Module also offered within study programmes:
General information:
Name:
Radiochemia skażeń środowiska
Course of study:
2019/2020
Code:
SENR-1-616-s
Faculty of:
Energy and Fuels
Study level:
First-cycle studies
Specialty:
-
Field of study:
Energy Engineering
Semester:
6
Profile of education:
Academic (A)
Lecture language:
Polish
Form and type of study:
Full-time studies
Course homepage:
 
Responsible teacher:
prof. dr hab. Kubica Barbara (bkubica@agh.edu.pl)
Module summary

Student zapoznaje się z problematyką występowania izotopów promieniotwórczych (sztucznych i naturalnych) w środowisku.

Description of learning outcomes for module
MLO code Student after module completion has the knowledge/ knows how to/is able to Connections with FLO Method of learning outcomes verification (form of completion)
Social competence: is able to
M_K001 Student potrafi współpracować w grupie rozwiązując problemy rachunkowe, badawcze i laboratoryjne. ENR1A_K01, ENR1A_K03 Execution of laboratory classes,
Involvement in teamwork
Skills: he can
M_U001 - potrafi samodzielnie lub/i w zespole przygotować sprzęt do pomiarów radiometrycznych- umie wykonać pomiar gamma spektrometryczny- umie pobrać i przygotować próbkę środowiskową do pomiarów gamma i alfa spektrometrycznych ENR1A_U07, ENR1A_U03 Completion of laboratory classes,
Activity during classes,
Execution of laboratory classes
M_U002 - potrafi na podstawie wykonanych pomiarów obliczyć aktywność badanej próbki- umie wykonywać przeliczenia zmian aktywności izotopów w zależności od czasu- potrafi posługiwać się tablicami radiometrycznymi i w oparciu o nie wykonać analizę jakościową widma ENR1A_U02, ENR1A_U03 Completion of laboratory classes,
Activity during classes,
Report,
Execution of laboratory classes
M_U003 - umie napisać i przedstawić raport z przeprowadzonych badań z uwzględnieniem obliczeń radiochemicznych i prawidłowych wniosków- potrafi zastosować metody statystyczne do opracowania niepewności pomiarowych ENR1A_U08, ENR1A_U06 Report,
Execution of laboratory classes
Knowledge: he knows and understands
M_W001 Student posiada podstawową wiedzę z zakresu radioaktywności w środowisku naturalnym, radiochemii, radiometrii i dozymetrii ENR1A_W01, ENR1A_W06 Activity during classes,
Test
Number of hours for each form of classes:
Sum (hours)
Lecture
Audit. classes
Lab. classes
Project classes
Conv. seminar
Seminar classes
Pract. classes
Zaj. terenowe
Zaj. warsztatowe
Prace kontr. przejść.
Lektorat
45 15 0 30 0 0 0 0 0 0 0 0
FLO matrix in relation to forms of classes
MLO code Student after module completion has the knowledge/ knows how to/is able to Form of classes
Lecture
Audit. classes
Lab. classes
Project classes
Conv. seminar
Seminar classes
Pract. classes
Zaj. terenowe
Zaj. warsztatowe
Prace kontr. przejść.
Lektorat
Social competence
M_K001 Student potrafi współpracować w grupie rozwiązując problemy rachunkowe, badawcze i laboratoryjne. - - + - - - - - - - -
Skills
M_U001 - potrafi samodzielnie lub/i w zespole przygotować sprzęt do pomiarów radiometrycznych- umie wykonać pomiar gamma spektrometryczny- umie pobrać i przygotować próbkę środowiskową do pomiarów gamma i alfa spektrometrycznych - - + - - - - - - - -
M_U002 - potrafi na podstawie wykonanych pomiarów obliczyć aktywność badanej próbki- umie wykonywać przeliczenia zmian aktywności izotopów w zależności od czasu- potrafi posługiwać się tablicami radiometrycznymi i w oparciu o nie wykonać analizę jakościową widma + - + - - - - - - - -
M_U003 - umie napisać i przedstawić raport z przeprowadzonych badań z uwzględnieniem obliczeń radiochemicznych i prawidłowych wniosków- potrafi zastosować metody statystyczne do opracowania niepewności pomiarowych + - + - - - - - - - -
Knowledge
M_W001 Student posiada podstawową wiedzę z zakresu radioaktywności w środowisku naturalnym, radiochemii, radiometrii i dozymetrii + - + - - - - - - - -
Student workload (ECTS credits balance)
Student activity form Student workload
Summary student workload 100 h
Module ECTS credits 4 ECTS
Udział w zajęciach dydaktycznych/praktyka 45 h
Preparation for classes 15 h
przygotowanie projektu, prezentacji, pracy pisemnej, sprawozdania 20 h
Realization of independently performed tasks 20 h
Module content
Lectures (15h):

1) Podstawowa wiedza z zakresu promieniotwórczości naturalnej i sztucznej. Omówienie rodzajów promieniowania jonizującego i scharakteryzowanie jego oddziaływania z materią.
2) Podstawowe prawa rozpadu promieniotwórczego
Omówienie szeregów promieniotwórczych.
3) Źródła promieniotwórczości sztucznej, awarie i katastrofy jądrowe.
4) Radiometryczne oznaczanie gamma i alfa izotopów sztucznych i naturalnych. Sposoby przygotowania źródeł do pomiarów alfa spektrometrycznych. Zalety i wady alfa i gamma spektrometrii.
5) Chromatograficzne wydzielanie i rozdzielanie radioizotopów. Metodyka przygotowanie sorbentów selektywnych dla radionuklidów.
6) Metody geochronologiczne stosowane przy datowaniu osadów dennych i gleby.

Laboratory classes (30h):

Oddziaływanie promieniowania jonizującego z materią. Wykrywanie promieniowania jonizującego, pomiary radiometryczne z zastosowaniem licznika G-M, sondy scyntylacyjnej, detektora typu HPGe. Pobieranie i przygotowywanie próbek srodowiskowych do pomiarów gamma spektrometrycznych. Interpretacja widm promieniowania gamma. Analiza jakościowa i ilościowa.

Additional information
Teaching methods and techniques:
  • Lectures: Treści prezentowane na wykładzie są przekazywane w formie prezentacji multimedialnej w połączeniu z klasycznym wykładem tablicowym wzbogaconymi o pokazy odnoszące się do prezentowanych zagadnień.
  • Laboratory classes: W trakcie zajęć laboratoryjnych studenci samodzielnie rozwiązują zadany problem praktyczny, dobierając odpowiednie narzędzia. Prowadzący stymuluje grupę do refleksji nad problemem, tak by otrzymane wyniki miały wysoką wartość merytoryczną.
Warunki i sposób zaliczenia poszczególnych form zajęć, w tym zasady zaliczeń poprawkowych, a także warunki dopuszczenia do egzaminu:

Zaliczenie z wykładów jest pisemne i odbywa się na ostatnich zajęciach.
Termin zaliczeń poprawkowych jest uzgadniany z zainteresowanymi studentami i odbywa się nie później niż w sesji poprawkowej.
Zaliczenie laboratoriów – wymagana jest obecność na wszystkich zajęciach, zaliczenie kolokwiów wstępnych oraz oddanie wszystkich sprawozdań.

Participation rules in classes:
  • Lectures:
    – Attendance is mandatory: No
    – Participation rules in classes: Studenci uczestniczą w zajęciach poznając kolejne treści nauczania zgodnie z syllabusem przedmiotu. Studenci winni na bieżąco zadawać pytania i wyjaśniać wątpliwości. Rejestracja audiowizualna wykładu wymaga zgody prowadzącego.
  • Laboratory classes:
    – Attendance is mandatory: Yes
    – Participation rules in classes: Studenci wykonują ćwiczenia laboratoryjne zgodnie z materiałami udostępnionymi przez prowadzącego. Student jest zobowiązany do przygotowania się w przedmiocie wykonywanego ćwiczenia, co może zostać zweryfikowane kolokwium w formie ustnej lub pisemnej. Zaliczenie zajęć odbywa się na podstawie zaprezentowania rozwiązania postawionego problemu. Zaliczenie modułu jest możliwe po zaliczeniu wszystkich zajęć laboratoryjnych.
Method of calculating the final grade:

Oceny z wykładów (Z) oraz z ćwiczeń laboratoryjnych (L) obliczane są następująco: procent uzyskanych przez studenta punktów przeliczany jest na ocenę zgodnie z Regulaminem Studiów AGH.

Ocena końcowa (OK) obliczana jest jako średnia ważona powyższych ocen wg wzoru:
OK = 0,5·w·Z + 0,5·w·L
w = 1 dla I terminu, w = 0,9 dla II terminu, w = 0,8 dla III terminu

Sposób i tryb wyrównywania zaległości powstałych wskutek nieobecności studenta na zajęciach:

W przypadku nieobecności na obowiązkowych zajęciach laboratoryjnych, jeżeli istnieje techniczna możliwość, student musi odrobić ćwiczenia laboratoryjne na których był nieobecny z inną grupą. W przypadku gdy jest to niemożliwe, wymagane jest od studenta: samodzielne opanowanie przerabianego wówczas materiału oraz napisanie sprawozdania na podstawie wyników otrzymanych od prowadzącego. Nieobecność na dwóch zajęciach wymaga od studenta samodzielnego opanowania przerabianego na tych zajęciach materiału, wykonania sprawozdań oraz zaliczenia materiału w formie i terminie wyznaczonym przez prowadzącego (najpóźniej w ostatnim tygodniu trwania zajęć). Opuszczenie więcej niż dwóch obowiązkowych zajęć może skutkować brakiem zaliczenia z przedmiotu.
Student zobowiązany jest do usprawiedliwienia nieobecności (np. zaświadczenie lekarskie).

Prerequisites and additional requirements:

Znajomość podstaw chemii.

Recommended literature and teaching resources:

1. Dziunikowski B. Zastosowanie izotopów promieniotwórczych (cz. I i II). Wydawnictwo AGH, 1995, 1998.
2. Jaracz P. Promieniowanie jonizujące w środowisku człowieka. Wydawnictwo UW 2001.
3. Czerwiński A. Energia jądrowa i promieniotwórczość, Warszawa 1998.
4. Sobkowski J. , Jelińska-Kazimierczuk M. Chemia Jądrowa, Warszawa 2006.
5. Bem H. Radioaktywność w środowisku naturalnym. PAN, Łódź 2005.
6. Hrynkiewicz A. Z. Człowiek i promieniowanie jonizujące. WN PWN, Warszawa 2001.
7. Hrynkiewicz A. Z. Dawki i działanie biologiczne promieniowania jonizującego. Państwowa Agencja Atomistyki, Instytut Fizyki Jądrowej, Warszawa – Kraków 1993.

Scientific publications of module course instructors related to the topic of the module:

1) Preliminary studies on the spatial distribution of artificial 137Cs and natural gamma radionuclides in the region of the Ojców National Park, Poland: Marcin STOBIŃSKI, Filip JĘDRZEJEK, Barbara KUBICA. Nukleonika : the International Journal of Nuclear Research / Institute of Nuclear Chemistry and Technology, Polish Nuclear Society, National Atomic Energy Agency ; 2018 vol. 63 no. 4, s. 105–111.
2)Determination of the activity level of artificial isotope 137Cs and natural 40K and the selected heavy metals in the Tatra Mountains ecosystem / Barbara KUBICA, Marcin STOBIŃSKI // Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska. Sectio AA, Chemia ; ISSN 0137-6853. — 2016 vol. 71 no. 1, s. 169–185. — Bibliogr. s. 181–185
3) Lake biota response to human impact and local climate during the last 200 years: a multi-proxy study of a subalpine lake (Tatra Mountains, W Carpathians) / Ladislav Hamerlík, Daniela Dobríková, Katarzyna SZARŁOWICZ, Witold RECZYŃSKI, Barbara KUBICA, Ferdinand Šporka, Peter Bitušík // The Science of the Total Environment ; ISSN 0048-9697. — 2016 vols. 545–546, s. 320–328.
4) Określenie poziomu aktywności promieniotwórczej sztucznego 137Cs i naturalnego 40K oraz wybranych metali ciężkich w środowisku Polski południowej: Wydawnictwo Naukowe „Akapit”, 2016. — 101 s.. — (Monografia / Polska Akademia Nauk. Komitet Inżynierii Środowiska ; nr 131). — Bibliogr. s. 79–88. — ISBN: 978-83-63714-30-7
5) 137Cs and 210Pb radionuclides in open and closed water ecosystems / Katarzyna SZARŁOWICZ, Barbara KUBICA // Journal of Radioanalytical and Nuclear Chemistry (Print) ; ISSN 0236-5731. — 2014 vol. 299 iss. 3, s. 1321–1328. — Bibliogr. s. 1327, Abstr.. — 6th all Polish conference on Radiochemistry and nuclear chemistry : Kraków, April 21–24, 2013. — tekst: http://link.springer.com/content/pdf/10.1007%2Fs10967-013-2864-5.pdf

Additional information:

Wszelkie wątpliwości i niejasności są wyjaśniane na pierwszych zajęciach danej formy dydaktycznej