Module also offered within study programmes:
General information:
Name:
Esthetics
Course of study:
2019/2020
Code:
HKLT-2-106-KW-s
Faculty of:
Humanities
Study level:
Second-cycle studies
Specialty:
Visual Communication and Graphic Design
Field of study:
Cultural Studies
Semester:
1
Profile of education:
Academic (A)
Lecture language:
Polish
Form and type of study:
Full-time studies
Course homepage:
 
Responsible teacher:
dr Zmudziński Bogusław (bz@etiudaandanima.com)
Module summary

Omówienie podstawowych koncepcji z zakresu estetyki.

Description of learning outcomes for module
MLO code Student after module completion has the knowledge/ knows how to/is able to Connections with FLO Method of learning outcomes verification (form of completion)
Social competence: is able to
M_K001 Ma świadomość znaczenia nauk humanistycznych dla analizy i wyjaśniania zmian zachodzących we współczesnym świecie. KLT2A_K09 Activity during classes,
Presentation,
Participation in a discussion
Skills: he can
M_U001 Wyszukuje, analizuje, ocenia, selekcjonuje i wykorzystuje informacje ze źródeł drukowanych i elektronicznych na poziomie zaawansowanym KLT2A_U01 Activity during classes,
Presentation,
Participation in a discussion
M_U002 Potrafi dokonać analizy zachodzących współcześnie przemian w zakresie estetyki. KLT2A_U23, KLT2A_U07 Participation in a discussion,
Activity during classes,
Examination,
Presentation
M_U003 Potrafi samodzielnie przeprowadzić analizę zjawisk i procesów zachodzących współcześnie w oparciu o właściwe narzędzia badawcze i z użyciem odpowiedniej terminologii. KLT2A_U05, KLT2A_U12 Activity during classes,
Participation in a discussion,
Presentation
Knowledge: he knows and understands
M_W001 Zna podstawowe koncepcje z zakresu estetyki pozwalające opisać i wyjaśnić zachodzące przemiany współcześnie w tym zakresie. KLT2A_W12, KLT2A_W22 Participation in a discussion,
Activity during classes,
Examination,
Presentation
M_W002 Zna koncepcje teoretyczne z zakresu estetyki nowych mediów oraz ma wiedzę na temat klasycznych teorii estetyki. KLT2A_W06, KLT2A_W01, KLT2A_W11 Examination,
Participation in a discussion,
Activity during classes
M_W003 Zna szczegółowo historyczno-artystyczne epoki artystyczne od pradziejów po współczesność. Posiada wiedzę o genezie i funkcjach dzieła sztuki, zna i rozróżnia dziedziny i specyfikę sztuk pięknych. KLT2A_W19 Examination,
Activity during classes
Number of hours for each form of classes:
Sum (hours)
Lecture
Audit. classes
Lab. classes
Project classes
Conv. seminar
Seminar classes
Pract. classes
Zaj. terenowe
Zaj. warsztatowe
Prace kontr. przejść.
Lektorat
45 30 0 0 0 15 0 0 0 0 0 0
FLO matrix in relation to forms of classes
MLO code Student after module completion has the knowledge/ knows how to/is able to Form of classes
Lecture
Audit. classes
Lab. classes
Project classes
Conv. seminar
Seminar classes
Pract. classes
Zaj. terenowe
Zaj. warsztatowe
Prace kontr. przejść.
Lektorat
Social competence
M_K001 Ma świadomość znaczenia nauk humanistycznych dla analizy i wyjaśniania zmian zachodzących we współczesnym świecie. + - - - + - - - - - -
Skills
M_U001 Wyszukuje, analizuje, ocenia, selekcjonuje i wykorzystuje informacje ze źródeł drukowanych i elektronicznych na poziomie zaawansowanym - - - - - - - - - - -
M_U002 Potrafi dokonać analizy zachodzących współcześnie przemian w zakresie estetyki. - - - - + - - - - - -
M_U003 Potrafi samodzielnie przeprowadzić analizę zjawisk i procesów zachodzących współcześnie w oparciu o właściwe narzędzia badawcze i z użyciem odpowiedniej terminologii. + - - - + - - - - - -
Knowledge
M_W001 Zna podstawowe koncepcje z zakresu estetyki pozwalające opisać i wyjaśnić zachodzące przemiany współcześnie w tym zakresie. + - - - + - - - - - -
M_W002 Zna koncepcje teoretyczne z zakresu estetyki nowych mediów oraz ma wiedzę na temat klasycznych teorii estetyki. + - - - + - - - - - -
M_W003 Zna szczegółowo historyczno-artystyczne epoki artystyczne od pradziejów po współczesność. Posiada wiedzę o genezie i funkcjach dzieła sztuki, zna i rozróżnia dziedziny i specyfikę sztuk pięknych. - - - - + - - - - - -
Student workload (ECTS credits balance)
Student activity form Student workload
Summary student workload 125 h
Module ECTS credits 5 ECTS
Udział w zajęciach dydaktycznych/praktyka 45 h
Preparation for classes 42 h
Realization of independently performed tasks 31 h
Examination or Final test 2 h
Contact hours 5 h
Module content
Lectures (30h):

Celem kursu jest zapoznanie studentów z teoriami estetycznymi powstałymi od czasów starożytnych oraz, na ich tle, z ewolucją pojęć estetyki. Tematyka ma pokazać historyczną zmienność i różnorodność w estetycznym opisie sztuki, z uwzględnieniem rozumienia ciągłości zjawisk artystycznych. Zawierają się tutaj teoretyczne zagadnienia związane ze sztuką, wynikające z analizy w estetyce, takie jak np. rozumienie dzieła sztuki jako bytu odmiennego od innego rodzaju bytów, dostrzeganie i opis wartości, np. historia piękna lub koloru, formy, procesu twórczego i doświadczenia estetycznego. Tematyka jest zaprezentowana z uwzględnieniem różnic, jakie miały miejsce w rozwoju sztuki. Przedstawiona zostaje ogólna teoria wartości (aksjologia), zagadnienie obiektywizmu w stosunku do subiektywizmu.
Pojęcia kluczowe przedmiotu, terminologia:
dzieło sztuki, teoria, interpretacja, estetyka, wartości: estetyczne artystyczne, forma, doświadczenie estetyczne, proces twórczy, ogólna teoria wartości (aksjologia), obiektywizm (absolutyzm), subiektywizm (relatywizm), sytuacja estetyczna, kalokagathia lub mimesis, konceptualizm, świat sztuki, instytucjonalizm, nowość, oryginalność, krytycyzm, nurty awangardowe (futuryzm, dadaizm, suprematyzm, surrealizm, kubizm, abstrakcjonizm, abstrakcyjny ekspresjonizm) i neoawangardowe do współczesnych (pop art, konceptualizm, minimalizm, performance, land art, industrializm, body art, sztuka krytyczna), media, instalacja, site specific, placemaking street art.
1– 2. Estetyka starożytna (pitagorejczycy, sofiści, Sokrates, Platon, Arystoteles).
3.-4. Estetyka chrześcijańska (św. Augustyn, św. Tomasz).
5.-6. Estetyka nowożytna (da Vinci, Burke, Hume, Kant).
7.-8. Estetyka XIX wieku (Czernyszewski, Wilde).
9.-10. Estetyka XX wieku (Witkacy, Ingarden, Gadamer, Tatarkiewicz).
11.-12. Estetyka kultury masowej i awangard artystycznych (Benjamin, Morawski).
13. – 14. Estetyka dekonstrukcji, postmodernistyczna i najnowsza (Derrida, Welsch, Stróżewski).

Conversation seminar (15h):

1. Wprowadzenie do metafizyki wartości
a) Estetyka i etyka jako dyscypliny aksjologii
b) Obiektywizm (absolutyzm) a subiektywizm (relatywizm) w aksjologii
2. Aksjologia jako nauka o wartościach
c) Przykłady zjawisk o wymiarze aksjologicznym: estetyka, etyka
d) Kalokagathia – obiektywność prawdy, piękna, dobra
e) Rodzajowość kryteriów wartościowania sztuki
3. Główne aspekty estetyki
a) Dzieło sztuki
b) Proces twórczy
c) Doświadczenie estetyczne
d) Wartości
e) Pojęcie świata sztuki
4. Sytuacja estetyczna jako struktura w metodologii estetyki
a) Estetyka z perspektywy sytuacji estetycznej
b) Znaczenie ujęcia strukturalistycznego i systemowego w estetyce
c) Model sytuacji estetycznej wg M. Gołaszewskiej oraz M. Mitiasa i S. D. Rossa
d) Elementy sytuacji estetycznej: opis i relacje – rzeczywistość w kategoriach procesu
e) Kryteriologiczna funkcja sytuacji estetycznej
5. Pojęcie: sztuka – znaczenie i historia
a) Starożytne rozumienie pojęcia ‘sztuka’
b) Podstawowe podziały i rodzaje sztuki w historii
c) Współczesne klasyfikacje sztuk
6. Pojęcie piękna – znacznie i historia
a) Piękno jako wartość estetyczna – od starożytności (zarys)
b) Kryzys piękna w sztuce XX wieku
7. Procesy: twórczy i odbioru
a) Sprawność warsztatowa artysty – wartości estetyczne i artystyczne
b) Fazy procesu poznania dzieła sztuki w koncepcji Ingardena
8. Proces odbioru sztuki jako spotkanie z dziełem
c) Poznanie racjonalne i irracjonalne dzieła sztuki
d) Odbiór dzieła interaktywnego i tradycyjnego (proscenicznego)
9. Pojęcie formy
a) Znaczenie pojęcia „forma” (taxis, kanon, harmonia, istota, hilemorfizm, konstrukcja)
b) Forma i struktura
c) Forma i treść
10. Od fizycznego przedmiotu do koncepcji
d) Materia, materiał, surowiec
e) Dzieło sztuki jako zmaterializowana forma świadomości
f) Świadomość formy w sztuce
11. Zagadnienia estetyki starożytnej i średniowiecznej
a) Wielka Teoria Piękna i sztuka kanoniczna
b) Pojęcia: techne, prepon, symmetria
c) Rola poezji w sztuce starożytnej (poezja maniczna i techné)
d) Teoria tragedii i tragizmu
a) Teoria transcendentaliów
b) Piękno boskie i ludzkie, zmysłowe i duchowe
e) Zagadnienie teodycei
12. Awangarda
a) Awangardowe kryteria opisu i oceny sztuki, odejście od wartości estetycznych – zwrot do wartości pozaartystycznych.
b) Pluralizm w sztuce, nowe materiały i nowe kierunki twórczości artystycznej.
c) Instytucjonalna definicja sztuki i instytucjonalne kryteria oceny sztuki. Znaczenie instytucji dla kształtowania sztuki i kultury.
13. Neoawangarda
a) Świat sztuki – artysta i krytyk
b) Happening, performance – sztuka akcji
c) Konceptualizm – znaczenie idei ogólnych w sztuce
d) Sztuka krytyczna lat 90 w Polsce. Cielesność. Krytycyzm
e) Sztuka video – człowiek w świecie obrazów
14. Estetyka fenomenologiczna
a) Znaczenie fenomenologii dla estetyki (od Kartezjusza do Ingardena – zarys)
b) Ingardenowska koncepcja dzieła sztuki jako bytu intencjonalnego
c) Proces konkretyzacji i interpretacji
d) Quasi sądy

Additional information
Teaching methods and techniques:
  • Lectures: Treści prezentowane na wykładzie są przekazywane w formie prezentacji multimedialnej w połączeniu z klasycznym wykładem tablicowym wzbogaconymi o pokazy odnoszące się do prezentowanych zagadnień.
  • Conversation seminar: Udzial w dyskusji problemowej, wykład problemowy.
Warunki i sposób zaliczenia poszczególnych form zajęć, w tym zasady zaliczeń poprawkowych, a także warunki dopuszczenia do egzaminu:

Do zaliczenia kursu może przystąpić student, który regularnie uczestniczył w zajęciach. Dopuszczalne są dwie nieusprawiedliwione nieobecności. W przypadku niezaliczenia kursu w pierwszym terminie, student przystępuje do zaliczenia poprawkowego na takich samych zasadach, jakie obowiązywały w terminie pierwszym.

Participation rules in classes:
  • Lectures:
    – Attendance is mandatory: No
    – Participation rules in classes: Studenci uczestniczą w zajęciach poznając kolejne treści nauczania zgodnie z syllabusem przedmiotu. Studenci winni na bieżąco zadawać pytania i wyjaśniać wątpliwości. Rejestracja audiowizualna wykładu wymaga zgody prowadzącego.
  • Conversation seminar:
    – Attendance is mandatory: Yes
    – Participation rules in classes: Student, studentka bierze udział aktywny w zajęciach, przygotowuje sie do dyskusji i uczestniczy w dyskusji.
Method of calculating the final grade:

Podstawą oceny końcowej jest egzamin, którego przedmiotem jest problematyka wykładów i ćwiczeń (70%).
Na ocenę ma również wpływ samodzielne zaprezentowanie podczas zajęć, wybranego zagadnienia lub przygotowanie wprowadzenia do spotkania (20%), także aktywność na zajęciach oraz udział w dyskusji (10%).

Sposób i tryb wyrównywania zaległości powstałych wskutek nieobecności studenta na zajęciach:

Student, który opuści więcej niż 2 zajęcia w ustala z osobą prowadzącą zajęcia zakres i formę wyrównania zaległości.

Prerequisites and additional requirements:

-

Recommended literature and teaching resources:

Literatura podstawowa
1. Dziemidok B., Główne kontrowersje estetyki współczesnej, Warszawa 2002.
2. Gołaszewska M., Zarys estetyki, Warszawa 1986.
3. Kosuth J., Sztuka po filozofii, w pod red. S. Morawski, „Zmierzch estetyki – rzekomy czy autentyczny?”, Warszawa 1987.
4. Tatarkiewicz Wł., Dzieje sześciu pojęć, Warszawa 1982.
5. Tatarkiewicz Wł. Droga przez estetykę, Warszawa 1972
6. Filozofia dziejów. Estetyka, Wybór tekstów, t. II, red. Bogusław Zmudziński, Kraków 1986.

Literatura uzupełniająca
1. Gołaszewska M., Świadomość piękna. Problemy genezy, funkcji, struktury i wartości w estetyce, Warszawa 1970.
2. Ingarden R., Przeżycie, dzieło, wartość, Kraków 1966.
3. Tatarkiewicz Wł.., Historia Estetyki, t. 1-3 Warszawa 1960 – 1967..
4. Dickie G., Czym jest sztuka? Analiza instytucjonalna, w: pod red. M. Gołaszewska, „Estetyka w świecie”, t. I, Kraków 1985.
5. Kowalska I., Ciało i władza. Polska sztuka krytyczna lat 90., Warszawa 2002.
6. Ostrowicki M., Idea koncepcyjnej teorii dzieł sztuki, w „Kwartalnik Filozoficzny”, tom. XXVIII, nr 2, Kraków 2000, http://www.ostrowicki.art.pl/Idea_koncepcyjnej_teorii_dziel_sztuki.pdf
7. Sztabiński G., Problemy intelektualizacji sztuki w tendencjach awangardowych, Łódź 1991.
8. Morawski S., Na zakręcie od sztuki do po-sztuki, Kraków 1985

Scientific publications of module course instructors related to the topic of the module:

Rainer Werner Fassbinder, Peter C. Seel i Bogusław Zmudziński (red.), Wydawnictwo “Secesja”, Kraków 1993
Wim Wenders, Peter C. Seel i Bogusław Zmudziński (red.), Wydawnictwo “Secesja”, Kraków 1993
Ingmar Bergman, Jan Balbierz i Bogusław Zmudziński (red.), ACK „Rotunda”, Kraków 1993
Werner Herzog, Peter C. Seel i Bogusław Zmudziński (red.), Wydawnictwo “Secesja”, Kraków 1994
Bo Widerberg, Jan Balbierz i Bogusław Zmudziński (red.), ACK „Rotunda”, Kraków 1995
Roman Polański, Bogusław Zmudziński (red.), Instytut Francuski w Krakowie, Kraków 1995
Niemiecki ekspresjonizm filmowy, Peter C. Seel i Bogusław Zmudziński (red.), ACK „Rotunda”, Kraków 1995
Andriej Tarkowski, Bogusław Zmudziński (red.), ACK „Rotunda”, Kraków 1996
Siergiej Paradżanow, Lesław Czapliński, Bogusław Zmudziński (red.), Stowarzyszenie „Rotunda”, Kraków 1998
Michelangelo Antonioni, Bogusław Zmudziński (red.), Wydawnictwo „Rabid”, Kraków 2004
Autorzy kina polskiego, t. II i III, Grażyna Stachówna i Bogusław Zmudziński (red.), Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2007
Polski film animowany, Marcin Giżycki i Bogusław Zmudziński (red.), Polskie Wydwanictwo Audiowizualne, Warszawa 2008
-————————————————-
Jan Švankmajer. We władzy przedmiotów, czyli pułapki człowieczeństwa, (w: ) Autorzy kina europejskiego, Grażyna Stachówna, Joanna Wojnicka (red.), Kraków 2003
Animacja przedmiotowa Jana Švankmajera wobec tradycji przedstawień martwej natury, (w:) „Estetyka i krytyka” 2004 – 2005, nr 7/8
Panorama twórczości filmowej Jana Švankmajera, (w:) „Studia Humanistyczne AGH” 2007, T. 5
Z badań nad problematyką tworzywa filmowego – osobliwe kolekcje w animacji przedmiotowej, (w:) Materia sztuki, pod red. Michała Ostrowickiego, Kraków 2010
Weissmann i Truman Burbank – zniewoleni przez wytwory protagoniści filmów Jana Švankmajera i Petera Weira, (w:) „Kwartalnik filmowy” 2011, nr 74
Giuseppe Arcimboldi, Jan Švankmajer i inni. Od gabinetów sztuki i osobliwości do kolekcji filmów jako zbioru dzieł osobliwych, (w:) „Kwartalnik filmowy” 2013, nr 83 – 84

Additional information:

brak