Module also offered within study programmes:
General information:
Name:
Podstawy filozofii
Course of study:
2019/2020
Code:
HKLT-1-103-s
Faculty of:
Humanities
Study level:
First-cycle studies
Specialty:
-
Field of study:
Cultural Studies
Semester:
1
Profile of education:
Academic (A)
Lecture language:
Polish
Form and type of study:
Full-time studies
Course homepage:
 
Responsible teacher:
prof. zw. dr hab. Fiut Ignacy (isfiut@agh.edu.pl)
Module summary

Prezentacja centralnych kategorii z ontologii, epistemologii i aksjologii oraz prezentacja sporów o naturę bytu, poznania, wiedzy i wartości.

Description of learning outcomes for module
MLO code Student after module completion has the knowledge/ knows how to/is able to Connections with FLO Method of learning outcomes verification (form of completion)
Social competence: is able to
M_K001 Potrafi przedstawić argumentację filozoficzną najważniejszych sporów kulturowych, które miały miejsce w historii. KLT1A_K07, KLT1A_K03, KLT1A_K06, KLT1A_K05, KLT1A_K02 Activity during classes
Skills: he can
M_U001 Poprawnie stosuje terminologię z filozofii i nauk o kulturze i społeczeństwie. KLT1A_U03 Activity during classes,
Examination,
Test
M_U002 Posiada umiejętność analizy filozoficznej rozmaitych zjawisk kulturowych i społecznych. KLT1A_U03, KLT1A_U10 Activity during classes,
Examination,
Test
Knowledge: he knows and understands
M_W001 Ma podstawową wiedzę z historii filozofii. KLT1A_W18, KLT1A_W11, KLT1A_W09 Activity during classes,
Examination,
Test
Number of hours for each form of classes:
Sum (hours)
Lecture
Audit. classes
Lab. classes
Project classes
Conv. seminar
Seminar classes
Pract. classes
Zaj. terenowe
Zaj. warsztatowe
Prace kontr. przejść.
Lektorat
60 30 30 0 0 0 0 0 0 0 0 0
FLO matrix in relation to forms of classes
MLO code Student after module completion has the knowledge/ knows how to/is able to Form of classes
Lecture
Audit. classes
Lab. classes
Project classes
Conv. seminar
Seminar classes
Pract. classes
Zaj. terenowe
Zaj. warsztatowe
Prace kontr. przejść.
Lektorat
Social competence
M_K001 Potrafi przedstawić argumentację filozoficzną najważniejszych sporów kulturowych, które miały miejsce w historii. + + - - - - - - - - -
Skills
M_U001 Poprawnie stosuje terminologię z filozofii i nauk o kulturze i społeczeństwie. + + - - - - - - - - -
M_U002 Posiada umiejętność analizy filozoficznej rozmaitych zjawisk kulturowych i społecznych. + + - - - - - - - - -
Knowledge
M_W001 Ma podstawową wiedzę z historii filozofii. + + - - - - - - - - -
Student workload (ECTS credits balance)
Student activity form Student workload
Summary student workload 128 h
Module ECTS credits 5 ECTS
Udział w zajęciach dydaktycznych/praktyka 60 h
Preparation for classes 42 h
Realization of independently performed tasks 19 h
Examination or Final test 2 h
Contact hours 5 h
Module content
Lectures (30h):

Prezentacja podstawowych koncepcji filozoficznych w ujęciu historycznym.
1. Historyczny i kulturowy kontekst powstawania filozofii (2. godz.).
2. Poszukiwanie arché rzeczywistości w koncepcjach przedsokratejskich (2. godz.).
3. Sokrates jako wcielenie nowego paradygmatu kulturowego w myśleniu i działaniu (2.godz.).
4. Rzeczywistość jako odzwierciedlenie świata idealnego według Platona (2. godz.).
5. Kultura i społeczeństwo w świetle empiryzmu i racjonalizmu Arystotelesa (2. godz.).,
6. Droga rozwoju intelektualnego św. Augustyna i egzystencjalizm religijnego św. Tomasza z Akwinu (2. godz.).
7. Empiryzm, idealizm i śmierć podmiotu w ujęciu anglosaskim : F. Bacon, J. Locke, G. Berkeley, D. Hume (2. godz.).
8. Rozum proceduralny Kartezjusza i Egzystencjalizm Pascala (2. godz.).
9. Paradygmat kultury Oświecenia w ujęciu Immanuela I. Kanta (2. godz.).
10. Istnieje tylko to, co jest rozumne. Sens kultury w świecie Heglowskim (2. godz.).
11. Świat jako wola i przedstawienie – A. Schopenhauer oraz filozofia życia H. Bergsona (2. godz.).
12. Kultura „wyzwolona” od ograniczenia przez dobro, prawdę i piękno w ujęciu F. Nietzschego (2. godz.).
13. Droga intelektualna L. Wittgensteina: od pozytywizmu logicznego do koncepcji gier językowych (2 godz.).
14. Obrona kultury przed irracjonalizmem w wydaniu E. Husserla. Tragedia i nadzieja egzystencjalizmu: S. Kierkegaard, J. P. Sartre (2 godz.).

Auditorium classes (30h):

Analiza podstawowych koncepcji filozoficznych w ujęciu historycznym.
Celem tych zajęć jest poznanie koncepcji głównych filozofów poprzez analizę wybranych fragmentów ich dzieł. Filozofia rodziła się wraz z upowszechnieniem medium pisma. Jest to ilustracja wpływu mediów na treść przekazu. Przejście od kultury, w której centrum znajdował się epos homerycki do takiej, w której zaczyna dominować myśl filozoficzna jest jednocześnie znaczącą zmianą społeczną. Filozofia od swoich początków poszukiwała prawdy wiecznej i niezmiennej, ale jednocześnie to poszukiwanie jest wpisanie określony kontekst społeczny. Wpływy są obustronne. To znaczy myśl filozoficzna wpływa na społeczeństwo, ale także sytuacja społeczna określa do pewnego stopnia kształt rodzących się wówczas koncepcji filozoficznych. Umiejętność opisu tego wpływu, który ma miejsce również współcześnie będzie kolejnym celem kursu.
W filozofii znajdujemy bardzo wiele narzędzi przydatnych do prowadzenia pogłębionej analizy zjawisk społecznych. Zdolność ich wyboru i zastosowania jest podstawową kompetencją, którą powinien posiadać student, który zaliczy kurs.
Program ćwiczeń:
1. Geneza pojęcie i metoda filozofii: 2 godziny.
2. Materializm i idealizm przedsokratejski: 2 godziny.
3. Metoda Sokratejska i kategoria idei u Platona: 2 godziny.
4. Świat według Platona i substancjalizm Arystotelesa: 2 godziny.
5. Koncepcje teistyczne: Plotyn, św. Augustyn, św. Tomasz z Akwinu: 2 godziny.
6. Empiryzm nowożytny: F. Bacon, J. Locke, G. Berkeley, D. Hume: 2 godziny.
7. Racjonalizm nowożytny: Kartezjusz, Pascal, Leibniz, Spinoza: 2 godziny.
8. Idealizm transcendentalny: I. Kant, G. W. F. Hegel: 2 godziny.
9. Filozofia woli: A. Schopenhauer, F. Nietzsche, H. Bergson: 2 godziny.
10. Materializm historyczny i dialektyczny: K. Marks, F. Engels: 2 godziny.
11. Pozytywizm: A. Comte, L. Wittgenstein, M. Schlick, K. Popper: 2 godziny.
12. Pragmatyzm i fenomenologia: W. James, E. Husserl: 2 godziny.
13. Egzystencjalizm i personalizm: J. P. Sartre, E. Mounier: 2 godziny.
14. Szkoła frankfurcka i psychoanaliza: H. Marcuse, E. Fromm, Z. Freud, C. G. Jung. Postmodernizm i ekofilozofia: W. Welsch, I. S. Fiut 2 godziny.

Additional information
Teaching methods and techniques:
  • Lectures: Treści prezentowane na wykładzie są przekazywane w formie prezentacji multimedialnej w połączeniu z klasycznym wykładem tablicowym wzbogaconymi o pokazy odnoszące się do prezentowanych zagadnień.
  • Auditorium classes: Podczas zajęć audytoryjnych studenci na tablicy rozwiązują zadane wcześniej problemy. Prowadzący na bieżąco dokonuje stosowanych wyjaśnień i moderuje dyskusję z grupą nad danym problemem.
Warunki i sposób zaliczenia poszczególnych form zajęć, w tym zasady zaliczeń poprawkowych, a także warunki dopuszczenia do egzaminu:

Student musi najpierw otrzymać zaliczenie, by następnie przystąpić do egzaminu. Student, który nie otrzyma zaliczenia może go uzyskać w sesji poprawkowej, a po nim przystąpić do egzaminu. Może podchodzić do egzaminu 3. razy!
II i III termin w takiej samej formie jak I.

Participation rules in classes:
  • Lectures:
    – Attendance is mandatory: Yes
    – Participation rules in classes: Studenci uczestniczą w zajęciach poznając kolejne treści nauczania zgodnie z syllabusem przedmiotu. Studenci winni na bieżąco zadawać pytania i wyjaśniać wątpliwości. Rejestracja audiowizualna wykładu wymaga zgody prowadzącego.
  • Auditorium classes:
    – Attendance is mandatory: Yes
    – Participation rules in classes: Studenci przystępując do ćwiczeń są zobowiązani do przygotowania się w zakresie wskazanym każdorazowo przez prowadzącego (np. w formie zestawów zadań). Ocena pracy studenta może bazować na wypowiedziach ustnych lub pisemnych w formie kolokwium, co zgodnie z regulaminem studiów AGH przekłada się na ocenę końcową z tej formy zajęć.
Method of calculating the final grade:

Ocena końcowa jest średnią obliczoną na podstawie oceny z ćwiczeń i egzaminu końcowego.
Egzamin końcowy 70%
Kolokwium zaliczeniowe (test) 20%
Aktywność na zajęciach 10%

Sposób i tryb wyrównywania zaległości powstałych wskutek nieobecności studenta na zajęciach:

Student winien zdać na konsultacjach temat, na którym był nieobecny. Musi również wyjaśnić (usprawiedliwić) przyczyny nieobecności.

Prerequisites and additional requirements:

Wymagania:
1. Podstawą zaliczenia jest obecność oraz znajomość tekstów analizowanych na zajęciach.
2. Nieobecność powyżej jednej należy uzupełnić poprzez przedstawienie konkluzji analizy tekstu w ramach konsultacji.
3. Jeżeli nieobecności będzie więcej należy przeanalizować dodatkowy tekst wskazany przez prowadzącego.
4. Każdy student uczestniczący w zajęciach będzie kilka razy w semestrze proszony o przypomnienie materiału analizowanego na wcześniejszych zajęciach.
5. Zasadniczy wpływ na ocenę końcową będzie miał wynik kolokwium pisemnego, które odbędzie się pod koniec semestru.
6. Na ocenę końcową będzie miała również wpływ aktywność podczas zajęć.

Recommended literature and teaching resources:

1. Frederic Copleston, Historia filozofii, tomy I – VII.
2. Giovanni Reale, Historia filozofii starożytnej, tomy I – IV.
3. J. Galarowicz, W. Jaworski, A, Małecka (red.), Zagadnienia i kierunki filozofii. Wybór tekstów. Ontologia, epistemologia i etyka (Kraków 2000).
4. L. Gawor, Z. Stachowski (red.) Filozofia współczesna (Bydgoszcz – Warszawa – Lublin 2006).
5. Z. Kuderowicz, Filozofia nowożytnej Europy (Warszawa 2009).
6. W. Tatarkiewicz, Historia filozofii, t. 1., 2., 3. (Warszawa 2000).
7. Jan Skoczyński, Jan Woleński, Historia filozofii polskiej, WAM, Kraków 2010.
8. Werner Jaeger, Paideia, Aletheia, Warszawa 2001.
9. Eric Havelock, Przedmowa do Platona, Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2007.
10. Henryk Benisz, Ecce Nietzsche. Interpretacje filozoficzne, Uniwersytet Opolski, Opole 2007.
11. Izydora Dąmbska, Zarys historii filozofii greckiej, Daimonion, Lublin 1993.
12. Tadeusz Gadacz, Historia filozofii XX wieku, Znak, Kraków 2009, t I i II.
13. Étienne Gilson, Historia filozofii chrześcijańskiej w wiekach średnich, PAX, Warszawa 1987.
14. Władysław Stróżewski, Dialektyka twórczości, Znak, Kraków 2007.
15.Ignacy S. Fiut, Kultura literacka poetów, AUREUS, Kraków 2017.

Ćwiczenia:
Literatura obowiązkowa:
1. Legowicz Jan (red.), Filozofia starożytna Grecji i Rzymu, PWN, Warszawa 1968, s. 49 – 110.
2. Galarowicz Jan, Wit Jaworski, Anna Małecka, (red.), Zagadnienia i kierunki filozofii Uczelniane Wydawnictwa Naukowo Dydaktyczne AGH, Kraków 2000.
3. Platon, Państwo, księga X.
4. Kartezjusz, Medytacje o pierwszej filozofii, medytacja I i II.
5. Kant I., Krytyka czystego rozumu, część I: Estetyka transcendentalna.
Literatura zalecana:
1. Tatarkiewicz Władysław, Historia filozofii, t 1-3.
2. Dąmbska Izydora, Zarys historii filozofii greckiej, Daimonion, Lublin 1993.
3. Taylor Ch., Źródła podmiotowości. Narodziny tożsamości nowoczesnej, PWN, Warszawa 2001.
4. Renaut A., Era jednostki. Przyczynek do historii podmiotowości, Ossolineum, Wrocław 2001.
5. McIntyre Alasdair, Dziedzictwo cnoty, PWN, Warszawa 1996.
6. Gray John, Czarna msza. Apokaliptyczna religia i śmierć utopii, Znak, Kraków 2009.

Scientific publications of module course instructors related to the topic of the module:

prof. dr hab. Ignacy S. Fiut
1. Immanuel Kant a nauki biologiczne, “Kwartalnik filozoficzny” 2006, t. XXIV, s. 137-149.
2. Filozoficzne konsekwencje memetyki. Ku znaturalizowanej koncepcji umysłu, Nowa Krytyka. czasopismo filozoficzne” 2006, nr 19, s. 127-140.
3.Modele myślenia ekofilozoficznego a kwestia rozwoju zrównoważonego, “Ruch Filozoficzny” 2013, t.LXX, s. 23-34.
4.Od etyki pozytywnej do etyki ekofilozoficznej. Poglądy Tadeusza Garbowskiego, “Wschodni Rocznik Humanistyczny” 2015, s. 181-196.
5.Jak jest możliwa ontologia kosmosu? W kierunku ewolucyjnego poznania Wszechświata, “Przegląd Filozoficzny. Nowa Seria”2016, nr 2(98), s.515-528.
Spis wszystkich publikacji dostępny pod adresem: http://bpp.agh.edu.pl/autor/fiut-ignacy-00395

dr Wacław Branicki
Autentyczność egzystencjalna w ujęciu Viktora E. Frankla, W: Duchowość: człowiek i wartości, pod red. Ignacego Stanisława Fiuta. — Kraków : [s. n.], 2012. — (Prace Katedry Kulturoznawstwa i Filozofii Wydziału Humanistycznego Akademii Górniczo-Hutniczej ; t. 14). — ISBN: 978-83-60741-45-0, s. 43–52
Autentyczność osobowa w perspektywie teorii dezintegracji pozytywnej w: Studia Humanistyczne AGH; ISSN 2084-3364, 2012 t. 11/3, s. 127–140.
Nowe media a doświadczenie czasu, W: Problemy konwergencji mediów, t. 2, red. nauk. Michał Kaczmarczyk, Dariusz Rott ; przy współudziale Magdaleny Boczkowskiej. — Sosnowiec ; Praga : Oficyna Wydawnicza ”Humanitas” ; Verbum, cop. 2013, s. 253–261.
Ocalenie egzystencjalne przez doświadczenie sensu, W: Poza kulturą nie ma zbawienia / pod red. Jacka Dębickiego, Zbigniewa Paska, Katarzyny Skowronek. — Kraków : Wydawnictwo LIBRON – Filip Lohner, 2014. — ISBN: 978-83-64275-87-6. — S. 69–81.
Ontologiczna koncepcja prawdy w świecie mediów, W: Człowiek w przestrzeniach komunikacyjnych = Man in communications spaces , pod red. Ignacego Stanisława Fiuta. — Kraków : Wydawnictwa AGH, 2010. — (Prace Katedry Kulturoznawstwa i Filozofii Wydziału Humanistycznego Akademii Górniczo-Hutniczej ; t. 12) ; Idee i Myśliciele. — ISBN: 978-83-7464-365-8. — S. 15–32
Racjonalność w społeczeństwie symulacji, w: Komunikowanie – poznanie – kultura, pod red. Ignacego Stanisława Fiuta. — Kraków : Wydawnictwa AGH, 2011. — (Prace Katedry Kulturoznawstwa i Filozofii Wydziału Humanistycznego Akademii Górniczo-Hutniczej ; t. 13) ; Idee i Myśliciele. — ISBN: 978-83-7464-458-7. — S. 37–56
Wartość życia i prawdy w świecie cyfrowym,w: Wartości podstawowe w kontekstach współczesnych / pod red. Macieja Ulińskiego. — Kraków : Wydawnictwo Aureus, 2010. — ISBN: 978-83-60741-28-3. — S. 102–117.
wszystkie publikacje autora dostępne pod adresem: http://bpp.agh.edu.pl/autor/branicki-waclaw-04808

Additional information:

Można również przy przygotowaniu kolejnych tematów wykorzystać wiedzę z internetu.