Module also offered within study programmes:
General information:
Name:
Gospodarka surowcami i odpadami mineralnymi
Course of study:
2019/2020
Code:
GIGR-2-210-PS-s
Faculty of:
Mining and Geoengineering
Study level:
Second-cycle studies
Specialty:
Mineral processing
Field of study:
Mining Engineering
Semester:
2
Profile of education:
Academic (A)
Lecture language:
Polish
Form and type of study:
Full-time studies
Course homepage:
 
Responsible teacher:
dr hab. inż. Gawenda Tomasz (gawenda@agh.edu.pl)
Module summary

Zapoznanie z metodami racjonalnej gospodarki surowcami pierwotnymi i sposobami zagospodarowania odpadów przemysłowych oraz sposobami kompleksowego wykorzystania wszystkich składników kopaliny na każdym etapie ich wytworzenia w trakcie procesu przeróbki mechanicznej.

Description of learning outcomes for module
MLO code Student after module completion has the knowledge/ knows how to/is able to Connections with FLO Method of learning outcomes verification (form of completion)
Social competence: is able to
M_K001 Świadomość działalności górniczej i jej wpływ w aspekcie zapewnienia stałości dostaw surowców mineralnych obecnemu i przyszłym pokoleniom IGR2A_K01, IGR2A_K04 Presentation,
Test,
Activity during classes
Skills: he can
M_U001 Umiejętność określenia uwarunkowań kompleksowego wykorzystania surowców w trakcie ich eksploatacji, przeróbki i przetwórstwa IGR2A_U04, IGR2A_U02 Presentation,
Test,
Activity during classes
M_U002 Posiada umiejętność zakwalifikowania składników odpadowych wydzielonych w trakcie procesu technologicznego do określonego wykorzystania po zastosowaniu odpowiednich metod przeróbki w celu pozyskania składnika użytecznego z odpadu IGR2A_U04, IGR2A_U02 Participation in a discussion,
Presentation,
Test,
Activity during classes
Knowledge: he knows and understands
M_W001 Znajomość podstaw organizacyjno - prawnych gospodarki surowcami pierwotnymi, wtórnymi i odpadami w Polsce i zasad racjonalnej gospodarki surowcami. IGR2A_W03, IGR2A_W01 Presentation,
Test,
Activity during classes
M_W002 Znajomość wad i zalet wykorzystania surowców wtórnych i odpadowych IGR2A_W04, IGR2A_W03 Presentation,
Test,
Activity during classes
Number of hours for each form of classes:
Sum (hours)
Lecture
Audit. classes
Lab. classes
Project classes
Conv. seminar
Seminar classes
Pract. classes
Zaj. terenowe
Zaj. warsztatowe
Prace kontr. przejść.
Lektorat
45 15 0 15 15 0 0 0 0 0 0 0
FLO matrix in relation to forms of classes
MLO code Student after module completion has the knowledge/ knows how to/is able to Form of classes
Lecture
Audit. classes
Lab. classes
Project classes
Conv. seminar
Seminar classes
Pract. classes
Zaj. terenowe
Zaj. warsztatowe
Prace kontr. przejść.
Lektorat
Social competence
M_K001 Świadomość działalności górniczej i jej wpływ w aspekcie zapewnienia stałości dostaw surowców mineralnych obecnemu i przyszłym pokoleniom + - + + - - - - - - -
Skills
M_U001 Umiejętność określenia uwarunkowań kompleksowego wykorzystania surowców w trakcie ich eksploatacji, przeróbki i przetwórstwa + - + + - - - - - - -
M_U002 Posiada umiejętność zakwalifikowania składników odpadowych wydzielonych w trakcie procesu technologicznego do określonego wykorzystania po zastosowaniu odpowiednich metod przeróbki w celu pozyskania składnika użytecznego z odpadu + - + + - - - - - - -
Knowledge
M_W001 Znajomość podstaw organizacyjno - prawnych gospodarki surowcami pierwotnymi, wtórnymi i odpadami w Polsce i zasad racjonalnej gospodarki surowcami. + - + + - - - - - - -
M_W002 Znajomość wad i zalet wykorzystania surowców wtórnych i odpadowych + - + + - - - - - - -
Student workload (ECTS credits balance)
Student activity form Student workload
Summary student workload 83 h
Module ECTS credits 3 ECTS
Udział w zajęciach dydaktycznych/praktyka 45 h
Preparation for classes 15 h
przygotowanie projektu, prezentacji, pracy pisemnej, sprawozdania 15 h
Realization of independently performed tasks 5 h
Examination or Final test 2 h
Contact hours 1 h
Module content
Lectures (15h):

1.Źródła i klasyfikacja surowców mineralnych. Surowce główne, towarzyszące, współwystępujące, pierwiastki śladowe, surowce pierwotne, wtórne, odpady – przykłady. Podstawy organizacyjno prawne gospodarki surowcami pierwotnymi, wtórnymi i odpadami w Polsce.
2. Produkcja surowców mineralnych. Surowce lokalne i krajowe, surowce obrotu międzynarodowego. Import i eksport surowców.
3. Zasady racjonalnej gospodarki surowcami mineralnymi. Zasady postępowania z odpadami.
4. Wykorzystanie surowców wtórnych i odpadowych w gospodarce. Wady i zalety wykorzystania surowców wtórnych i odpadowych. Technologie mało- i bezodpadowe.
5. Gospodarka surowcami energetycznymi (węgiel kamienny, węgiel brunatny) z uwzględnieniem możliwości wykorzystania technologii mało- i bezodpadowych.
6. Gospodarka surowcami metalicznymi (rudy miedzi, rudy cynku i ołowiu)
7. Gospodarka surowcami chemicznymi i ceramicznymi (rudy siarki, surowce węglanowe, kaolin) z uwzględnieniem możliwości wykorzystania technologii mało- i bezodpadowych
8. Kolokwium zaliczeniowe

Laboratory classes (15h):

Zastosowanie technik i technologii przeróbczych do zagospodarowania wybranego
surowca lub odpadu, w celu uzyskania lub przekształcenia go w produkt handlowy.

Project classes (15h):

Opracowanie projektu polegającego na racjonalnej gospodarce wybranymi surowcami niezbędnymi do wytworzenia dobra materialnego, sposobie zagospodarowania odpadów powstających podczas przeróbki surowców w celu wytworzenia dobra materialnego, sposobie zagospodarowania odpadów powstających w czasie użytkowania dobra materialnego i sposobie zagospodarowania dobra materialnego po jego zakończonym cyklu życia.

Additional information
Teaching methods and techniques:
  • Lectures: Treści prezentowane na wykładzie są przekazywane w formie prezentacji multimedialnej w połączeniu z klasycznym wykładem tablicowym wzbogaconymi o pokazy odnoszące się do prezentowanych zagadnień.
  • Laboratory classes: W trakcie zajęć laboratoryjnych studenci samodzielnie rozwiązują zadany problem praktyczny, dobierając odpowiednie narzędzia. Prowadzący stymuluje grupę do refleksji nad problemem, tak by otrzymane wyniki miały wysoką wartość merytoryczną.
  • Project classes: Studenci wykonują zadany projekt samodzielnie, bez większej ingerencji prowadzącego. Ma to wykształcić poczucie odpowiedzialności za pracę w grupie oraz odpowiedzialności za podejmowane decyzje.
Warunki i sposób zaliczenia poszczególnych form zajęć, w tym zasady zaliczeń poprawkowych, a także warunki dopuszczenia do egzaminu:

Zaliczenie ćwiczeń laboratoryjnych odbywa się na podstawie poprawnie wykonanego sprawozdania oraz zaliczonego kolokwium. Ocena z ćwiczeń laboratoryjnych jest średnią z ocen uzyskanych z kolokwium (waga 0,5) i sprawozdań (waga 0,5).
Zaliczenie z ćwiczeń projektowych odbywa się na podstawie opracowanego poprawnie projektu.
Student może jeden raz poprawić niezaliczone sprawozdanie i projekt.

Participation rules in classes:
  • Lectures:
    – Attendance is mandatory: No
    – Participation rules in classes: Studenci uczestniczą w zajęciach poznając kolejne treści nauczania zgodnie z syllabusem przedmiotu. Studenci winni na bieżąco zadawać pytania i wyjaśniać wątpliwości. Rejestracja audiowizualna wykładu wymaga zgody prowadzącego.
  • Laboratory classes:
    – Attendance is mandatory: Yes
    – Participation rules in classes: Studenci wykonują ćwiczenia laboratoryjne zgodnie z materiałami udostępnionymi przez prowadzącego. Student jest zobowiązany do przygotowania się w przedmiocie wykonywanego ćwiczenia, co może zostać zweryfikowane kolokwium w formie ustnej lub pisemnej. Zaliczenie zajęć odbywa się na podstawie zaprezentowania rozwiązania postawionego problemu.
  • Project classes:
    – Attendance is mandatory: Yes
    – Participation rules in classes: Studenci wykonują prace praktyczne mające na celu uzyskanie kompetencji zakładanych przez syllabus. Ocenie podlega sposób wykonania projektu oraz efekt końcowy.
Method of calculating the final grade:

Średnia ważona ze współczynnikiem 0,5 dla ćwiczeń laboratoryjnych i 0,5 dla ćwiczeń projektowych.

Sposób i tryb wyrównywania zaległości powstałych wskutek nieobecności studenta na zajęciach:

Nieobecność na ćwiczeniach spowodowana szczególnymi okolicznościami (choroba, przypadek losowy) zostanie usprawiedliwiona, a zajęcia muszą zostać odrobione w innym terminie wskazanych przez prowadzącego zajęcia pod warunkiem wolnego stanowiska. W przypadku braku takiej możliwości formę odrobienia zajęć ustala prowadzący.

Prerequisites and additional requirements:

1. Zalecana obecność na wykładach.
2. Obecność obowiązkowa na ćwiczeniach, która jest niezbędna do zaliczenia.
3. Niezbędna wiedza z zakresu wykonywanego ćwiczenia. Terminowe oddawanie sprawozdań (opracowań).
4. Kolokwium zaliczeniowe odbywa się w terminie podstawowym oraz jednym terminie poprawkowym

Recommended literature and teaching resources:

1. Bolewski A., Gruszczyk H., 1982, Surowce mineralne, Wydawnictwo Geologiczne, Warszawa,
2. Bolewski A., Gruszczyk H., Gruszczyk E., 1990, Zarys gospodarki surowcami mineralnymi, Warszawa, 1982.
3. Bilans Gospodarki Surowcami Mineralnymi Polski i świata (wydanie aktualne), wyd. IGSMiE PAN, Kraków.
4. Bilans zasobów surowców mineralnych i wód podziemnych w Polsce (wydanie aktualne), Państwowy Instytut Geologiczny
5. Girczys J., Sobik-Szołtysek J., 2002, Odpady przemysłu cynkowo-ołowiowego, Częstochowa
6. Paulo A., Strzelska Smakowska B., 2000: Rudy metali nieżelaznych i szlachetnych, Uczelniane Wydawnictwo-Naukowo-dydaktyczne, Kraków.
7. Przeróbka i wykorzystanie surowców skalnych,, 2002, red. Sztaba K. i in, wyd. PAN IGSMiE, Kraków. 8. Rocznik statystyczny GUS (wydanie aktualne)

Scientific publications of module course instructors related to the topic of the module:

1. Foszcz D.: Modelowanie i badania symulacyjne wzbogacalności rud miedzi z wykorzystaniem programu Simulink Matlab. Zeszyty Naukowe Politechniki Śląskiej; ISSN 0372-9508 ; nr 1795. Górnictwo. 2008 z. 284 s. 25-38
2. Drzymała J., Foszcz D., Łuszczkiewicz A.: Ocena przemysłowego wzbogacania rud — Evaluation of industrial processing of ores, Cuprum ; ISSN 0137-2815. 2009 nr 1, 2 s. 75–90
3. Foszcz D., Niedoba T., Tumidajski T.: Analiza możliwości prognozowania wyników wzbogacania polskich rud miedzi uwzględniającego stosowaną technologię, Analysis of possibilities of forecasting the results of Polish copper ores benefication with applied technology taken into account. Górnictwo i Geoinżynieria, Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanisława Staszica, Kraków; ISSN 1732-6702. Tyt. poprz.: Górnictwo (Kraków). 2010r. 34 z. 4/1 s. 25-36
4. Foszcz D., Drzymała J.: Differentiation of organic carbon, copper and other metals contents by segregating flotation of final Polish industrial copper concentrates in the presence of dextrin, (Różnicowanie zawartości miedzi i węgla organicznego poprzez flotację segregującą końcowych przemysłowych koncentratów miedziowych w obecności dekstryn). Physicochemical Problems of Mineral Processing; ISSN 1643-1049. Tyt. poprz.: Fizykochemiczne Problemy Mineralurgii; ISSN 0137-1282. 2011 vol. 47 s. 17-26
5. Foszcz D., Gawenda T.: Analysis of efficiency of grinding in ball and rod mills dependably on contents of fine particles in feed, (Analiza efektywności procesu mielenia w młynach kulowych i prętowych w zależności od zawartości ziarn drobnych w nadawie). AGH Journal of Mining and Geoengineering ; ISSN 2299-257X. Tyt. poprz.: Górnictwo i Geoinżynieria. Poprz. ISSN 1732-6702. 2012 vol. 36 no. 4 s. 17-30
6. Foszcz D.: Zasady określania optymalnych rezultatów wzbogacania wieloskładnikowych rud miedzi. Wydawnictwa IGSMiE PAN, Seria: Studia rozprawy i monografie, nr 181, Kraków, 2013.
7. Gawenda T. Saramak D.: Influence of selected work parameters of the rolling screen operation on screening effects. Physicochemical Problems of Mineral Processing. vol. 50 iss. 1, s. 337–347. 2014
8. Gawenda T., Foszcz D. Głuc K.: Comparison of energetic efficiency of stationary and mobile systems on the ex ample of mineral aggregates production in Kieleckie Kopalnie Surowców Mineralnych S.A. AGH Journal of Mining and Geoengineering, vol. 37 no. 2, s. 25–41, Kraków 2013.
9. Gawenda T., Naziemiec Z. 2003: Sposoby poprawy kształtu ziaren kruszyw mineralnych w kruszarkach szczękowych. Inżynieria Mineralna, Zeszyt specjalny nr s.3 (10). Kraków.
10. Gawenda T., Naziemiec Z., Tumidajski T., Saramak D.: Sposoby optymalizacji składu ziarnowego i kształtu ziaren kruszyw mineralnych w produktach kruszarek szczękowych, Uczelniane Wydawnictwa Naukowo-Dydaktyczne, Górnictwo i Geoinżynieria, Zeszyt 3/1, s 109-124, Kraków-Zakopane 2006.
11. Gawenda T., Saramak D.: Wysokociśnieniowe prasy walcowe w przemyśle wapienniczo-cementowym, Magazyn Autostrady: Budownictwo drogowo-mostowe; nr 11 s. 81–86. Wyd. Elamed, Katowice 2010.
12. Gawenda T., Skotnicki A.: Analiza wpływu wielkości uziarnienia nadawy na efekty rozdrabniania w kruszarkach walcowych. Konferencja „Kruszywa Mineralne – surowce – rynek – technologie – jakość”, Prace Naukowe Instytutu Górnictwa Politechniki Wrocławskiej, nr 121. Konferencje nr 50. OWPW s 59-68. Wrocław-Szklarska Poręba 2008
13. Gawenda T.: Analiza efektów rozdrabniania w granulatorze stożkowym w zależności od wielkości uziarnienia nadawy i jego obciążenia. Górnictwo i geologia XVII. Oficyna Wydawnicza Politechniki Wrocławskiej, Prace Naukowe Instytutu Górnictwa Politechniki Wrocławskiej, s. 71–83, Wrocław 2012.
14. Gawenda T.: Główne aspekty rozdrabniania twardych surowców mineralnych w wysokociśnieniowych prasach walcowych, Górnictwo i Geoinżynieria Wyd. AGH, zeszyt 4, s.89-100, Kraków 2009
15. Gawenda T.: Klasyfikacja drobnych piasków w klasyfikatorach przepływowych hydraulicznych poziomo i pionowo-prądowych. Surowce i Maszyny Budowlane, s.60-66, Branżowy Magazyn Przemysłowy, 3/2009, Wyd. BMP Sp. z o.o. Racibórz 2009.
16. Gawenda T.: Kruszarki wirnikowe udarowe w produkcji kruszyw mineralnych. Surowce i Maszyny Budowlane; Wyd. BMP, nr 4 s. 66–71. Racibórz 2010.
17. Gawenda T.: Problematyka doboru maszyn kruszących w instalacjach produkcji kruszyw mineralnych, Górnictwo i Geoinżynieria nr. 34 z. 4 s. 195–209 Polski Kongres Górniczy, Kraków 2010.
18. Gawenda T.: Wpływ rozdrabniania surowców skalnych w różnych kruszarkach i stadiach kruszenia na jakość kruszyw mineralnych. Gospodarka Surowcami Mineralnymi Polska Akademia Nauk. Komitet Gospodarki Surowcami Mineralnymi; Tom 29, zeszyt 1, Kraków 2013.
19. Gawenda T.: Zasady doboru kruszarek oraz układów technologicznych w produkcji kruszyw łamanych, Rozprawy Monografie nr 304, Wyd. AGH, Kraków 2015
20. NOWAK A., SUROWIAK A., Analiza efektów wzbogacania i odsiarczania drobnych klas miałów węglowych w separatorach zwojowych, Przegląd Górniczy, 2011 t. 67 nr 7–8, s. 65–71.
21. Gawenda T.: Zasady doboru kruszarek oraz układów technologicznych w produkcji kruszyw łamanych. Rozprawy Monografie nr 304, Wyd. AGH 2015.

Additional information:

Student na ćwiczeniach laboratoryjnych ma obowiązek posiadania obuwia i odzieży ochronnej.