Moduł oferowany także w ramach programów studiów:
Informacje ogólne:
Nazwa:
Estetyka
Tok studiów:
2018/2019
Kod:
HKL-2-106-KW-s
Wydział:
Humanistyczny
Poziom studiów:
Studia II stopnia
Specjalność:
Komunikacja wizualna i projektowanie graficzne
Kierunek:
Kulturoznawstwo
Semestr:
1
Profil kształcenia:
Ogólnoakademicki (A)
Język wykładowy:
Polski
Forma i tryb studiów:
Stacjonarne
Strona www:
 
Osoba odpowiedzialna:
dr Zmudziński Bogusław (bz@etiudaandanima.com)
Osoby prowadzące:
dr Zmudziński Bogusław (bz@etiudaandanima.com)
Krótka charakterystyka modułu

Opis efektów kształcenia dla modułu zajęć
Kod EKM Student, który zaliczył moduł zajęć wie/umie/potrafi Powiązania z EKK Sposób weryfikacji efektów kształcenia (forma zaliczeń)
Wiedza
M_W001 Zna podstawowe koncepcje z zakresu estetyki pozwalające opisać i wyjaśnić zachodzące przemiany współcześnie w tym zakresie. KL2A_W22, KL2A_W12 Udział w dyskusji,
Aktywność na zajęciach,
Egzamin,
Prezentacja
M_W002 Zna koncepcje teoretyczne z zakresu estetyki nowych mediów oraz ma wiedzę na temat klasycznych teorii estetyki. KL2A_W04, KL2A_W06, KL2A_W01, KL2A_W11 Egzamin,
Udział w dyskusji,
Aktywność na zajęciach
Umiejętności
M_U001 Potrafi samodzielnie przeprowadzić analizę zjawisk i procesów zachodzących współcześnie w oparciu o właściwe narzędzia badawcze i z użyciem odpowiedniej terminologii. KL2A_U09, KL2A_U04, KL2A_U02 Aktywność na zajęciach,
Udział w dyskusji,
Prezentacja
M_U002 Wyszukuje, analizuje, ocenia, selekcjonuje i wykorzystuje informacje ze źródeł drukowanych i elektronicznych na poziomie zaawansowanym KL2A_U01 Aktywność na zajęciach,
Prezentacja,
Udział w dyskusji
M_U003 Potrafi dokonać analizy zachodzących współcześnie przemian w zakresie estetyki. KL2A_U06, KL2A_U23, KL2A_U21 Udział w dyskusji,
Aktywność na zajęciach,
Egzamin,
Prezentacja
Kompetencje społeczne
M_K001 Ma świadomość znaczenia nauk humanistycznych dla analizy i wyjaśniania zmian zachodzących we współczesnym świecie. KL2A_K09 Aktywność na zajęciach,
Prezentacja,
Udział w dyskusji
Matryca efektów kształcenia w odniesieniu do form zajęć
Kod EKM Student, który zaliczył moduł zajęć wie/umie/potrafi Forma zajęć
Wykład
Ćwicz. aud
Ćwicz. lab
Ćw. proj.
Konw.
Zaj. sem.
Zaj. prakt
Zaj. terenowe
Zaj. warsztatowe
Inne
E-learning
Wiedza
M_W001 Zna podstawowe koncepcje z zakresu estetyki pozwalające opisać i wyjaśnić zachodzące przemiany współcześnie w tym zakresie. + - - - + - - - - - -
M_W002 Zna koncepcje teoretyczne z zakresu estetyki nowych mediów oraz ma wiedzę na temat klasycznych teorii estetyki. + - - - + - - - - - -
Umiejętności
M_U001 Potrafi samodzielnie przeprowadzić analizę zjawisk i procesów zachodzących współcześnie w oparciu o właściwe narzędzia badawcze i z użyciem odpowiedniej terminologii. - - - - + - - - - - -
M_U002 Wyszukuje, analizuje, ocenia, selekcjonuje i wykorzystuje informacje ze źródeł drukowanych i elektronicznych na poziomie zaawansowanym - - - - + - - - - - -
M_U003 Potrafi dokonać analizy zachodzących współcześnie przemian w zakresie estetyki. + - - - + - - - - - -
Kompetencje społeczne
M_K001 Ma świadomość znaczenia nauk humanistycznych dla analizy i wyjaśniania zmian zachodzących we współczesnym świecie. + - - - + - - - - - -
Treść modułu zajęć (program wykładów i pozostałych zajęć)
Wykład:

Celem kursu jest zapoznanie studentów z teoriami estetycznymi powstałymi od czasów starożytnych oraz, na ich tle, z ewolucją pojęć estetyki. Tematyka ma pokazać historyczną zmienność i różnorodność w estetycznym opisie sztuki, z uwzględnieniem rozumienia ciągłości zjawisk artystycznych. Zawierają się tutaj teoretyczne zagadnienia związane ze sztuką, wynikające z analizy w estetyce, takie jak np. rozumienie dzieła sztuki jako bytu odmiennego od innego rodzaju bytów, dostrzeganie i opis wartości, np. historia piękna lub koloru, formy, procesu twórczego i doświadczenia estetycznego. Tematyka jest zaprezentowana z uwzględnieniem różnic, jakie miały miejsce w rozwoju sztuki. Przedstawiona zostaje ogólna teoria wartości (aksjologia), zagadnienie obiektywizmu w stosunku do subiektywizmu.
Pojęcia kluczowe przedmiotu, terminologia:
dzieło sztuki, teoria, interpretacja, estetyka, wartości: estetyczne artystyczne, forma, doświadczenie estetyczne, proces twórczy, ogólna teoria wartości (aksjologia), obiektywizm (absolutyzm), subiektywizm (relatywizm), sytuacja estetyczna, kalokagathia lub mimesis, konceptualizm, świat sztuki, instytucjonalizm, nowość, oryginalność, krytycyzm, nurty awangardowe (futuryzm, dadaizm, suprematyzm, surrealizm, kubizm, abstrakcjonizm, abstrakcyjny ekspresjonizm) i neoawangardowe do współczesnych (pop art, konceptualizm, minimalizm, performance, land art, industrializm, body art, sztuka krytyczna), media, instalacja, site specific, placemaking street art.
1– 2. Estetyka starożytna (pitagorejczycy, sofiści, Sokrates, Platon, Arystoteles).
3.-4. Estetyka chrześcijańska (św. Augustyn, św. Tomasz).
5.-6. Estetyka nowożytna (da Vinci, Burke, Hume, Kant).
7.-8. Estetyka XIX wieku (Czernyszewski, Wilde).
9.-10. Estetyka XX wieku (Witkacy, Ingarden, Gadamer, Tatarkiewicz).
11.-12. Estetyka kultury masowej i awangard artystycznych (Benjamin, Morawski).
13. – 14. Estetyka dekonstrukcji, postmodernistyczna i najnowsza (Derrida, Welsch, Stróżewski).

Konwersatorium:

1. Wprowadzenie do metafizyki wartości
a) Estetyka i etyka jako dyscypliny aksjologii
b) Obiektywizm (absolutyzm) a subiektywizm (relatywizm) w aksjologii
2. Aksjologia jako nauka o wartościach
c) Przykłady zjawisk o wymiarze aksjologicznym: estetyka, etyka
d) Kalokagathia – obiektywność prawdy, piękna, dobra
e) Rodzajowość kryteriów wartościowania sztuki
3. Główne aspekty estetyki
a) Dzieło sztuki
b) Proces twórczy
c) Doświadczenie estetyczne
d) Wartości
e) Pojęcie świata sztuki
4. Sytuacja estetyczna jako struktura w metodologii estetyki
a) Estetyka z perspektywy sytuacji estetycznej
b) Znaczenie ujęcia strukturalistycznego i systemowego w estetyce
c) Model sytuacji estetycznej wg M. Gołaszewskiej oraz M. Mitiasa i S. D. Rossa
d) Elementy sytuacji estetycznej: opis i relacje – rzeczywistość w kategoriach procesu
e) Kryteriologiczna funkcja sytuacji estetycznej
5. Pojęcie: sztuka – znaczenie i historia
a) Starożytne rozumienie pojęcia ‘sztuka’
b) Podstawowe podziały i rodzaje sztuki w historii
c) Współczesne klasyfikacje sztuk
6. Pojęcie piękna – znacznie i historia
a) Piękno jako wartość estetyczna – od starożytności (zarys)
b) Kryzys piękna w sztuce XX wieku
7. Procesy: twórczy i odbioru
a) Sprawność warsztatowa artysty – wartości estetyczne i artystyczne
b) Fazy procesu poznania dzieła sztuki w koncepcji Ingardena
8. Proces odbioru sztuki jako spotkanie z dziełem
c) Poznanie racjonalne i irracjonalne dzieła sztuki
d) Odbiór dzieła interaktywnego i tradycyjnego (proscenicznego)
9. Pojęcie formy
a) Znaczenie pojęcia „forma” (taxis, kanon, harmonia, istota, hilemorfizm, konstrukcja)
b) Forma i struktura
c) Forma i treść
10. Od fizycznego przedmiotu do koncepcji
d) Materia, materiał, surowiec
e) Dzieło sztuki jako zmaterializowana forma świadomości
f) Świadomość formy w sztuce
11. Zagadnienia estetyki starożytnej i średniowiecznej
a) Wielka Teoria Piękna i sztuka kanoniczna
b) Pojęcia: techne, prepon, symmetria
c) Rola poezji w sztuce starożytnej (poezja maniczna i techné)
d) Teoria tragedii i tragizmu
a) Teoria transcendentaliów
b) Piękno boskie i ludzkie, zmysłowe i duchowe
e) Zagadnienie teodycei
12. Awangarda
a) Awangardowe kryteria opisu i oceny sztuki, odejście od wartości estetycznych – zwrot do wartości pozaartystycznych.
b) Pluralizm w sztuce, nowe materiały i nowe kierunki twórczości artystycznej.
c) Instytucjonalna definicja sztuki i instytucjonalne kryteria oceny sztuki. Znaczenie instytucji dla kształtowania sztuki i kultury.
13. Neoawangarda
a) Świat sztuki – artysta i krytyk
b) Happening, performance – sztuka akcji
c) Konceptualizm – znaczenie idei ogólnych w sztuce
d) Sztuka krytyczna lat 90 w Polsce. Cielesność. Krytycyzm
e) Sztuka video – człowiek w świecie obrazów
14. Estetyka fenomenologiczna
a) Znaczenie fenomenologii dla estetyki (od Kartezjusza do Ingardena – zarys)
b) Ingardenowska koncepcja dzieła sztuki jako bytu intencjonalnego
c) Proces konkretyzacji i interpretacji
d) Quasi sądy

Nakład pracy studenta (bilans punktów ECTS)
Forma aktywności studenta Obciążenie studenta
Sumaryczne obciążenie pracą studenta 125 godz
Punkty ECTS za moduł 5 ECTS
Udział w konwersatoriach 15 godz
Przygotowanie do zajęć 42 godz
Samodzielne studiowanie tematyki zajęć 30 godz
Dodatkowe godziny kontaktowe z nauczycielem 6 godz
Udział w wykładach 30 godz
Egzamin lub kolokwium zaliczeniowe 2 godz
Pozostałe informacje
Sposób obliczania oceny końcowej:

Podstawą oceny końcowej jest egzamin, którego przedmiotem jest problematyka wykładów i ćwiczeń (70%).
Na ocenę ma również wpływ samodzielne zaprezentowanie podczas zajęć, wybranego zagadnienia lub przygotowanie wprowadzenia do spotkania (20%), także aktywność na zajęciach oraz udział w dyskusji (10%).

Wymagania wstępne i dodatkowe:

Nie podano wymagań wstępnych lub dodatkowych.

Zalecana literatura i pomoce naukowe:

Literatura podstawowa
1. Dziemidok B., Główne kontrowersje estetyki współczesnej, Warszawa 2002.
2. Gołaszewska M., Zarys estetyki, Warszawa 1986.
3. Kosuth J., Sztuka po filozofii, w pod red. S. Morawski, „Zmierzch estetyki – rzekomy czy autentyczny?”, Warszawa 1987.
4. Tatarkiewicz Wł., Dzieje sześciu pojęć, Warszawa 1982.
5. Tatarkiewicz Wł. Droga przez estetykę, Warszawa 1972
6. Filozofia dziejów. Estetyka, Wybór tekstów, t. II, red. Bogusław Zmudziński, Kraków 1986.

Literatura uzupełniająca
1. Gołaszewska M., Świadomość piękna. Problemy genezy, funkcji, struktury i wartości w estetyce, Warszawa 1970.
2. Ingarden R., Przeżycie, dzieło, wartość, Kraków 1966.
3. Tatarkiewicz Wł.., Historia Estetyki, t. 1-3 Warszawa 1960 – 1967..
4. Dickie G., Czym jest sztuka? Analiza instytucjonalna, w: pod red. M. Gołaszewska, „Estetyka w świecie”, t. I, Kraków 1985.
5. Kowalska I., Ciało i władza. Polska sztuka krytyczna lat 90., Warszawa 2002.
6. Ostrowicki M., Idea koncepcyjnej teorii dzieł sztuki, w „Kwartalnik Filozoficzny”, tom. XXVIII, nr 2, Kraków 2000, http://www.ostrowicki.art.pl/Idea_koncepcyjnej_teorii_dziel_sztuki.pdf
7. Sztabiński G., Problemy intelektualizacji sztuki w tendencjach awangardowych, Łódź 1991.
8. Morawski S., Na zakręcie od sztuki do po-sztuki, Kraków 1985

Publikacje naukowe osób prowadzących zajęcia związane z tematyką modułu:

Rainer Werner Fassbinder, Peter C. Seel i Bogusław Zmudziński (red.), Wydawnictwo “Secesja”, Kraków 1993
Wim Wenders, Peter C. Seel i Bogusław Zmudziński (red.), Wydawnictwo “Secesja”, Kraków 1993
Ingmar Bergman, Jan Balbierz i Bogusław Zmudziński (red.), ACK „Rotunda”, Kraków 1993
Werner Herzog, Peter C. Seel i Bogusław Zmudziński (red.), Wydawnictwo “Secesja”, Kraków 1994
Bo Widerberg, Jan Balbierz i Bogusław Zmudziński (red.), ACK „Rotunda”, Kraków 1995
Roman Polański, Bogusław Zmudziński (red.), Instytut Francuski w Krakowie, Kraków 1995
Niemiecki ekspresjonizm filmowy, Peter C. Seel i Bogusław Zmudziński (red.), ACK „Rotunda”, Kraków 1995
Andriej Tarkowski, Bogusław Zmudziński (red.), ACK „Rotunda”, Kraków 1996
Siergiej Paradżanow, Lesław Czapliński, Bogusław Zmudziński (red.), Stowarzyszenie „Rotunda”, Kraków 1998
Michelangelo Antonioni, Bogusław Zmudziński (red.), Wydawnictwo „Rabid”, Kraków 2004
Autorzy kina polskiego, t. II i III, Grażyna Stachówna i Bogusław Zmudziński (red.), Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2007
Polski film animowany, Marcin Giżycki i Bogusław Zmudziński (red.), Polskie Wydwanictwo Audiowizualne, Warszawa 2008
-————————————————-
Jan Švankmajer. We władzy przedmiotów, czyli pułapki człowieczeństwa, (w: ) Autorzy kina europejskiego, Grażyna Stachówna, Joanna Wojnicka (red.), Kraków 2003
Animacja przedmiotowa Jana Švankmajera wobec tradycji przedstawień martwej natury, (w:) „Estetyka i krytyka” 2004 – 2005, nr 7/8
Panorama twórczości filmowej Jana Švankmajera, (w:) „Studia Humanistyczne AGH” 2007, T. 5
Z badań nad problematyką tworzywa filmowego – osobliwe kolekcje w animacji przedmiotowej, (w:) Materia sztuki, pod red. Michała Ostrowickiego, Kraków 2010
Weissmann i Truman Burbank – zniewoleni przez wytwory protagoniści filmów Jana Švankmajera i Petera Weira, (w:) „Kwartalnik filmowy” 2011, nr 74
Giuseppe Arcimboldi, Jan Švankmajer i inni. Od gabinetów sztuki i osobliwości do kolekcji filmów jako zbioru dzieł osobliwych, (w:) „Kwartalnik filmowy” 2013, nr 83 – 84

Informacje dodatkowe:

brak