Module also offered within study programmes:
General information:
Name:
Kultura popularna i audiowizualna
Course of study:
2019/2020
Code:
HKLT-1-304-s
Faculty of:
Humanities
Study level:
First-cycle studies
Specialty:
-
Field of study:
Cultural Studies
Semester:
3
Profile of education:
Academic (A)
Lecture language:
Polish
Form and type of study:
Full-time studies
Responsible teacher:
prof. dr hab. Skowronek Katarzyna (kskowronek85@gmail.com)
Module summary

Student dowiaduje się na temat fenomenu kultury masowej i popularnej, jej podstawowych mechanizmów funkcjonowania. Analizuje z pomocą wykładowcy różne teksty kultury popularnej, z perspektywy semiotycznej, dyskursywnej, wizualnej etc.

Description of learning outcomes for module
MLO code Student after module completion has the knowledge/ knows how to/is able to Connections with FLO Method of learning outcomes verification (form of completion)
Social competence: is able to
M_K001 postawa krytyczna wobec rozmaitych nurtów współczesnej kultury i rozumienie jej społecznego zaplecza KLT1A_K03, KLT1A_K09 Activity during classes,
Essay
Skills: he can
M_U001 umiejętność kompetentnego interpretowania i krytycznego analizowania dzieł współczesnej kultury (przede wszystkim popularnej), samodzielnego myślenia i wypowiadania własnych sądów KLT1A_U03, KLT1A_U17, KLT1A_U02 Activity during classes,
Essay
M_U002 umiejętność interpretacji dzieł kultury wizualnej, głównie w aspekcie społecznym KLT1A_U04 Activity during classes,
Essay
Knowledge: he knows and understands
M_W001 wiedza w zakresie różnych obszarów kultury popularnej sposobów jej funkcjonowania i różnych jej uwarunkowań KLT1A_W16, KLT1A_W12, KLT1A_W17 Essay
Number of hours for each form of classes:
Sum (hours)
Lecture
Audit. classes
Lab. classes
Project classes
Conv. seminar
Seminar classes
Pract. classes
Zaj. terenowe
Zaj. warsztatowe
Prace kontr. przejść.
Lektorat
30 30 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0
FLO matrix in relation to forms of classes
MLO code Student after module completion has the knowledge/ knows how to/is able to Form of classes
Lecture
Audit. classes
Lab. classes
Project classes
Conv. seminar
Seminar classes
Pract. classes
Zaj. terenowe
Zaj. warsztatowe
Prace kontr. przejść.
Lektorat
Social competence
M_K001 postawa krytyczna wobec rozmaitych nurtów współczesnej kultury i rozumienie jej społecznego zaplecza + - - - - - - - - - -
Skills
M_U001 umiejętność kompetentnego interpretowania i krytycznego analizowania dzieł współczesnej kultury (przede wszystkim popularnej), samodzielnego myślenia i wypowiadania własnych sądów + - - - - - - - - - -
M_U002 umiejętność interpretacji dzieł kultury wizualnej, głównie w aspekcie społecznym + - - - - - - - - - -
Knowledge
M_W001 wiedza w zakresie różnych obszarów kultury popularnej sposobów jej funkcjonowania i różnych jej uwarunkowań + - - - - - - - - - -
Student workload (ECTS credits balance)
Student activity form Student workload
Summary student workload 78 h
Module ECTS credits 3 ECTS
Udział w zajęciach dydaktycznych/praktyka 30 h
Preparation for classes 14 h
przygotowanie projektu, prezentacji, pracy pisemnej, sprawozdania 14 h
Realization of independently performed tasks 14 h
Examination or Final test 2 h
Contact hours 4 h
Module content
Lectures (30h):

1-2. Od kultury masowej do kultury popularnej. Kultura masowa jako pojęcie historyczne.. Definicje. Główne teorie kultury masowej. Kultura ludowa a kultura masowa. Typy tekstów kultury masowej. Kultura popularna – podstawowe pojęcia i definicje. Refleksyjny i kulturotwórczy charakter kultury popularnej. Obszary funkcjonowania kultury popularnej i jej przejawy. Relacje i różnice między kulturą masową i popularną. Na czym polega analiza semiotyczna tekstów popkulturowych.
3. Makdonaldyzacja w ujęciu Georga Ritzera; wyznaczniki, społeczne konsekwencje, rola racjonalizacji; społeczny bunt – ruch „no logo”, „slow food”.
4. Serializacja i seryjność jako cechy kultury popularnej. Sequel i remake.. Serial – opera mydlana – telenowela. Seriale telewizyjne w epoce konwergencji mediów. Seriale a poczucie wspólnotowości. Seriale jako źródło wiedzy. Amerykańskie seriale 2.0 Analiza przypadków: Seks w wielkim mieście; Doktor House, Gotowe na wszystko; Z Archiwum X i inne.
5. Nauka w kulturze popularnej. Edutainment. Popularne formy upowszechniania wiedzy. Wiedza popularna a wiedza naukowa.
6. Religia a popkultura. Pomiędzy religijnością a duchowością. „Niski” New Age i nowa duchowość. Relacje między religią a popkulturą. Czy kultura popularna może stworzyć nową religię? Wątki religijne w popkulturze wizualnej. Modele duchowości współczesnego człowieka i ich przejawy w popkulturze.
7-8 Kultura popularna a tożsamość narodowa i etniczna. Rasizm a kultura popularna. Naród i ideologie nacjonalistyczne w popkulturze. Tradycja i polska historia (także PRL) a popkultura. Rytuały narodowe w kulturze popularnej. Inscenizacje narodu. Rasizm a niektóre subkultury młodzieżowe. Antyrasistowskie zaangażowanie w kulturze popularnej. Popkomunizm. Doświadczenie komunizmu i okresu PRL-u w polskiej popkulturze. Ludyczny i nostalgiczny wymiar kultury PRL-u. Kultura repetycji i redefinicji. Kapitan Żbik – ciągle żywy? Nowa Huta jako atrakcja turystyczna
9. Konsumpcjonizm jako styl życia. Dziecko a konsumpcjonizm. Barbie; historia pewnej lalki, która stała się artefaktem kulturowym; Barbie a kultura zakupów. Muzyka w stylu pop – fenomen disco polo;
10. Kicz i kamp. Definicje kiczu. Kicz jako problem antropologiczny. Kicz jako źródło radości. Kicz a sztuka. Kicz w sferze religijnej. Kicz a kamp – cechy wspólne, różnice. Przejawy kampu we współczesnej kulturze. Studium przypadków.
11. Prasa a popkultura. Kultura „pierwszych stron”. Definicja tabloidów w ujęciu medioznawczym i kulturoznawczym. Tabloidyzacja współczesnej kultury. „Kolorowa” prasa kobieca i młodzieżowa – studium przypadków.
12. Sportowe widowiska jako element kultury popularnej; środowiska fanowskie; Ewolucja historyczna i wpływ nowych mediów.
13.-15. Telewizja. Historia telewizji. Cechy telewizji. Paleo- i neotelewizja, internetyzacja telewizji (czy koniec telewizji?). Telewizja – video – telewizja internetowa. Modele odbioru. Prawda a kłamstwo telewizji. Ekshibicjonizm telewizyjny. Celebryci. Talk-show. Jak analizować stronę www; Internet 2.0. wspólnoty dyskursywne, wspólnoty fanowskie; nowe strategie komunikacyjne: nawigacja, gra, interaktywność, interakcyjność, immersja.

Additional information
Teaching methods and techniques:
  • Lectures: Treści prezentowane na wykładzie są przekazywane w formie prezentacji multimedialnej w połączeniu z klasycznym wykładem tablicowym wzbogaconymi o pokazy odnoszące się do prezentowanych zagadnień.
Warunki i sposób zaliczenia poszczególnych form zajęć, w tym zasady zaliczeń poprawkowych, a także warunki dopuszczenia do egzaminu:

Brak szczególnych warunków dopuszczenia do zaliczenia;
kolokwium dotyczy wiedzy pochodzącej z lektur podstawowych i treści wykładów;
ocena niedostateczna z I terminu zaliczenia oznacza konieczność przystąpienia do II terminu (a ocena ndst z II terminu – do III)

Participation rules in classes:
  • Lectures:
    – Attendance is mandatory: No
    – Participation rules in classes: Studenci uczestniczą w zajęciach poznając kolejne treści nauczania zgodnie z syllabusem przedmiotu. Studenci winni na bieżąco zadawać pytania i wyjaśniać wątpliwości. Rejestracja audiowizualna wykładu wymaga zgody prowadzącego.
Method of calculating the final grade:

Wiedza i umiejętności zaprezentowane przez studenta na kolokwium (pisemnym) – 100%

Sposób i tryb wyrównywania zaległości powstałych wskutek nieobecności studenta na zajęciach:

nieobecność nieobowiązkowa, zawsze bardzo mile widziana.

Prerequisites and additional requirements:

-

Recommended literature and teaching resources:

Literatura podstawowa:
Podręczniki:
J. Fiske, Zrozumieć kulturę popularną, Kraków 2010.
M. Krajewski, Kultury kultury popularnej, Poznań 2003.
J. Storey, Studia kulturowe i badania kultury popularnej. Teorie i metody, Kraków 2003.
D. Strinati, Wprowadzenie do kultury popularnej, Poznań 1998.
Literatura uzupełniająca:
K. Banaszkiewicz, Nikt nie rodzi się telewidzem, Kraków 2000.
W. J. Burszta, Kultura popularna jako wspólnota uczuciowa, w: „Kultura Popularna”, 2002 nr 1.
Bauman o popkulturze. Wypisy, wyb. M. Halawa, P. Wróbel, Warszawa 2008.
W. J. Burszta, Od mowy magicznej do szumów popkultury, Warszawa 2009.
CAMPania. Zjawisko campu we współczesnej kulturze, red. P. Oczko, Warszawa 2008.
W. J. Burszta, W. Kuligowski, Sequel. Dalsze przygody kultury w globalnym świecie, Warszawa 2005.
M. Castells, Galaktyka Internetu. Refleksje nad Internetem, biznesem i społeczeństwem, tłum T. Hornowski, Poznań 2003.
M. Czubaj, Biodra Elvisa Presleya. Od paleoherosów do neofanów, Warszawa 2007.
D. Dayan, E. Katz, Wydarzenia medialne. Historia transmitowana na żywo, tłum A. Sawisz, Warszawa 2008.
R. Drozdowski, Obraza na obrazy. Strategie społecznego oporu wobec obrazów dominujących, Poznań 2006.
Dziecko w świecie mediów i konsumpcji, red. M. Bogunia-Borowska, Kraków 2006.
U. Eco, Superman w literaturze masowej. Powieść popularna: pomiędzy retoryką a ideologią, Kraków 2008.
T. Edensor, Tożsamość narodowa, kultura popularna i życie codzienne, Kraków 2004.
Ekrany piśmienności. O przyjemnościach tekstu w epoce nowych mediów, red. A. Gwóźdź, Warszawa 2008.
M. Filiciak, Wirtualny plac zabaw. Gry sieciowe i przemiany kultury współczesnej, Warszawa 2006.
Film: fabryka emocji, red. K. Klejsa, T. Kłys, Kraków 2003.
Gadżety popkultury. Społeczne życie przedmiotów, W. Godzic, M. Żakowski (red.), Warszawa 2007.
T. Goban-Klas, Media i komunikowanie masowe. Teorie i analizy prasy, radia, telewizji i Internetu, Warszawa-Kraków 1999, cz. II.
W. Godzic, Oglądanie i inne przyjemności kultury popularnej, Kraków 1996.
W. Godzic, Telewizja jako kultura, Kraków 2002.
W. Godzic, Znani z tego, że są znani. Celebryci w kulturze tabloidów. Warszawa 2007.
M. Gołębiewska, Demontaż atrakcji, O estetyce audiowizualności, Gdańsk 2003.
M. Halawa, Życie codzienne z telewizorem, Warszawa 2006.
M. Hopfinger, Doświadczenie audiowizualne. O mediach w kulturze współczesnej, Warszawa 2003.
Intermedialność w kulturze końca XX wieku, red. A. Gwóźdź, Białystok 1998.
H. Jacoby, W. Irwin, Dr House i filozofia – wszyscy kłamią. Gliwice 2009
W. Jakubowski, Edukacja w świecie kultury popularnej, Kraków 2006.
H. Jenkins, Kultura konwergencji. Zderzenie starych i nowych mediów, Warszawa 2007.
M. Jędryka, Popkultura dla blondynek, Gliwice 2009.
Karnawalizacja. Tendencje ludyczne w kulturze współczesnej, red. Grad J., Mamzer H., Poznań 2004.
Kiczosfery współczesności, red. W. Burszta, E. Sekuła, Warszawa 2008.
J. Kończak, Od Tele-echa do Polskiego ZOO. Ewolucja programu TVP, Warszawa 2008.
P. Kowalski, Popkultura i humaniści. Daleki od kompletności remanent spraw, poglądów i mistyfikacji, Kraków 2004.
B. Koziczyński, 333 popkultowe rzeczy… PRL. Jakość pierwsza, Poznań 2009.
K. Krzan, Ekstaza w wersji pop. Poszukiwania mistyczne w kulturze popularnej, Warszawa 2008.
Kultura popularna: konteksty teoretyczne i społeczno-kulturowe, red. A. Gromkowska-Melosik, Z. Melosik, Kraków 2010.
Kultura popularna – tożsamość – edukacja, red. D. Hejwosz, W. Jakubowski, Kraków 2010.
A. Lewicki, Od House’a do Shreka. Seryjność w kulturze popularnej, Wrocław 2011.
G. Makowski, Świątynia konsumpcji. Geneza i społeczne znaczenie centrum handlowego, Warszawa 2003.
T. Miczka, O zmianie zachowań komunikacyjnych. Konsumenci w nowych sytuacjach audiowizualnych, Katowice 2002.
T. Miczka, Wielkie żarcie i postmodernizm. O grach intertekstualnych w kinie współczesnym, Katowice 1992.
Między powtórzeniem a innowacją. Seryjność w kulturze, red. A. Kisielewska, Kraków 2004.
Niedyskretny urok kiczu. Problemy filmowej kultury popularnej, red. G. Stachówna, Kraków 1997.
E. Nieroba, A. Czerner, M. Szczepański, Flirty tradycji z popkulturą. Dziedzictwo kulturowe w późnej nowoczesności. Warszawa 2010.
Od fotografii do rzeczywistości wirtualnej, red. M. Hopfinger, Warszawa 1997.
A. Ogonowska, Między reprezentacją a symulacją. Szkice z socjologii mediów. Kraków 2007.
T. Olczyk, Politrozrywka i popperswazja. Reklama telewizyjna w polskich kampaniach wyborczych XXI wieku, Warszawa 2009.
K. Olechnicki, Fotoblogi, pamiętniki z opcją przekazu. Fotografia i fotoblogerzy w kulturze konsumpcyjnej. Warszawa 2009.
R. Pankowski, Rasizm a kultura popularna. Warszawa 2006.
Podglądanie Wielkiego Brata, red. W. Godzic, Kraków 2001.
Po kinie?… Audiowizualność w epoce przekaźników elektronicznych, red. A. Gwóźdź, Kraków 1994.
Pop komunizm. Doświadczenie komunizmu a kultura popularna, red. M. Bogusławska, Z. Grębecka, Kraków 2010.
Post-soap. Seriale nowej generacji a polska widownia, red. M. Filiciak, B. Giza, Warszawa 2011.
Potęga i urok zakupów [w:] P. Kowalski (red.), Monety, banknoty i inne środki wymiany, Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, 2010.
Prędkość i przyjemność, Kino i telewizja w sobie symulacji elektronicznej, red. A. Gwóźdź, Kielce 1994.
Przemoc na ekranie, red. M. Hendrykowska, M. Hendrykowski, Poznań 2001.
G. Ptaszek, Talk show. Szczerość na ekranie?, Warszawa 2007.
L. Pułka, Kultura mediów i jej spektakle na tle przemian komunikacji społecznej i literatury popularnej, Wrocław 2004.
Rekonfiguracje modernizmu. Nowoczesność i kultura popularna, red. T.Majewski, Warszawa 2009.
Rozkoszna zaraza. O rządach mody i kulturze konsumpcji, red. T. Szlendak i K. Pietrowicz, Wrocław 2007.
G. Sartori, Homo videns. Telewizja i postmyślenie, Warszawa 2007.
Seriale. Przewodnik krytyki politycznej, Warszawa 2011.
Słownik literatury popularnej, red. T. Żabski, Wrocław 2006.
K. Stasiuk, Krytyka kultury jako krytyka komunikacji. Pomiędzy działaniem komunikacyjnym, dyskursem a kulturą masową, Wrocław 2003.
Studia z teorii komunikowania masowego, red. B. Dobek-Ostrowska, Wrocław 1999.
E. Szczęsna, Poetyka mediów. Polisemiotyczność, digitalizacja, reklama, Warszawa 2007.
T. Szlendak, T. Kozłowski, Naga małpa przed telewizorem. Popkultura w świetle psychologii ewolucyjnej, Warszawa2008.
J. Z. Szeja, Gry fabularne. Nowe zjawisko kultury współczesnej, Kraków 2004.
Świat (z) kolorowych czasopism, red. E. Zierkiewicz, Wrocław 2010.
Teledyskursy. Telewizja w badaniach współczesnych, red. R. Allen, Kielce 1998.
D. Urbańska-Galanciak, Homo players. Strategie odbioru gier komputerowych, Warszawa 2009.
R. Wimmer, J. Dominick, Mass media i metody badań, tłum A. Kożuch, Kraków 2008.
W kulturze pierwszych stron, red. I. Borkowski, A. Woźny, Wrocław, 2005.

Scientific publications of module course instructors related to the topic of the module:

Nowa duchowość w kulturze popularnej. Studia tekstologiczne, Kraków: Libron. 2013
Społeczne konstruowanie nowej duchowości a kultura popularna Zbigniew PASEK, Katarzyna SKOWRONEK // W: Kultura popularna – Tożsamość – Edukacja / pod red. nauk. Darii Hejwosz, Witolda Jakubowskiego. — Kraków : Oficyna Wydawnicza „Impuls”, cop. 2010, S. 361–378.

Additional information:

None