Module also offered within study programmes:
General information:
Name:
Sociology of religion and non-religion
Course of study:
2018/2019
Code:
JIS-2-209-GK-s
Faculty of:
Physics and Applied Computer Science
Study level:
Second-cycle studies
Study level:
Second-cycle studies
Semester:
Spring
Specialty:
Grafika komputerowa i przetwarzanie obrazów
Field of study:
Applied Computer Science
Semester:
2
Profile of education:
Academic (A)
Lecture language:
Polish
Form and type of study:
Full-time studies
Course homepage:
Responsible teacher:
dr Tyrała Radosław (rtyrala@agh.edu.pl)
Academic teachers:
dr Tyrała Radosław (rtyrala@agh.edu.pl)
Module summary

Celem modułu jest zapoznanie studentów z podstawową aparaturą pojęciową, zapleczem teoretycznym oraz badaniami empirycznymi z zakresu socjologii religii i nie-religii.

Description of learning outcomes for module
MLO code Student after module completion has the knowledge/ knows how to/is able to Connections with FLO Method of learning outcomes verification (form of completion)
Social competence
M_K001 Dostrzega i prawidłowo rozstrzyga dylematy związane z wykonywaniem zawodu. Test
Skills
M_U001 Umie rejestrować i interpretować zjawiska społeczne, kulturowe, polityczne odnoszące się do sfery socjologii religii i nie-religii Test
M_U002 Potrafi właściwie określać priorytety służące realizacji podejmowanych działań. Test
Knowledge
M_W001 Posiada podstawową wiedzę na temat głównych - klasycznych i współczesnych - koncepcji i teorii w socjologii religii i nie-religii Test
M_W002 Ma uporządkowaną wiedzę z zakresu socjologii religii i nie-religii, jej relacjami z innymi dyscyplinami, subdyscyplinami socjologii Test
M_W003 Posiada wiedzę na temat najważniejszych zjawisk i procesów zachodzących w polu współczesnej religii Test
FLO matrix in relation to forms of classes
MLO code Student after module completion has the knowledge/ knows how to/is able to Form of classes
Lecture
Audit. classes
Lab. classes
Project classes
Conv. seminar
Seminar classes
Pract. classes
Zaj. terenowe
Zaj. warsztatowe
Others
E-learning
Social competence
M_K001 Dostrzega i prawidłowo rozstrzyga dylematy związane z wykonywaniem zawodu. + - - - - - - - - - -
Skills
M_U001 Umie rejestrować i interpretować zjawiska społeczne, kulturowe, polityczne odnoszące się do sfery socjologii religii i nie-religii + - - - - - - - - - -
M_U002 Potrafi właściwie określać priorytety służące realizacji podejmowanych działań. + - - - - - - - - - -
Knowledge
M_W001 Posiada podstawową wiedzę na temat głównych - klasycznych i współczesnych - koncepcji i teorii w socjologii religii i nie-religii + - - - - - - - - - -
M_W002 Ma uporządkowaną wiedzę z zakresu socjologii religii i nie-religii, jej relacjami z innymi dyscyplinami, subdyscyplinami socjologii + - - - - - - - - - -
M_W003 Posiada wiedzę na temat najważniejszych zjawisk i procesów zachodzących w polu współczesnej religii + - - - - - - - - - -
Module content
Lectures:

Celem wykładów jest zapoznanie studentów z podstawową aparaturą pojęciową, zapleczem teoretycznym oraz badaniami empirycznymi z zakresu socjologii religii i nie-religii. Standardowo wykłady takie ograniczają się do przedstawienia stanu religijności oraz przemian, jakim ona podlega we współczesnym świecie. Tutaj zostaną one uzupełnione o analizę irreligii i irreligjności, traktowanej jako swoisty rewers religii i religijności.

Program zajęć:
1. Powitanie, omówienie reguł gry. O socjologicznym namyśle nad religią – uwagi wstępne.
2. Historia i instytucjonalizacja socjologii religii i nie-religii. Klasycy socjologii religii: E. Durkheim, M. Weber, S. Czarnowski i in.
3. Religia i religijność w ujęciu socjologicznym: typu definicji i sposoby konceptualizacji.
4. Podstawowe pojęcia socjologii religii: magia/religia, kościół/sekta, typologia autorytetów religijnych, typologia istot religijnych.
5. Przemiany religii I: sekularyzacja i desekularyzacja.
6. Przemiany religii II: prywatyzacja i deprywatyzacja; religia kulturowa; strefa nie/religijnej niedookreśloności.
7. Przemiany religii III: nowe ruchy religijne; nowa duchowość; religie satyryczne.
8. Religia w ujęciu antropologicznym: rytuał, mit, czary, zjawiska mirakularne.
9. Religia a polityka: stosunki kościół-państwo w perspektywie socjologicznej; religie publiczne; religie cywilne.
10. Irreligia, nie-religia, niewiara, ateizm – kwestie terminologiczne.
11. Sekularyzm jako ruch społeczny: Nowy Ateizm i nie tylko.
12. Polscy niewierzący jako mniejszość kulturowa.
13. Studenckie projekty grupowe I.
14. Studenckie projekty grupowe II.
15. Studenckie projekty grupowe III.

Student workload (ECTS credits balance)
Student activity form Student workload
Summary student workload 50 h
Module ECTS credits 2 ECTS
Participation in lectures 30 h
Contact hours 4 h
Realization of independently performed tasks 16 h
Additional information
Method of calculating the final grade:

• Obecność na zajęciach jest obowiązkowa – prowadzący będzie ją każdorazowo sprawdzał. Dozwolone są 2 nieusprawiedliwione nieobecności podczas kursu (nie dotyczy to jednak prezentacji własnego projektu grupowego – wtedy obecność jest obowiązkowa pod sankcją utraty punktów za ten element).
• Kurs zakończony zostanie kolokwium o charakterze pisemnym (waga 0,7).
• Obowiązkowe wykonanie projektu grupowego zakończonego prezentacją podczas zajęć (waga 0,3). Szczegóły do omówienia podczas pierwszych zajęć.
• Wpływ na ocenę końcową będzie też miała aktywność podczas zajęć (ewentualne podniesienie oceny o max 0,5pkt).

Prerequisites and additional requirements:

brak

Recommended literature and teaching resources:

1) obowiązkowa:
Berger Peter L. 1997. Święty baldachim. Elementy socjologicznej teorii religii, Kraków: ZW NOMOS.
Kehrer Günther. 1997. Wprowadzenie do socjologii religii, Kraków: ZW NOMOS.

2) zalecana:
Adamski Franciszek (red.). 1984. Socjologia religii. Wybór tekstów, Kraków: WAM.
Baniak Józef. 2007. Desakralizacja kultu religijnego i świąt religijnych w Polsce. Studium socjologiczne, Kraków: ZW NOMOS.
Barker Eileen. 2002. Nowe ruchy religijne, Kraków: ZW NOMOS.
Beckford James. 2006. Teoria społeczna a religia, Kraków: ZW NOMOS.
Beyer Peter. 2005. Religia i globalizacja, Kraków: ZW NOMOS.
Borowik Irena. 1997. Procesy instytucjonalizacji i prywatyzacji religii w powojennej Polsce, Kraków: UJ.
Borowik Irena. 2000. Odbudowywanie pamięci. Przemiany religijne w Środkowo-Wschodniej Europie po upadku komunizmu, Kraków: ZW NOMOS.
Borowik Irena i Tadeusz Doktór. 2001. Pluralizm religijny i moralny w Polsce, Kraków: ZW NOMOS.
Bowie Fiona. 2008. Antropologia religii. Wprowadzenie, Kraków WUJ.
Boyer Pascal. 2005. I człowiek stworzył bogów… Jak powstała religia, Warszawa: Prószyński i S-ka.
Bullivant Stephen i Michael Ruse (red.). 2013. The Oxford Handbook of Atheism, Oxford: Oxford University Press.
Casanova José. 2005. Religie publiczne w nowoczesnym świecie, Kraków: ZW NOMOS.
Ciupak Edward. 1973. Katolicyzm ludowy w Polsce. Studia socjologiczne, Warszawa: Wiedza Powszechna.
Clarke Peter B. (red.). 2011. The Oxford Handbook of the Sociology of Religion, Oxford: Oxford University Press.
Davie Grace. 2010. Socjologia religii, Kraków: ZW NOMOS.
Dobbelaere Karel. 2008. Sekularyzacja. Trzy poziomy analizy, Kraków: ZW NOMOS.
Durkheim Émile. 1990. Elementarne formy życia religijnego. System totemiczny w Australii, Warszawa: PWN.
Eller Jack David. 2007. Introduction Anthropology of Religion. Culture to the Ultimate, New York, London: Routlege.
Flynn Tom (red.). 2007. The New Encyclopedia of Unbelief, Amherst, NY: Prometheus Books.
Gowin Jarosław. 1999. Kościół w czasach wolności 1989-1999, Kraków: Znak.
Hałas Elżbieta. 2007. Konwersja. Perspektywa socjologiczna, Warszawa: WN Scholar.
Kubiak Anna E. 2005. Jednak New Age, Warszawa: Jacek Santorski & Co.
Libiszowska-Żółtkowska Maria. 2000. Wiara uczonych. Esej socjologiczny mocno osadzony w empirii, Kraków: ZW NOMOS.
Luckmann Thomas. 2006. Niewidzialna religia. Problem religii we współczesnym społeczeństwie, Kraków: ZW NOMOS.
Mariański Janusz. 2004. Religijność społeczeństwa polskiego w perspektywie europejskiej. Próba syntezy socjologicznej, Kraków: ZW NOMOS.
Mariański Janusz. 2010. Religia w społeczeństwie ponowoczesnym. Studium socjologiczne, Warszawa: Oficyna Naukowa.
Martin Michael (red.). 2007. The Cambridge Companion to Atheism, Cambridge: Cambridge University Press.
McGuire Meredith B. 2012. Religia w kontekście społecznym, Kraków: ZW NOMOS.
Norris Pippa i Ronald Inglehart. 2006. Sacrum i profanum. Religia i polityka w świecie, Kraków: ZW NOMOS.
Pietrzak Michał. 2010. Prawo wyznaniowe, Warszawa: LexisNexis.
Piwowarski Władysław. 2000. Socjologia religii, Lublin: RW KUL.
Tyrała Radosław. 2014. Bez Boga na co dzień. Socjologia ateizmu i niewiary, Kraków: ZW NOMOS.
Weber Max. 1994. Etyka protestancka a duch kapitalizmu, Lublin: Test.
Załęcki Paweł. 2001. Między triumfalizmem a poczuciem zagrożenia. Kościół rzymskokatolicki w Polsce współczesnej w oczach swych przedstawicieli. Studium socjologiczne, Kraków: ZW NOMOS.
Zielińska Katarzyna. 2009. Spory wokół teorii sekularyzacji, Kraków: ZW NOMOS.
Zieliński Ariel. 2004. Na straży wiary prawdziwej. Zjawiska cudowne w polskim katolicyzmie ludowym, Kraków: ZW NOMOS.
Zuckerman Phil. 2008. Society Without God: What the Least Religious Nations Can Tell Us About Contentment, New York: New York University Press.

Scientific publications of module course instructors related to the topic of the module:

Borowik Irena, Branko Ančić i Radosław Tyrała. 2013. „ (Atheism in) Central and Eastern Europe”, w: Stephen Bullivant (red.), Oxford Handbook of Atheism, New York: Oxford University Press, s. 622-637.
Tyrała Radosław. 2011, Religijność współczesna – między erozją a metamorfozą, w: Łucja Kapralska (red.), Kulturowe aspekty społeczeństwa informacyjnego, Łódź: PRINTPAP, s. 127-146.
Tyrała Radosław. 2014. Bez Boga na co dzień. Socjologia ateizmu i niewiary, Kraków: ZW NOMOS.

Additional information:

brak