Module also offered within study programmes:
General information:
Name:
Systemy monitoringu środowiska
Course of study:
2019/2020
Code:
GIGR-1-611-n
Faculty of:
Mining and Geoengineering
Study level:
First-cycle studies
Specialty:
-
Field of study:
Mining Engineering
Semester:
6
Profile of education:
Academic (A)
Lecture language:
Polish
Form and type of study:
Part-time studies
Course homepage:
 
Responsible teacher:
dr inż. Różkowski Kazimierz (kazik@agh.edu.pl)
Module summary

Po realizacji programu modułu zajęć student poznaje podstawowe zagadnienia związane z
monitoringiem środowiska. Zapoznaje się z oddziaływaniami antropogenicznymi na komponenty
środowiska naturalnego, aspektami prawnymi i organizacyjnymi ochrony i monitoringu środowiska w
Polsce.

Description of learning outcomes for module
MLO code Student after module completion has the knowledge/ knows how to/is able to Connections with FLO Method of learning outcomes verification (form of completion)
Social competence: is able to
M_K001 Zna zasady bezpieczeństwa i higieny pracy obowiązujące w trakcie prowadzenia pomiarów. IGR1A_K04 Participation in a discussion
M_K002 Potrafi samodzielnie oraz w ramach pracy zespołowej rozwiązać stawiane przed nim zadania inżynierskie. IGR1A_K02 Execution of exercises,
Involvement in teamwork
Skills: he can
M_U001 Student zna i potrafi wdrożyć zasady eksploatacji sieci pomiarowych. IGR1A_U05, IGR1A_U02 Test,
Presentation,
Scientific paper,
Execution of exercises
M_U002 Student posiada umiejętność podstawowej analizy statystycznej danych pomiarowych. IGR1A_U02 Execution of exercises,
Presentation,
Scientific paper
M_U003 Potrafi zaprojektować proste sieci monitoringowe wybranych komponentów środowiska. IGR1A_U05, IGR1A_U02 Execution of exercises,
Presentation,
Scientific paper
Knowledge: he knows and understands
M_W001 Student posiada wiedzę na temat rodzaju i zakresu badań monitoringowych prowadzonych w górnictwie. IGR1A_W01 Activity during classes,
Test,
Scientific paper,
Presentation
M_W002 Zna podstawy metodyczne prowadzonych programów monitoringowych i realizowanych w ich zakresie podstawowych badań. IGR1A_W01 Test,
Participation in a discussion
M_W003 Zna podstawy prawne ochrony i monitoringu środowiska. IGR1A_W05 Test,
Participation in a discussion
M_W004 Student posiada ogólną wiedzę na temat oddziaływania antropogenicznego na poszczególne komponenty środowiska. IGR1A_W01, IGR1A_W02 Test,
Participation in a discussion
Number of hours for each form of classes:
Sum (hours)
Lecture
Audit. classes
Lab. classes
Project classes
Conv. seminar
Seminar classes
Pract. classes
Zaj. terenowe
Zaj. warsztatowe
Prace kontr. przejść.
Lektorat
18 9 9 0 0 0 0 0 0 0 0 0
FLO matrix in relation to forms of classes
MLO code Student after module completion has the knowledge/ knows how to/is able to Form of classes
Lecture
Audit. classes
Lab. classes
Project classes
Conv. seminar
Seminar classes
Pract. classes
Zaj. terenowe
Zaj. warsztatowe
Prace kontr. przejść.
Lektorat
Social competence
M_K001 Zna zasady bezpieczeństwa i higieny pracy obowiązujące w trakcie prowadzenia pomiarów. + + - - - - - - - - -
M_K002 Potrafi samodzielnie oraz w ramach pracy zespołowej rozwiązać stawiane przed nim zadania inżynierskie. + + - - - - - - - - -
Skills
M_U001 Student zna i potrafi wdrożyć zasady eksploatacji sieci pomiarowych. + + - - - - - - - - -
M_U002 Student posiada umiejętność podstawowej analizy statystycznej danych pomiarowych. - + - - - - - - - - -
M_U003 Potrafi zaprojektować proste sieci monitoringowe wybranych komponentów środowiska. - + - - - - - - - - -
Knowledge
M_W001 Student posiada wiedzę na temat rodzaju i zakresu badań monitoringowych prowadzonych w górnictwie. + + - - - - - - - - -
M_W002 Zna podstawy metodyczne prowadzonych programów monitoringowych i realizowanych w ich zakresie podstawowych badań. + - - - - - - - - - -
M_W003 Zna podstawy prawne ochrony i monitoringu środowiska. + - - - - - - - - - -
M_W004 Student posiada ogólną wiedzę na temat oddziaływania antropogenicznego na poszczególne komponenty środowiska. + - - - - - - - - - -
Student workload (ECTS credits balance)
Student activity form Student workload
Summary student workload 55 h
Module ECTS credits 2 ECTS
Udział w zajęciach dydaktycznych/praktyka 18 h
Preparation for classes 10 h
przygotowanie projektu, prezentacji, pracy pisemnej, sprawozdania 15 h
Realization of independently performed tasks 10 h
Examination or Final test 1 h
Contact hours 1 h
Module content
Lectures (9h):

Rodzaje oddziaływań antropogenicznych na komponenty środowiska naturalnego. Aspekty prawne w zakresie ochrony i monitoringu środowiska w Polsce (2). Główne cele i zadania monitoringu środowiska (1). Państwowy monitoring środowiska (PMŚ). Obszary badawcze, metody badań i ich wyniki (2). Oddziaływanie powierzchniowych i podziemnych zakładów górniczych na komponenty środowiska. Wpływ eksploatacji na powietrze, środowisko wodne, powierzchnię i obiekty budowlane. Generowanie hałasu, drgań parasejsmicznych, odpadów, deformacje powierzchni terenu, zagrożenie radiacyjne. Wpływ działalności na krajobraz, szatę roślinną i świat zwierzęcy. Monitoring wybranych komponentów (4).

Auditorium classes (9h):

Wymagania formalno-prawne dla prowadzenia badań monitoringowych w skali regionalnej i lokalnej (2). Wymagania techniczne i sprzętowe dla prowadzenia monitoringu wybranych komponentów środowiska (woda, powietrze, gleba). Metodyka pomiarów, zasady eksploatacji sieci (4). Metody statystyczne w analizie danych pomiarowych (3).

Additional information
Teaching methods and techniques:
  • Lectures: Treści prezentowane na wykładzie są przekazywane w formie prezentacji multimedialnej w połączeniu z klasycznym wykładem tablicowym wzbogaconymi o pokazy odnoszące się do prezentowanych zagadnień.
  • Auditorium classes: Podczas zajęć audytoryjnych studenci na tablicy rozwiązują zadane wcześniej problemy. Prowadzący na bieżąco dokonuje stosowanych wyjaśnień i moderuje dyskusję z grupą nad danym problemem.
Warunki i sposób zaliczenia poszczególnych form zajęć, w tym zasady zaliczeń poprawkowych, a także warunki dopuszczenia do egzaminu:

Obecność na zajęciach audytoryjnych jest obowiązkowa. Warunkiem zaliczenia
ćwiczeń jest uzyskanie pozytywnych ocen cząstkowych ze wszystkich sprawozdań, projektów, czy zadań
realizowanych na poszczególnych formach zajęć.
Zaliczenie projektów może być uzyskane w terminie podstawowym i jednym terminie poprawkowym.
Prowadzący może weryfikować stopień opanowania przez Studentów materiału zrealizowanego na
poprzednich zajęciach dydaktycznych za pomocą dostępnych form sprawdzania wiedzy.
Wykładowca może zweryfikować stopień opanowania przez Studentów materiału z wykładów poprzez
kolokwium zaliczeniowe. Aktywność na wykładach może być premiowana podwyższeniem oceny
końcowej z przedmiotu.

Participation rules in classes:
  • Lectures:
    – Attendance is mandatory: No
    – Participation rules in classes: Studenci uczestniczą w zajęciach poznając kolejne treści nauczania zgodnie z syllabusem przedmiotu. Studenci winni na bieżąco zadawać pytania i wyjaśniać wątpliwości. Rejestracja audiowizualna wykładu wymaga zgody prowadzącego.
  • Auditorium classes:
    – Attendance is mandatory: Yes
    – Participation rules in classes: Studenci przystępując do ćwiczeń są zobowiązani do przygotowania się w zakresie wskazanym każdorazowo przez prowadzącego (np. w formie zestawów zadań). Ocena pracy studenta może bazować na wypowiedziach ustnych lub pisemnych w formie kolokwium, co zgodnie z regulaminem studiów AGH przekłada się na ocenę końcową z tej formy zajęć.
Method of calculating the final grade:

Ocena końcowa zostaje obliczona jako średnia arytmetyczna zaliczenia wykładów i ćwiczeń.

Sposób i tryb wyrównywania zaległości powstałych wskutek nieobecności studenta na zajęciach:

W przypadku zaległości powstałych wskutek nieobecności studenta na zajęciach audytoryjnych
(dopuszczalna jedna nieobecność), student jest zobowiązany do uczestnictwa w zajęciach innej grupy
za zgodą prowadzącego.

Prerequisites and additional requirements:

Prerequisites and additional requirements not specified

Recommended literature and teaching resources:

1. Gołębiowska K., Niespodziewany A., Reczek T., 1994: Wskazówki metodyczne do projektowania regionalnego monitoringu wód powierzchniowych płynących. Wyd. „OIKOS”, Warszawa.
2. Namieśnik J. (red.), 1992: Metody instrumentalne w kontroli zanieczyszczeń środowiska: podstawy teoretyczne z ćwiczeniami laboratoryjnym. Wydawnictwo Politechniki Gdańskiej, Gdańsk.
3. Namieśnik J., Jamrógiewicz Z., 1998: Fizykochemiczne metody kontroli zanieczyszczeń środowiska. Wydawnictwa Naukowo-Techniczne, Warszawa.
4. Jóźwiak M., Kowalkowski A., 2001: Zintegrowany monitoring środowiska przyrodniczego w Polsce: funkcjonowanie i monitoring geoekosystemów z uwzględnieniem zanieczyszczenia powietrza. Biblioteka Monitoringu Środowiska.
5. McBean E.A., Rovers F.A., 1998: Statistical procedures for analysis of environmental monitoring data and risk assessment. Prentice Hall PTR Environmental Management and Engineering Series, vol. 3. Upper Saddle River.
6. Nielsen D.M., 1991: Practical handbook of the groundwater monitoring. Lewis Publ., Chelsea.
7. Roman E. (red.), 1994: Wytyczne monitoringu podstawowego jezior. Wyd. „OIKOS”, Warszawa.
8. Staniewicz-Dubois H., 1995: Wskazówki metodyczne dotyczące tworzenia regionalnych i lokalnych monitoringów wód podziemnych. Państwowa Inspekcja Ochrony Środowiska, Warszawa.
9. Terelak H. i in., 2002: Monitoring chemizmu gleb ornych Polski : program badań i wyniki 1995 i 2000. Biblioteka Monitoringu Środowiska, Warszawa.

Scientific publications of module course instructors related to the topic of the module:

1. Motyka J., Borczak S., Górny A., Klojzy-Karczmarczyk B., Knap W., Różkowski K., 1999: Prędkość migracji zanieczyszczeń w strefie aeracji utworów szczelinowo – krasowych zrębu Zakrzówka. Kleczkowski A. S. (red.) Prędkość migracji zanieczyszczeń przez strefę aeracji na podstawie badań polowych i laboratoryjnych. Projekt badawczy KBN Nr 9T12B01210. Wydawnictwa AGH, Kraków: 69 – 108.
2. Różkowski J., Różkowski K., 1999: Przeobrażenia antropogeniczne chemizmu wód podziemnych w obszarze krasowym Grzbietu Tenczyńskiego. Współczesne problemy hydrogeologii, t. IX. Infomax s.c., Warszawa – Kielce: 315 – 321.
3. Motyka J., Różkowski K., Szuwarzyński M., 1999: Wstępna charakterystyka zmian składu chemicznego wody z kopalni rud cynku i ołowiu „Trzebionka” podczas zatapiania wyrobisk. Współczesne problemy hydrogeologii, t. IX. Infomax s.c., Warszawa – Kielce: 251-257.
4. Różkowski J., Motyka J., Różkowski K., 2002: Nitrates in water of the vadose and phreatic zones, Cracow Jurassic – Poland. Razowska – Jaworek L., Sadurski A. (red.), Nitrates in groundwater. A. A. Balkema Publishers, London: 177 – 185.
5. Motyka J., Różkowski K, 2003: Examples of the human activity impact on quality of vadose zone water in carbonates. RMZ – Materials and Geoenvironment, Groundwater in Geological Engineering, vol. 50, no. 1. RMZ, Ljubljana: 245-248.
6. Różkowski K., 2004: Regionalna charakterystyka chemizmu wód podziemnych Górnośląskiego Zagłębia Węglowego. Kompleks wodonośny krakowskiej serii piaskowcowej. Różkowski A. (red.) Środowisko hydrogeochemiczne karbonu produktywnego Górnośląskiego Zagłębia Węglowego. Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, Katowice.
7. Czop M., Hjelmar O., Motyka J., Różkowski K., Szuwarzyński M., 2005: Zagrożenie środowiska wodnego ekstremalnie zasadowymi odciekami zgromadzonymi w kamieniołomie „Górka” w Trzebini. Hydrogeologia obszarów zurbanizowanych i uprzemysłowionych, t. 2. Wydział Nauk o Ziemi Uniwersytetu Śląskiego, Sosnowiec: 34 – 41.
8. Czop M., Motyka J., Różkowski K., Borczak S., Rossa M. R., 2005: Wyniki badań składu chemicznego wód podziemnych z sieci monitoringowej w rejonie kopalni wapienia „Tarnów Opolski” (Groundwater chemistry results from monitoring network in the vicinity of the ‘Tarnów Opolski’ limestone open-pit). W: Współczesne problemy hydrogeologii, t. 12, red. Sadurski A., Krawiec A. Wydawnictwo Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, Toruń: 771–776.
9. Różkowski A., Różkowski K., 2011: Wpływ działalności górnictwa węglowego na kształtowanie się środowiska wodnego Górnośląskiego Zagłębia Węglowego w wieloleciu. Biuletyn Państwowego Instytutu Geologicznego nr 445, Hydrogeologia z. XII/2.

Additional information:

None