Moduł oferowany także w ramach programów studiów:
Informacje ogólne:
Nazwa:
Ochrona radiologiczna
Tok studiów:
2018/2019
Kod:
JFT-1-602-s
Wydział:
Fizyki i Informatyki Stosowanej
Poziom studiów:
Studia I stopnia
Specjalność:
-
Kierunek:
Fizyka Techniczna
Semestr:
6
Profil kształcenia:
Ogólnoakademicki (A)
Język wykładowy:
Polski
Forma i tryb studiów:
Stacjonarne
Strona www:
 
Osoba odpowiedzialna:
dr inż. Jodłowski Paweł (pawel.jodlowski@fis.agh.edu.pl)
Osoby prowadzące:
dr inż. Jodłowski Paweł (pawel.jodlowski@fis.agh.edu.pl)
Krótka charakterystyka modułu

Celem przedmiotu jest zapoznanie słuchaczy z podstawami dozymetrii promieniowania jonizującego, z problematyką promieniotwórczości w środowisku oraz ze systemem ochrony radiologicznej w Polsce.

Opis efektów kształcenia dla modułu zajęć
Kod EKM Student, który zaliczył moduł zajęć wie/umie/potrafi Powiązania z EKK Sposób weryfikacji efektów kształcenia (forma zaliczeń)
Wiedza
M_W001 Student posiada wiedzę o wielkościach i jednostkach stosowanych w ochronie radiologicznej.Student zna i rozumie zasady pomiaru tych wielkości. FT1A_W04, FT1A_W02 Aktywność na zajęciach,
Egzamin,
Udział w dyskusji
M_W002 Student posiada wiedzę o dawkach otrzymywanych przez ludzi ze źródeł naturalnych i sztucznych.Student zna skutki biologiczne promieniowania jonizującego i ich zależność od dawki. FT1A_W02, FT1A_W01 Aktywność na zajęciach,
Egzamin,
Udział w dyskusji
M_W003 Student zna zasady ochrony radiologicznej i przepisy Prawa Atomowego i rozumie ich znaczenie w pracach związanych z narażeniem na promieniowanie jonizujące.Student zna dokumenty niezbędne do prowadzenia tego typu prac. FT1A_W04, FT1A_W07 Aktywność na zajęciach,
Egzamin,
Udział w dyskusji
Umiejętności
M_U001 Student potrafi obliczyć dawki promieniowania jonizującego i osłony dla promieniowania X i gamma, osłony dla cząstek beta oraz dawki dla neutronów FT1A_U01, FT1A_U04, FT1A_U02 Aktywność na zajęciach,
Kolokwium,
Wykonanie ćwiczeń
M_U002 Student potrafi opracować dokumentacje niezbędną do uzyskania zezwolenia na prace związane z narażeniem na promieniowanie jonizujące i potrafi, w typowych przypadkach,, oszacować narażenie ludzi w czasie takiej pracy. FT1A_U01, FT1A_U05, FT1A_U02 Projekt,
Wykonanie projektu
Kompetencje społeczne
M_K001 Student potrafi konstruktywnie współpracować w zespole rozwiązującym problemy rachunkowe i opracowującym projekt. FT1A_K03, FT1A_K01 Aktywność na zajęciach,
Udział w dyskusji
M_K002 Student angażuje się w dyskusję w grupie, oraz z prowadzącym, i potrafi dobrze sformułować swoje argumenty. FT1A_K02, FT1A_K01 Aktywność na zajęciach,
Udział w dyskusji
Matryca efektów kształcenia w odniesieniu do form zajęć
Kod EKM Student, który zaliczył moduł zajęć wie/umie/potrafi Forma zajęć
Wykład
Ćwicz. aud
Ćwicz. lab
Ćw. proj.
Konw.
Zaj. sem.
Zaj. prakt
Zaj. terenowe
Zaj. warsztatowe
Inne
E-learning
Wiedza
M_W001 Student posiada wiedzę o wielkościach i jednostkach stosowanych w ochronie radiologicznej.Student zna i rozumie zasady pomiaru tych wielkości. + + - - - - - - - - -
M_W002 Student posiada wiedzę o dawkach otrzymywanych przez ludzi ze źródeł naturalnych i sztucznych.Student zna skutki biologiczne promieniowania jonizującego i ich zależność od dawki. + - - - - - - - - - -
M_W003 Student zna zasady ochrony radiologicznej i przepisy Prawa Atomowego i rozumie ich znaczenie w pracach związanych z narażeniem na promieniowanie jonizujące.Student zna dokumenty niezbędne do prowadzenia tego typu prac. + - - + - - - - - - -
Umiejętności
M_U001 Student potrafi obliczyć dawki promieniowania jonizującego i osłony dla promieniowania X i gamma, osłony dla cząstek beta oraz dawki dla neutronów - + - + - - - - - - -
M_U002 Student potrafi opracować dokumentacje niezbędną do uzyskania zezwolenia na prace związane z narażeniem na promieniowanie jonizujące i potrafi, w typowych przypadkach,, oszacować narażenie ludzi w czasie takiej pracy. - + - + - - - - - - -
Kompetencje społeczne
M_K001 Student potrafi konstruktywnie współpracować w zespole rozwiązującym problemy rachunkowe i opracowującym projekt. - + - + - - - - - - -
M_K002 Student angażuje się w dyskusję w grupie, oraz z prowadzącym, i potrafi dobrze sformułować swoje argumenty. - + - + - - - - - - -
Treść modułu zajęć (program wykładów i pozostałych zajęć)
Wykład:

Wielkości i jednostki stosowane w ochronie radiologicznej
Charakterystyka naturalnych źródeł promieniowania jonizującego
Charakterystyka sztucznych źródeł promieniowania jonizującego
Biologiczne skutki oddziaływania promieniowania jonizującego na organizm
Ogólna koncepcja ochrony radiologicznej
Prawo Atomowe i system zapewniający bezpieczeństwo jądrowe i ochronę radiologiczną w Polsce
Inspektor ochrony radiologicznej
Dawki graniczne Kontrola dawek
Zasady bezpiecznej pracy ze źródłami promieniotwórczymi
Ewidencja i kontrola źródeł promieniotwórczych
Odpady promieniotwórcze
Materiały jądrowe
Postępowanie awaryjne
Transport materiałów promieniotwórczych

Ćwiczenia audytoryjne:

Definicje wielkości i jednostek stosowanych w ochronie radiologicznej (zamiana jednostek)
Obliczenia dawek promieniowania gamma i osłon przed promieniowaniem gamma
Obliczenia dawek promieniowania X i osłon przed promieniowaniem X
Obliczenia osłon dla cząstek beta
Obliczenia dawek dla neutronów
Obliczenia dawek przy napromieniowaniu wewnętrznym
Obliczenia przydatne przy stosowaniu przepisów Prawa Atomowego

Ćwiczenia projektowe:

Opracowanie dokumentacji niezbędnej do otrzymania zezwolenia na prowadzenie działalności związanej z narażeniem na promieniowanie jonizujące
Przepisy prawne regulujące zasady tworzenia ww. dokumentacji i metodyka jej opracowywania

Nakład pracy studenta (bilans punktów ECTS)
Forma aktywności studenta Obciążenie studenta
Sumaryczne obciążenie pracą studenta 131 godz
Punkty ECTS za moduł 5 ECTS
Udział w wykładach 30 godz
Samodzielne studiowanie tematyki zajęć 42 godz
Udział w ćwiczeniach audytoryjnych 15 godz
Przygotowanie do zajęć 34 godz
Dodatkowe godziny kontaktowe z nauczycielem 2 godz
Wykonanie projektu 6 godz
Egzamin lub kolokwium zaliczeniowe 2 godz
Pozostałe informacje
Sposób obliczania oceny końcowej:
  • Oceny: aktywności na zajęciach, z kolokwiów i z egzaminu będą ustalane zgodnie ze skalą ocen określoną w Regulaminie Studiów AGH, przyporządkowującą procent opanowania materiału konkretnej ocenie.
    Ocena z ćwiczeń audytoryjnych wyliczana jest jako średnia: średniej oceny uzyskanej w czasie semestru i oceny z kolokwium końcowego (średniej ważonej oceny z kolokwium przypadku wielokrotnego jego zaliczania).
  • W przypadku zdania egzaminu w drugim lub trzecim terminie ocenę z egzaminu (E) oblicza się jako średnią ważoną ocen uzyskanych w poszczególnych terminach wg. wzorów:
    2. termin: E = 0,3*2,0 + 0,7*(2. termin)
    3. termin: E = 0,2*2,0 + 0,3*2,0 + 0,5*(3. termin)
    Powyższa zasada dotyczy również ćwiczeń audytoryjnych (A) i projektu (P).
  • Uzyskanie pozytywnej oceny końcowej (OK) wymaga uzyskania pozytywnej oceny z egzaminu (E), ćwiczeń audytoryjnych (A ) i projektu (P).
  • Ocena końcowa (OK) obliczana jest jako średnia ważona niezaokrąglonych ocen z egzaminu (E), z ćwiczeń audytoryjnych (A ) i projektu (P):
    OK = 0,6 x E + 0,3 x A + 0,1 x P
    Ocena końcowa nie może być wyższa więcej niż o jeden stopień od ocen składowych (E, A, P).
Wymagania wstępne i dodatkowe:

Znajomość podstaw fizyki jądrowej: rozpad jądra atomowego, nuklidy promieniotwórcze, naturalne szeregi promieniotwórcze, oddziaływanie promieniowania z materią
Znajomość rachunku całkowego i zasad interpolacji danych w zakresie podstawowym

Zalecana literatura i pomoce naukowe:

1. Hrynkiewicz Z.A.: Człowiek i promieniowanie jonizujące. PWN, Warszawa 2003
2. Cember H.: Introduction to Health Physics. McGraw-Hill, Inc., New York 1996
3. Kathren R.L.: Radiation Protection. Medical Physics Handbooks 16. Adam Hilger Ltd., Bristol 1985
4. Gostkowska B.: Wielkości, jednostki i obliczenia stosowane w ochronie radiologicznej. Centralne Laboratorium Ochrony Radiologicznej, Warszawa 2019
5. Prawo Atomowe, Ustawa Prawo atomowe i przepisy wykonawcze. Dostępne m.in. na stronie internetowej Państwowej Agencji Atomistyki, www.paa.gov.pl

Publikacje naukowe osób prowadzących zajęcia związane z tematyką modułu:

1. C.Nguyen Dinh, P.Jodłowski, S.J.Kalita, P.Olko, E.Chruściel, A.Maksymowicz, M.Waligórski, P.Bilski
and M.Budzanowski, Natural radiation and its hazard in copper ore mines in Poland, Acta Geophysica,
56, no. 2, 505-517 (2008).
2. C. Nguyen Dinh, M.Duliński, P. Jodłowski, J.Nowak, K.Różański, M.Śleziak, P.Wachniew, Natural
radioactivity in groundwater – a review. Isotopes in Environmental and Heath Studies, 47, 1-23 (2011).
3. C.Nguyen Dinh, L.Rajchel, J.Nowak, P. Jodłowski, Radium isotopes in the Polish Outer Carpathian
mineral waters of various chemical composition. J. Environmental Radioactivity, 112, 38-44 (2012).
4. P. Jodłowski, C.Nguyen Dinh, Cs-137 in the natural environment of the Gorce Mountains (Poland), J
Radioanal Nucl Chem 301:49-56 (2014).
5. P.Jodłowski, J.Macuda, J.Nowak, C.Nguyen Dinh, Radioactivity in wastes generated from shale gas
exploration.

Informacje dodatkowe:
  • Ćwiczenia audytoryjne – wyrównywanie zaległości i zasady zaliczania
    Nieobecność na jednych zajęciach (ćwiczeniach) wymaga od studenta samodzielnego opanowania materiału przerabianego na tych zajęciach. Student, który bez usprawiedliwienia opuścił więcej niż jedne zajęcia i jego cząstkowe wyniki w nauce były negatywne, może zostać pozbawiony, przez prowadzącego zajęcia, możliwości zaliczania ćwiczeń.
    Warunkiem uzyskania zaliczenia jest uzyskanie pozytywnej oceny z kolokwium końcowego przeprowadzanego na zakończenie ćwiczeń audytoryjnych. Student może dwukrotnie przystąpić do poprawkowego kolokwium końcowego.
  • Projekt. Warunkiem zaliczenia projektu w pierwszym terminie jest oddanie go do końca semestru (w okresie trwania zajęć w danym semestrze). Na ćwiczenia projektowe przewidziany jest 1 ECTS.
  • Egzamin. Warunkiem przystąpienie do egzaminu jest wcześniejsze uzyskanie zaliczenia z ćwiczeń audytoryjnych.