Moduł oferowany także w ramach programów studiów:
Informacje ogólne:
Nazwa:
Geofizyka otworowa II
Tok studiów:
2018/2019
Kod:
BGF-1-601-s
Wydział:
Geologii, Geofizyki i Ochrony Środowiska
Poziom studiów:
Studia I stopnia
Specjalność:
-
Kierunek:
Geofizyka
Semestr:
6
Profil kształcenia:
Ogólnoakademicki (A)
Język wykładowy:
Polski
Forma i tryb studiów:
Stacjonarne
Strona www:
 
Osoba odpowiedzialna:
dr inż. Wawrzyniak-Guz Kamila (wawrzyni@agh.edu.pl)
Osoby prowadzące:
dr inż. Wawrzyniak-Guz Kamila (wawrzyni@agh.edu.pl)
dr inż. Puskarczyk Edyta (puskar@agh.edu.pl)
Krótka charakterystyka modułu

Moduł przedstawia poszczególne metody geofizyki otworowej, zapoznaje studenta z podstawowymi metodami interpretacji profilowań oraz przygotowuje do kompleksowej interpretacji pomiarów geofiz otworowej

Opis efektów kształcenia dla modułu zajęć
Kod EKM Student, który zaliczył moduł zajęć wie/umie/potrafi Powiązania z EKK Sposób weryfikacji efektów kształcenia (forma zaliczeń)
Wiedza
M_W001 Zna podstawy teoretyczne profilowań elektrometrii otworowej (profilowań klasycznych, sterowanych i indukcyjnych) oraz profilowań akustycznych, zna sondy do elektrycznego i akustycznego obrazowania ścianki otworu, zna budowę sond oraz sposoby wykonywania pomiarów GF1A_W07, GF1A_W05, GF1A_W03 Projekt,
Kolokwium,
Egzamin
M_W002 Posiada wiedzę na temat profilowania temperatury i umie połączyć ten pomiar z własnościami termicznymi skał GF1A_W07, GF1A_W05, GF1A_W03 Kolokwium,
Egzamin
M_W003 Posiada wiedzę na temat kompleksowej interpretacji profilowań geofizyki otworowej GF1A_W07, GF1A_W05, GF1A_W03 Kolokwium,
Egzamin
M_W004 Posiada wiedzę na temat kompleksowej interpretacji profilowań geofizyki otworowej GF1A_W07, GF1A_W05, GF1A_W03
Umiejętności
M_U001 Posiada wiedzę i umiejętności w zakresie wyznaczania oporności rzeczywistej warstw wokół otworu wiertniczego, porowatości efektywnej, wyznaczania mineralizacji wody złożowej, praca manualna i w systemie komputerowym GF1A_U12, GF1A_U19, GF1A_U05, GF1A_W07, GF1A_W05, GF1A_W03 Projekt,
Kolokwium,
Egzamin
M_U002 Posiada wiedzę i umiejętności w zakresie wyznaczania porowatości ogólnej oraz dynamicznych parametrów sprężystych skał na podstawie profilowania akustycznego, praca manualna i w systemie komputerowym GF1A_U12, GF1A_U19, GF1A_U05, GF1A_W07, GF1A_W05, GF1A_W03 Projekt,
Kolokwium,
Egzamin
M_U003 Posiada wiedzę i umiejętności w zakresie profilowania upadu warstw, pomiaru, przetwarzania i interpretacji GF1A_U12, GF1A_U19, GF1A_W07, GF1A_W05, GF1A_W03 Wykonanie ćwiczeń laboratoryjnych
M_U004 Posiada wiedzę i umiejętności w zakresie profilowania upadu warstw, pomiaru, przetwarzania i interpretacji GF1A_U12, GF1A_U19
Kompetencje społeczne
M_K001 Rozumie potrzebę i zna możliwości ciągłego dokształcania się (studia II i III stopnia, studia podyplomowe, kursy, warsztaty, seminaria) GF1A_K01
Matryca efektów kształcenia w odniesieniu do form zajęć
Kod EKM Student, który zaliczył moduł zajęć wie/umie/potrafi Forma zajęć
Wykład
Ćwicz. aud
Ćwicz. lab
Ćw. proj.
Konw.
Zaj. sem.
Zaj. prakt
Zaj. terenowe
Zaj. warsztatowe
Inne
E-learning
Wiedza
M_W001 Zna podstawy teoretyczne profilowań elektrometrii otworowej (profilowań klasycznych, sterowanych i indukcyjnych) oraz profilowań akustycznych, zna sondy do elektrycznego i akustycznego obrazowania ścianki otworu, zna budowę sond oraz sposoby wykonywania pomiarów + - - - - - - - - - -
M_W002 Posiada wiedzę na temat profilowania temperatury i umie połączyć ten pomiar z własnościami termicznymi skał + - + - - - - - - - -
M_W003 Posiada wiedzę na temat kompleksowej interpretacji profilowań geofizyki otworowej + - + - - - - - - - -
M_W004 Posiada wiedzę na temat kompleksowej interpretacji profilowań geofizyki otworowej + - + - - - - - - - -
Umiejętności
M_U001 Posiada wiedzę i umiejętności w zakresie wyznaczania oporności rzeczywistej warstw wokół otworu wiertniczego, porowatości efektywnej, wyznaczania mineralizacji wody złożowej, praca manualna i w systemie komputerowym - - + - - - - - - - -
M_U002 Posiada wiedzę i umiejętności w zakresie wyznaczania porowatości ogólnej oraz dynamicznych parametrów sprężystych skał na podstawie profilowania akustycznego, praca manualna i w systemie komputerowym - - + - - - - - - - -
M_U003 Posiada wiedzę i umiejętności w zakresie profilowania upadu warstw, pomiaru, przetwarzania i interpretacji - - + - - - - - - - -
M_U004 Posiada wiedzę i umiejętności w zakresie profilowania upadu warstw, pomiaru, przetwarzania i interpretacji - - + - - - - - - - -
Kompetencje społeczne
M_K001 Rozumie potrzebę i zna możliwości ciągłego dokształcania się (studia II i III stopnia, studia podyplomowe, kursy, warsztaty, seminaria) - - + - - - - - - - -
Treść modułu zajęć (program wykładów i pozostałych zajęć)
Wykład:

  • Cel geofizyki otworowej, rodzaje pomiarów – w otworach niezarurowanych pionowych, skrzywionych, poziomych, pomiary w trakcie wiercenia (LWD, MWD) oraz wireline logging), podział metod pomiarowych, interpretacja jakościowa i ilościowa.
  • Profilowanie krzywizny otworu.
  • Pomiary temperatury w otworach wiertniczych. Stan nieustalonej i ustalonej równowagi termicznej, pomiar temperatury na spodzie otworu.
  • Pomiary akustyczne w otworach. Typy sond i typy nadajników, odbiorniki. Fale sprężyste generowane w ośrodkach z otworem przez różne typy nadajników (mono-, dipo- i kwadrupolowe). Pomiar czasów interwałowych, rejestracja akustycznych obrazów falowych. Techniki przetwarzania danych pomiarowych, pomiary akustyczne i ich interpretacja w otworach nachylonych i poziomych. Wpływ anizotropii własności sprężystych skał zbiornikowych na profilowania akustyczne. Pomiary telewizorem akustycznym (BHTV, CAST).
  • Profilowanie polaryzacji naturalnej – pomiar PS i gradient PS, czynniki wpływające na wynik pomiaru, anomalia dynamiczna i statyczna PS, anomalie PS w skałach piaskowcowo – ilastych i węglanowych, węglach, solach.
  • Pomiary oporności skał w otworach. Potencjał pola elektrycznego w otworze i otaczającym ośrodku skalnym, modele Alpina, różne typy sond do pomiarów oporności skał – gradientowe i potencjałowe. Sondy sterowane (LL3, LL7, LL8, DLL, SFL) i mikrosondy. Pola elektromagnetyczne nisko- i wysokoczęstotliwościowe, przybliżona teoria Dolla, wpływ skin effectu na wynik profilowania indukcyjnego. Rodzaje profilowania indukcyjnego (ILd, ILm, DIL, HRAI, sondy indukcyjne w LWD i WL). Profilowania dielektryczne. Elektryczne obrazowanie ścian otworu (EMI, XEMI). Wpływ anizotropii własności elektrycznych skał na profilowania oporności.
  • Profilowanie upadu warstw – metodyka pomiarów, techniki przetwarzania danych. Geologiczna interpretacja PU.
  • Ciśnienia złożowe – anomalne ciśnienia, wyznaczanie stref o anomalnych ciśnieniach złożowych na podstawie profilowań geofizyki otworowej.
  • Systemy interpretacyjne w geofizyce otworowej, kompleksowa interpretacja profilowań geofizyki otworowej.

Ćwiczenia laboratoryjne:

  • Profilowania geofizyki otworowej jako odzwierciedlenie własności fizycznych i petrofizycznych skał.
  • Interpretacja jakościowa – identyfikacja skał, wyznaczanie granic między warstwami na podstawie różnych profilowań.
  • Wyznaczanie prędkości warstw oraz współczynnika porowatości na podstawie profilowania PA. Zmiany prędkości z głębokością. Przetwarzanie profilowań akustycznych z pełnym obrazem falowym, obliczanie dynamicznych parametrów sprężystych. Analiza jakościowa pod kątem wyznaczenia stref o zmiennych własnościach sprężystych w profilu otworu.
  • Interpretacja profilowań klasycznych gradientowych i potencjałowych, sterowanych i mikrosterowanych profilowań oporności. Poprawki na wpływ otworu, wyznaczanie rzeczywistej oporności strefy przemytej, strefy filtracji i warstwy niezmienionej.
  • Interpretacja profilowań indukcyjnych, poprawka na wpływ otworu i warstw otaczających.
  • Wyznaczanie oporności wód złożowych i zailenia na podstawie profilowania PS.
  • Wyznaczanie porowatości efektywnej i nasycenia wodą skał na podstawie profilowań oporności.
  • Ocena litologiczno-złożowa formacji skalnych na podstawie profilowań geofizyki otworowej.
  • Kolokwium zaliczeniowe.

Nakład pracy studenta (bilans punktów ECTS)
Forma aktywności studenta Obciążenie studenta
Sumaryczne obciążenie pracą studenta 135 godz
Punkty ECTS za moduł 5 ECTS
Udział w wykładach 30 godz
Udział w ćwiczeniach laboratoryjnych 15 godz
Egzamin lub kolokwium zaliczeniowe 20 godz
Samodzielne studiowanie tematyki zajęć 30 godz
Przygotowanie do zajęć 20 godz
Wykonanie projektu 20 godz
Pozostałe informacje
Sposób obliczania oceny końcowej:

Ocena końcowa jest średnią arytmetyczną z egzaminu i ćwiczeń. Ocena może być zmodyfikowana na podstawie postawy i aktywności studenta na zajęciach.

Ocena z wykładów jest wystawiona na podstawie egzaminu obejmującego treść wykładów.

Ocena z ćwiczeń jest średnią arytmetyczną wszystkich ocen z projektów i kolokwium zaliczeniowego.

Warunkiem uzyskania zaliczenia z ćwiczeń jest uzyskanie pozytywnych wyników z wszystkich projektów i kolokwium. Warunkiem dopuszczenia do egzaminu jest uzyskanie zaliczenia z ćwiczeń.

Wymagania wstępne i dodatkowe:

Zliczenie semestru V, zaliczenie modułu Geofizyka Otworowa I w semestrze V.

Zalecana literatura i pomoce naukowe:

Jarzyna J., Bała M., Zorski T., 1997 i 1999 – Metody geofizyki otworowej – pomiary i interpretacja
Rider M.: Geological Interpretation of Well Logs (2nd ed.), Rider-French Consulting Ltd, Sutherland, 2002.
Ellis D.V., Singer J.M.: Well logging for Earth Scientists, Springer, Dordrecht, 2008
Serra O.: Fundamentals of well-log interpretation.1 The acquisition of logging data. Elsevier Science Publisher B.V., Amsterdam, 1988
Serra O.: Well logging handbook, Edition TECHNIP, Paryż, 2008

Publikacje naukowe osób prowadzących zajęcia związane z tematyką modułu:
1. Application of multivariate statistical methods and artificial neural network for facies analysis from well logs data: an example of Miocene deposits / Edyta PUSKARCZYK // Energies [Dokument elektroniczny]. — Czasopismo elektroniczne ; ISSN 1996-1073. — 2020 vol. 13 iss. 7 art. no. 1548, s. 1–18. — Wymagania systemowe: Adobe Reader. — Bibliogr. s. 17–18, Abstr.. — Publikacja dostępna online od: 2020-03-26. — tekst: https://www.mdpi.com/1996-1073/13/7/1548/pdf

2. Application of multivariate statistical methods for characterizing heterolithic reservoirs based on wireline logs – example from the Carpathian Foredeep Basin (Middle Miocene, SE Poland) / Edyta PUSKARCZYK, Jadwiga JARZYNA, Szczepan J. PORĘBSKI // Geological Quarterly ; ISSN 1641-7291. — 2015 vol. 59 iss. 1, s. 157–168. — Bibliogr. s. 167–168. — tekst: https://gq.pgi.gov.pl/article/view/12876/pdf_1195
3. Acoustic full waveforms as a bridge between seismic data and laboratory results in petrophysical interpretation / Kamila WAWRZYNIAK-GUZ // Acta Geophysica ; ISSN 1895-6572. — Tytuł poprz.: Acta Geophysica Polonica. — 2016 vol. 64 no. 6, s. 2356–2381. — Bibliogr. s. 2378–2381, Abstr.. — Publikacja dostępna online od: 2016-12-19. — tekst: https://goo.gl/HP15BY
4. Total organic carbon from well logging – statistical approach, Polish shale gas formation case study / Jadwiga A. JARZYNA, Paulina I. KRAKOWSKA, Edyta PUSKARCZYK, Kamila WAWRZYNIAK-GUZ, Marcin ZYCH // International Journal of Oil Gas and Coal Technology ; ISSN 1753-3309. — 2019 vol. 22 no. 2, s. 140–162. — Bibliogr. s. 161–162, Abstr.. — Publikacja dostępna online od: 2019-10-03

Informacje dodatkowe:

Brak