Module also offered within study programmes:
General information:
Name:
Aassociated hazards in mining
Course of study:
2019/2020
Code:
GIGR-2-211-GP-s
Faculty of:
Mining and Geoengineering
Study level:
Second-cycle studies
Specialty:
Underground mining
Field of study:
Mining Engineering
Semester:
2
Profile of education:
Academic (A)
Lecture language:
Polish
Form and type of study:
Full-time studies
Course homepage:
 
Responsible teacher:
dr hab. inż. Burtan Zbigniew (burtan@agh.edu.pl)
Module summary

Celem modułu jest zapoznanie się z problematyką zagrożeń skojarzonych (wzajemnych oddziaływań zagrożeń naturalnych: metanowego, wybuchem pyłu węglowego, pożarami endogenicznymi, klimatycznego, tąpaniami, wyrzutami gazów i skał oraz wodnego). Treści modułu obejmują skalę występowania i możliwe oddziaływania tych zagrożeń w górnictwie węgla kamiennego i rud miedzi oraz metody ich prewencji (prognozowania, kontroli bieżącej, profilaktyki długofalowej, doraźnej i przedsięwzięć organizacyjnych)

Description of learning outcomes for module
MLO code Student after module completion has the knowledge/ knows how to/is able to Connections with FLO Method of learning outcomes verification (form of completion)
Social competence: is able to
M_K001 Ma świadomość ważności wpływu skojarzonych zagrożeń naturalnych na stan bezpieczeństwa w górnictwie węgla kamiennego oraz rozumie potrzebę stosowania działań profilaktycznych ograniczających występowania tych zagrożeń. IGR2A_K01, IGR2A_K03, IGR2A_K04, IGR2A_K02 Examination,
Project
Skills: he can
M_U001 Potrafi wskazać przyczyny, sklasyfikować i ocenić stan podstawowych zagrożeń naturalnych występujących w górnictwie podziemnym. IGR2A_U05, IGR2A_U06 Examination,
Project
M_U002 Umie wskazać przykłady oddziaływań między zagrożeniami skojarzonymi oraz potrafi podać przykłady kolizyjności i uniwersalności profilaktyk tych zagrożeń. IGR2A_U04, IGR2A_U05, IGR2A_U06 Examination,
Project
M_U003 Potrafi dokonać wyboru zagrożenia wiodącego i zoptymalizować dobór profilaktyki wybranych skojarzonych zagrożeń naturalnych w górnictwie węgla kamiennego. IGR2A_U05, IGR2A_U06 Examination,
Project
Knowledge: he knows and understands
M_W001 Zna rodzaje oddziaływań (schematy przyczynowo skutkowe i następstwa zdarzeń) zagrożeń skojarzonych. IGR2A_W06, IGR2A_W05 Examination,
Project
M_W002 Zna kryteria doboru profilaktyk zagrożeń skojarzonych oraz ma wiedzę w zakresu kolizyjności i uniwersalności tych profilaktyk. IGR2A_W06, IGR2A_W05 Examination,
Project
M_W003 Ma wiedzę na temat zagrożenia wiodącego i zna zasady prowadzenia eksploatacji w warunkach zagrożeń skojarzonych. IGR2A_W06, IGR2A_W05 Examination,
Project
M_W004 Posiada wiedzę dotyczącą skutków i skali występowania zagrożeń skojarzonych. IGR2A_W06, IGR2A_W05 Examination,
Project
Number of hours for each form of classes:
Sum (hours)
Lecture
Audit. classes
Lab. classes
Project classes
Conv. seminar
Seminar classes
Pract. classes
Zaj. terenowe
Zaj. warsztatowe
Prace kontr. przejść.
Lektorat
45 15 0 0 30 0 0 0 0 0 0 0
FLO matrix in relation to forms of classes
MLO code Student after module completion has the knowledge/ knows how to/is able to Form of classes
Lecture
Audit. classes
Lab. classes
Project classes
Conv. seminar
Seminar classes
Pract. classes
Zaj. terenowe
Zaj. warsztatowe
Prace kontr. przejść.
Lektorat
Social competence
M_K001 Ma świadomość ważności wpływu skojarzonych zagrożeń naturalnych na stan bezpieczeństwa w górnictwie węgla kamiennego oraz rozumie potrzebę stosowania działań profilaktycznych ograniczających występowania tych zagrożeń. + - - + - - - - - - -
Skills
M_U001 Potrafi wskazać przyczyny, sklasyfikować i ocenić stan podstawowych zagrożeń naturalnych występujących w górnictwie podziemnym. + - - - - - - - - - -
M_U002 Umie wskazać przykłady oddziaływań między zagrożeniami skojarzonymi oraz potrafi podać przykłady kolizyjności i uniwersalności profilaktyk tych zagrożeń. + - - + - - - - - - -
M_U003 Potrafi dokonać wyboru zagrożenia wiodącego i zoptymalizować dobór profilaktyki wybranych skojarzonych zagrożeń naturalnych w górnictwie węgla kamiennego. + - - + - - - - - - -
Knowledge
M_W001 Zna rodzaje oddziaływań (schematy przyczynowo skutkowe i następstwa zdarzeń) zagrożeń skojarzonych. + - - - - - - - - - -
M_W002 Zna kryteria doboru profilaktyk zagrożeń skojarzonych oraz ma wiedzę w zakresu kolizyjności i uniwersalności tych profilaktyk. + - - + - - - - - - -
M_W003 Ma wiedzę na temat zagrożenia wiodącego i zna zasady prowadzenia eksploatacji w warunkach zagrożeń skojarzonych. + - - + - - - - - - -
M_W004 Posiada wiedzę dotyczącą skutków i skali występowania zagrożeń skojarzonych. + - - - - - - - - - -
Student workload (ECTS credits balance)
Student activity form Student workload
Summary student workload 108 h
Module ECTS credits 4 ECTS
Udział w zajęciach dydaktycznych/praktyka 45 h
Preparation for classes 10 h
przygotowanie projektu, prezentacji, pracy pisemnej, sprawozdania 25 h
Realization of independently performed tasks 25 h
Examination or Final test 2 h
Contact hours 1 h
Module content
Lectures (15h):

Ogólna charakterystyka zagrożeń skojarzonych, ich genezy, systematyki, rodzaju oddziaływań i skali występowania.

Największe katastrofy związane z zagrożeniami skojarzonymi w świecie. Skala zagrożeń skojarzonych w górnictwie polskim.

Zagrożenie wiodące (dominujące) i kryteria jego wyboru.

Metody i kolizyjność profilkatyk zagrożeń skojarzonych (metanowego, wybuchem pyłu węglowego, pożarami endogenicznymi, klimatycznego, tąpaniami, wyrzutami gazów i skał oraz wodnego).

Uniwersalne (zbieżne) metody profilaktyki zagrozeń skojarzonych.

Kryteria i sposoby sposoby optymalizacji profilaktyki zagrożeń skojarzonych.

Zasady prowadzenia eksploatacji w warunkach zagrożeń skojarzonych, w tym doboru najmniej kolizyjnych profilaktyk (kontroli bieżącej, profilkaktyki długofalowej i doraźnej oraz przedsięwzięć organizacyjnych).

Project classes (30h):

Omówienie zakresu i sposobu realizacji projektu: Analiza stanu i dobór profilaktyki zagrożeń skojarzonych w wytypowanym rejonie kopalni węgla kamiennego.

Omówienie przykładów zdarzeń i katastrof górniczych wynikających z ujawniania się zagrożeń skojarzonych.

Analiza przykładów prowadzenia eksploatacji w skrępowanych warunkach geologiczno-górniczych, kreujących występowanie zagrożeń skojarzonych.

Ocena stanu i analiza profilaktyk zagrożeń skojarzonych w wybranych rejonach kopalń węgla kamiennego, ze wskazaniem zagrożenia wiodącego oraz kolizyjności i optymalizacji profilaktyki tych zagrożeń.

Prezentacja multimedialna przygotowana przez studenta w oparciu o wykonany projekt.

Additional information
Teaching methods and techniques:
  • Lectures: Treści prezentowane na wykładzie są przekazywane w formie prezentacji multimedialnej w połączeniu z klasycznym wykładem tablicowym wzbogaconymi o pokazy odnoszące się do prezentowanych zagadnień.
  • Project classes: Studenci wykonują zadany projekt samodzielnie, bez większej ingerencji prowadzącego. Ma to wykształcić poczucie odpowiedzialności za pracę w grupie oraz odpowiedzialności za podejmowane decyzje.
Warunki i sposób zaliczenia poszczególnych form zajęć, w tym zasady zaliczeń poprawkowych, a także warunki dopuszczenia do egzaminu:

Zaliczenie ćwiczeń projektowych: warunkiem niezbędnym zaliczenia jest obecność na co najmniej 60% zajęć (dopuszcza się nieobecność nieusprawiedliwioną na co najwyżej 1 zajęciach), pozytywna ocena projektu i jego prezentacji multimedialnej;
Zaliczenie wykładu: egzamin pisemny lub ustny (pytania otwarte), warunkiem przystąpienia do egzaminu jest wcześniejsze uzyskanie zaliczenia z ćwiczeń.

Participation rules in classes:
  • Lectures:
    – Attendance is mandatory: No
    – Participation rules in classes: Studenci uczestniczą w zajęciach poznając kolejne treści nauczania zgodnie z syllabusem przedmiotu. Studenci winni na bieżąco zadawać pytania i wyjaśniać wątpliwości. Rejestracja audiowizualna wykładu wymaga zgody prowadzącego.
  • Project classes:
    – Attendance is mandatory: Yes
    – Participation rules in classes: Studenci wykonują prace praktyczne mające na celu uzyskanie kompetencji zakładanych przez syllabus. Ocenie podlega sposób wykonania projektu oraz efekt końcowy.
Method of calculating the final grade:

Średnia ważona ocen z zaliczenia ćwiczeń projektowych i egzaminu
(0.4 x ocena z zaliczenia + 0.6 x ocena z egzaminu)

Sposób i tryb wyrównywania zaległości powstałych wskutek nieobecności studenta na zajęciach:

Nieobecność na ćwiczeniach projektowych (usprawiedliwiona, nieusprawiedliwiona) może zostać zrekompensowana/odpracowana wg indywidualnych ustaleń z prowadzącym.

Prerequisites and additional requirements:

Zaliczenie z przedmiotów z I stopnia studiów na kierunku Górnictwo i Geologia:
aerologia górnicza; geomechanika; technika podziemnej eksploatacji złóż, zagrożenia naturalne w górnictwie; wentylacja i pożary.

Recommended literature and teaching resources:

Kabiesz J. – Charakterystyka skojarzonych zagrożeń górniczych w aspekcie ich oceny oraz doboru metod prewencji. Prace Naukowe GIG. Katowice 2002.
Konopko W. – Zagrożenia naturalne w kopalniach węgla kamiennego – stan aktualny i tendencje zmian. Szkoła Eksploatacji Podziemnej. IGSMiE PAN. Kraków 2006.
Praca zb. pod red. W. Konopki – Warunki bezpiecznej eksploatacji pokładów węgla kamiennego zagrożonych metanem, tąpaniami i pożarami endogenicznymi. GIG. Katowice 2010.
Praca zb. pod red. W. Konopki – Bezpieczeństwo pracy w kopalniach węgla kamiennego. Tom 2: Zagrożenia naturalne. GIG. Katowice 2013.
Krause E., Dziurzyński W.: Projektowanie eksploatacji pokładów węgla kamiennego w warunkach skojarzonego zagrożenia metanowo-pożarowego. Główny Instytut Górnictwa. Katowice 2015.
Kabiesz J. – Koincydencja górniczych zagrożeń naturalnych. Główny Instytut Górniczy. Katowice. 2016.
Wyższy Urząd Górniczy: Ocena stanu bezpieczeństwa pracy, ratownictwa górniczego oraz bezpieczeństwa powszechnego w związku z działalnością górniczo-geologiczną w 2018 roku. Katowice 2019.
Kabiesz J. i inni.: Raport roczny (2017) o stanie podstawowych zagrożeń naturalnych i technicznych w górnictwie węgla kamiennego. Główny Instytut Górnictwa. Katowice 2018.
ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ENERGII z dnia 23 listopada 2016r. w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących prowadzenia ruchu podziemnych zakładów górniczych (Dz. U. poz. 1118 dnia 9 czerwca 2017r.) Dział III – Przewietrzanie (zagrożenie metanowe), Dział V – Zagrożenia występujące w ruchu zakładu górniczego, Załącznik nr 3 do w.w. ROZPORZĄDZENIA ….– Zwalczanie zagrożeń.
ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA z dnia 29 stycznia 2013r. w sprawie zagrożeń naturalnych w zakładach górniczych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1702 i 2204, z 2016 r. poz. 949 oraz z 2017 r. poz. 1247)

Scientific publications of module course instructors related to the topic of the module:

Zorychta A, Burtan Z.: Uwarunkowania i kierunki rozwoju technologii podziemnej eksploatacji złóż w polskim górnictwie węgla kamiennego. Gospodarka Surowcami Mineralnymi, tom 24, zeszyt 1/2. Wydawnictwo IGSMiE PAN, Kraków 2008.
Burtan Z.: Znaczenie skojarzonych zagrożeń naturalnych w kopalniach Górnośląskiego Zagłębia Węglowego. Przegląd Górniczy. Nr 11/2016. Katowice 2016.
Burtan Z., Stasica J., Rak Z.: Wpływ katastrofogennych zagrożeń naturalnych na bezpieczeństwo pracy w górnictwie węgla kamiennego w latach 2000-2016. Zeszyty Naukowe IGSMiE PAN. Nr 101 (2017). Kraków 2017.
Burtan Z., Chlebowski D. Kapusta M.- Uwarunkowania i skala występowania katastrofogennych zagrożeń naturalnych w polskim górnictwie węgla kamiennego. Miesięcznik WUG Bezpieczeństwo Pracy i Ochrona Środowiska w Górnictwie. 7(287)/2018. Kraków 2018

Additional information:

Zaliczenie wykładu:
- obecność na wykładach jest nieobowiązkowa, lecz zalecana,
- zaliczenie wykładu stanowi egzamin,
- warunkiem przystąpienia do egzaminu jest zaliczenie ćwiczeń,
- zakres egzaminu będzie obejmuje tematykę wykładów i ćwiczeń.

Zaliczenie ćwiczeń:
- obecność na ćwiczeniach jest obowiązkowa,
- warunkiem uzyskania zaliczenia jest otrzymanie pozytywnych ocen
z projektu i jego prezentacji,
- w przypadku nieuzyskania zaliczenia w terminie podstawowym
studentowi przysługuje jeden termin poprawkowy.