzebę ciągłego dokształcania się i rozwoju zawodowego. + - - - - - - - - - -
M_K005 Ma świadomość znaczenia europejskiego i świadomego dziedzictwa humanistyki dla rozumienia wydarzeń społecznych i kulturalnych. Ma świadomość refleksji humanistycznej dla kształtowania się refleksji społecznych. + - - - - - - - - - -
Treść modułu zajęć (program wykładów i pozostałych zajęć)
Wykład:
  1. Wiedza o muzyce

    Student wybiera 2 spośród 3 wykładów (Wiedza o muzyce, Wstęp do sztuk plastycznych, Podstawy teatrologii).
    Zajęcia mają na celu wprowadzenie studentów w najważniejsze zagadnienia z zakresu współczesnej wiedzy o muzyce oraz przekazanie im podstaw wiedzy dotyczącej rozmaitych gatunków, form, funkcji oraz sposobów funkcjonowania muzyki w kulturze. Proponowane w ramach kursu ujęcie posiada charakter problemowy, przy czym omawiane na wykładach zjawiska i problemy prezentowane będą w oparciu o reprezentatywne przykłady ich realizacji: fragmenty utworów muzycznych różnych epok i stylów bądź odpowiedni materiał ikonograficzny. Z tego względu obecność na wykładach jest obowiązkowa.
    Problematyka zajęć:
    1. Muzyka czy muzyki? o dawnych i współczesnych ujęciach sztuki dźwięków.
    - co jest, a co nie jest muzyką?
    - tzw. muzyka klasyczna – tzw. muzyka popularna/rozrywkowa i jej odmiany – tzw. muzyka świata;
    - koncepcje muzyki w kulturze europejskiej: od pitagorejskiej harmoniae mundi do współczesnej muzyki konkretnej.
    2. Muzyka w kulturze.
    - religijne, społeczne i antropologiczne funkcje muzyki (wprowadzenie);
    - paradygmat muzyki wokalnej a paradygmat muzyki instrumentalnej w muzyce europejskiej (wprowadzenie);
    - muzyka w perspektywie intermedialności (opera, film, taniec).
    3. Muzyka i jej media: głos/muzyka wokalna i wokalno-instrumentalna.
    - antropologie głosu w muzyce europejskiej i wybranych kulturach pozaeuropejskich;
    - relacje słowo – melodia – rytm w europejskiej muzyce wokalnej;
    - relacje głos – instrument w muzyce wokalno-instrumentalnej;
    - skale głosu i techniki wokalne w muzyce europejskiej;
    - najważniejsze formy wokalne i wokalno-instrumentalne w klasycznej muzyce europejskiej.
    4. Muzyka i jej media: instrumenty muzyczne/muzyka instrumentalna, elektroniczna i konkretna.
    - symbolika instrumentów muzycznych w kulturze europejskiej i wybranych kulturach pozaeuropejskich;
    - instrumentarium muzyczne a gatunki i formy muzyczne;
    - muzyka absolutna a muzyka programowa w klasycznej muzyce instrumentalnej;
    - elektronika w muzyce klasycznej i innych gatunkach muzycznych;
    - muzyka konkretna.
    5. Muzyka i jej media: nośniki dzieła muzycznego.
    - muzyka europejska i pozaeuropejska w przekazie ustnym;
    - modele notacji muzycznych;
    - muzyka w nagraniach analogowych i zapisie cyfrowym.
    6. Przestrzenie muzyki.
    - muzyka w świątyni: formy i symboliki muzyki religijnej;
    - świecka muzyka dworska i salonowa w kulturze europejskiej;
    - muzyka w przestrzeni publicznej: teatr – filharmonia – ulica – internet.
    7. Muzyka jako komponent dzieła intermedialnego.
    - opera w Europie: od tragedii greckiej do dramatu muzycznego;
    - wzorce i funkcje muzyki w filmie;
    - muzyka i taniec w kulturze europejskiej i wybranych kulturach pozaeuropejskich.

  2. Wstęp do sztuk plastycznych

    Student wybiera 2 spośród 3 wykładów (Wiedza o muzyce, Wstęp do sztuk plastycznych, Podstawy teatrologii).
    Celem zajęć jest przekazanie ogólnej wiedzy z zakresu sztuk plastycznych, w tym omówienie podstawowych pojęć z dziedziny sztuk plastycznych oraz podstawowych dziedzin sztuk plastycznych. Studenci otrzymają również ogólną wiedzę o metogologii historii sztuki oraz epokach formalnostylistycznych w historii sztuki.
    Program zajęć:
    1. Podstawowe pojęcia z dziedziny sztuk plastycznych.
    2. Podstawowe dziedziny sztuk plastycznych:
    a. architektura (urbanistyka, architektura krajobrazu, architektura ogrodów, architektura wnętrz, architektura miejska i wiejska, architektura kultowa i świecka);
    b. rzeźba (relief, płaskorzeźba, wypukłorzeźba, wklęsłorzeźba, rzeźba kultowa, wotywna, nagrobna, pomnikowa portretowa, ogrodowa oraz rzeźba czy plenerowa).
    c. malarstwo (malarstwo przedstawiające, malarstwo nieprzedstawiające, malarstwo monumentalne, ścienne, plafonowe, sztalugowe, tablicowe, malarstwo miniaturowe, malarstwo polichromiczne i monochromatyczne):
    - techniki malarskie: technika olejna, akwarela, tempera, gwasz, pastel, enkaustyka, fresk, al. secco, mozaika, witraż, sgraffito, stereochromia, asemblage, collage, emballage.
    d. rysunek (szrafowanie, lawowanie);
    e. sgraffito;
    f. grafika:
    - grafika artystyczna:
    - podstawowe techniki graficzne:
    - wypukłe (drzeworyt, linoryt, gipsoryt, metaloryt);
    - wklęsłe (miedzioryt, staloryt, suchoryt, mezzotinta, kamienioryt, akwaforta, akwatinta, elektrotinta);
    - płaskie (litografia, algrafia i cynkografia);
    - grafika użytkowa.
    g. kaligrafia;
    h. instalacja;
    i. ceramika;
    j. fotografika;
    k. wzornictwo przemysłowe.
    3. Chronologia i specyfika formalnostylistyczna epok artystycznych:
    a. styl i modus w sztukach plastycznych;
    b. historia sztuki jako historia stylu;
    c. historia sztuki jako dzieje zjawisk artystycznych.
    4. Metodologia badań zjawisk artystycznych:
    a. metoda formalnostylistyczna;
    b. Max Dvořák i historia sztuki jako historia idei (metoda formalno-treściowa);
    c. Erwin Panofsky i dzieło sztuki w kontekście ikonologicznym (metoda formalno-tematyczno-treściowa);
    d. semiotyka i historia sztuki; wykorzystanie semiotyki w badaniach nad sztuką;
    e. strukturalizm i poststrukturalizm w historii sztuki;
    f. metody badawcze współczesnej historii sztuki (The New Art History).

  3. Podstawy teatrologii

    Student wybiera 2 spośród 3 wykładów (Wiedza o muzyce, Wstęp do sztuk plastycznych, Podstawy teatrologii).
    Celem wykładu jest zapoznanie studentów z założeniami nowoczesnej wiedzy o teatrze jako zjawisku estetycznym, semiotycznym, społecznym i kulturowym. Wykład skupi się na przedstawieniu zasadnicznych metodologii badania teatru – ze szczególnym uwzględnieniem badań (post)semiotycznych i komunikacyjnych. Uwzględnione zostaną najważniejsze wydarzenia w historii teatru jako spektaklu, współdziałanie sztuki teatralnej z innymi dziedzinami aktywności artystycznej oraz sytuacja teatru w obliczu inwazji mediów elektronicznych. Słuchacze zyskają umiejętność posługiwania się różnorodnymi dyskursami metodologicznymi, która pozwoli im na samodzielny opis i wartościowanie tekstów teatralnych (dramatów i ich scenicznych realizacji) od antyku poprzez teatr klasyczny po najbardziej ekstremalne zjawiska awangardowe. Przedstawione zostaną kluczowe zjawiska, przywołane fundamentalne postaci (aktorów, autorów, reżyserów, inscenizatorów oraz teoretyków) oraz opisane zasadnicze nurty. Zyskane dzięki wykładowi kompetencje mogą przydać się w ewentualnej pracy naukowej i krytycznej oraz w korzystaniu z przedstawień teatralnych w roli tzw. przeciętnego widza.
    Wykład ilustrowany będzie materiałami audiowizualnymi, które ukażą całe bogactwo i skomplikowanie materii teatralnej, z którymi muszą uporać się badacze teatru oraz zwykli widzowie.
    LISTA PODSTAWOWYCH ZAGADNIEŃ I PROBLEMÓW:
    1. Fundamentalne pojęcia teatrologii w ujęciu semiotycznym i w świetle teorii komunikacji.
    2. Teatr antyczny – ujęcie historyczne i nowoczesne realizacje sceniczne.
    3. Teatr Williama Szekspira i Moliera – ujęcie historyczne i recepcja współczesna.
    4. Wielka Reforma Teatru i jej wpływ na teatr współczesny.
    5. Teatr realistyczny – geneza i sytuacja obecna.
    6. Teatr symboliczny i postsymboliczny.
    7. Teatr ekspresjonistyczny – teoria i praktyka.
    8. Teoria i praktyka sceniczna Bertolta Brechta.
    9. Zasady teatru postdramatycznego.
    10. Happening – teoria, praktyka, perspektywy.
    11. Teatr operowy – inscenizacje klasyki i dzieł współczesnych.
    12. Teatr muzyczny i teatr tańca nowoczesnego.
    13. Aktorstwo i reżyseria sceniczna – teoria a praktyka.
    14. Monodram i fenomen stand-up. Warsztat krytyka teatralnego.

Nakład pracy studenta (bilans punktów ECTS)
Forma aktywności studenta Obciążenie studenta
Sumaryczne obciążenie pracą studenta 77 godz
Punkty ECTS za moduł 3 ECTS
Samodzielne studiowanie tematyki zajęć 29 godz
Udział w wykładach 30 godz
Przygotowanie do zajęć 14 godz
Dodatkowe godziny kontaktowe z nauczycielem 4 godz
Pozostałe informacje
Sposób obliczania oceny końcowej:

90% kolokwium zaliczeniowe 10% aktywność

Wymagania wstępne i dodatkowe:

Wymagana jest wiedza ogólna z zakresu sztuk plastycznych na poziomie liceum humanistycznego.

Zalecana literatura i pomoce naukowe:

- J. Białostocki, Sztuka i myśl humanistyczna, warszawa 1966.
- T. Dobrowolski, Strukturalizm w historii sztuki, Studia metodologiczne VI (1969), s. 3-45.
- E. Panofsky, Studia z historii sztuki, Warszawa 1971.
- M. Porębski, Ikonosfera, Warszawa 1972.
- L. Kalinowski, Max Dvořák i metoda badań nad sztuką, Warszawa 1974.
- Wł. Tatarkiewicz, Dzieje sześciu pojęć. Sztuka. Piękno. Forma. Twórczość. Odtwórczość. Przeżycie estetyczne, Warszawa 1976.
- J. Białostocki, Kryzys pojęcia stylu, w: Biuletyn historii sztuki, XL (1977), s. 3-10.
- J. Białostocki, Historia sztuki wśród nauk humanistycznych, Wrocław-Warszawa-Kraków-Gdańsk 1980.
- J. Dębicki, Strukturalismus in der Methodenlehre der Kunstgeschichte, w: Česko-slovenski struktuaralizmus a Viedenski scientizmus (Zbornik referátov z konferencie), Bratislava 1992, s. 168-183 (dla osób znających język niemiecki).
- J. Dębicki, F. Faure, D. Grünewald, A. Pimentel, Historia sztuki. Malarstwo – rzeźba – architektura, Warszawa 1998 (Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne) – przekład z języka francuskiego Jacek Dębicki: J. Dębicki, F. Faure, D. Grünewald, A. Pimentel, Histoire de l`art. Architecture, sculpture et peinture, wydane przez Hachette Livre, Paris 1995 – do historii i chronologii epok artystycznych.
- A. D`Alleva, Metody i teorie historii sztuki, Kraków 2008.
- Słownik terminologiczny sztuk pięknych, Warszawa 1997 (i następne wydania).

Publikacje naukowe osób prowadzących zajęcia związane z tematyką modułu:

Chrystus Sol Iustitiae w scenie Wniebowzięcia Marii w krakowskim retabulum Wita Stwosza w kościele Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny w Krakowie W: Poza kulturą nie ma zbawienia/ pod red. Jacka Dębickiego, Zbigniewa Paska, Katarzyny Skowronek. — Kraków: Wydawnictwo LIBRON – Filip Lohner, 2014, s. 170–172
Krakowska sztuka Wita Stwosza: filozoficzne źródła formy i treści ideowych Kraków : Wydawnictwo Aureus, 2013. — 223, 24. — (Idee i Myśliciele).
Szczęsny Dettloff (1878–1961) / Jacek DĘBICKI // Rocznik Historii Sztuki; 36, s. 29–37.
Antropologia filozoficzna Gilberta de la Porrée a powstanie scholastycznej rzeźby wczesnogotyckiej Przegląd Filozoficzny. Nowa Seria; 2013 R. 22 nr 1, s. 103–125.
Antropologia teologiczna Anzelma z Canterbury a sakralna rzeźba romańska o cechach antropomorficznych W: Duchowość: człowiek i wartości pod red. Ignacego Stanisława Fiuta. — Kraków: [s. n.], 2012. — (Prace Katedry Kulturoznawstwa i Filozofii Wydziału Humanistycznego Akademii Górniczo-Hutniczej ; t. 14) ; (Idee i Myśliciele), S. 75–95.
Całość dorobku naukowego dostępna pod adresem: http://bpp.agh.edu.pl/autor/debicki-jacek-06944

Informacje dodatkowe: