Moduł oferowany także w ramach programów studiów:
Informacje ogólne:
Nazwa:
Socjologia religii i ateizmu
Tok studiów:
2018/2019
Kod:
JIS-2-209-GK-s
Wydział:
Fizyki i Informatyki Stosowanej
Poziom studiów:
Studia II stopnia
Poziom studiów:
Studia II stopnia
Semestr:
letni
Specjalność:
Grafika komputerowa i przetwarzanie obrazów
Kierunek:
Informatyka Stosowana
Semestr:
2
Profil kształcenia:
Ogólnoakademicki (A)
Język wykładowy:
Polski
Forma i tryb studiów:
Stacjonarne
Osoba odpowiedzialna:
dr Tyrała Radosław (rtyrala@agh.edu.pl)
Osoby prowadzące:
dr Tyrała Radosław (rtyrala@agh.edu.pl)
Krótka charakterystyka modułu

Celem modułu jest zapoznanie studentów z podstawową aparaturą pojęciową, zapleczem teoretycznym oraz badaniami empirycznymi z zakresu socjologii religii i nie-religii.

Opis efektów kształcenia dla modułu zajęć
Kod EKM Student, który zaliczył moduł zajęć wie/umie/potrafi Powiązania z EKK Sposób weryfikacji efektów kształcenia (forma zaliczeń)
Wiedza
M_W001 Posiada podstawową wiedzę na temat głównych - klasycznych i współczesnych - koncepcji i teorii w socjologii religii i nie-religii Kolokwium
M_W002 Ma uporządkowaną wiedzę z zakresu socjologii religii i nie-religii, jej relacjami z innymi dyscyplinami, subdyscyplinami socjologii Kolokwium
M_W003 Posiada wiedzę na temat najważniejszych zjawisk i procesów zachodzących w polu współczesnej religii Kolokwium
Umiejętności
M_U001 Umie rejestrować i interpretować zjawiska społeczne, kulturowe, polityczne odnoszące się do sfery socjologii religii i nie-religii Kolokwium
M_U002 Potrafi właściwie określać priorytety służące realizacji podejmowanych działań. Kolokwium
Kompetencje społeczne
M_K001 Dostrzega i prawidłowo rozstrzyga dylematy związane z wykonywaniem zawodu. Kolokwium
Matryca efektów kształcenia w odniesieniu do form zajęć
Kod EKM Student, który zaliczył moduł zajęć wie/umie/potrafi Forma zajęć
Wykład
Ćwicz. aud
Ćwicz. lab
Ćw. proj.
Konw.
Zaj. sem.
Zaj. prakt
Zaj. terenowe
Zaj. warsztatowe
Inne
E-learning
Wiedza
M_W001 Posiada podstawową wiedzę na temat głównych - klasycznych i współczesnych - koncepcji i teorii w socjologii religii i nie-religii + - - - - - - - - - -
M_W002 Ma uporządkowaną wiedzę z zakresu socjologii religii i nie-religii, jej relacjami z innymi dyscyplinami, subdyscyplinami socjologii + - - - - - - - - - -
M_W003 Posiada wiedzę na temat najważniejszych zjawisk i procesów zachodzących w polu współczesnej religii + - - - - - - - - - -
Umiejętności
M_U001 Umie rejestrować i interpretować zjawiska społeczne, kulturowe, polityczne odnoszące się do sfery socjologii religii i nie-religii + - - - - - - - - - -
M_U002 Potrafi właściwie określać priorytety służące realizacji podejmowanych działań. + - - - - - - - - - -
Kompetencje społeczne
M_K001 Dostrzega i prawidłowo rozstrzyga dylematy związane z wykonywaniem zawodu. + - - - - - - - - - -
Treść modułu zajęć (program wykładów i pozostałych zajęć)
Wykład:

Celem wykładów jest zapoznanie studentów z podstawową aparaturą pojęciową, zapleczem teoretycznym oraz badaniami empirycznymi z zakresu socjologii religii i nie-religii. Standardowo wykłady takie ograniczają się do przedstawienia stanu religijności oraz przemian, jakim ona podlega we współczesnym świecie. Tutaj zostaną one uzupełnione o analizę irreligii i irreligjności, traktowanej jako swoisty rewers religii i religijności.

Program zajęć:
1. Powitanie, omówienie reguł gry. O socjologicznym namyśle nad religią – uwagi wstępne.
2. Historia i instytucjonalizacja socjologii religii i nie-religii. Klasycy socjologii religii: E. Durkheim, M. Weber, S. Czarnowski i in.
3. Religia i religijność w ujęciu socjologicznym: typu definicji i sposoby konceptualizacji.
4. Podstawowe pojęcia socjologii religii: magia/religia, kościół/sekta, typologia autorytetów religijnych, typologia istot religijnych.
5. Przemiany religii I: sekularyzacja i desekularyzacja.
6. Przemiany religii II: prywatyzacja i deprywatyzacja; religia kulturowa; strefa nie/religijnej niedookreśloności.
7. Przemiany religii III: nowe ruchy religijne; nowa duchowość; religie satyryczne.
8. Religia w ujęciu antropologicznym: rytuał, mit, czary, zjawiska mirakularne.
9. Religia a polityka: stosunki kościół-państwo w perspektywie socjologicznej; religie publiczne; religie cywilne.
10. Irreligia, nie-religia, niewiara, ateizm – kwestie terminologiczne.
11. Sekularyzm jako ruch społeczny: Nowy Ateizm i nie tylko.
12. Polscy niewierzący jako mniejszość kulturowa.
13. Studenckie projekty grupowe I.
14. Studenckie projekty grupowe II.
15. Studenckie projekty grupowe III.

Nakład pracy studenta (bilans punktów ECTS)
Forma aktywności studenta Obciążenie studenta
Sumaryczne obciążenie pracą studenta 50 godz
Punkty ECTS za moduł 2 ECTS
Udział w wykładach 30 godz
Dodatkowe godziny kontaktowe z nauczycielem 4 godz
Samodzielne studiowanie tematyki zajęć 16 godz
Pozostałe informacje
Sposób obliczania oceny końcowej:

• Obecność na zajęciach jest obowiązkowa – prowadzący będzie ją każdorazowo sprawdzał. Dozwolone są 2 nieusprawiedliwione nieobecności podczas kursu (nie dotyczy to jednak prezentacji własnego projektu grupowego – wtedy obecność jest obowiązkowa pod sankcją utraty punktów za ten element).
• Kurs zakończony zostanie kolokwium o charakterze pisemnym (waga 0,7).
• Obowiązkowe wykonanie projektu grupowego zakończonego prezentacją podczas zajęć (waga 0,3). Szczegóły do omówienia podczas pierwszych zajęć.
• Wpływ na ocenę końcową będzie też miała aktywność podczas zajęć (ewentualne podniesienie oceny o max 0,5pkt).

Wymagania wstępne i dodatkowe:

brak

Zalecana literatura i pomoce naukowe:

1) obowiązkowa:
Berger Peter L. 1997. Święty baldachim. Elementy socjologicznej teorii religii, Kraków: ZW NOMOS.
Kehrer Günther. 1997. Wprowadzenie do socjologii religii, Kraków: ZW NOMOS.

2) zalecana:
Adamski Franciszek (red.). 1984. Socjologia religii. Wybór tekstów, Kraków: WAM.
Baniak Józef. 2007. Desakralizacja kultu religijnego i świąt religijnych w Polsce. Studium socjologiczne, Kraków: ZW NOMOS.
Barker Eileen. 2002. Nowe ruchy religijne, Kraków: ZW NOMOS.
Beckford James. 2006. Teoria społeczna a religia, Kraków: ZW NOMOS.
Beyer Peter. 2005. Religia i globalizacja, Kraków: ZW NOMOS.
Borowik Irena. 1997. Procesy instytucjonalizacji i prywatyzacji religii w powojennej Polsce, Kraków: UJ.
Borowik Irena. 2000. Odbudowywanie pamięci. Przemiany religijne w Środkowo-Wschodniej Europie po upadku komunizmu, Kraków: ZW NOMOS.
Borowik Irena i Tadeusz Doktór. 2001. Pluralizm religijny i moralny w Polsce, Kraków: ZW NOMOS.
Bowie Fiona. 2008. Antropologia religii. Wprowadzenie, Kraków WUJ.
Boyer Pascal. 2005. I człowiek stworzył bogów… Jak powstała religia, Warszawa: Prószyński i S-ka.
Bullivant Stephen i Michael Ruse (red.). 2013. The Oxford Handbook of Atheism, Oxford: Oxford University Press.
Casanova José. 2005. Religie publiczne w nowoczesnym świecie, Kraków: ZW NOMOS.
Ciupak Edward. 1973. Katolicyzm ludowy w Polsce. Studia socjologiczne, Warszawa: Wiedza Powszechna.
Clarke Peter B. (red.). 2011. The Oxford Handbook of the Sociology of Religion, Oxford: Oxford University Press.
Davie Grace. 2010. Socjologia religii, Kraków: ZW NOMOS.
Dobbelaere Karel. 2008. Sekularyzacja. Trzy poziomy analizy, Kraków: ZW NOMOS.
Durkheim Émile. 1990. Elementarne formy życia religijnego. System totemiczny w Australii, Warszawa: PWN.
Eller Jack David. 2007. Introduction Anthropology of Religion. Culture to the Ultimate, New York, London: Routlege.
Flynn Tom (red.). 2007. The New Encyclopedia of Unbelief, Amherst, NY: Prometheus Books.
Gowin Jarosław. 1999. Kościół w czasach wolności 1989-1999, Kraków: Znak.
Hałas Elżbieta. 2007. Konwersja. Perspektywa socjologiczna, Warszawa: WN Scholar.
Kubiak Anna E. 2005. Jednak New Age, Warszawa: Jacek Santorski & Co.
Libiszowska-Żółtkowska Maria. 2000. Wiara uczonych. Esej socjologiczny mocno osadzony w empirii, Kraków: ZW NOMOS.
Luckmann Thomas. 2006. Niewidzialna religia. Problem religii we współczesnym społeczeństwie, Kraków: ZW NOMOS.
Mariański Janusz. 2004. Religijność społeczeństwa polskiego w perspektywie europejskiej. Próba syntezy socjologicznej, Kraków: ZW NOMOS.
Mariański Janusz. 2010. Religia w społeczeństwie ponowoczesnym. Studium socjologiczne, Warszawa: Oficyna Naukowa.
Martin Michael (red.). 2007. The Cambridge Companion to Atheism, Cambridge: Cambridge University Press.
McGuire Meredith B. 2012. Religia w kontekście społecznym, Kraków: ZW NOMOS.
Norris Pippa i Ronald Inglehart. 2006. Sacrum i profanum. Religia i polityka w świecie, Kraków: ZW NOMOS.
Pietrzak Michał. 2010. Prawo wyznaniowe, Warszawa: LexisNexis.
Piwowarski Władysław. 2000. Socjologia religii, Lublin: RW KUL.
Tyrała Radosław. 2014. Bez Boga na co dzień. Socjologia ateizmu i niewiary, Kraków: ZW NOMOS.
Weber Max. 1994. Etyka protestancka a duch kapitalizmu, Lublin: Test.
Załęcki Paweł. 2001. Między triumfalizmem a poczuciem zagrożenia. Kościół rzymskokatolicki w Polsce współczesnej w oczach swych przedstawicieli. Studium socjologiczne, Kraków: ZW NOMOS.
Zielińska Katarzyna. 2009. Spory wokół teorii sekularyzacji, Kraków: ZW NOMOS.
Zieliński Ariel. 2004. Na straży wiary prawdziwej. Zjawiska cudowne w polskim katolicyzmie ludowym, Kraków: ZW NOMOS.
Zuckerman Phil. 2008. Society Without God: What the Least Religious Nations Can Tell Us About Contentment, New York: New York University Press.

Publikacje naukowe osób prowadzących zajęcia związane z tematyką modułu:

Borowik Irena, Branko Ančić i Radosław Tyrała. 2013. „ (Atheism in) Central and Eastern Europe”, w: Stephen Bullivant (red.), Oxford Handbook of Atheism, New York: Oxford University Press, s. 622-637.
Tyrała Radosław. 2011, Religijność współczesna – między erozją a metamorfozą, w: Łucja Kapralska (red.), Kulturowe aspekty społeczeństwa informacyjnego, Łódź: PRINTPAP, s. 127-146.
Tyrała Radosław. 2014. Bez Boga na co dzień. Socjologia ateizmu i niewiary, Kraków: ZW NOMOS.

Informacje dodatkowe:

brak